OSHO-APTEKA dla duszy

Tytuł oryginału: Pharmacy for the Souł

Przekład: Bogusława Jurkevich

Projekt okładki i układ typograficzny:

Andrzej Laszak

Druk: Drukarnia Wydawnicza im. W.L. Anczyca, Kraków

Niektóre  poglądy  czy  sformułowania  zawarte  w  tej  ksiąŜce  mogą
zostać  uznane  przez  Czytelników  za  kontrowersyjne.  Niemniej  ich
autor  naleŜy  do  grona  kilkunastu  najbardziej  znanych  na  świecie
nauczycieli duchowych drugiej połowy XX wieku, wydawca zaś ma za
zadanie  prezentację  moŜliwie  szerokiego  spektrum  punktów  widzenia,
nawet jeśli z pewnymi z nich się nie identyfikuje.

Osho

Apteka dla duszy

Spis treści

Wszelkie prawa zastrzeŜone. śadna część tej publikacji nie moŜe być powielana ani
rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących,
nagrywających i innych, bez uprzedniego wyraŜenia zgody przez właściciela praw.

www.osho.com

OSHO is a registered trademark of Osho International Foundation, used

with permission.

KsiąŜka ta jest wyborem fragmentów róŜnych wypowiedzi Osho.

ISBN 83-7229-130-6

Wydanie 1, Łódź 2005

Wydawnictwo „Ravi"

Dystrybucja:

90-353 Łódź, ul. J. Kilińskiego 169

Grupa A5 sp. z o. o.

teł (0-42) 676-49-69,

90-353 Łódź,

fax (0-42) 676-49-79

ul. J. Kilińskiego 169,

e-mail: ravi@ravi.com.pl

tel/fax (0-42) 676-49-29

www.ravi.com.pl

e-mail: handlowy@grupaA5.com.pl

Wstęp..................................................................................................... 9

1. Rozluźnienie.

Usuwanie napięcia dzięki rozładowaniu emocji i relaksacji ......... 13

Diagnoza ................................................................................. 13

Recepty .................................................................................... 15

Zrzucenie pancerza ...................................................................... 15

Swobodne spadanie ...................................................................... 17

Oczyszczanie gardła ..................................................................... 18

Rozluźnij brzuch ......................................................................... 19

Tańcz jak drzewo........................................................................... 20

Stwórz napięcie, następnie osuń się w sen..................................... 21

Bezdźwięczna cisza ...................................................................... 21

Przepływ energii............................................................................23

Przekierowanie energii seksualnej.................................................24

„Anonimowi Obgryzacze Paznokci" ............................................. 26

Po prostu powiedz: „Tak" .............................................................. 27

Obśmiej swoje problemy...............................................................28

2. Lekarstwa na głowę.

Oswajanie umysłu i odstawianie go niekiedy na bok ................... 31

Diagnoza .................................................................................. 31

Recepty .................................................................................... 37

Ciesz się swoim umysłem...............................................................37

Zmień umysł.................................................................................38

Recytuj „om" ..............................................................................39

Wystrzegaj się „nie"......................................................................40

Przenieś się z głowy do serca .......................................................41

Wewnętrzny dźwięk ......................................................................42

Zmiana biegu .............................................................................43

Apteko dla duszy

Spis treści

Od głowy do serca i do bycia ......................................................... 45

Czas poza...................................................................................... 47

Usuwanie chaosu myślowego......................................................... 48

Uwolnij wewnętrzną „katarynkę".................................................. 49

24 dni na podjęcie decyzji............................................................. 50

3. Sztuka serca. Rozwijanie zdolności kochania ................................ 53

Diagnoza ................................................................................. 53

Recepty..................................................................................... 56

Radość kochania .......................................................................... 56

Rozchyl płatki serca...................................................................... 57

Niech twoja miłość będzie jak oddech ..........................................58

Oddech ukochanej osoby..............................................................58

Kiedy dwoje oddycha jak jedno ....................................................59

Trzymaj dłoń naprawdę.................................................................60

Patrz oczami pełnymi miłości .......................................................61

Zakochaj się w sobie.....................................................................61

4. Poznaj samego siebie. Poszukiwanie swojej prawdziwej twarzy .. 63

Diagnoza.................................................................................. 63

Recepty..................................................................................... 71

Wewnętrzne światełko ..................................................................71

Zrób miejsce dla radości ...............................................................72

WciąŜ tam jesteś?...........................................................................74

Znajdź swój własny dźwięk............................................................75

Obserwuj przerwy..........................................................................76

Poczuj się jak Bóg .........................................................................78

Ponownie przeŜyj swoje dzieciństwo ..............................................78

Pamiętaj, kto jest w środku............................................................80

Tańcz w księŜycowym świetle .......................................................81

5. Wyostrz wzrok. Naucz się zauwaŜać więcej niŜ to, co oczywiste.. 83

Diagnoza .................................................................................. 83

Recepty..................................................................................... 84

Odkłamywanie oczu.......................................................................84

Napełnij się światłem wschodzącego słońca ..................................85

Poczuj, Ŝe Bóg patrzy na ciebie.................................................... 87

Podpatrywanie księŜyca .................................................................88

Źródło światła...............................................................................89

Medytacja trzeciego oka............................................................... 89

Przed ścianą................................................................................. 91

Bądź zwierzęciem .........................................................................91

Złota mgła ................................................................................... 92

6. Wpływaj na swój nastrój.

Zapanuj nad światem własnych emocji .......................................... 95

Diagnoza ............................................................................................95

Recepty ............................................................................................99

Przechytrzyć rutynę umysłu...........................................................99

Zmień schemat powstawania złości .............................................100

Zagłęb się w „nie" ....................................................................102

Wypuść tygrysa z uwięzi .............................................................103

W razie kryzysu ..........................................................................104

Tai chi przygnębienia .................................................................105

Dziennik księŜycowy ...................................................................106

Oddech psa.................................................................................106

Zgoda na to, co negatywne .........................................................107

W siódmym niebie ......................................................................108

Tylko to sobie wyobraź! .............................................................109

Śmiej się z głębi brzucha ...........................................................110

Zburz Chiński Mur ..................................................................111

Stwórz swój prywatny świat ........................................................ 113

Roześmiane stopy....................................................................... 115

Mantra „tak" .............................................................................. 117

Nie bądź smutny, zdenerwuj się! ................................................ 117

ZauwaŜ przerwy ......................................................................... 120

ZauwaŜ po trzykroć ................................................................... 121

Prawo afirmacji ........................................................................... 122

7. Seksualność i związki. Naucz się tańczyć z innymi .....................125

Diagnoza ................................................................................125

Recepty....................................................................................131

Otwarcie i zamknięcie................................................................. 131

Zjednoczenie ............................................................................ 133

Ocean innego ............................................................................ 133

Odblokuj energię seksualną ...................................................... 135

Zaczekaj na właściwą chwilę ....................................................... 135

Bądź dziki i obserwuj ................................................................. 136

Smakuj rozłąkę ........................................................................... 138

Bądź rozrzutny w miłości............................................................. 139

Pierwszy i ostatni raz .................................................................. 139

Rozładuj negatywne energie ..................................................... 140

Od osamotnienia do bycia samemu ............................................. 143

8. Łączność ciała i umysłu.

Ćwiczenia dla zdrowia oraz odczuwania całego siebie.................145

Diagnoza .................................................................................145

Recepty....................................................................................149

Połącz się z ciałem w stanie zdrowia........................................... 149

Medytacja w ruchu ..................................................................... 150

Ateka dla duszy

Bieg w wyobraźni ...................................................................... 151

Namów swoje ciało do odpręŜenia.............................................. 153

Bądź bardziej wraŜliwy ............................................................... 155

Dla palaczy (1) ........................................................................... 158

Dla palaczy (2) ........................................................................... 160

Jedz to, co z tobą współgra ......................................................... 162

Śpij dobrze - rady na bezsenność .............................................. 164

Wyrzuć śmieci ............................................................................. 166

Pozbieraj się po wyczerpaniu...................................................... 168

9. Oko cyklonu. Zachowaj spokój, opanowanie i łączność ....... 169

Diagnoza ......................................................................... 169

Recepty............................................................................ 174

Zejdź na ziemię .......................................................................... 174

Oddychaj od spodu swoich stóp ..................................................175

Świadomość hara.........................................................................176

Nocna przystań ...........................................................................177

Aura ochronna............................................................................178

Sztuka równowagi .......................................................................180

Być tutaj ...................................................................................181

Pozbierać się w całość ................................................................182

Tajemnica Lao-cy .......................................................................183

WyobraŜaj sobie Buddę we wnętrzu siebie..................................183

Znajdź wewnętrzny punkt zerowy ............................................. 186

Osho International Foundation o autorze ...............................187

Ośrodek medytacyjny OSHO..............................................188

Wstęp

wiązek między stresem a chorobami ciała jest w naszych
czasach powszechnie znany. Ocenia się, Ŝe stres jest w Sta-

nach Zjednoczonych odpowiedzialny za

wizyt w gabinetach

lekarzy  rodzinnych,  a  według  US  Center  for  Disease  Control
(Amerykańskie  Centrum  Prewencji  i  Monitorowania  Chorób),
jest  przyczyną  połowy  zgonów  Amerykanów  poniŜej  65.  roku
Ŝycia.  Przewiduje  się,  Ŝe  do  2020  roku  przyczyną  pięciu  z
dziesięciu głównych problemów zdrowotnych na świecie będzie

stres.

We współczesnym świecie ludziom trudno jest zrównowaŜyć

wysokie wymagania, stawiane przez pracę, rodzinę i społeczeń-
stwo,  z  koniecznością  przeznaczania  pewnego  czasu  na  własny
odpoczynek  i  relaksację.  Zbyt  często  nasza  strategia
postępowania  ze  stresem  ogranicza  się  do  wypicia  jednego  czy
dwóch drinków po południu lub łykania tabletek nasennych.

Apteka dla duszy oferuje bogaty zbiór prostych i naturalnych

sposobów radzenia sobie ze stresem. Znajdziesz w niej lekarstwo
na wszystko: od bólu głowy po bezsenność, od nieokreślonego
poczucia dyskomfortu, którego wszyscy czasem doświadczamy,
po jasno sprecyzowane problemy, takie jak rzucanie palenia czy
zmiana podejścia do Ŝywienia się.

Apteko dla duszy

Wprowadzenie równowagi pomiędzy pracą i zabawą, stresem

i wypoczynkiem, zobowiązaniami i swobodą nie wiąŜe się bo-
wiem jedynie z pokonaniem stresu. Potrzebne jest takŜe odkrycie
i rozwinięcie wewnętrznej mądrości duszy, która wie, czego nam
brak, i powie, jak to osiągnąć, jeśli tylko znajdziemy czas, by się
w nią wsłuchać. Zrozumienie tego jest głównym wątkiem Apteki

dla duszy, a forma ksiąŜki jest mu podporządkowana.

KaŜdy z nas jest niepowtarzalny i odpowiedzialny za swoje

własne  Ŝycie.  KaŜdy  z  nas  angaŜuje  się  teŜ  w  związki  z
unikalnymi  i  niepowtarzalnymi  ludźmi  w  tańcu,  w  którym
czasem  zdarza  się  nadepnąć  komuś  na  palce  i  wywołać  czyjąś
złość.  Zdobycie  wiedzy,  jak  lepiej  kochać,  ale  takŜe  -  gdy  to

konieczne -jak lepiej walczyć, stanowi część przywracania
równowagi, wy-pośrodkowania i harmonii naszemu Ŝyciu.

Techniki przedstawiane w ksiąŜce zostały dobrane z

uwzględnieniem faktu, Ŝe wielu z nas nie ma po prostu czasu czy
moŜliwości, aby przeznaczać na medytację godzinę lub więcej
dziennie. Większość opisanych tu ćwiczeń wymaga poświęcenia

zaledwie  kilku  minut  przed  pójściem  do  łóŜka  lub  tuŜ  po  prze-
budzeniu  się.  Są  tu  techniki,  które  z  oczywistych  powodów  bę-
dziesz  chciał  praktykować  w  samotności,  jak  równieŜ  mnóstwo
takich,  które  moŜesz  wykonywać  przy  biurku,  w  autobusie  czy
podczas spaceru w parku, i nikt nie będzie zdawał sobie sprawy
z  tego,  co  właśnie  robisz.  Znajdują  się  tu  równieŜ  takie,  które
moŜesz wykonywać ze swoim partnerem; mogą one wprowadzić
do waszego związku nowy rodzaj bliskości.

Na koniec kilka rad, jak korzystać z lekarstw, które znajdują się

na półkach tej „apteki". Ćwiczenia są pomyślane jako zabawa, nie
cięŜka praca. Eksperymentuj, próbuj, szukaj tych, które ci
odpowiadają, i je stosuj. Bądź szczery ze sobą w tym

eksperymentowaniu, ale nie nazbyt powaŜny. Nie wszystkie
techniki będą dobre akurat dla ciebie, - Osho sugeruje więc,

Wstęp

aby kaŜdą wypróbowywać na początek przez trzy do pięciu dni -

taki czas wystarcza zwykle na poznanie, czy dana technika

odpowiada twojemu temperamentowi.

Sarito CarolNeiman

redaktor tekstu angielskiego

Ciało jest największą
tajemnicą-potrzebuje
twojej miłości.

____________________________________________________

Apteka dla duszy

trawiąc, przemieniając to, co zjadłeś, w krew, usuwając martwe
komórki, dostarczając nowy, świeŜy tlen; a ty śpisz sobie w naj-
lepsze.

Robi wszystko, abyś przetrwał, abyś przeŜył, choć ty jesteś tak

niewdzięczny, Ŝe nigdy mu za to nie podziękowałeś. Wręcz prze-
ciwnie, twoja religia nauczyła cię, abyś je torturował: „ciało jest
twoim wrogiem, musisz się uwolnić od niego i tego, co cię z nim
wiąŜe".

Wiem, Ŝe człowiek jest czymś więcej niŜ tylko ciałem i nie ma

potrzeby być do niego przywiązany. Ale miłość nie jest przywią-
zaniem, współczucie nie jest przywiązaniem. Miłość i współczu-
cie są niezbędne dla twojego ciała i jego rozwoju. A im lepsze
masz ciało, tym większa jest moŜliwość dla rozwoju dla twojej
świadomości. Jest to organiczna całość.

Światu potrzebny jest zupełnie nowy rodzaj edukacji, która

wprowadziłaby wszystkich ludzi w ciszę własnego serca - w me-
dytację - i która uczyłaby człowieka szacunku dla własnego cia-
ła. Dopóki bowiem nie będziesz szanował swojego ciała, nie bę-
dziesz teŜ w stanie szanować innych. A jest ono Ŝywym
organizmem, które nigdy nie wyrządziło ci krzywdy. SłuŜyło ci
od momentu twojego poczęcia i słuŜyć będzie aŜ do śmierci.
Zrobi wszystko, co zechcesz - nawet niemoŜliwe - i nie będzie ci
nieposłuszne.

