180_711903_monter

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach ................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy.......................................

2. Opis zawodu ...............................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie.............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Przygotowywanie elementów rusztowania do monta

na podstawie dokumentacji Kz1 ...................................... 10

3.2. Montowanie, demontowanie i przebudowywanie rusz-

towa

Kz2………….......................................................... 11

3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................ 13

5. Słownik ....................................................................................... 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy

(KZiS 2010):

711903 Monter rusztowa

Grupa wielka 7 – Robotnicy przemysłowi i rzemie

lnicy (w Mi

dzy-

narodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – po-
ziom 3).

Grupa elementarna 7119 – Robotnicy robót stanu surowego i po-
krewni gdzie indziej niesklasyfikowani (w Mi

dzynarodowym Stan-

dardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08 odpowiada grupie 7119 Building
frame and related trades workers not elsewhere classified).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007)

Sekcja F. Budownictwo, Dział 43. Roboty budowlane specjalistycz-
ne, Grupa 43.9. Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 15 stanowiskach pracy

w 7 przedsi

biorstwach (

rednie – 1, małe − 4, mikro − 2, w tym pro-

dukcyjno-handlowo-usługowe − 1, handlowo-usługowe − 1, usługowe −
5), przeprowadzonych w lutym i marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Mariusz Murdzek – Firma produkcyjno usługowa TYTAN – SER-

WIS OZE w Zgierzu,

•

Henryk Musiał – Zakład Ogólnobudowlany w Łodzi,

•

Aleksander Mieleszkiewicz – Firma budowlana KELO w Zdu

skiej Woli,

•

Krystyna Zagajewska – ekspert niezale

ny, były pracownik De-

partamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego MEN
w Warszawie.

Ewaluatorzy:

•

Krzysztof Wr

bel – WRABUD w Zdu

skiej Woli,

•

Anna Siennicka – Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli

i Kształcenia Praktycznego w Łodzi.

Recenzenci:

•

Michał Szeller – CEMMIX Piotr Misztal w Łodzi,

•

Jadwiga Furgalska – Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli

i Kształcenia Praktycznego w Łodzi.

Komisja Bran

owa (zatwierdzaj

ca):

•

Danuta Gaw

cka (przewodnicz

ca) – Zwi

zek Zawodowy Bu-

dowlani w Poznaniu,

•

Krzysztof Wieteska – Polskie Stowarzyszenie Dekarzy w War-

szawie,

•

Jacek Hordejuk – Izba Rzemie

lnicza i Przedsi

biorczo

ci w Bia-

łymstoku.

Data zatwierdzenia:

•

17.10.2013 r.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Monter rusztowa

montuje, demontuje i przebudowuje rusztowania

na zewn

trz i wewn

trz obiektów.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Monter rusztowa

buduje rusztowania w celu umo

liwienia pracy na

wysoko

ci na budowie, w zakładach przemysłowych i w innych miej-

scach, wewn

trz i na zewn

trz budynków. Wykonuje tak

e rusztowania

w miejscach nietypowych: na wie

ach, kopułach, kominach oraz kon-

strukcje z elementów rusztowa

w halach wystawowych dla celów re-

klamowych i wiaty. Montuje rusztowania przy

cienne, wolnostoj

oraz jezdne. Ł

czy elementy rusztowania w odpowiedniej technologii

w zale

ci od rodzaju rusztowania (np. warszawskie, rurowo-

-zł

czkowe, elewacyjne ramowe, przejezdne, modułowe). Sukcesywnie

montuje pomosty robocze i zabezpiecza je barierami, jednocze

nie

sprawdzaj

c geometri

konstrukcji. Montuje rusztowania typowe na

podstawie instrukcji monta

u i eksploatacji rusztowania w odpowiedniej

technologii – opisanej w dokumentach danego typu rusztowania,
a rusztowania nietypowe na podstawie odr

bnego projektu techniczne-

go. Monter dobiera elementy do wykonania rusztowania według specy-
fikacji, sprawdza ich jako

ść

oraz przygotowuje teren pod rusztowanie.

