http://e-prawnik.pl
Obowiązki pracodawcy i pracownika
Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - dokumentowanie i zasady przyznawania dni wolnych
Data: 21-01-2009 r.
Przyczynami usprawiedliwiającymi nieobecność pracownika w pracy są zdarzenia, które uniemożliwiają
stawienie się do pracy i jej wykonywanie, uznane przez pracodawcę za usprawiedliwione.
Jeżeli wiesz z wyprzedzeniem, że w danym dniu nie będziesz mógł zjawić się w pracy, to powinieneś
zawiadomić o tym swojego pracodawcę, równocześnie podając przewidywany okres nieobecności.
Kiedy i w jaki sposób należy powiadamiać pracodawcę o zaistnieniu przyczyn, które uniemożliwiają
stawienie się w pracy?
Jeśli jesteś nieobecny w pracy, to powinieneś najpóźniej w drugim dniu nieobecności
powiadomić o tym
swojego pracodawcę, jednocześnie podając przyczynę nieobecności.
Powiadomienia można dokonać w różny sposób: osobiście, przez inną osobę, przez telefon, pocztę, fax,
mailem itp.
Ponadto powinieneś dowiedzieć się, czy w twoim miejscu pracy nie istnieją wewnętrzne przepisy, które
regulują sposób zawiadomienia pracodawcy o nieobecności pracownika w pracy.
Co może być dowodem usprawiedliwionej nieobecności w pracy?
Dowodami usprawiedliwiającymi nieobecność w pracy są:
zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy, wystawione zgodnie z przepisami o orzekaniu o
czasowej niezdolności do pracy,
decyzja właściwego państwowego inspektora sanitarnego, wydana zgodnie z przepisami o zwalczaniu
chorób zakaźnych - w razie odosobnienia pracownika z przyczyn przewidzianych tymi przepisami,
oświadczenie pracownika - w razie zaistnienia okoliczności uzasadniających konieczność sprawowania
przez pracownika osobistej opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8 z powodu nieprzewidzianego zamknięcia
żłobka, przedszkola lub szkoły do której dziecko uczęszcza,
imienne wezwanie pracownika do osobistego stawienia się, wystosowane przez organ właściwy w sprawach
powszechnego obowiązku obrony, organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, sąd,
prokuraturę, policję lub organ prowadzący postępowanie w sprawach o wykroczenia - w charakterze strony
lub świadka w postępowaniu prowadzonym przed tymi organami, zawierające adnotację potwierdzającą
stawienie się pracownika na to wezwanie,
oświadczenie pracownika potwierdzające odbycie podróży służbowej
w godzinach nocnych, zakończonej
w takim czasie, że do rozpoczęcia pracy nie upłynęło 8 godzin, w warunkach uniemożliwiających odpoczynek
nocny.
Kiedy pracodawca musi zwolnić pracownika od pracy i jaki dokument należy przedstawić?
Pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownika od pracy, jeżeli obowiązek taki wynika z Kodeksu pracy,
z przepisów wykonawczych do Kodeksu pracy albo z innych przepisów prawa.