NiewyobraŜalne jest stworzenie tak posłusznego i mądrego

mechanizmu. JeŜeli zdasz sobie sprawę ze wszystkich jego fun-
kcji, ogarnie cię zdumienie. Nigdy nie myślałeś o tym, co się w
nim dzieje. A wszystko to jest cudowne i tajemnicze. Niemniej
nigdy się w to nie zagłębiałeś. Nigdy nie zadałeś sobie trudu, aby
lepiej poznać swoje własne ciało - a chcesz udawać, Ŝe kochasz
innych ludzi? Nie moŜesz, poniewaŜ innych ludzi równieŜ po-
strzegasz jako ciała.

Rozluźnienie

___________________________________________________________

Ciało jest największą tajemnicą egzystencji. Tajemnica ta

potrzebuje twojej miłości - pragnie, byś w pełni poznał jej se-
krety i funkcje.

Religie, niestety, były zawsze całkowicie przeciwne ciału.

Ale  ten  antagonizm  jest  wskazówką,  konkretną  oznaką, Ŝe jeśli
człowiek  poznaje  mądrość  i  tajemnice  ciała,  nigdy  nie  będzie
ograniczał  się księdzem czy pojęciem Boga. Największą tajem-
nicę odkryje w sobie, a w tajemnicy ciała - sanktuarium swojej
świadomości.

Gdy raz zdasz sobie sprawę ze swojej świadomości, swojej

istoty,  nie  ma  nad  tobą  Ŝadnego  Boga.  Tylko  taka  osoba  moŜe
szanować  innych  ludzi,  inne  Ŝyjące  istoty,  poniewaŜ  wszystkie
one są równie tajemnicze jak ona sama. RóŜnią
się  sposobem  ekspresji  wyglądem,  ale  to
sprawia,  Ŝe  Ŝycie  jest  bogatsze.  Kiedy
człowiek znajdzie świadomość w sobie, tym
samym  znajdzie  klucz  do  tego,  co  najwyŜsze.  Nauka,  która  nie
uczy cię kochać twojego ciała, nie uczy cię współodczuwania ze
swoim ciałem, nie uczy, jak zagłębić się w jego tajemnicę, taka
nauka nie nauczy cię równieŜ, jak wejść w twoją własną świado-
mość.

Ciało to drzwi - ciało to próg.

Recepty

Zrzucenie pancerza

Nosisz na sobie pancerz. Tak, to jest po prostu pancerz. Nie jest
do ciebie przymocowany, to ty kurczowo się go trzymasz. Kiedy
zdasz sobie z tego sprawę, łatwo będzie ci się go pozbyć. Twój

Ciało to drzwi –
ciało to próg

16 ____________________________________________ Apteka dla duszy

pancerz nie Ŝyje -jeśli przestaniesz go nosić na sobie, zniknie. A
przecieŜ nie tylko go nosisz, ale równieŜ nieustannie troszczysz
się o niego i wzmacniasz go.

KaŜde dziecko jest gibkie, „płynne". Nie ma zesztywniałych

partii  ciała.  Całe  jego  ciało  stanowi  organiczną  jedność. Głowa
nie jest najwaŜniejsza, a stopy nie są najmniej waŜne. Właściwie
podziały  nie  istnieją,  nie  ma  rozgraniczeń.  Ale  stopniowo
zaczynają  się  pojawiać.  Głowa  staje  się  władcą,  szefem,  a  całe
ciało zostaje poszatkowane na części. Niektóre z nich są akcep-
towane  przez  społeczeństwo,  a  inne  nie.  Niektóre  stanowią
wręcz  zagroŜenie  dla  społeczeństwa,  muszą  więc  być  bojkoto-
wane. Z tego bierze się cały problem.

Zaobserwuj, w których miejscach w twoim ciele występuj

ograniczenia, i zrób trzy rzeczy. Po pierwsze, gdy chodzisz, sie-
dzisz lub gdy nic nie robisz, wydychaj głęboko powietrze.
Nacisk powinieneś kłaść na wydech, a nie na wdech.

Wydychaj głęboko - wydychaj tyle powietrza, ile jesteś w stanie z

siebie wyrzucić. Wydychaj ustami, ale rób to powoli, tak by

zabrało to trochę czasu. Im dłuŜej będziesz wydychał, tym lepiej,

poniewaŜ wydech będzie głębszy. Gdy pozbędziesz
się całego powietrza z organizmu, ciało zrobi wdech;
ciało, nie ty. Wydech powinien być powolny i głęboki,

natomiast wdech szybki. To zmiękczy pancerz wokół klatki

piersiowej.

Po drugie, pomocne będzie bieganie. Nie musisz biegać na

długie  dystanse,  wystarczy,  Ŝe  przebiegniesz  kilometr  lub  dwa.
Wyobraź  sobie,  Ŝe  znika  obciąŜenie  z  twoich  nóg,  odpada  od
nich.  Jeśli  twoja  wolność  była  za  bardzo  ograniczana,  jeśli
nakazywano ci, abyś postępował tak, a nie inaczej, abyś był tym,
a  nie  tamtym,  abyś  szedł  tu,  a  nie  tam,  na  nogach  pojawił  się
pancerz. Zacznij więc biegać i podczas biegu równieŜ skup się

Rozluź

nienie

na wydechu. Gdy odzyskasz juŜ nogi i ich płynność, poczujesz
niesamowity przepływ energii.

Po trzecie, kiedy kładziesz się spać wieczorem, zdejmując z

siebie ubranie, wyobraŜaj sobie jednocześnie, Ŝe ściągasz z siebie
takŜe ten pancerz. Zrób to. Zdejmij go i odetchnij głęboko - a
potem idź spać nieuzbrojony, całkowicie nagi, bez Ŝadnych
ograniczeń.

Swobodne spadanie

KaŜdego wieczoru usiądź na krześle i pozwól swojej głowie opaść
do tyłu. Zrelaksuj się, odpoczywaj. MoŜesz podeprzeć się podu-
szkami, Ŝeby nie pojawiło się napięcie szyi. Potem rozluźnij dol-
ną szczękę - po prostu zrelaksuj ją tak, Ŝeby twoje usta otworzy-
ły się szeroko - i zacznij oddychać ustami, nie nosem. Nie zmieniaj
jednak oddechu, musi pozostać naturalny. Kilka pierwszych od-
dechów będzie gorączkowych, ale stopniowo uspokoją się i od-
dech się spłyci. Wdech i wydech będą niewielkie; takie powinny
być. Usta pozostaw otwarte, oczy zamknięte i odpoczywaj.

Poczuj, jak uwalniają się twoje nogi, tak jakby ktoś ci je za-

brał, jakby wyswobodziły się ze stawów. Poczuj się tak, jakby ci
je odebrano -jakby zostały uwolnione - poczuj, Ŝe jesteś tylko
górną częścią ciała. Nóg nie ma.

Kolej na ręce: wyobraź sobie, Ŝe obie ręce wyswobodziły się

i zostały ci odjęte. MoŜe nawet usłyszysz wewnątrz jakieś
chrupnięcie, gdy będą się uwalniać. Nie jesteś dłuŜej swoimi
rękami; umarły, odebrano ci je. Zostały tylko głowa i tułów.

Teraz zacznij myśleć o głowie - zabrano ją, pozbawiono cię

jej, głowa odpadła. Pozostaw jej swobodę. Jakkolwiek się poru-
sza - w prawo czy w lewo - ty nie moŜesz nic zrobić. Po prostu
zostaw jej swobodę; odebrano ci ją.

Apteka dla duszy

Rozluźnienie

Wtedy będziesz miał juŜ tylko tułów. Poczuj, Ŝe jesteś tylko

nim - klatką piersiową, brzuchem i niczym więcej.

Ćwicz tak co najmniej przez dwadzieścia minut i idź spać. Trze-

ba  to  robić  tuŜ  przed  snem.  Kontynuuj  ćwiczenie  co  najmniej
przez trzy tygodnie, a twoje zmęczenie ukoi się. Traktowanie wymie-
nionych  partii  ciała  jako  oddzielnych  sprawi,  Ŝe  zostanie  tylko
esencja,  więc  cała  twoja  energia  przemieści  się  do  najwaŜniejszej
części.  Zrelaksuje  się  ona,  a  energia  znów  zacznie  płynąć  przez
twoje  nogi,  ręce  i  głowę,  lecz  tym  razem  duŜo  bardziej
proporcjonalnie.

Oczyszczanie gardła

Jeśli od dzieciństwa twoja ekspresja nie była taka, jaka powinna

- czyli nie byłeś w stanie wyrazić czy zrobić tego, co chciałeś - ta
niewyraŜona energia osadza się w gardle. Gardło jest ośrodkiem
ekspresji. Nie słuŜy jedynie do połykania, jest równieŜ
ośrodkiem wyraŜania. Wielu ludzi korzysta z niego tylko w tym
pierwszym celu. Wykorzystują je tylko w połowie, ale akurat ta
waŜniejsza połowa pozostaje nietknięta.

Wiele moŜna zrobić, by ułatwić sobie ekspresję. Jeśli kogoś ko-

chasz, mów tej osobie to, co chcesz powiedzieć, nawet jeśli miałoby
to zabrzmieć głupio; czasem nie zaszkodzi się wygłupić. Mów o
rzeczach, które rodzą się w tobie w danej chwili. Nie wytłumiaj ich.

Jeśli kogoś kochasz, daj się całkowicie ponieść,
nie kontroluj

się. Jeśli jesteś wściekły i chcesz coś

powiedzieć, zrób to na gorąco! Zły jest jedynie
zimny gniew, gorący - nigdy. To ten zimny jest

naprawdę niebezpieczny. A ludzi nauczono właśnie tego:
zachowujcie chłodny spokój, nawet kiedy jesteście źli. Tylko Ŝe
wtedy ta trucizna w was pozostanie. Czasem dobrze jest pokrzyczeć i
wyrzucić z siebie emocje.

KaŜdego wieczoru usiądź i zacznij się kołysać. Kołysz się tak,

Ŝeby przechylając się w jedną stronę, dotykać podłoŜa tylko jed-
nym pośladkiem. Siedź więc na czymś twardym. Tylko jeden po-
śladek ma dotykać ziemi, nie dwa naraz. Jest to jeden z pradawnych
sposobów wydobywania energii z podstawy kręgosłupa.

Jeśli czujesz w gardle stłumioną energię, ale jesteś w stanie ją

tamować, znaczy to, Ŝe potrzeba jej znacznie więcej. Trzeba
sprawić, by zdolność tamowania uległa zmniejszeniu. Energii ma
przybywać, tak Ŝebyś nie mógł nad nią zapanować, Ŝeby
wytrysnęła. Rób tak przez piętnaście do dwudziestu minut.

Po dziesięciu minutach tego ćwiczenia, kiwając się, zacznij

mówić: „Allah... Allah..." Mów „Allah", gdy przechylisz się w jed-
ną, i „Allah", gdy przechylisz się w drugą. Stopniowo poczujesz
coraz większą energię, a słowo „Allah" będzie stawać się coraz
głośniejsze.  Moment  kulminacyjny  nadejdzie  po  dziesięciu
minutach, gdy będziesz juŜ prawie krzyczał: „Allah!" Zaczniesz
się pocić. Energia stanie się gorąca, a słowa „Allah! Allah!" będą
brzmieć,  jakby  wymawiał  je  ktoś  obłąkany. Gdy pęka tama (po
angielsku  dam)  człowiek  czuje  się  jak  obłąkany  (po  angielsku
mad).  Te  dwa  słowa:  dam  i  mad  są  bardzo  charakterystyczne  -
zbudowane są z tych samych liter! Jeśli czytasz je w jedną stro-
nę, otrzymujesz dam, a gdy w drugą - mad.

Spodoba ci się to ćwiczenie. Będzie moŜe dziwaczne, ale

spodoba ci się! Wtedy moŜesz wykonywać je dwa razy na dobę
- dwadzieścia minut rano i dwadzieścia wieczorem.

Rozluźnij brzu

Kiedy idziesz rano wypróŜnić się, weź suchy, szorstki ręcznik i
masuj nim brzuch. Wciągnij brzuch i mocno go masuj. Zacznij
od prawej strony i pocieraj ruchem okręŜnym wokół pępka, ale

Zły jest jedynie zimny
gniew. Gorący nigdy.

20 ______________________________________ Apteko dla duszy

tak, aby go nie dotknąć. Rób to naprawdę mocno, tak Ŝeby porzą-
dnie się wymasować. Wciągnij brzuch, by masować w ten sposób
takŜe jelita. Postępuj tak po kaŜdym wypróŜnieniu, nawet dwa lub
trzy razy dziennie.

Druga sprawa: w ciągu dnia - czyli między wschodem i zacho-

dem słońca, ale nigdy w nocy - oddychaj tak głęboko i tak często,
jak tylko moŜesz. Im częściej i im głębiej oddychasz, tym lepiej.
Ale pamiętaj o jednym: oddychaj brzuchem, a nie klatką piersio-
wą. To brzuch musi się unosić, nie klatka piersiowa. Kiedy wdy-
chasz powietrze, unosi się brzuch, a kiedy wydychasz, brzuch się
zapada. Zostaw klatkę piersiową, tak jakby nie miała z oddy-
chaniem nic wspólnego. Po prostu oddychaj brzuchem - to bę-
dzie jak całodzienny, delikatny masaŜ.

Obserwuj, jak oddycha małe dziecko (...). Robi to w natu-

ralny, właściwy sposób. Faluje tylko brzuch, a klatka piersiowa
pozostaje nieporuszona przepływem powietrza. Cała energia
skupia się wokół pępka.

Stopniowo tracimy kontakt z pępkiem. Stajemy się coraz

bardziej uzaleŜnieni od głowy, a nasz oddech się spłyca. Więc
kiedy tylko przypomnisz sobie o tym w ciągu dnia, weź oddech
tak głęboki, jak to tylko moŜliwe - i niech pracuje brzuch.

KaŜdy oddycha poprawnie podczas snu, poniewaŜ umysł wtedy

nie ingeruje. Brzuch unosi się i opada automatycznie, a oddech
staje się głęboki; nie trzeba niczego wymuszać. Niech będzie natu-
ralny, a stanie się głęboki. Głębia to konsekwencja naturalności.

Tańcz jak drzewo

Jeśli to moŜliwe wyjdź na otwartą przestrzeń, stań pomiędzy drzewami
i przemień się w drzewo, pozwól, aby wiatr przenikał przez ciebie.

Rozluźnienie

UtoŜsamienie się z drzewem wzmacnia nas i oŜywia. Z łat-

wością docierasz wówczas do pierwotnej świadomości, w której
drzewa trwają bez przerwy. Rozmawiaj z nimi i obejmuj je.