Po zako

czeniu prac docelowych zajmuje si

demonta

em rusztowa

czyszczeniem ich oraz konserwacj

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Miejscem pracy montera rusztowa

jest plac budowy, obiekt remon-

towany, rekultywowany lub dowolny obiekt, który wymaga pracy na
wysoko

ci. Pracuje w zespole pod nadzorem. Monter rusztowa

posłu-

guje si

sprz

tem i narz

dziami takimi jak: klucze, poziomica, młotek,

miara, wiertarka, wci

garki. Zagro

eniem w pracy jest mo

liwo

ść

ura-

zów w wyniku upadku z wysoko

ci, potkni

cia, uderzenia, i innych.

Wynika st

d konieczno

ść

zastosowania zabezpiecze

(np. konstruk-

cyjne zabezpieczenie przed wywróceniem – rozbudowane podstawy
rusztowania z u

yciem takich urz

dze

jak balastowanie, odci

gi itp.).

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Wykonywanie zawodu montera rusztowa

wymaga sprawno

ci fi-

zycznej i refleksu, zmysłu równowagi, koordynacji wzrokowo-słuchowej
oraz ruchowej, koncentracji i podzielno

ci uwagi. Monter rusztowa

powinien wykazywa

umiej

tno

szybkiej, adekwatnej do sytuacji

reakcji na zmienne warunki pracy, odporno

na stres, zdolno

adaptacji do ró

nych

rodowisk pracy, umiej

tno

pracy pod presj

czasu, umiej

tno

skupienia si

na wykonywanych czynno

ciach

i zadaniach. Niezb

dne cechy to: opanowanie i odpowiedzialno

ść

Monter rusztowa

powinien przestrzega

polece

, pracowa

zgodnie

z instrukcj

oraz współdziała

z innymi pracownikami. Przeciwwskaza-

niem do pracy w tym zawodzie s

zaburzenia równowagi i l

k wysoko

ci.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Osoba zajmuj

ca si

monta

em rusztowa

musi by

pełnoletnia

i posiada

ne badania lekarskie do pracy na wysoko

ci powy

3 m (tzw. badania wysoko

ciowe), a tak

e posiada

uprawnienia mon-

tera rusztowa

. Uprawnienia mo

na uzyska

przez uko

czenie szkole-

nia i uzyskanie pozytywnego wyniku sprawdzianu przeprowadzonego
przez uprawnion

instytucj

. Pracodawcy najcz

ęś

ciej zatrudniaj

ab-

solwentów szkół zawodowych o kierunkach budowlanych. Monter rusz-
towa

powinien bra

udział w szkoleniach organizowanych w przedsi

biorstwach przez organizacje bran

owe i o

rodki szkoleniowe spełnia-

ce okre

lone wymagania. Pracownik, który nie ma uprawnie

, mo

wykonywa

jedynie funkcje pomocnicze (bez czynno

ci monta

owych).

dy monter powinien pracowa

pod nadzorem przeło

onego. Wska-

zane jest posiadanie prawa jazdy kat B dla monterów pracuj

cych w te-

renie. Przydatna jest podstawowa znajomo

ść

zyka obcego na pozio-

mie podstawowym umo

liwiaj

cym korzystanie z dokumentacji opisuj

cych nowe technologie.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Uzyskane w procesie pracy kompetencje zawodowe mo

na po-

twierdzi

egzaminem czeladniczym lub mistrzowskim dla zawodu

712903 Monter konstrukcji budowlanych przeprowadzanym przez or-
ganizacje rzemie

lnicze. Mo

na równie

uzupełni

wiedz

i doskonali

umiej

tno

ci na kursach kwalifikacyjnych np. w zakresie kwalifikacji

B.20. Monta

konstrukcji budowlanych zgodnie z podstaw

programo-

kształcenia w zawodach i potwierdzi

kwalifikacj

egzaminem

w okr

gowej komisji egzaminacyjnej. Po uzupełnieniu wykształcenia

ogólnego do poziomu

redniego mo

na, potwierdzaj

c kolejne kwalifi-

kacje, uzyska

dyplom w zawodzie 311204 Technik budownictwa. Po-

siadaj

c kompetencje w zawodzie montera rusztowa

na pracowa

w innych pokrewnych zawodach np. 711102 Monter konstrukcji budow-
lanych, 721404, Monter konstrukcji stalowych, 721403 Monter kon-
strukcji aluminiowych. Do