Pracodawca zobowiazany jest zwolnić pracownika, gdy ten przedstawi mu następujący dokument
uzasadniający nieobecność (według rozporządzenia), na:
wezwanie przez organ właściwy w zakresie powszechnego obowiązku obrony (potwierdzenie stawienia
się na wezwanie),
wezwanie przez sąd, policję, prokuraturę, gminę itp. (potwierdzenie stawienia się na wezwanie,
dokonanie czynności biegłego w postępowaniu administracyjnym, karnym lub sądowym (nie więcej niż 6
dni w ciągu roku) - potwierdzenie dokonania czynności,
wzięcie udziału w posiedzeniu komisji pojednawczej (zaświadczenie o uczestnictwie w posiedzeniu),
przeprowadzenie obowiązkowych badań lekarskich i szczepień ochronnych (potwierdzenie
przeprowadzenia badań),
uczestniczenie w działaniach ratowniczych przez członka ochotniczej straży pożarnej - zwolnienie
następuje w trybie przyjętym przez służbę ratowniczą,
uczestnictwo w szkoleniu pożarniczym (nie więcej niż 6 dni w ciągu roku) - zwolnienie na podstawie
wniosku jednostki Państwowej Straży Pożarnej,
czas wyznaczenia przez przewodniczącego Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych do
udziału w postępowaniu, gdy pracownik jest członkiem doraźnym Państwowej Komisji Badania Wypadków
Kolejowych, ujętym na liście ministra właściwego do spraw transportu,
uczestnictwo w akcji ratowniczej Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego - zwolnienie następuje
w trybie przyjętym przez służbę ratowniczą,
oddanie krwi przez pracownika będącego krwiodawcą oraz przeprowadzenie badań lekarskich, które nie
mogą być wykonane w czasie wolnym od pracy - zaświadczenie Stacji Krwiodawstwa potwierdzające
oddanie krwi lub przeprowadzenie badań,
przeprowadzenie zajęć dydaktycznych w szkołach lub innych placówkach naukowych (zwolnienie na 6
godzin w tygodniu lub 24 w ciągu miesiąca) - potwierdzenie przeprowadzenia zajęć,
uczestnictwo w posiedzeniach rady nadzorczej działającej u pracodawcy - potwierdzenie uczestnictwa w
posiedzeniach,
ślub pracownika (2 dni) - akt małżeństwa,
urodzenie się dziecka pracownika (2 dni) - akt urodzenia,
pogrzeb ojca, matki, ojczyma, macochy pracownika (2 dni) - akt zgonu,
ślub dziecka pracownika (1 dzień) - akt małżeństwa,
pogrzeb siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby, która jest na utrzymaniu
pracownika lub pod jego opieką (1 dzień) - akt zgonu.
Ponadto pracodawca jest obowiązany:
zwolnić
młodocianego
od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w
związku z dokształcaniem się (art. 198 k.p.).
udzielać pracownicy ciężarnej zwolnień od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie
przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy.
Za czas nieobecności w pracy z tego powodu pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia. Stan ciąży
powinien być stwierdzony świadectwem lekarskim (art. 185 K.p.).
Poza tym w okresie co najmniej dwutygodniowego
wypowiedzenia umowy o pracę
dokonanego przez
pracodawcę pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do
wynagrodzenia (art. 37 K.p.). Wymiar tego zwolnienia wynosi:
2 dni robocze - w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia albo
3 dni robocze - w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia na
podstawie art. 36
1
§ 1 K.p.
Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku
kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 188 K.p.).
Czy za czas zwolnienia od pracy należy się wynagrodzenie?
Poza wyżej wskazanymi zwolnieniami z prawem do wynagrodzenia, za czas zwolnienia od pracy w celu
wzięcia udziału w posiedzeniu komisji pojednawczej jako świadek lub strona, przeprowadzenia badań
lekarskich, wzięcia udziału w akcji ratowniczej Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, oddania
krwi, urlopu tzw. okolicznościowego (ślub, pogrzeb) zachowujesz prawo do wynagrodzenia.
W wypadku skorzystania ze zwolnienia w celu stawienia się np: przed sądem, policją, wzięcia udziału w
akcji ratowniczej - pracodawca wydaje ci zaświadczenie, które określa wysokość utraconego wynagrodzenia
za czas zwolnienia po to, byś mógł odzyskać wynagrodzenie od właściwego organu. Może się też zdarzyć, że
przepisy prawa pracy obowiązujące u twojego pracodawcy przewidują zachowanie przez pracownika
wynagrodzenia za czas zwolnienia.
Pamiętaj, że:
jesteś zobowiązany do powiadomienia swojego pracodawcy o przyczynie swojej nieobecności nie później
niż w drugim dniu nieobecności w pracy, w przeciwnym razie możesz nawet stracić pracę;
przysługują ci dodatkowe dni wolne od pracy, tzw. urlop okolicznościowy, w razie ślubu, zgonu, narodzin;
niezdolność lub nieobecność w pracy
może być w pewnych wypadkach przyczyną rozwiązania umowy o
pracę bez wypowiedzenia.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. -
Kodeks pracy
(Dz. U. 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zmianami),
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu
usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz. U. 1996 r.,
Nr 60, poz. 281).
http://e-prawnik.pl