Jeśli nie moŜesz wyjść na dwór, po prostu stań pośrodku po-

koju i wyobraź sobie siebie jako drzewo - pośród deszczu i
silnego wiatru - i zacznij tańczyć. Ale tańcz tak, jakbyś był drze-
wem. Wtedy będziesz w stanie uruchomić przepływ.

Jest to tylko kwestia opanowania sztuki utrzymania przepły-

wu energii. Będzie to dla ciebie klucz - ilekroć zostanie zaha-
mowana, będziesz mógł ją odblokować.

Stwórz napięcie, następnie osuń się w sen

KaŜdej  nocy  przed  pójściem  spać  stań  pośrodku  pokoju  -  do-
kładnie na środku - i spraw, by twoje ciało było jak najbardziej
sztywne  i  napięte,  tak  napręŜone,  jakbyś  miał  pęknąć.  Rób  tak
przez dwie minuty, a później przez dwie minuty odpręŜaj się na
stojąco. Powtórz ćwiczenie dwa albo trzy razy i połóŜ się spać.
Musisz  napręŜyć  ciało  najbardziej,  jak  to  moŜliwe.  Później  nic
juŜ nie rób, aby przez noc relaksacja mogła się pogłębiać.

Bezdźwięczna cisza

Istnieje pewna cisza, która ujawnia się w tobie tylko wtedy, gdy
przestajesz  się  kontrolować; wtedy zstępuje na ciebie. Pamiętaj
więc  -  przez  kontrolowanie  siebie,  zakłócasz  swoją  energię.
Umysł jest wielkim dyktatorem; próbuje wszystko kontrolować.
A  jeśli  nie  potrafi nad czymś zapanować, wypiera to, mówi, Ŝe
to nie istnieje.

KaŜdego wieczoru przed pójściem spać medytuj w następu-

jący sposób. Usiądź na łóŜku, zgaś światło - zakończ wszystko,

Apteka dla duszy

Rozluźnienie

co  miałeś  do  zrobienia,  poniewaŜ  po  tej  medytacji  powinieneś
zasnąć. Nic nie rób; po medytacji „ten, który coś robi," ma zakaz
pojawiania się. Po prostu zrelaksuj się i odpłyń w sen, poniewaŜ
sen równieŜ na ciebie spływa - nie moŜesz go kontrolować. Sen i
medytacja  mają  jedną,  wspólną  cechę  -  ciszę  -pojawiającą  się
wraz  z  nimi.  Dlatego  tak  wielu  ludzi  cierpi  na  bezsenność  -
próbują kontrolować nawet sen, stąd problem. Nie moŜesz z tym
nic zrobić. MoŜesz tylko czekać; moŜesz wprowadzić się w stan
odpręŜenia i akceptacji.

Tak więc po tej medytacji powinieneś się po prostu zrelak-

sować i pójść spać, tak aby zachować ciągłość, wtedy medytacja
będzie nadal trwać w tobie. Przez całą noc wibracje te będą w to-
bie. Rano, gdy otworzysz oczy, poczujesz, Ŝe spałeś w zupełnie
inny sposób. Zmieni się jakość; to nie był po prostu sen. Obecne
było coś innego, coś głębszego niŜ zwykły sen. Spłynęło na
ciebie coś, choć nie wiesz, co to jest i jak to określić.

Medytacja ta jest bardzo prosta. Siedź na łóŜku, rozluźnij cia-

ło,  zamknij  oczy  i  po  prostu  wyobraź  sobie,  Ŝe  zagubiłeś się w
jakiejś górzystej krainie. Jest mroczna, bezksięŜycowa noc, niebo
szczelnie  zasnute  chmurami.  Nie  widać  ani  jednej  gwiazdki  -
jest  całkowicie  ciemno,  nie  jesteś  w  stanie  dostrzec  nawet
własnej ręki. Zgubiłeś się w górach i trudno ci odnaleźć drogę.
Zewsząd  czyha  na  ciebie  niebezpieczeństwo.  W  kaŜdej  chwili
moŜesz  zsunąć  się  po  zboczu  w  przepaść,  zginąć  na  zawsze.
UwaŜnie  badasz  drogę.  Jesteś  czujny,  poniewaŜ  niebezpieczeń-
stwo  jest  ogromne,  a  gdy  niebezpieczeństwo  jest  wielkie,  czło-
wiek zachowuje czujność.

WyobraŜenie ciemnej nocy w górach słuŜy stworzeniu wra-

Ŝenia niebezpiecznej sytuacji. Jesteś wtedy bardzo czujny. Bę-
dziesz w stanie usłyszeć nawet upadającą szpilkę. I nagle
dochodzisz do urwiska. Czujesz, Ŝe przed tobą nie ma dalej

drogi, ale

nie wiesz, jak głęboka jest przepaść. Bierzesz więc

kamień i spuszczasz w dół, aby to sprawdzić.

Czekaj i nasłuchuj dźwięku kamienia, obijającego się o skały.

Nasłuchuj, nasłuchuj, nasłuchuj. Ale nie ma Ŝadnej odpowiedzi -
zdaje się, Ŝe przepaść jest bezdenna. Przez to, Ŝe wciąŜ na-
słuchujesz, narasta w tobie ogromny strach, a wraz ze strachem
twoja czujność rozpala się coraz bardziej.

Pozwól, by w twojej wyobraźni nie było nic więcej. Rzucasz ka-

mień i czekasz. Nasłuchujesz i nasłuchujesz; czekasz z mocno bi-
jącym sercem, lecz Ŝaden dźwięk nie dochodzi. Panuje absolutna
cisza. W tej ciszy zapadnij w sen. W tej bezdźwięcznej ciszy zaśnij.

Przepływ energii

Energia zawsze płynie w stronę obiektu, który kochamy.

Kiedy czujesz w jakimś miejscu blokadę energii, oto sekret,

jak ją znów upłynnić: znajdź obiekt miłości. Nie jest istotne, co
nim zostanie, jest bowiem tylko pretekstem. Jeśli potrafisz do-
tknąć z miłością np. drzewa, energia popłynie, poniewaŜ gdy po-
jawia się miłość, energia zaczyna płynąć w jej stronę. To tak jak
z rzeką - zawsze z wyŜyn kieruje się ku poziomowi morza.

Gdziekolwiek znajduje się przedmiot miłości, energia poszu-

kuje jego poziomu - i zaczyna płynąć.

Pomóc moŜe teŜ masaŜ, jeśli wykonujesz go z miłością. Wszy-

stko moŜe pomóc.

Weź do ręki kamień - z miłością i głęboką troską. Zamknij

oczy i poczuj miłość do kamienia, wdzięczność za to, Ŝe istnieje
i Ŝe akceptuje twoją miłość. Nagle poczujesz pulsowanie i
energia zacznie się poruszać. Stopniowo przestaniesz po-
trzebować faktycznego obiektu; energia zacznie płynąć na samą
myśl, Ŝe kogoś (coś) kochasz. Wtedy moŜesz odrzucić nawet

Gdy jesteś obojętny

nie ma w tobie przepływu.

Apteka dla duszy

Rozluźnieni

myślenie o miłości; po prostu kochaj, a energia będzie płynąć.

Miłość to ruch. Jesteśmy zmarznięci, poniewaŜ nie kochamy.

Miłość to ciepło. Kiedy jest ciepło, nie zamarznie się. Gdy nie
ma miłości, wszystko jest zimne. Temperatura spada poniŜej
zera.

Jedna z najwaŜniejszych rzeczy, o których trzeba pamiętać: mi-

łość jest ciepła i nienawiść takŜe jest ciepła; zimna jest obojętność.
Czasem nawet wtedy gdy nienawidzisz, energia zaczyna płynąć.
Oczywiście jest destrukcyjna, ale w złości takŜe przepływa. Dla-
tego po wyładowaniu złości ludziom robi się dobrze; uwolnili
coś. Było to działanie destrukcyjne - choć mogło być kreatywne,
gdyby uwalniało się przez miłość - ale lepsze to niŜ nieuwalnia-
nie niczego.

Gdy jesteś obojętny, nie ma w tobie przepływu. Więc wszy-

stko, co cię roztapia i ogrzewa, jest dobre. To nie masaŜ działa,
tylko twoja troska i miłość. Wypróbuj to na kamieniu: masuj go

i zobacz, co się stanie, promieniej miłością.

Wypróbuj to na drzewie; gdy poczujesz, Ŝe to
się dzieje, po prostu usiądź w ciszy i próbuj.
Pomyśl o osobie, którą kochasz - o

męŜczyźnie, kobiecie, dziecku, o kwiatach. Przypomnij sobie
kwiat jego wyobraŜenie - a nagle zobaczysz, Ŝe energia płynie.

Wtedy odrzuć teŜ wyobraŜenie. Pewnego dnia siedź po prostu

w ciszy i kochaj. Nikogo konkretnego. Zanurzony w kochającym
nastroju, po prostu siedź cicho i kochaj, a poczujesz ten przepływ.
Wtedy znasz juŜ klucz. Jest nim miłość. Miłość jest przepływem.

Przekierowanie energii seksualnej

Usiądź prosto - na krześle lub na podłodze - z wyprostowanym,

ale nie napiętym kręgosłupem. Oddychaj powoli i głęboko. Nie

śpiesz  się;  oddychaj  bardzo  powoli.  Najpierw  unosi się brzuch;
ty  kontynuujesz  wdech.  Unosi  się  klatka  piersiowa  i  nagle czu-
jesz,  Ŝe  twoje  ciało  wypełnione  jest  powietrzem  aŜ  po  samą
szyję. Wtedy na moment lub dwa wstrzymaj oddech - tak długo,
jak potrafisz, nie męcząc się. Następnie wypuść powietrze. Wy-
dychaj  je  równieŜ  powoli,  ale  w  odwrotnej  kolejności.  Gdy
opróŜnisz brzuch, wciągnij go tak, by pozbyć się całego powie-
trza. NaleŜy powtórzyć to siedem razy.

Następnie usiądź w ciszy i zacznij powtarzać: „om... om...

om...".  W  trakcie  powtarzania  „om"  skup  uwagę  na  rejonie
trzeciego  oka  pomiędzy  brwiami.  Zapomnij  o  oddechu  i  po-
wtarzaj  wciąŜ  „om...  om...  om..."  sennym  głosem,  jakim  matka
śpiewałaby dziecku kołysankę. Usta powinny być zamknięte, tak
aby język dotykał podniebienia. Uwaga ma skoncentrować się na
trzecim  oku.  Ćwicz  tak  przez  dwie  minuty,  a  poczujesz,  jak
odpręŜa  się  cała  głowa.  Kiedy  zaś  ona  zacznie  się  relaksować,
natychmiast  zauwaŜysz,  Ŝe  ustępuje  równieŜ  wewnętrzne
napięcie.

Wtedy przenieś koncentrację niŜej - w rejon gardła. Powta-

rzaj „om", tym razem skupiając się na gardle. ZauwaŜysz, Ŝe two-
je ramiona, gardło i twarz odpręŜają się, znika przytłaczające cię
napięcie, stajesz się lekki jak piórko.

Następnie zejdź jeszcze głębiej i powtarzaj „om", skupiając

się na pępku. Wnikaj coraz głębiej, głębiej i głębiej. W końcu
dotrzesz do ośrodka seksualnego. Będzie to trwało dziesięć,
moŜe piętnaście minut. Nie spiesz się, masz czas.

Gdy przenikniesz juŜ do ośrodka seksualnego, całe ciało bę-

dzie zrelaksowane, a ty poczujesz blask, jakby otoczyła cię jakaś
aura, jakieś światło. Jesteś wypełniony energią, masz jej
ogromny zapas, jesteś pełen spokojnej energii. W tym stanie
moŜesz pozostać tak długo, jak zechcesz.

Zazwyczaj naszą
podstawową postawą jest
„nie". Dlaczego?

PoniewaŜ dzięki „nie"
czujemy Ŝe jesteśmy kims’.

26 ____________________________________________ Apteka dla duszy J9^

To koniec medytacji; teraz juŜ tylko przedłuŜasz przyjemność.

Przerwij mówienie „om" i po prostu siedź. Jeśli czujesz taką po-
trzebę, moŜesz się połoŜyć, ale jeśli zmienisz pozycję, stan ten
szybciej zniknie, więc siedź przez chwilę i korzystaj z niego.

Reasumując - gdy z jakiegokolwiek powodu poczujesz w

swoim ciele zbyt duŜe napięcie, po prostu wykonaj to ćwiczenie,
a uzyskasz całkowite odpręŜenie.

„Anonimowi Obgryzacze Paznokci"

Kiedy człowiek ma nadmiar energii, z którą nie wie, co zrobić,
często  zaczyna  obgryzać  paznokcie  lub  palić  papierosy.
Obgryzanie paznokci i palenie papierosów to przejawy tego sa-
mego  problemu.  Robisz  cokolwiek,  Ŝeby  tylko  znaleźć  sobie
zajęcie,  bo  w  przeciwnym  wypadku  twoja  energia  staje  się
trudna  do  zniesienia.  Kiedy  inni  zaczynają  to  krytykować,  mó-
wiąc,  Ŝe  jesteś  nerwowy,  rodzi  się  jeszcze  więcej  zahamowań.
Nie masz nawet tyle swobody, Ŝeby obgryzać własne paznokcie!
NaleŜą  do  ciebie,  a  nie  wolno  ci  ich  obgryzać.  ToteŜ  ludzie
wymyślają  czynności  zastępcze  -  np.  guma  do  Ŝucia...  To
przebiegły  sposób:  nikt  nie  będzie  cię  krytykował  za  Ŝucie  gu-
my.  Jeśli  zapalisz,  takŜe  nikt  nie  będzie  się  za  bardzo  sprzeci-
wiał.  A  przecieŜ  obgryzanie  paznokci  jest  mniej  szkodliwe  -
właściwie  wcale  nie  jest  szkodliwe.  To  niewinna  przyjemność.
Wygląda  nieładnie  i  trochę  dziecinnie,  ale  to  wszystko.  Jednak
starasz się tego nie robić.

Musisz nauczyć się Ŝyć bardziej energicznie, to wszystko, a

przyzwyczajenia te znikną. Więcej tańcz, śpiewaj, pływaj, chodź
na długie spacery. Wykorzystaj swoją energię w kreatywny
sposób. Przejdź od minimum do maksimum. śyj bardziej in-
tensywnie. Kiedy kochasz się, rób to dziko, nie wstydliwie jak pa-

Roz

luźnienie

nienka. „Panienka" to ktoś, kto Ŝyje w minimalnym stopniu lub
jedynie udaje, Ŝe Ŝyje. Ty bądź dziki! Nie jesteś juŜ dzieckiem, więc
wolno ci rozrabiać we własnym domu. Skacz, śpiewaj i biegaj.

Postępuj tak przez kilka tygodni, a z zaskoczeniem zauwa-

Ŝysz, Ŝe obgryzanie paznokci zniknie samo. Teraz masz ciekaw-

sze rzeczy do robienia - kogo interesowałyby paznokcie? Za-
wsze patrz na przyczynę, a nie na objaw, który z niej wynika.

