Eurypides
1
Eurypides
Posąg Eurypidesa, Muzea
Watykańskie.
Eurypides (gr. Εὐριπίδης Euripídēs, ur. około 480 p.n.e., zm. 406 p.n.e.) –
jeden z najwybitniejszych dramaturgów starożytnej Grecji. Urodzony na
Salaminie był synem ateńskiego ziemianina, Mnesarchosa. Zmarł u króla
Macedonii, Archelaosa I, w Pelli.
Napisał przeszło 90 sztuk, z czego zachowało się 17 tragedii i jeden dramat
satyrowy:
• Alkestis (438)
• Bachantki (ok. 405 pośmiertnie)
• Hekabe
• Helena
• Herakles
• Hippolytos uwieńczony (428)
• Ifigenia w Aulidzie (ok. 405 pośmiertnie)
• Ion
• Orestes (prawdopodobnie 408)
• Trojanki
• oraz dramat satyrowy Cyklop.
W sztukach Eurypidesa Andromacha, Medea i Ifigenia w Taurydzie znalazły odbicie tragiczne dzieje Grecji z okresu
wojny peloponeskiej, toczonej między Spartą i Atenami w V w. p.n.e. Atakowany za zbytnią nowoczesność swojej
twórczości, pod koniec życia przeniósł się z Aten na dwór króla macedońskiego Archelaosa I. Jego nowatorstwo
objawiało się zarówno w formie (prolog, pieśni chóru i arie nie musiały się łączyć z akcją sztuki – w jej przebieg
interweniowali bogowie, pomagając w rozwiązywaniu skomplikowanej intrygi, tzw. deus ex machina), jak i w treści
(m.in. bohaterowie byli często prostymi ludźmi, zaś technika monologu pozwalała głębiej sięgnąć do motywów ich
działania), występował w obronie kryzysu demokracji ateńskiej, odwołując się do średnich warstw społecznych,
głównie wieśniaków. Głosił idee równości wszystkich ludzi, popadając w konflikt ze zwolennikami tradycyjnych
stosunków społecznych. Doceniony po śmierci bardziej niż za życia, wywiera wpływ na teatr europejski oraz na
twórczość wybitnych pisarzy i humanistów po dziś dzień. Nie wiadomo w jakich okolicznościach skonał Eurypides,
prawdopodobnie zmarł śmiercią naturalną w 406 roku p.n.e.