wiadczony monter rusztowa

e awan-

sowa

na kierownika zespołu monta

owego.

2.7. Zadania zawodowe

Z1.

Planowanie wykonania i zabezpieczania konstrukcji rusztowania
na podstawie projektu w zale

ci od rodzaju obiektu i mo

li-

ci posadowienia (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z2.

Kompletowanie, przygotowywanie i zabezpieczanie w transpor-
cie elementów niezb

dnych do monta

u (niezb

dne kompeten-

cje: Kz1, KzS).

Z3.

Obsługiwanie, eksploatacja i przechowywanie narz

dzi, elektro-

narz

dzi i urz

dze

niezb

dnych do wykonywania zada

(nie-

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z4.

Montowanie lub przebudowywanie elementów rusztowania we-
dług zaplanowanej koncepcji, zgodnie z instrukcj

monta

u (nie-

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z5.

Oznakowywanie i zabezpieczanie rusztowania przed osobami
nieuprawnionymi i spadaj

cymi przedmiotami (niezb

dne kom-

petencje: Kz2, KzS).

Z6.

Zabezpieczanie rusztowania urz

dzeniami odgromowymi zgod-

nie z przepisami BHP pod nadzorem uprawnionego elektryka
(niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z7.

Demontowanie rusztowa

(niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z8.

Czyszczenie i konserwowanie elementów rusztowania (niezb

ne kompetencje: Kz2, KzS).

Z9.

Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami BHP,
ochrony ppo

., zasadami ergonomii oraz ochrony

rodowiska

(niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Przygotowywanie elementów rusztowania do monta

u na pod-

stawie dokumentacji (potrzebne do wykonywania zada

: Z1, Z2,

Z3, Z9).

Kz2 – Montowanie, demontowanie i przebudowywanie rusztowa

(po-

trzebne do wykonywania zada

: Z4, Z5, Z6, Z7, Z8, Z9).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

: Z1÷

Z9).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 3

wła

ciwym dla wykształcenia zasadniczego zawodowego w Europej-

skiej i Polskiej Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (gru-

pa wielka 7 i jej odpowiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód montera rusztowa

1) w zakresie wiedzy: zna fakty, zasady, procesy i poj

cia ogólne

w zawodzie monter rusztowa

; zna i rozumie podstawowe fakty, po-

cia i zale

ci w zawodzie oraz w szerszym zakresie elementar-

ne uwarunkowania prowadzonej działalno

ci w bran

y budowlanej;

2) w zakresie umiej

tno

ci: ma umiej

tno

ci wymagane do realizacji

zada

i rozwi

zywania problemów poprzez wybieranie podstawo-

wych metod i narz

dzi słu

żą

cych do monta

u rusztowa

; potrafi wy-

konywa

zadania według ogólnej instrukcji, w cz

ęś

ciowo zmiennych

warunkach; umie rozwi

zywa

typowe problemy; odbiera

i formu-

łowa

wypowiedzi, tak

e bardzo proste wypowiedzi w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z3, Z9 wymaga posiadania

kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Przygotowanie elementów rusztowania do monta

na podstawie dokumentacji Kz1

Wiedza – zna i rozumie podstawo-
we fakty, zasady, procesy, poj

cia

ogólne

zale

zwi

zane

z przygotowaniem elementów rusz-
towa

do monta

u, a w szczegól-

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-

ny ppo

., ochrony

rodowiska

w  zakresie  organizacji  stano-
wiska  pracy  i  przygotowania
elementów  do  monta

u rusz-

towania;