Po prostu powiedz: „Tak"

Zazwyczaj naszą podstawową postawą jest „nie". Dlaczego?
PoniewaŜ dzięki „nie" czujemy, Ŝe jesteśmy kimś. Matka czu
je, Ŝe jest kimś - moŜe czegoś zabronić. Wola dziecka zostaje
zanegowana, jego ego cierpi, a ego matki zostaje podbudowa
ne. „Nie" podbudowuje ego; jest dla niego poŜywką. Właśnie
z tego powodu doskonalimy się w mówieniu „nie”.

Na kaŜdym etapie Ŝycia znajdziesz ludzi mówiących „nie .
PoniewaŜ dzięki „nie" czujesz swój autorytet-jesteś kimś,
moŜesz odmówić. Powiedzenie: „tak,
proszę pana", sprawia, Ŝe czujesz się jak
podwładny, zaleŜny od kogoś; czujesz się
nikim. „Tak" jest pozytywne, „nie" jest
negatywne. Pamiętaj o tym: „nie"
podbudowuje ego, „tak" jest formą od-
słonięcia siebie. „Nie" wzmacnia ego. „Tak" niszczy je.

Zawsze najpierw przekonaj się, czy w danej sytuacji potrafisz

powiedzieć „tak". Tylko wtedy mów „nie", jeśli nie moŜesz
powiedzieć „tak", jeśli jest to niemoŜliwe.

Zazwyczaj jednak w pierwszej kolejności mówimy „nie". Do-

piero gdy niemoŜliwe jest powiedzenie „nie", tylko wtedy, czu-
jąc się pokonani, mówimy „tak".

„Nie" podbudowuje ego, „tak"

jest

formą odsłonięcia siebie.
„Nie" wzmacnia ego. „Tak"-

niszczy je.

We  wszystkim  „nie"  pojawia
się  pierwsze-  to  stało  się  juŜ
nawykiem.  Nie  ulegaj  mu.
Korzystaj  z„tak"  i  patrz, jak
ono cię relaksuje.

Apteka dla duszy

Rozluźnienie

Wypróbuj to kiedyś, potraktuj jak ślubowanie, by przez dwa-

dzieścia cztery godziny w kaŜdej sytuacji zaczynać od „tak". Za-
uwaŜ, jak głębokie odpręŜenie ci to przyniesie. Codzienne
sprawy. Dziecko prosi byś pozwolił mu pójść do, kina. Ono i
tak

pójdzie,

twoje

„nie"

nic

nie

będzie

znaczyć.

Wręcz

przeciwnie

stałoby

się

wyzwaniem,

próbą sił; gdy za jego pomocą ty starasz
się  wzmacniać  swoje  ego,  dziecko
próbuje  umocnić  własne.  Będzie  starało
się  przeciwstawić  twojemu  „nie",  a  zna
sposoby  na  zamianę  twojego  „nie"  w

„tak"; wie, jak je przemienić. Będzie to wymagać pewnego
wysiłku, nalegania, ale twoje „nie" przeistoczy się w „tak".

Przez dwadzieścia cztery godziny próbuj więc w kaŜdej sytua-

cji zaczynać od „tak". Będzie ci trudno, poniewaŜ uświadomisz
sobie, Ŝe „nie" i tak pojawi się pierwsze! We wszystkim „nie" po-
jawia się pierwsze - to stało się juŜ nawykiem. Nie ulegaj mu. Ko-
rzystaj z „tak" i patrz, jak ono cię relaksuje.

Prawidłowe myślenie oznacza rozpoczynanie od „tak". Nie

chodzi o to, Ŝe nie wolno ci nigdy powiedzieć „nie"; oznacza jedynie,
Ŝe masz zacząć od „tak". Patrz z umysłem nastawionym na „tak". I do-
piero jeśli jest to niemoŜliwe, mów „nie". Nie znajdziesz wielu
okazji do „nie", jeśli zaczniesz mówić „tak". Jeśli rozpoczniesz od
„nie", nie będziesz miał moŜliwości często mówić „tak". Dobry począ-
tek to dziewięćdziesiąt procent sukcesu. Początek nadaje barwę
wszystkiemu, nawet zakończeniu. Myśleć prawidłowo oznacza
myśleć, współodczuwając. Myśl, mając umysł nastawiony na „tak".

Obśmiej swoje problemy

Siedząc w ciszy, wywołaj w swoim wnętrzu chichot, tak aby ro-
ześmiało się całe ciało. Daj się ponieść śmiechowi. Niech roz-

przestrzeni  się  od  środka  aŜ  na  całe  ciało  -  śmieją  się  dłonie,
śmieją  się  stopy,  wejdź  w  to  szaleńczo.  Śmiej  się  przez
dwadzieścia  minut.  Pozwól,  aby  śmiech  stał  się  donośny  i
nieokiełznany.  Raz  będzie  przycichał,  raz  narastał,  a  ty  podda
się

temu,

bylebyś

śmiał

się

przez

dwadzieścia minut

Następnie połóŜ się na brzuchu na ziemi lub
na  podłodze.  UłóŜ  się  tak,  aby  ciało  dobrze
dotykało  podłoŜa.  JeŜeli  jest  ciepło    i
moŜesz ćwiczyć w ogrodzie, będzie o wiele
lepiej.  A  jeszcze  lepiej,  jeŜeli  moŜesz
połoŜyć się nago. Poczuj kontakt z ziemią – całe  ciało leŜy,
po prostu czuje, Ŝe ziemia jest matką, a ty jesteś  dzieckiem.
Zatrać się w tym uczuciu.

Dwadzieścia minut śmiechu, następnie dwadzieścia minut

leŜenia na ziemi, głębokiego kontaktu z nią. Oddychaj wraz z

ziemią  i  czuj  się  z  nią  jednością.  Pochodzimy  od  ziemi  i
pewnego  dnia  do  niej  wrócimy.  Po  tych  dwudziestu  minutach
energety-zowania  się  tańcz  przez  dwadzieścia  minut  dowolny
taniec  (ziemia  da  ci  tak  duŜo  energii,  Ŝe  twój  taniec  nabierze
zupełnie nowej jakości). Włącz muzykę i tańcz.

Jeśli pogoda jest zła, ćwiczenie moŜesz wykonać w pomie-

szczeniu. Ale jeśli jest słonecznie, rób je na zewnątrz, a kiedy
jest zimno - owiń się w koc. Znajdź sposoby, aby wykonywać to
ćwiczenie regularnie, a w przeciągu sześciu do ośmiu miesięcy
zaobserwujesz w sobie wielkie zmiany.

W tym społeczeństwie cisza
nie popłaca; waŜne są słowa
(...). Więc kaŜdy próbuje;
umysł zapełnia się wieloma
słowami i myślami.

Apteka dla duszy

Umysł zbiera informacje od rodziców, ze szkoły, od

innych dzieci, sąsiadów, krewnych, społeczeństwa, Kościołów...
Wszystko wokół dostarcza danych. Zapewne widziałeś dzieci,
które ucząc się mówić, powtarzały w kółko te same słowa. CóŜ
za radość! Nowy mechanizm zaczął w nich funkcjonować.

Kiedy  nauczą  się  formułować  zdania,  będą  to  robić  z  wielką
radością, w kółko i bez przerwy. Kiedy zaś zaczną zadawać py-
tania, będą pytać o wszystko. I nie są zainteresowane odpowie-
dziami, pamiętaj o tym! Obserwuj dziecko, kiedy zadaje pytanie
-  nie  interesuje  go,  co  odpowiesz,  toteŜ  nie  dawaj  długiej,
encyklopedycznej  odpowiedzi.  Dziecko  nie  jest  ciekawe  twojej
odpowiedzi.  Po  prostu  cieszy  się,  Ŝe  potrafi  zadawać  pytania!
Utrwala się w nim nowa umiejętność.

ten

sposób

gromadzi

pierwsze

informacje.  Potem  nauczy  się  czytać  i...
poznaje  coraz  więcej  słów.  W  tym
społeczeństwie cisza nie popłaca; waŜne są
słowa.  Im  bardziej  jesteś  komunikatywny,

tym lepiej będziesz zarabiał. Jacy są wasi przywódcy? Jacy są
wasi politycy? Jacy są wasi profesorowie?

Jacy są wasi księŜa, teolodzy, filozofowie i cała reszta? Są nader
elokwentni. Wiedzą, jakich dobrać słów, aby mieć wpływ na
ludzi.

Rzadko  zauwaŜamy,  Ŝe  nasze  społeczeństwo  zdominowane  jest
przez  demagogów.  Mogą  nie  wiedzieć  niczego,  mogą  nie  być
mądrzy, mogą nawet nie być inteligentni. Ale jedno jest pewne:
umieją Ŝonglować słowami. Jest to gra, a oni świetnie opanowali
jej  zasady.  Owocuje  to  potem  powszechnym  szacunkiem,
pieniędzmi, władzą - pomoŜe ci we wszystkim. Więc kaŜdy pró-
buje; umysł zapełnia się wieloma słowami i myślami.

Zwykły komputer moŜna włączyć i wyłączyć - ale nie moŜna

uczynić tego z naszym umysłem. Taki przycisk nie istnieje.

Lekarstwa na głowę

___________________________________________33

Nie ma Ŝadnej informacji, Ŝe Bóg, stwarzając świat i człowieka,
stworzył równieŜ przełącznik, umoŜliwiający włączanie i wyłą-
czanie umysłu. Nie ma Ŝadnego przycisku, dlatego od narodzin
do śmierci umysł funkcjonuje nieprzerwanie.

Wśród znawców komputerów oraz badaczy mózgu narodził

się pewien zaskakujący pomysł. Jeśli wyjęlibyśmy mózg człowie-
ka  z  czaszki  i  sztucznie  utrzymywali  go  przy  Ŝyciu,  będzie  on
dalej  gaworzył  po  staremu.  Nie  będzie  dla  niego  waŜne,  Ŝe  nie
jest  juŜ  połączony  z  biedną  osobą,  która  tyle  przez  niego
cierpiała; nadal będzie pogrąŜony w marzeniach. Podłączony do
maszyn,  nadal  będzie  snuł  wizje,  wyobraŜenia,  lęki,  plany,
będzie  miał  nadzieje,  próbował  być  tym  lub  tamtym.  Będzie
zupełnie nieświadomy, Ŝe nie moŜe teraz nic zrobić; nie ma juŜ
osoby, do której był przyłączony. MoŜna by podtrzymywać przy
Ŝyciu  ten  podłączony  do  aparatury  mózg  przez  tysiące  lat,  a  on
będzie  wciąŜ  funkcjonował  dokładnie  w  ten  sam  sposób,
poniewaŜ nie nauczyliśmy go innego. Kiedy nauczymy go czegoś
nowego, będzie to powtarzał.

Wielką stratą dla nauki jest śmierć człowieka formatu Alberta

Einsteina,  poniewaŜ  jego  mózg  umiera  razem  z  nim.  Gdybyjed-
nak potrafiono ocalić mózg i wszczepić go do innego ciała, móg-
łby  dalej  funkcjonować.  Nie  miałoby  wtedy  znaczenia,  czy
Einstein Ŝyje, czy nie. Jego umysł nadal myślałby o teorii wzglę-
dności, o gwiazdach i fizyce teoretycznej. Tak jak ludzie oddają
krew i tak jak decydują się oddać po śmierci np. oczy, powinni ró-
wnieŜ zacząć oddawać mózgi, by moŜna było je potem wykorzy-
stać. Jeśli uwaŜamy, Ŝe są to mózgi wybitne, wysoko wykwalifiko-
wane  i  Ŝe  stratą  byłoby  pozwolić  im  umrzeć,  powinna  istnieć
moŜliwość ich transplantacji.

Z jakiegoś idioty moŜna zrobić Alberta Einsteina, a on nigdy

się o tym nie dowie, poniewaŜ wewnątrz czaszki nie ma

34 ____________________________________________ Apteka dla duszy

czucia; moŜesz zmienić w niej coś, a osoba nigdy się o tym nie
dowie. Wystarczy, Ŝe wprowadzisz człowieka w stan narkozy i
zmienisz, co tylko chcesz w jego mózgu - moŜesz nawet zmienić
cały jego mózg - a on wstanie z tym nowym mózgiem, z nowym
potokiem słów i nawet nie będzie podejrzewał, Ŝe coś się stało.

Ten potok słów w naszej głowie to nasza edukacja - funda-

mentalnie błędna, poniewaŜ uczy tylko jednej połowy procesu:
jak uŜywać umysłu. Nie uczy natomiast, jak go zatrzymać, Ŝeby
mógł się odpręŜyć - poniewaŜ nawet kiedy śpisz, on pracuje. Nie
zna snu. Siedemdziesiąt lat, osiemdziesiąt lat - pracuje bez

przerwy.

Jest jednak moŜliwe znalezienie sposobu na wyłączenie

umysłu,  kiedy  nie  jest  on  potrzebny  -  nazywamy  to  medytacją.
Pomocna jest ona na dwa sposoby: po pierwsze zapewni ci spo-
kój,  ciszę,  których  nigdy  wcześniej  nie  znałeś,  oraz  pozwoli  ci
poznać  siebie  w  sposób,  który  teraz  uniemoŜliwia  rozgadany
umysł.  Po  drugie,  zapewni  ona  odpoczynek  dla umysłu. A jeśli
moŜemy  zapewnić  mu  relaks,  będzie  on  potem  w  stanie  praco-
wać efektywniej, bardziej inteligentnie.

Zatem odniesiesz korzyść zarówno ze względu na swój umysł,

jak i jestestwo, musisz tylko się nauczyć, w jaki sposób powstrzy-
mać mózg od funkcjonowania, w jaki sposób powiedzieć mu:
„Wystarczy, teraz idź spać. Ja czuwam, nie martw się".

Wykorzystuj umysł wtedy, kiedy jest potrzebny. Dzięki temu

będzie on świeŜy, młody, pełen energii i sił witalnych. Wtedy co-
kolwiek powiesz, nie będą to po prostu suche słowa; będą pełne
Ŝycia, siły, prawdy i szczerości, będą miały ogromną wagę. Być
moŜe uŜyjesz tych samych słów, ale umysł zbierze tyle siły
dzięki odpoczynkowi, Ŝe wszystko, co powiesz, będzie przenik-
nięte pasją, będzie miało moc przekonywania.

Lekarstwa na głowę

To, co określamy charyzmą, jest po prostu umysłem, który potrafi

się relaksować i pozwala zebrać się energii. Dlatego kiedy mówi,
słowa układają się w poezję. Przemawia płomiennie, nie potrzebuje
dawać

Medytacja jest esencją religii

. Ŝadnych dowodów ani

posługiwać się logiką - to jego energia ma przemoŜny wpływ na
słuchaczy. Ludzie wiedzieli od zawsze, Ŝe istnieje to coś, czego nie
potrafili pojąć - nazwali to charyzmą.

