Post
ępowanie z ofiarami przemocy
seksualnej.
Jan Modzelewski
PDF created with pdfFactory trial version
Post
ępowanie z ofiarami przemocy
seksualnej.
Jan Modzelewski
PDF created with pdfFactory trial version
Definicja zgwa
łcenia
Art. 197.
§ 1. Kto przemoc
ą, groźbą bezprawną lub podstępem
doprowadza inn
ą osobę do obcowania płciowego, podlega
karze pozbawienia wolno
ści od roku do lat 10.
§ 2. Je
żeli sprawca, w sposób określony w § 1, doprowadza
inn
ą osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo
wykonania takiej czynno
ści, podlega karze pozbawienia
wolno
ści od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Je
żeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia określonego
w § 1 lub 2, dzia
łając ze szczególnym okrucieństwem lub
wspólnie z inn
ą osobą, podlega karze pozbawienia wolności
od lat 2 do 12.
PDF created with pdfFactory trial version
Skala problemu
•
Co roku w Polsce oko
ło 2000 osób zgłasza fakt
zgwa
łcenia Policji.
•
Organizacje kobiece oceniaj
ą, że jedynie 25%
zgwa
łconych kobiet zgłasza ten fakt.
•
Nie znana jest skala problemu gwa
łtu na
m
ężczyznach.
PDF created with pdfFactory trial version
Gwa
łt?
l
Gwa
łt małżeński – nie ma obowiązku współżycia
w ma
łżeństwie.
l
Żadne zachowanie ofiary (nawet skrajnie
prowokuj
ące) nie może służyć jako próba
usprawiedliwienia zgwa
łcenia.
l
Zgwa
łceniem nie jest sytuacja, kiedy do kontaktu
seksualnego dosz
ło za pełną zgodą, a później (np.
po kilku dniach) jedna z osób zaczyna uwa
żać, że
pope
łniła błąd zgadzając się na współżycie.
PDF created with pdfFactory trial version
Sylwetka „typowego”
gwa
łciciela
l
Zwykle jest s
łabo wykształcony (17% nie
uko
ńczyło podstawówki, 16% miało z jej
uko
ńczeniem problemy, kolejne 44% ma tylko
wykszta
łcenie podstawowe).
l
Zwykle jest to osoba znana ofierze (62% to
m
ężowie, 16% to dobrzy znajomi).
l
Najcz
ęściej są to osoby mające duże
problemy z kontaktami mi
ędzyludzkimi.
PDF created with pdfFactory trial version
Konsekwencje gwa
łtu
Pacjentka zwykle prezentuje objawy PTSD takie jak:
l
niepokój,
l
depresja,
l
koszmary nocne,
l
bezsenno
ść,
l
poczucie winy,
l
wstyd,
l
poczucie nieczysto
ści,
l
z
łość,
l
gniew do osób b
ędących blisko.
l
wahania nastroju.
Pacjentki mog
ą również prezentować objawy zaburzeń
od
żywiania, nastroju lub zaburzenia seksualne.
PDF created with pdfFactory trial version
Uszkodzenia cia
ła
l
20-50% kobiet ma obra
żenia poza
narz
ądami rodnymi
l
jedynie oko
ło 20 % kobiet ma obrażenia
narz
ądów płciowych
!
l
prawdopodobie
ństwo obrażeń narządów
p
łciowych przy nieobecności innych obrażeń
to jedynie 3%
PDF created with pdfFactory trial version
Najcz
ęstsze miejsca obrażeń
poza narz
ądami rozrodczymi
l
usta,
l
gard
ło,
l
nadgarstki,
l
ramiona,
l
talia,
l
uda
PDF created with pdfFactory trial version
Algorytm post
ępowania
1) Zbierz wywiad:
Przygotuj si
ę do zebrania wywiadu. Oddzielne
pomieszczenie zapewniaj
ące chociaż odrobinę
intymno
ści to podstawa. Wyproś policjanta/tkę.