−

rysunek zawodowy;

−

zasady posługiwania si

do-

kumentacj

techniczn

i in-

strukcjami;

−

rodzaje i sposoby przechowy-

wania oraz oznakowania ele-
mentów rusztowa

niezb

nych do monta

−

rodzaje narz

dzi i urz

dze

pomocniczych

monta

rusztowa

i ich zasady obsługi

zgodne z przepisami BHP.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z przy-

gotowaniem elementów ruszto-
wa

do monta

u według okre

lo-

nej instrukcji w cz

ęś

ciowo zmien-

nych warunkach, w szczególno

potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

ochrony

rodowiska w zakresie

organizacji stanowiska pracy
i przygotowania elementów do
monta

u rusztowania;

−

dobiera

typ i rodzaj rusztowa-

nia w zale

ci od potrzeb

i wymaga

do konkretnej sytu-

acji i warunków posadowienia,
zgodnie z zasadami BHP;

−

odczytywa

dokumentacj

tech-

niczn

i analizowa

przygoto-

wane dokumenty, tak

e w ob-

cych j

zykach;

−

kompletowa

, przygotowywa

i oznakowywa

elementy rusz-

towa

;

−

dobiera

i przygotowywa

na-

dzia i urz

dzenia niezb

dne

przy wznoszeniu konstrukcji.

Wykonanie zada

zawodowych Z4, Z5, Z6, Z7, Z8, Z9 wymaga po-

siadania kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Montowanie, demontowanie i przebudowywanie

rusztowa

Kz2

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy,
poj

cia ogólne i zale

ci zwi

zane z wykonywaniem monta

demonta

u i przebudowy ruszto-

, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-

ny ppo

., ochrony

rodowiska

oraz

wymagania

sanitarno-

-higieniczne w zakresie organi-
zacji stanowiska pracy do mon-
ta

u, demonta

u i przebudowy

rusztowa

na placu budowy;

−

zasady monta

u rusztowania

w zale

ci od jego rodzaju,

typu i obiektu;

−

zasady transportu i zabezpie-

czenia elementów rusztowania
na miejscu monta

−

zasady monta

u elementów

rusztowania według zaplano-
wanej

koncepcji,

zgodnie

z instrukcj

monta

−

zasady obsługi narz

dzi, elek-

tronarz

dzi i urz

dze

niezb

nych do wykonania zadania;

−

wymagania dotycz

ce ozna-

kowania i zabezpieczenia rusz-
towania przed osobami nie-
uprawnionymi oraz spadaj

cymi przedmiotami.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z wyko-

nywaniem monta

u, demonta

i przebudowy rusztowa

według

okre

lonej instrukcji w cz

ęś

ciowo

zmiennych warunkach, w szcze-
gólno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

ochrony

rodowiska w zakresie

organizacji stanowiska pracy
do monta

u, demonta

u i prze-

budowy rusztowa

na placu

budowy;

−

kompletowa

elementy

monta

u na placu budowy wg

oznakowa

;

−

prowadzi

prace przygotowaw-

cze podło

a pod ustawienie

rusztowa

zgodnie z technolo-

;

−

ustawia

w kolejno

ci ozna-

cze

poszczególne elementy

rusztowa

i ł

czy

je ze sob

;

−

obsługiwa

i nadzorowa

urz

dzenia do monta

u rusztowa-

nia;

−

sprawdza

kolejno

ść

i popraw-

ść

monta

u, posadowie

i zamocowa

oraz zabezpie-

cze

;

−

zabezpiecza

rusztowania i te-

ren zgodnie z przepisami BHP.

4. Profil kompetencji kluczowych

Ocen

ci kompetencji kluczowych dla zawodu montera rusz-

towa

przedstawia rys. 1.

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu

stosowanego w Mi

dzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Doro-

słych − projekt PIAAC (OECD).

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 711903 Monter rusztowa

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.