Wyjaśniam ci, czym jest charyzma, poniewaŜ znam ją z włas-

nego doświadczenia. Jeśli umysł pracuje dzień i noc, musi os-
łabnąć, stać się głupi, nieatrakcyjny, powolny. W najlepszym wy-
padku będzie praktyczny. Z kupowaniem warzyw sobie poradzi,
ale zabraknie mu mocy na coś więcej. Miliony ludzi, którzy
mogli stać się charyzmatyczni, pozostali biedni i nieatrakcyjni, bez
autorytetu i bez siły.

Jeśli to moŜliwe - a jest to moŜliwe - aby wyciszyć umysł i uŜy-

wać go tylko wtedy, kiedy to potrzebne, wówczas jego moc uleg-
nie zwielokrotnieniu. Zbierze tyle energii, Ŝe kaŜde jego słowo
trafi bezpośrednio do twojego serca.

Ludziom wydaje się, Ŝe umysły charyzmatycznych osobowo-

ści są hipnotyczne, ale tak nie jest. Naprawdę są tak potęŜne, tak
świeŜe, jakby zawsze panowała w nich wiosna.

To są korzyści dla umysłu. Jeśli zaś chodzi o twoje jestestwo,

cisza  ukazuje  mu  nieskończoną  krainę  wieczności,  nieśmiertel-
ności  i  wszystkiego,  co  moŜesz  nazwać  błogosławieństwem,
dziękczynieniem. To dlatego twierdzę uparcie, Ŝe medytacja jest
esencją  religii  -  jedyną  religią.  Nic  więcej  nie  potrzeba.
Wszystko inne jest nieistotnym rytuałem.

Medytacja jest esencją. Jedyną esencją. Nie moŜesz nic do-

dać ani nic ująć.

____________________________________________

Apteka dla duszy

Ona udostępnia ci dwa światy. Tamten świat - duchowy,

boski  -  a  równieŜ  ten  świat.  Nie  jesteś  biedakiem.  Masz  boga-
ctwo,  którym  nie  są  pieniądze.  Istnieje  wiele  rodzajów  boga-
ctwa, a człowiek, który zdobył fortunę, znajduje się na ostatnim
miejscu  listy  bogatych.  Powiedziałbym  to  w  ten  sposób:
człowiek majętny jest najbiedniejszym z bogaczy. Człowiek nie-
zamoŜny określiłby go zapewne jako najbogatszego biedaka, ale
ludzie  kreatywni,  artyści,  tancerze,  muzycy,  naukowcy  powie-
dzieliby właśnie, Ŝe jest najbiedniejszym bogaczem. W świecie
najwyŜszej  świadomości  taki  człowiek  nie  moŜe  być nawet na-
zwany bogatym.

Medytacja, ukazując ci świat twojego wnętrza, sprawi, Ŝe

staniesz się największym bogaczem. Uczyni cię równieŜ relaty-
wnie bogatym, poniewaŜ przejawi moc twojego umysłu poprzez
róŜne talenty. Z mojego doświadczenia wynika, Ŝe kaŜdy rodzi
się z jakimś talentem i jeśli nie wykorzysta go w pełni, coś w je-
go wnętrzu pozostaje niewypełnione. WciąŜ będzie czuł, Ŝe cze-
goś mu brakuje.

Daj umysłowi odpocząć - potrzebuje tego! Jest to takie pro-

ste: po prostu zacznij go obserwować. Dzięki temu osiągniesz
dwie rzeczy. Powoli, powoli umysł zacznie uczyć się zachowy-
wać ciszę. A gdy juŜ się tego nauczy, dzięki ciszy stanie się po-
tęŜny, wtedy zaś jego słowa przestaną być tylko słowami; nabio-
rą celności, giętkości i jakości, jakich nie miały nigdy wcześniej.
Będą trafiać w sedno spraw jak strzały. Pominą bariery logiki i
dotrą bezpośrednio do serca.

Otoczony ciszą umysł stanie się dobrym sługą wewnętrznej

mocy. Wtedy twoja istota będzie panem, a pan moŜe uŜywać
umysłu, kiedy go potrzebuje, i wyłączać go, kiedy nie jest mu po-
trzebny.

Lekarstwa na głowę

Recepty

Ciesz się swoim umysłem

Nie próbuj powstrzymywać pracy umysłu. Jest naturalną częścią
ciebie; zwariujesz, jeśli będziesz próbował go hamować. Stałbyś
się jak drzewo, starające się powstrzymać wzrost liści - drzewo
zwariowałoby, liście są dla niego naturalne. Więc po pierwsze, nie
próbuj powstrzymywać myślenia; nie ma w nim nic złego.

Po drugie, nie wystarczy po prostu nauczyć się nie powstrzy-

mywać umysłu - musisz nauczyć się nim cieszyć. Baw się z nim!
To piękna zabawa. Grając z nim, czerpiąc z niego radość, ak-
ceptując go, nabierzesz większego pojęcia o nim, staniesz się go
bardziej świadomy. Świadomość ta przyjdzie sama z siebie; nie
będzie dla ciebie wysiłkiem. Kiedy usiłujesz stać się świadomy,
twój umysł rozprasza cię, denerwujesz się na niego. Masz wra-
Ŝenie, Ŝe jest paskudny i nieustannie rozgadany. Chcesz zacho-
wać ciszę, ale on ci na to nie pozwala, więc zaczynasz się na nie-
go złościć.

To niedobrze; to dzieli cię na dwa kawałki. Ty i twój umysł

stajecie się osobnymi częściami i pojawia się konflikt. KaŜde star-
cie jest samobójcze, gdyŜ marnuje twoją energię. Nie mamy aŜ
tak duŜo energii, by tracić ją na walkę z samym sobą. Tej samej
energii potrzebujemy, by być szczęśliwi.

Zacznij zachwycać się procesem myślowym. ZauwaŜaj niuan-

se myśli, ich zwroty, jak jedna myśl prowadzi do drugiej, jak się
wzajemnie zazębiają. To jest naprawdę cudowne widowisko!
Nawet najmniejsza myśl moŜe poprowadzić cię, Bóg wie dokąd,
i jeśli zaczniesz to analizować, nie widzisz Ŝadnego związku.

Jeśli chcesz coś przyswoić,
zaczynąj od wdechu; jeśli
chcesz - się czegoś pozbyć,
zaczynaj od

wydechu.

38 ____________________________________________ Apteka dla duszy

Ciesz się tym - niech to będzie zabawa. Baw się tym świado-

mie, a spotka cię niespodzianka: czasem gdy będziesz się tak ba-
wić, ni stąd, ni zowąd pojawią się piękne przerwy. Nagle odkry-
jesz, Ŝe warczy pies, a w twojej głowie nic się nie rodzi, Ŝadne
procesy myślowe. Pies warczy, a ty słuchasz i nie rodzą się Ŝa-
dne  myśli.  Pojawią  się  małe  przerwy  (...),  na  które  nie  masz
wpływu. Pojawią się same z siebie i będą piękne. W tych małych
przerwach  zaczniesz  obserwować  obserwatora  -  ale  będzie  to
naturalne.  Znów  pojawią  się  myśli,  a  ty  będziesz  się  nimi
rozkoszować.  Nie  martw  się.  Świadomość,  chociaŜ  nie
bezpośrednio, pojawi się sama.

Obserwacja, rozkoszowanie się i przyglądanie zmianom w

myślach  jest  tak  samo  piękne  jak  podziwianie  morza  z  milio-
nami  fal.  To  równieŜ  jest  morze,  a  myśli  są  jak  fale.  Ludzie
podziwiają  fale  na  oceanie,  a  nie  doceniają  tych  w  swojej
świadomości.

Zmień umysł

W  celu  zmiany  starych  wzorców  mentalnych,  które  przerodziły
się w nawyki, najlepszym sposobem jest wykorzystanie oddechu.
Wszelkie nawyki umysłu powiązane są z oddechem. Zmień spo-
sób oddychania, a natychmiast zmieni się stan umysłu. Spróbuj!
Kiedy  zauwaŜysz,  Ŝe  w  głowie  pojawia  się  jakiś  osąd,  a  ty  po-
wracasz do starego nawyku, natychmiast wypuść powietrze - tak
jakbyś  wyrzucał  z  siebie  osąd  wraz  ze  swoim  oddechem.  Zrób
głęboki wydech, wciągając brzuch, a wyrzucając z siebie powie-
trze,  poczuj  lub  wyobraź  sobie,  Ŝe  wyrzucasz  teŜ  ten  osąd.  Na-
stępnie dwa lub trzy razy głęboko zaczerpnij świeŜego powietrza
i zobacz, co się stanie. Poczujesz się całkowicie odświeŜony, stary
nawyk nie będzie w stanie powrócić na swoje miejsce.

Lekarstwa na głowę

Zaczynaj od wydechu, a nie wdechu. Jeśli chcesz coś przy-

swoić, zaczynaj od wdechu; jeśli chcesz się czegoś pozbyć, za-
czynaj od wydechu. ZauwaŜ, jak szybko umysł poddaje się te-
mu. SpostrzeŜesz, Ŝe umysł przeniósł się gdzieś indziej, przyszła
nowa bryza. Wyzwalasz się od starej rutyny, więc nie
powtórzysz dawnych nawyków.

Sprawdza się to w odniesieniu do
wszelkich nawyków. Jeśli np. jesteś
osobą palącą i poczujesz potrzebę, by
sięgnąć po papierosa, ale nie chcesz jej
ulec, natychmiast wypuść całkowicie powietrze i pozbądź się
wraz z nim potrzeby. Odetchnij świeŜym powietrzem, a
zauwaŜysz, Ŝe potrzeba zniknęła. Metoda ta moŜe się stać bardzo
waŜnym narzędziem wewnętrznej przemiany.

Recytuj „om

Kiedy czujesz, Ŝe wokół ciebie jest zbyt wiele zakłóceń lub twój
umysł jest zdekoncentrowany, po prostu zacznij recytować „om".

Przez dwadzieścia minut rano i dwadzieścia minut wieczo-

rem  siedź  w  ciszy,  w  wygodnej  pozycji,  z  na  wpół  otwartymi
oczami,  patrząc  w  dół.  Oddech  powinien  być  powolny,  a  ciało
nieruchome. Zacznij bezgłośnie recytować „om"; nie ma potrze-
by, by wydobywać dźwięk na zewnątrz. Będzie głębszy, gdy za-
chowasz zamknięte usta; nawet język powinien być nieruchomy.
Powtarzaj  „om"  szybko  -  „omomomom"  -  szybko  i  głośno
wewnątrz siebie. Poczuj, jak przepływa przez całe twoje ciało od
stóp aŜ po głowę, od głowy do stóp.

KaŜde „om" zapada w twoją świadomość jak kamień

wrzucony w staw. Powstają fale i rozprzestrzeniają się na całą
taflę wody. Fale rozchodzą się i dotykają całego ciała.

40 ____________________________________________ Apteka dla duszy

Doświadczysz wtedy takich momentów - będą to najpiękniej-

sze momenty - gdy nie będziesz powtarzać nic i wszystko się za-
trzyma. Nagle uświadomisz sobie, Ŝe wcale nie recytujesz, a wszy-
stko się zatrzymało. Ciesz się tym. Gdy zaczną pojawiać się myśli,
ponownie zacznij recytację.

Jeśli robisz to wieczorem, niechaj będzie to przynajmniej dwie

godzimy przed snem. Jeśli zrobisz to tuŜ przed połoŜeniem się do
łóŜka, nie będziesz w stanie zasnąć. Będziesz tak rześki, Ŝe odejdzie
ci wszelka ochota na sen. Będziesz miał wraŜenie, jakby był ranek,
a ty jesteś wypoczęty, jaki więc sens miałoby pójście spać?

Recytuj szybko, ale w swoim własnym tempie, które musisz

znaleźć. Odkryjesz je po kilku dniach. Niektórzy ludzie lubią
robić to szybko - „omomom" - zlewając głoski ze sobą. Inni wolą
robić to wolniej. ZaleŜy to od ciebie. Rób to tak, jak ci
odpowiada.

Wystrzegaj się „nie"

Umysł jest zawsze nastawiony negatywnie. Jego podstawową
funkcją jest kwestionowanie, mówienie „nie".

Obserwuj siebie, to, jak często w ciągu dnia mówisz „nie", i

zredukuj tę liczbę. Zaobserwuj, jak często mówisz „tak", i
zwiększ tę liczbę.

Stopniowo zaczniesz zauwaŜać pewne niewielkie przesunię-

cia w proporcjach „tak" i „nie", a twoja osobowość zmieni się.
Zaobserwuj, jak często mówisz „nie", gdy „tak" byłoby w istocie
łatwiejsze, a „nie" wcale nie było konieczne. Zaobserwuj, jak
często mogłeś powiedzieć „tak", choć zamiast tego powiedziałeś
„nie" lub zachowałeś milczenie.

Ilekroć powiesz „tak", będzie to sprzeczne z twoim ego. Ego

nie trawi „tak"; ono karmi się „nie". Mów: „Nie! Nie! Nie!", a
twoje ego będzie rosło i rosło.

Lekarstwa na głowę

Idziesz na stację kolejową. Być moŜe będziesz jedyną osobą

przy kasie biletowej, a kasjer widząc, Ŝe chcesz kupić bilet, zaj-
mie się czymś innym, nie będzie na ciebie patrzył. W ten sposób
będzie próbował powiedzieć „nie". A przynajmniej kaŜe ci
trochę poczekać. Będzie udawał, Ŝe jest bardzo zajęty, będzie
przeglądał róŜne rejestry. Zmusi cię, Ŝebyś czekał. To da mu po-
czucie władzy: jest zwykłym kasjerem, a moŜe sprawić, Ŝe wszys-
cy będą musieli czekać.

Pierwsza rzecz, która przychodzi ci do głowy, to „nie". „Tak"

jest trudne. Mówisz je tylko wtedy, gdy czujesz się całkowicie
bezsilny, gdy jesteś zmuszony, Ŝeby je powiedzieć. Obserwuj to!
Mów „tak"; porzuć mówienie „nie", poniewaŜ to dzięki tru-
ciźnie zwanej „nie" ego rozrasta się i wzmacnia.

Przenieś się z głowy do serca

Prawdziwym Ŝyciem są odczucia. Myślenie jest sztuczne, ponie-
waŜ jedynie dotyczy czegoś, ale nigdy tym czymś nie jest. To nie
myślenie o winie sprawia, Ŝe staniesz się odurzony. MoŜesz
myśleć, ile chcesz, ale by poczuć zawrót głowy, będziesz musiał
się go napić. A picie jest zjawiskiem namacalnym.

Myślenie to proces zastępczy, substytut. Dostarcza ci fałszy-

wego przeświadczenia, Ŝe coś się dzieje, gdy naprawdę nie dzie-
je się nic. Więc przerzuć się z myślenia na odczuwanie.