Ofiara gwa
łtu ma poczucie utraty kontroli nad
swoim
życiem, stąd też ważne by pokazywać jak
wiele od niej zale
ży. Uzyskaj zgodę na wszystkie
czynno
ści które będziesz wykonywać ze
zbieraniem wywiadu w
łącznie. Ogranicz się
jedynie do faktów wa
żnych medycznie. Uważaj o
co pytasz! Pacjentka ma prawo do obecno
ści
kogo
ś z rodziny.
PDF created with pdfFactory trial version
Algorytm post
ępowania
2) Badanie fizykalne
Badanie zacznij od badania g
łowy i szyi. Potem
zbadaj klatk
ę piersiową, brzuch i kończyny.
Badanie ginekologiczne powinno zosta
ć
wykonane jako ostatnie. Pobierz wymazy. Je
żeli
dost
ępny jest kolposkop z możliwością fotografii
to wykonaj zdj
ęcia uszkodzeń pochwy. Sprawdź
czy na ciele pacjentki obcych w
łosów
(szczególnie w okolicy
łonowej), pobierz próbki
materia
łu spod paznokci.
PDF created with pdfFactory trial version
Algorytm post
ępowania
Badania dodatkowe:
l
badania przesiewowe w kierunku SDT,
l
oznaczenie poziomu bHCG we krwi lub
moczu,
l
Je
żeli to możliwe obejrzyj wymaz z pochwy
pod mikroskopem,
l
Je
żeli to możliwe obejrzyj okolice pochwy i
bielizn
ę ofiary w lampie Wooda.
PDF created with pdfFactory trial version
Algorytm post
ępowania
Poinformuj pacjentk
ę:
l
o mo
żliwości antykoncepcji po stosunku,
l
o mo
żliwości profilaktyki po ekspozycyjnej HIV i
mo
żliwości leczenia innych STD, powiedz o
zmianie stylu
życia łączącej się z możliwością
zaka
żenia,
l
o mo
żliwych objawach PTSD i innych
psychicznych konsekwencjach gwa
łtu, skieruj
pacjentk
ę do psychiatry bądź psychologa.
Zale
ć wizytę kontrolną po około 4 tygodniach.
PDF created with pdfFactory trial version
Opieka nad partnerem ofiary
Najwa
żniejsze to poinformować o tym, co się będzie
dzia
ło z psychiką ofiary i jego własną. Partnerzy kobiet
zgwa
łconych nierzadko odczuwają:
l
z
łość,
l
poczucie winy (
że jej nie ochronił),
l
wstr
ęt,
l
oburzenie,
l
bezsilno
ść.
Poinformuj,
że są to reakcje normalne, mocno zasugeruj
wizyt
ę u psychologa/psychiatry.
PDF created with pdfFactory trial version
Powiedz partnerowi:
l
B
ądź spokojnym słuchaczem. Pozwól jej wyrazić swoje
uczucia. Nie zmuszaj jej do mówienia. To,
że została
zgwa
łcona spotkało ją z znienacka i potrzebuje czasu na
odnalezienie sensu. Mo
że nie być w stanie z Tobą o tym
rozmawia
ć. Zachęć ją żeby porozmawiała z kimś innym
lub by zasi
ęgnęła profesjonalnej konsultacji.
l
Mo
że chcieć, jak i nie chcieć bycia trzymaną lub dotykaną.
Spytaj si
ę jej, zrozum i przestrzegaj jej potrzeb.
l
Nie podejmuj prób nadochrony i odwracania jej uwagi od
rzeczywisto
ści i od napaści.
l
Nie ukrywaj swoich uczu
ć. Niech wie, że się nią opiekujesz
i martwisz,
że z nią cierpisz lecz nie oczekuj od niej, że się
zajmie Tob
ą. Porozmawiaj z kimś komu ufasz lub ze
specjalist
ą. Nie pozwól sobie na bycie niemą ofiarą gwałtu.
PDF created with pdfFactory trial version