Najlepszym sposobem będzie nauczenie się oddychania z

głębi  serca.  W  ciągu  dnia,  tak  często  jak  sobie  o  tym
przypomnisz,  bierz  głębokie  oddechy.  Poczuj  nacisk  wewnątrz
swojej klatki piersiowej. Poczuj, jak wlewa się w ciebie Ŝycie w
miejsce,  gdzie  znajduje  się  energetyczny  ośrodek  serca.  Jest
róŜnie połoŜony u róŜnych ludzi; przewaŜnie znajduje się jednak
lekko  na  prawo  i  nie  ma  nic  wspólnego  z  rzeczywistym
połoŜeniem

Przenieście z głowy do
serca, a nagle wszystkie
twoje zmysły wyostrzą się.

42_____________________________________________Apteko dla duszy

serca. Jest to coś zupełnie innego; nie jest anatomiczną częścią
ciała.

Oddychaj głęboko, zrób co najmniej pięć głębokich odde-

chów. Zaczerpnij powietrza i wypełnij nim serce. Wewnątrz
poczuj, jak Ŝycie wlewa się w ciebie poprzez serce. Witalność,
Ŝycie, boskość, natura - to wszystko powoli cię wypełnia.

Następnie wypuść powietrze, ponownie z głębi serca. Poczuj,

jak wszystko, co przed chwilą wypełniło cię, w tej chwili cię opu-
szcza, wraca do Boga, do Ŝycia.

Rób tak wiele razy w ciągu dnia, ale za kaŜdym razem wyko-

nuj serię pięciu oddechów. To pomoŜe ci przeskoczyć z głowy

do serca.

Staniesz się bardziej wraŜliwy, bardziej świadomy rzeczy,

z których wcześniej nie zdawałeś sobie sprawy. Będziesz czuł

więcej zapachów, będziesz czuł więcej
smaków, będziesz głębiej dotykał.
Będziesz więc

widział i słyszał. Wszystko

stanie się wyraźniejsze. Przenieś się z

Głowy do serca, a nagle wszystkie twoje zmysły wyostrzą się.
Poczujesz, Ŝe Ŝycie znów w tobie pulsuje, gotowe skakać i
płynąć.

Wewnętrzny dźwięk

Wewnątrz ciebie, jak i we wnętrzu kaŜdego człowieka, nieustannie
rozbrzmiewa kojący dźwięk. Aby go usłyszeć, trzeba zachować ci-
szę. PoniewaŜ głowa jest zbyt hałaśliwa, nie jest w stanie usłyszeć
spokojnego, cichego głosu twojego serca, a głos ten jest naprawdę
cichy. Dopóki nie nastanie cisza, nie usłyszysz go. Jest to połącze-
nie między tobą a twoim bytem. Jeśli go usłyszysz, zrozumiesz, jak
łączysz się z egzystencją. Kiedy raz go usłyszysz, łatwo będzie ci go
przywoływać ponownie. Wówczas będziesz mógł się na nim skoń-

Lekarstw 43

centrować i zagłębić się w niego. A zawsze, gdy się w niego
zagłębisz, odmłodzi cię, da ci wielką siłę i sprawi, Ŝe zaczniesz
Ŝyć.

Jeśli człowiek nauczy się wsłuchiwać w swój głos wewnętrzny,

nigdy juŜ nie zgubi ścieŜki boskości; moŜe Ŝyć na świecie i
jednocześnie pozostać w kontakcie z boskością. Gdy nabierzesz
juŜ wprawy, będziesz mógł go słyszeć, nawet będąc w

supermarkecie. Gdy zdasz sobie sprawę z jego istnienia, łatwo
będzie ci go usłyszeć. Wówczas Ŝaden hałas świata nie będzie w
stanie ci go zagłuszyć. Problem sprawia tylko usłyszenie go po
raz pierwszy, poniewaŜ nie wiesz, gdzie jest, jaki jest i jak pozwolić
mu na roz-brzmienie.

Jedynym, czego potrzeba w tym celu, jest wyciszać się coraz

bardziej. Usiądź w ciszy. Kiedy tylko masz czas, choćby godzinę
dziennie, nie rób nic - usiądź i słuchaj. Słuchaj dźwięków naoko-
ło siebie, bez celu, bez prób zgadywania, co znaczą. Po prostu słu-
chaj. Ten dźwięk jest w tobie, więc wsłuchuj się w niego.

Powoli, powoli umysł będzie cichł. Nadal słyszysz dźwięki, ale

juŜ ich nie interpretujesz, nie zwracasz na nie uwagi, nie myślisz

o nich. Nagle stan, gestalt, zmienia się. Gdy umysł jest cichy,
wsłuchany w dźwięki zewnętrzne, nagle pojawia się nowy
dźwięk, lecz nie pochodzi z zewnątrz tylko z wewnątrz. A kiedy
juŜ go usłyszysz, będziesz na dobrej drodze.

Wystarczy, Ŝe podąŜysz tą drogą coraz głębiej. Jest w tobie

ukryta głęboka studnia. Ci którzy umieją się w nią zagłębić, Ŝyją
w zupełnie innym świecie, w innej rzeczywistości.

Zmiana biegu

NaleŜy często zmieniać formę swojej aktywności, poniewaŜ umysł
ma wiele ośrodków. Jeśli zajmujesz się np. matematyką, funkcjo-
nuje jedna część twojego umysłu, a inne pozostają bezczynne.

44 ____________________________________________ Apteko dla duszy

Kiedy czytasz poezję - ta część mózgu, która pracowała przy ma-
tematyce, odpoczywa, a zaczynają pracować inne.

Właśnie dlatego w szkołach i na uniwersytetach zajęcia trwa-

ją czterdzieści do czterdziestu pięciu minut - poniewaŜ kaŜdy
ośrodek w mózgu jest w stanie funkcjonować przez mniej więcej
taki okres. Później czuje się zmęczony i potrzebuje odpoczynku, a
najlepszym odpoczynkiem jest zmiana aktywności, tak aby inne
ośrodki zaczęły pracować, a ten odpoczął. Takie zmiany są
bardzo dobre; wzbogacają cię.

Zazwyczaj gdy wykonujesz jakąś czynność, umysł szybko

ogarnia rodzaj obsesji i ty nieprzytomnie się temu oddajesz. Nie

jest  to  dobre.  Nie  powinieneś  pozwalać,  by  cokolwiek  po-
chłaniało cię do tego stopnia. Zajmuj się czymś, ale zawsze za-
chowuj kontrolę, w przeciwnym wypadku staniesz się więźniem,
a niewola nie jest dobra. Nawet w medytacji niewola nie jest do-
bra.  Jeśli  nie  potrafisz  zaprzestać  jakiejś  aktywności  lub  jeśli
przerywasz  ją  bardzo  niechętnie,  wskazuje  to,  Ŝe  po  prostu  nie
umiesz „zmieniać biegów" w swoim mózgu.

Wypróbuj taką metodę: kiedy chcesz oderwać się od jakiejś

rzeczy, a zacząć robić inną, zatrzymaj się i przez pięć minut głę-
boko oddychaj. Jeśli np. medytujesz, a chcesz juŜ przejść do in-
nego  zajęcia,  po  skończeniu  medytacji  oddychaj  głęboko  przez
pięć  minut.  Pozwól  ciału  nabierać  powietrza;  ciału,  nie  sobie.
Poczuj,  Ŝe  wyrzucasz  wszystko,  co  było  w  mózgu,  w  ciele,  we
wszystkich  częściach  siebie.  Postępuj  tak  przez  pięć  minut,  a
następnie  weź  się  za  nowe  zajęcie.  Natychmiast  poczujesz  w
sobie zmianę.

Po prostu na kilka minut musisz „przestawić bieg" w mózgu

na luz. Podobnie jak w samochodzie: jeśli chcesz zmienić bieg,
najpierw wrzucasz luz - nawet jeśli jest to krótki moment, jest on
niezbędny. Im bardziej sprawny jest kierowca, tym szybciej

Lekarstwa na głowę

potrafi włączyć kolejny bieg. Daj sobie tych pięć minut luzu, po-
legających na tym, Ŝe nie pracujesz nad niczym, tylko oddy-
chasz, tylko jesteś. Potem sukcesywnie moŜesz skracać ten czas.
Po miesiącu niech będą to cztery minuty, po dwóch miesiącach

- trzy itd.

W końcu przyjdzie moment, w którym wystarczy ci zaledwie

jeden oddech, byś mógł zakończyć jedno zajęcie - zamknąć je

- a przejść do innego.

Od głowy do serca i do bycia

Człowiek moŜe funkcjonować za pośrednictwem trzech ośrod-
ków: pierwszym jest głowa, drugim serce, a trzecim pępek. Jeśli
funkcjonujesz z pozycji głowy, wytwarzasz coraz więcej myśli.
Ale są one nieskonkretyzowane, to zwyczajne bajanie; obiecują
wiele, lecz nic nie dają.

Umysł jest wielkim oszustem i dysponuje wielkimi moŜliwo-

ściami wodzenia nas na manowce - potrafi „przewidywać". Mo-
Ŝe stworzyć ci złudę jakiejś utopii czy pragnień i powtarzać nie-
ustannie: „To zdarzy się jutro" - choć nie zdarzy się nigdy! Bo
nigdy nic nie dzieje się w głowie. Głowa nie jest tym miejscem,
w którym cokolwiek moŜe się wydarzyć.

Drugim ośrodkiem jest serce. Jest ono centrum uczuć - dzięki

niemu czujesz. Jesteś bliŜej domu; jeszcze nie w domu, ale
bliŜej. Kiedy czujesz, jesteś pełniejszy, jesteś bardziej namacal-
ny. Kiedy czujesz, istnieje szansa, by coś się zdarzyło. Taka moŜ-
liwość nie istnieje w głowie; w sercu - choć jest niewielka -

jednak istnieje.

Ale serce takŜe nie daje nam dostępu do tego, co rzeczywiste.

To umiejscowione jest jeszcze głębiej, w pępku. W ośrodku
bycia.

46 ___________________________________________________ Apteka dla duszy

Myślenie, odczuwanie i bycie - oto trzy ośrodki. Czuj wię

cej, a wówczas zaczniesz mniej myśleć. Nie walcz z myśleniem,

poniewaŜ walka taka teŜ będzie tworzeniem

nowych myśli, myśli o walce. Twój umysł

jest w tym niepokonany. Gdy wydaje ci się,

Ŝe wygrałeś, będzie to tak naprawdę zwycię-

stwo twojego umysłu; jeśli przegrasz, to ty zostaniesz pokonany.
Jesteś skazany na poraŜkę, nie walcz więc z myślami. Jest to
daremne.

Zamiast walczyć z myślami, skieruj swoją energię na odczu-

wanie: raczej śpiewaj, niŜ myśl; raczej kochaj niŜ filozofuj; czy-
taj raczej poezję niŜ prozę. Tańcz, obserwuj naturę i cokolwiek
robisz, rób to z sercem.

Jeśli np. dotykasz kogoś, dotykaj tę osobę z sercem, dotykaj z

uczuciem.  Pozwól  sobie  wibrować.  Gdy  na  kogoś  patrzysz, nie
rób  tego  ot  tak,  oczami  martwymi  jak  kamienie.  Wylej  swoją
energię  przez  oczy  i  natychmiast  zobaczysz,  Ŝe  coś  zacznie  się
dziać w twoim sercu. Jest to tylko kwestia podjęcia próby.

Serce jest bardzo zaniedbanym ośrodkiem. Gdy zwrócisz na

nie uwagę, zacznie funkcjonować. Gdy zacznie funkcjonować,
energia, która do tej pory płynęła przez umysł, popłynie przez
serce. A serce znajduje się bliŜej ośrodka energetycznego w pęp-
ku; pompowanie energii z pępka do głowy wymaga duŜego wy-
siłku.

Zacznij coraz więcej odczuwać. Jest to pierwszy krok. Kiedy

juŜ go postawisz, następny będzie bardzo prosty. Pierwsza jest
miłość - i połowę drogi masz juŜ za sobą. Kiedy łatwo będzie juŜ
poruszać się od głowy do serca, zobaczysz, Ŝe poruszanie się od
serca do pępka okaŜe się jeszcze prostsze.

W pępku jesteś po prostu byciem, czystym byciem - bez

odczuwania, bez myślenia, bez ruchu. Jest on okiem cyklonu.

Lekarstwa na głowę

____________________________________________________ 47

Wszystko dookoła się rusza: porusza się głowa, porusza się

serce i porusza się ciało. Wszystko się porusza, wszystko się
zmienia. Jedynie centrum twojego istnienia, ośrodek w pępku,
pozostaje nieruchomy. Jest osią koła.

Czas poza

KaŜdego dnia przez co najmniej jedną godzinę siedź w dowol-
nym miejscu w ciszy. Idź nad rzekę albo do ogrodu, gdzieś,
gdzie nikt nie będzie cię rozpraszał. OdpręŜ mięśnie, nie spinaj
ich i z zamkniętymi oczami powiedz umysłowi: „Teraz odejdź!
Rób, co chcesz (...). A ja będę świadkiem i obserwatorem".

Będziesz zaskoczony: przez krótką chwilę umysł całkowicie

przestanie pracować. Na krótki czas, sekundę, moŜe dwie do-
strzeŜesz, Ŝe umysł się wyłączył, a dzięki temu odczułeś
prawdziwą

rzeczywistość,

bez

zniekształceń,

które

zawsze tworzy wyobraźnia. To będą umysłu

króciutkie przerwy; zaraz potem umysł znów

przejmie kontrolę.

Nie od razu zauwaŜysz, Ŝe umysł podjął pracę,

Ŝe myśli juŜ płyną, Ŝe przesuwają się obrazy
w twojej wyobraźni. Potrzeba na to minuty lub
kilku, byś dostrzegł, Ŝe znowu zbłądziłeś.
Ponownie nakaŜ umysłowi: „Oddal się. Będę
świadkiem" - i znów zauwaŜ, jak umysł zatrzyma się na chwilę.

Te sekundy są niezwykle cenne. Są to pierwsze momenty,

pierwsze przejawy rzeczywistości. Są króciutkie, to po prostu
małe przebłyski, które pojawiają się i znikają, ale dzięki nim
zaczniesz odczuwać smak rzeczywistości.

Powoli, powoli, stopniowo zauwaŜysz, Ŝe te przebłyski stają

się coraz dłuŜsze.

Czuj więcej, a
wówczas zaczniesz
mniej myśleć.

Gdy ty jesteś obecny, nie ma
umysłu -twoja obecność, to
nieobecność umysłu. Gdy nie
ma ciebie, umysł zaczyna
funkcjonować. Twoja
nieobecność, to obecność
umysłu.

48 ____________________________________________ Apteka dla duszy

Zaistnieją one tylko wtedy, gdy zachowasz ogromną czuj-

ność.  Gdy  jesteś  czujny,  umysł  nie  funkcjonuje,  poniewaŜ
uwaga działa jak światełko w ciemności. Kiedy jest światło, nie
ma  ciemności.  Gdy  ty  jesteś  obecny,  nie  ma  umysłu  -twoja
obecność,  to  nieobecność  umysłu.  Gdy  nie  ma  ciebie,  umysł
zaczyna  funkcjonować.  Twoja  nieobecność,  to  obecność
umysłu.

Usuwanie chaosu myślowego

Pozwól chaosowi myśli istnieć. Nie staraj się układać wszystkie-
go, nie próbuj zrozumieć, poniewaŜ cokolwiek zrobisz, i tak nic
to nie da. Po prostu obserwuj.

KaŜdego wieczoru przed pójściem spać odbądź medytację.

Usiądź po prostu na łóŜku, bądź odpręŜony - zamknij oczy i po-
czuj, jak ciało się relaksuje. Jeśli zacznie się pochylać do przodu,
pozwól mu na to. Wolno mu się pochylić. Pozwól mu przy-jąć
pozycję embrionalną, jaką przyj muje dziecko w łonie matki. Jeśli
masz na to ochotę, po prostu przyjmij ją. Stań się małym
dzieckiem w łonie matki.

Następnie wsłuchaj się w swój oddech, nie rób nic poza tym.

Po  prostu  słuchaj  go  -  jak  wpływa  i  wypływa  z  ciebie,  jak
wpływa  i  wypływa.  Nie  mówię,  Ŝebyś  to  werbalizował,  po
prostu poczuj, jak wpływa; gdy wypływa, teŜ staraj się to poczuć.
Poczuj,  jak  dzięki  niemu  wypełnia  cię  cisza  i  przychodzi  zro-
zumienie.

Ćwicz tak przez dziesięć do dwudziestu minut - minimalnie

dziesięć, maksymalnie dwadzieścia - następnie idź spać.

Po prostu pozwól sprawom dziać się, tak jakbyś nie był

aktywnym wykonawcą.

Lekarstwa na

głowę

Uwolnij wewnętrzną „katarynkę"

Jeśli pojawia się w tobie wewnętrzny dialog, musi tkwić w tobie
jakaś jego przyczyna. Nie powstrzymuj jej; pozwól, by w pełni
zaistniała.

Dzięki temu pozwoleniu ona zniknie. Chce ci tylko coś za-

komunikować. Twój umysł chce z tobą porozmawiać; powiedzieć
coś, czego nie słuchałeś, czym się nie przejmowałeś, co było ci
obojętne; chce dotrzeć do ciebie. MoŜesz nie zdawać sobie spra-

wy z tego, co chce ci przekazać, poniewaŜ zawsze z tym walczy-
łeś i myślałeś, Ŝe to jakiś idiotyzm, próbowałeś to powstrzymać
lub przekształcić w coś innego. KaŜde przekształcenie jest formą
wyparcia.

Zrób pewną rzecz. KaŜdego wieczoru, zanim zaśniesz, siedź

przez czterdzieści minut zwrócony twarzą w stronę ściany i za-
cznij mówić. Mów głośno. Rozsmakuj się i trwaj w tym. Jeśli
usłyszysz dwa głosy, wtedy bierz pod uwagę oba punkty widze-
nia. Najpierw wesprzyj jedną stronę, potem odpowiedz z punktu
widzenia drugiej i zobacz, jak piękny dialog moŜecie prowadzić.

Nie próbuj manipulować, poniewaŜ nie mówisz tego dla ko-

goś, ale sam dla siebie. Nawet jeśli poczujesz, Ŝe staje się to ja-
kimś szaleństwem, pozwól na to. Nie próbuj niczego wycinać ani
cenzurować, bo całe ćwiczenie straci sens.

Postępuj tak co najmniej przez dziesięć dni, przez te czterdzie-

ści minut w Ŝaden sposób nie przeciwstawiając się niczemu.
WłóŜ w to całą swoją energię. Po dziesięciu dniach zauwaŜysz, Ŝe
wypłynęło z ciebie coś, czego do tej pory nie słuchałeś, lub poja-
wi się coś, z czego zdawałeś sobie sprawę, ale nie chciałeś słuchać.
Wysłuchaj to teraz i pozwól, by się zakończyło.

50 ____________________________________________ Apteko dla duszy

Zacznij rozmawiać ze ścianą; pogrąŜ się w tym całkowicie.

Światła  niech będą zgaszone lub przyćmione. Jeśli czasami po-
czujesz potrzebę, by krzyknąć, lub rozzłościsz się, nie hamuj te-
go. Abyś naprawdę zagłębił się w proces, muszą towarzyszyć ci
uczucia.  Jeśli  będzie  to  tylko  chwilowa  wycieczka  myśli,  a  ty
będziesz  powtarzał  słowa  mechanicznie  jak  zacięta  płyta,
ćwiczenie  nie  poskutkuje,  nie  dowiesz  się,  o  co  naprawdę
chodzi.

Rozmawiaj z zaangaŜowaniem, gestykulując, tak jakby była

tam  obecna  jakaś  inna  osoba.  Po  około  dwudziestu  pięciu  mi-
nutach  rozgrzejesz  się.  Ostatnie  piętnaście  minut  będzie  nie-
zwykłe, wspaniałe; spodoba ci się. Po dziesięciu dniach zauwa-
Ŝysz,  Ŝe  wewnętrzna  rozmowa  stopniowo  zanika,  a  ty  pojąłeś
sprawy, których wcześniej nigdy nie rozumiałeś.

24 dni na podjęcie decyzji

Decyzja jest dobra, jeśli wypływa z Ŝycia; jest zła, jeśli bierze się
tylko z głowy. Kiedy bierze się tylko z głowy, nigdy nie jest roz-
strzygająca, zawsze wywołuje konflikt. Pozostaje wciąŜ mnó-
stwo alternatyw, a umysł kołacze się od jednej do drugiej. Tak
właśnie tworzy się w umyśle konflikt.

Ciało zawsze obecne jest tu i teraz, a umysł nigdy; na tym po-

lega konflikt. Oddychasz tu i teraz; nie moŜesz oddychać jutro, nie
moŜesz  oddychać  wczoraj.  Musisz  oddychać  w  tej  chwili.  Ale
moŜesz  myśleć  o  jutrze  i  myśleć  o  wczoraj.  Ciało  pozostaje  w
związku z teraźniejszością, a umysł skacze między przeszłością i
przyszłością.  Występuje  rozdarcie  między  ciałem  i  umysłem.
Ciało w przeciwieństwie do umysłu jest przywiązane do teraźniej -
szości;  nigdy  się  nie  spotkają,  nigdy  się  na  siebie  nie  natkną.
Przez ten rozłam pojawia się zaniepokojenie, cierpienie i napię-
cie. Człowiek jest spięty - i to napięcie przeradza się w problem.

Lekarstwo na głowę

Umysł trzeba sprowadzić do teraźniejszości, poniewaŜ inny

czas nie istnieje. Kiedy zaczniesz zanadto rozmyślać o przyszło-
ści i o przeszłości, po prostu zrelaksuj się i skup się na swoim

oddechu. KaŜdego dnia co najmniej przez

jedną godzinę siedź na krześle zrelaksowany,

w wygodnej pozycji, z przymkniętymi
oczami. Po prostu skup się na oddechu.
Nie  zmieniaj  go;  po  prostu  patrz,  obserwuj.  Dzięki  tej
obserwacji twój oddech będzie stawał się coraz wolniejszy. Jeśli
normalnie oddychasz osiem razy na minutę, zaczniesz oddychać
sześć,  później  pięć,  cztery,  trzy,  w  końcu  dwa  razy.  W  ciągu
dwóch,  trzech  tygodni  będziesz  oddychał  raz  na  minutę.  Kiedy
oddychasz raz na minutę, umysł zbliŜa się do ciała.

Dzięki tej małej medytacji pojawią się momenty, kiedy od-

dech  będzie  się  zatrzymywał  na  kilka  minut.  Upłyną  trzy  lub
cztery  minuty,  a  ty  zaczerpniesz  powietrza  tylko  raz.  Wtedy
będziesz  zestrojony  ze  swoim  ciałem,  po  raz  pierwszy
poczujesz, czym jest teraźniejszość. W innym wypadku jest ona
tylko  słowem.  Umysł  nigdy  jej  nie  znał,  nigdy  jej  nie
doświadczył. Zna przeszłość i zna przyszłość, więc kiedy uŜyjesz
słowa  „teraźniejszość",  zrozumie  je  jako  coś  pomiędzy
przeszłością i przyszłością, jako „coś pomiędzy", ale sam nigdy
jej nie doświadczy.

Przez dwadzieścia cztery dni relaksuj się przez godzinę, od-

dychając  i  pozwalając  oddechowi  płynąć  automatyczne.  Niech
będzie  to  tak  automatyczne  jak  chodzenie.  Powoli,  powoli
pojawią  się  przerwy,  które  dadzą  ci  pierwsze  doświadczenie
teraźniejszości. Po tych dwudziestu czterech, dwudziestu pięciu
dniach nagle pojawi się decyzja.

Nie moŜna przewidzieć, jaka decyzja zostanie podjęta. Naj-

waŜniejszą sprawą jest, skąd ona wypływa - nie jaka jest, ale skąd
wypływa. Jeśli pochodzi z głowy, wtedy powoduje smutek. Ale

Ciało zawsze obecne jest tu
i teraz. a umysł nigdy; na

tym polega konflikt

Apteka dla duszy

jeśli wypływa z głębi ciebie, ani przez chwilę jej nie poŜałujesz.
Człowiek Ŝyjący w teraźniejszości nie wie nic o Ŝalu; nigdy nie

spogląda wstecz, nie zmienia swojej przeszłości i
swoich wspomnień i nigdy nie aranŜuje przyszłości.

Decyzja pochodząca z głowy jest zła. Słowo
„decyzja" znaczy „odciąć się" (od łac. de-caedere -
  przyp. wyd. pol.). Nie jest to słowo o pozytywnym
znaczeniu. Oznacza zwyczajnie odcięcie się od
rzeczywistości. Głowa nieustannie odcina cię
od rzeczywistości.

3. Sztuka serca

Rozwijanie

zdolności kochania

Diagnoza

zaleŜniliśmy się od głowy. Cała nasza edukacja, cała
cywilizacja uzaleŜniła się od głowy, poniewaŜ to jej za-

wdzięczamy postęp techniczny, który wydaje się nam być
wszystkim.

Co  moŜe  dać  serce?  Prawda,  Ŝe  nie  da  ci  ono  zaawansowanej
technologii,  rozwiniętego  przemysłu,  nie  zapewni  ci  pieniędzy.
Da ci radość, celebrowanie Ŝycia. MoŜe dać ci cudowne uczucie
piękna,  muzyki,  poezji.  MoŜe  zaprowadzić  cię  w  głąb  świata
miłości,  a  nawet  w  świat  modlitwy,  ale  to  nie  są  towary  na
sprzedaŜ.  Nie  moŜesz  zwiększyć  stanu  swojego  konta  przez
serce.  Sercem  nie  moŜesz  zwycięŜać  w  bitwach  ani  budować
bomby atomowej czy wodorowej, nie moŜesz zabijać ludzi. Sece
zna  jedynie  sztukę  tworzenia, a głowa potrafi jedynie niszczyć.
Głowa  jest  destruktywna,  a  cała  twoja  edukacja  została  w  niej
uwięziona.

NajwaŜniejszą

sprawą

jest,

skąd

[decyzja]

wypływa  -  nie  jaka  jest,
ale  skąd  wypływa.  Jeśli
pochodzi  z  głowy,  wtedy
powoduje  smutek.  Ale
jeśli  wypływa  z  głębi
ciebie,  ani  przez  chwilę
jej nie poŜałujesz.

54 ____________________________________________ Apteka dla duszy

Nasze uniwersytety, college, szkoły niszczą ludzkość. Wyda-

je im się, Ŝe ludzkości słuŜą, ale tak naprawdę jest to tylko oszu-
kiwanie samych siebie. Dopóki człowiek nie znajdzie równowa-
gi, dopóki serce i głowa nie będą się rozwijać razem, człowiek
będzie pogrąŜony w smutku, a smutek ten będzie się tylko po-
głębiał. W miarę jak coraz bardziej przywiązujemy się do głowy,

coraz bardziej zapominamy o istnieniu serca i stajemy się coraz
mniej szczęśliwi. Tworzymy na Ziemi piekło i będzie ono coraz
większe.

Raj naleŜy do serca. Ale oto, co się dzieje: o sercu całkowicie

zapomniano. Nikt juŜ nie rozumie jego języka. Rozumiemy

logikę, nie rozumiemy miłości. Rozumiemy matematykę, nie
rozumiemy muzyki. coraz bardziej przyzwyczajamy się do reguł
rządzących światem i nikt nie ma juŜ odwagi poruszać się po
nieznanych ścieŜkach, po nieznanych labiryntach miłości, serca.
Dostrojono nas do świata prozy, a poezja przestała dla nas
istnieć.

Poeta umarł, a jest on pomostem
pomiędzy naukowcem i mistykiem. Most
zniknął. Po jednej stronie stoi naukowiec -
potęŜny, niezwykle potęŜny, gotów
zniszczyć całą Ziemię, całe Ŝycie
biologiczne - a po drugiej stronie, daleko,

stoi kilku mistyków: Budda, Jezus, Zaratustra, Kabir. Nie mają
oni władzy - w takim sensie, w jakim my ją pojmujemy - posia-
dają za to zupełnie inną moc. Ale my w ogóle nie rozumiemy jej
języka. A poeta umarł; była to ogromna klęska. Poeta zniknął.

Mówiąc „poeta", mam na myśli malarza, rzeźbiarza. Wszy-

stko, co w człowieku kreatywne, zostaje zredukowane do
wiedzy o tym, jak produkować więcej towarów. Kreatywni tracą
grunt pod nogami, a produkcja staje się celem Ŝycia.

Sztuka serca

Zamiast kreatywności doceniamy produktywność: rozmawia-

my o tym, j ak więcej wytwarzać. Produkcja moŜe dać ci rzeczy, ale
nie moŜe dać ci wartości. Produkcja moŜe wzbogacić cię na ze-
wnątrz, ale sprawi, Ŝe będziesz uboŜszy w środku siebie. Produkcja
nie jest tworzeniem. Produkcja jest czymś banalnym, kaŜdy, choć-
by i głupi, moŜe się nią zajmować, wystarczy poznać jej zasady.

A poeta umarł, juŜ nie istnieje. To, co pojawia się dziś pod na-

zwą poezji, stało się niemal prozą. To, co istnieje pod nazwą malar-
stwa, jest bardziej lub mniej obłąkane. Spójrz na Picassa, Dalego

i innych - to chore! Picasso jest geniuszem, ale

chorym, patologicznym. Jego obrazy nie są

niczym więcej niŜ katharsis, pomagają jemu, są
rodzajem wymiotowania. Gdy coś jest nie
w porządku z twoim Ŝołądkiem, wymiotowanie przynosi ci ulgę. Po-
mogło Picassowi; jeśli nie pozwolono by mu malować, zwariował-
by.  Malarstwo  było  mu  potrzebne.  Ocaliło  go  przed  popadnię-
ciem  w  obłęd.  Wyprowadziło  jego  obłęd  na  płótno.  Ale  co  z
ludźmi,  którzy  kupili  jego obrazy, powiesili w sypialni i patrzą na
nie? Zaczynają odczuwać niepokój.

Mówię o zupełnie innym rodzaju kreatywności. Taj Mahal...

Spójrz na niego podczas pełni, a pojawi się w tobie medytacja.
Albo świątynie Khajuraho, Konarak, Puri - po prostu medytuj
nad nimi. Z zaskoczeniem zauwaŜysz, Ŝe twoja seksualność prze-
mienia się w miłość. To są cuda kreatywności.

Wspaniałe katedry europejskie są pragnieniem Ziemi, aby

dosięgnąć nieba. Patrząc na te wielkie dzieła, zaczynasz słyszeć
w swoim sercu pieśń lub zachwycającą ciszę.

Człowiek stracił potrzebę bycia poetyckim, kreatywnym, a

moŜe została ona w nim zabita. Za bardzo interesują nas towary,
gadŜety, tworzenie coraz większej i większej ilości rzeczy. W
produkcji chodzi o ilość, a w tworzeniu o jakość.

O sercu całkowicie zapomniano.
Nikt juŜ nie rozumie jego języka.
Rozumiemy logikę, nie rozumiemy
miłości. Rozumiemy matematykę,
nie rozumiemy muzyki.

Poeta umarł, a on jest
pomostem, między
naukowcem i mistykiem.

56 ____________________________________________ Apteka dla duszy

Będzie trzeba przypomnieć sobie serce. Ponownie zdać sobie

sprawę z istnienia natury. Trzeba znów nauczyć się obserwować
róŜe i lotosy, nawiązać kontakt z drzewami, kamieniami i
rzekami, nauczyć się rozmawiać z gwiazdami.

Recepty

Radość kochania

Kiedy kochasz, jesteś radosny. Gdy nie potrafisz kochać, nie je-
steś w stanie odczuwać radości. Radość jest elementem miłości,
jej cieniem, podąŜa za miłością.

Kochaj więc coraz bardziej, a staniesz się radośniejszy. Nie

przejmuj się tym, czy twoja miłość będzie odwzajemniona. Nie
ma  to  znaczenia.  Radość  automatycznie  podąŜa  za  miłością
niezaleŜnie  od  tego,  czy  jest  ona  odwzajemniona,  czy  nie,  czy
druga osoba podziela ją, czy nie. Na tym polega piękno miłości,
Ŝe  jej  skutek  jest  nieodłączny  -  jej  wartość  jest  niezaleŜna  -od
tego,  co  się  dzieje  na  zewnątrz.  Nie  zaleŜy  ona  od  odzewu
drugiej osoby; jest całkowicie twoja.

I nie ma znaczenia, kogo kochasz - psa, kota, drzewo czy ka-

mień. Po prostu siedź obok tego kamienia i kochaj. Pogawędźcie
sobie. Pocałuj go i połóŜ się na nim. Poczuj, jak łączycie się w je-
dność, a nagle przebiegnie cię dreszcz energii, poczujesz jej
gwałtowny przyrost - będziesz niesamowicie szczęśliwy. Skała
moŜe się odwzajemnić lub nie, ale to nie ma znaczenia. Stajesz
się radosny, poniewaŜ kochasz. Ten, kto kocha, jest radosny.

Gdy poznasz juŜ ten sekret, moŜesz być szczęśliwy przez dwa-

dzieścia cztery godziny na dobę. A jeśli kochasz przez całą dobę,
przestajesz być zaleŜny od obiektu swojej miłości, stajesz się

Sztuka serca

bardziej niezaleŜny - poniewaŜ moŜesz kochać nawet, gdy nikogo

nie  ma.  MoŜesz  kochać  otaczającą  cię  pustkę.  Siedząc  w
samotności w swoim pokoju, wypełniasz go swoją miłością. MoŜesz
być w więzieniu  i w ciągu sekundy przemienić je w świątynię. W
momencie, gdy wypełnisz je miłością, przestaje być więzieniem. Z
kolei  świątynia,  w  której  nie  ma  miłości,  moŜe  stać  się
więzieniem.

Rozchyl płatki serca

Czasem czujesz, Ŝe masz serce, lecz jest ono jak pąk, a nie jak
kwiat. Ale pąk moŜe stać się kwiatem. Zrób pewną rzecz: roz-
pocznij proces oddychania. Rób to z pustym Ŝołądkiem - przed
posiłkiem albo trzy godziny po nim.

Wyrzuć z siebie cale powietrze: głęboko wydychaj, wciągnij

brzuch i wyrzuć całe powietrze. Kiedy to zrobisz, utrzymaj ten stan
jak najdłuŜej, przez dwie lub trzy minuty. Najlepiej przez trzy
minuty. Będzie to trudne, ale stopniowo nauczysz się. Będziesz
bardzo potrzebował powietrza i za chwilę ono natychmiast cię wy-
pełni. Ten pośpiech sprawi ci przyjemność, poczujesz ogromną Ŝy-
wotność; ten pośpiech pomoŜe otworzyć twoje serce.

Trzeba, by coś przeniknęło przez twoje serce. Więc rób to, kie-

dy tylko zechcesz. Nie więcej jednak niŜ siedem razy w ciągu jednej
sesji. MoŜesz ćwiczyć to trzy, cztery, pięć razy dziennie lub nawet wię-
cej; nie ma problemu. Tylko pamiętaj, aby robić to z pustym Ŝołąd-
kiem, tak abyś naprawdę mógł wyrzucić z siebie powietrze. Pozwól
zostać mu na zewnątrz tak długo, jak to tylko moŜliwe. I nie bój się,
nie umrzesz; gdy dalsze wstrzymywanie oddechu stanie się nie-,
moŜliwe, kontrola ustąpi, a powietrze wypełni cię samo. Stopnio-
wo będziesz w stanie wstrzymywać oddech na trzy minuty, a gdy od-
dech nagle wedrze się w twoje płuca, otworzy płatki serca.

Otworzyć serce to jedna z najwaŜniejszych rzeczy.

58 ___________________________________________________ Apteka dla duszy

Niech twoja miłość będzie jak oddech

Jeśli  będziesz  gromadził  zapasy  powietrza,  umrzesz,  poniewaŜ
stanie  się  ono  nieświeŜe,  stanie  się  martwe,  straci  witalność,
posmak  Ŝycia.  Tak  samo  jest  z  miłością.  Jest ona rodzajem od-
dechu i w kaŜdej chwili odnawia się. Kiedy więc człowiek utknie
w miłości i przestanie oddychać, Ŝycie traci wartość. I oto co dzieje
się z ludźmi: umysł tak bardzo dominuje, Ŝe wpływa na serce i
sprawia, Ŝe nawet ono staje się zaborcze! Serce samo z siebie nie
zna zaborczości, ale umysł zaśmieca je i zatruwa.

Więc pamiętaj o tym. Zakochaj się we wszystkim, co istnieje,

i pozwól swojej miłości być jak oddech. Wdychaj, wydychaj, ale
niech to będzie miłość, która przychodzi i odchodzi. Stopniowo
z kaŜdym oddechem musisz tworzyć tę magię miłości. Będzie to
twoja medytacja: gdy wydychasz powietrze, czujesz, Ŝe
wylewasz swoją miłość na wszelkie istnienie; gdy wdychasz,
wszystko, co istnieje, przelewa swoją miłość na ciebie.

Wkrótce zauwaŜysz, Ŝe zmieni się jakość twojego oddechu.

Zacznie się on stawać zupełnie inny niŜ do tej pory. Dlatego w
Indiach nazywamy to praną, Ŝyciem - nie tylko oddechem. Nie
jest to tylko tlen; jest tam coś więcej - sama esencja Ŝycia, bos-
kość. Jeśli ją zaprosimy, wniknie w nas razem z oddechem.

Niechaj więc taka będzie twoja medytacja, twoja technika.

Siedzenie w ciszy, oddychanie, oddech miłości. Przejdzie cię
dreszcz, zaczniesz odczuwać coś w rodzaju wewnętrznego tańca.

Oddech ukochanej osoby

Oddech jako nasze codzienne doświadczenie powinien być co-
raz wnikliwiej i staranniej przez nas obserwowany i

Sztuka serca

analizowany. ZauwaŜ, jak zmienia się oddech pod wpływem
emocji i - vice versa -jak emocje zmieniają się wraz z oddechem.
Kiedy odczuwasz np. strach, zwróć uwagę na zmiany w swoim
oddechu. Spróbuj potem, innego dnia, oddychać tak jak wtedy,
gdy się bałeś. Będziesz zaskoczony tym, Ŝe natychmiast pojawi
się w tobie uczucie lęku.

Zwróć uwagę na to, jak oddychasz, gdy jesteś w kimś bardzo

zakochany,  gdy  trzymasz  tę  osobę  za  rękę,  gdy  ją  przytulasz.
Pewnego  dnia  siedząc  w  ciszy  pod  drzewem  przypomnij  sobie
ten sposób oddychania. Stwórz wzorzec, wejdź ponownie w ten
stan.  Oddychaj  tak,  jakbyś  przytulał  ukochaną  osobę,  a  spotka
cię niespodzianka: wszystko wokół stanie się tą osobą! Ponownie
obudzi się w tobie miłość. Oba te zjawiska łączą się ze sobą.

Obserwuj swój oddech, poniewaŜ ten miłosny rytm oddycha-

nia jest najistotniejszy - przemieni całego ciebie.

Kiedy dwoje oddycha jak jedno

Coraz  dokładniej  obserwuj  momenty,  kiedy  czujesz  miłość.
Bądź  uwaŜny.  DostrzeŜ,  jak  zmienia  się  twój  oddech.  Zobacz,
jak  twoje  ciało  wibruje.  Przytulając  swojego  partnera,
przeprowadź eksperyment, a zaskoczy cię on. Pewnego dnia po
prostu  przytulajcie  się  i  wtapiajcie  się  w  siebie  przynajmniej
przez  jedną  godzinę,  a  ze  zdumieniem  odkryjesz,  Ŝe  będzie  to
jedno z najbardziej psychodelicznych doświadczeń!

Przez jedną godzinę nie róbcie nic poza przytulaniem się, za-

padaniem się w siebie nawzajem, scalaniem i wtapianiem się w
siebie,  a  wasz  oddech  powoli  stanie  się  jednym.  Będziecie  od-
dychać  tak,  jakbyście  byli  dwoma  ciałami  z  jednym  sercem.
Będziecie  oddychać  razem.  A  kiedy  oddychacie  razem  -  nie
dlatego,  Ŝe  staracie  się  tak  robić,  ale  po  prostu  dlatego,  Ŝe
odczuwacie tak

Apteka dla duszy

Sztuka serca

wielką miłość, iŜ oddech wypływa z was sam - będą to najwspa-
nialsze i najbardziej cenne momenty, nie z tego świata.

W takich chwilach poczujecie pierwsze przebłyski energii

medytacyjnej. W takich chwilach gramatyka kapituluje, a język
ginie. Próbując to wyrazić, język ginie, a swoją śmiercią wska-
zuje na to, czego nie potrafi zawrzeć.

Trzymaj

dłoń naprawdę

Gdy trzymasz rękę swojego przyjaciela, rób to świadomie.

ZauwaŜ, czy twoja dłoń emituje ciepło, czy nie. Jeśli nie, to choć

trzymasz jego rękę, nie będzie między wami komunikacji, ani

przepływu energii. MoŜna trzymać czyjąś rękę tak, ze jest

całkowicie zimna, lodowata. Nie ma wibracji,

nie ma pulsacji; energia nie wpływa w drugą

osobę. Wtedy jest to bezcelowe. Jest pustym,

beznamiętnym gestem.

Kiedy więc trzymasz dłoń, obserwuj uwaŜnie, czy energia

przepływa, czy nie, i pomóŜ kierować nią: skieruj ją w jedno miej-
sce, przemieść w inne.

Na początku będzie się to działo tylko w twojej wyobraźni,

ale  energia  podąŜa  za wyobraźnią. Potrafisz to zrobić... Zmierz
swój  puls,  a  potem  przez kilka minut wyobraŜaj sobie, Ŝe staje
się on szybszy, i ponownie go zmierz. Zobaczysz, Ŝe rzeczywi-
ście  przyśpieszy.  Wyobraźnia  toruje  ścieŜkę,  którą  podąŜa
energia.

Więc kiedy trzymasz dłoń drugiej osoby, trzymaj ją napraw-

dę i wyobraź sobie, Ŝe przepływa w niej energia, a ręka staje się
cieplejsza i otwarta. ZauwaŜysz, jak ogromna zmiana będzie
zachodzić.

Patrz oczami pełnymi miłości

Gdy na kogoś patrzysz, patrz oczami pełnymi miłości. Gdy pa-

trzysz na ludzi, przelewaj na nich swoją miłość poprzez oczy. Gdy
chodzisz, chodź, rozsiewając dokoła miłość. Na początku będzie
to tylko wyobraźnia, ale po miesiącu zauwaŜysz, jak staje się to
rzeczywistością. Inni zaczną odczuwać, Ŝe masz teraz cieplejszą
osobowość, Ŝe zbliŜenie się do ciebie jest niezwykle miłe; poja-
wi się dobre samopoczucie.

Spraw, by było to świadome działanie. Bądź bardziej świa-

domy miłości i uwalniaj jej więcej.

Zakochaj się w sobie

Poeksperymentuj z tym odrobinę (...). Usiądź w samotności pod
drzewem i po raz pierwszy zakochaj się w sobie. Zapomnij o
świecie, trwaj w miłości ze sobą. Duchowe poszukiwanie jest po
prostu poszukiwaniem miłości do samego siebie. Świat jest
podróŜą ku miłości do innych - duchowość to podróŜ, która pro-
wadzi do zakochania się w sobie samym.

Duchowość jest samolubna: jest poszukiwaniem siebie, poszu-

kiwaniem sensu swojego istnienia. Ma cię rozradować, ma dać ci
przedsmak ciebie samego. A kiedy go poczujesz (...), poczekaj, po-
szukaj trochę. Poczuj swoją wyjątkowość, rozkoszuj się swoją
egzystencją, pomyśl: „CóŜ bym zrobił, gdybym się nie urodził?

Jak mógłbym narzekać i przed kim,
gdybym nie był tutaj ? "

śyjesz! Ciesz się tym faktem, świadomością,
Ŝe jesteś, moŜliwością doświadczania
rozkoszy - rozsmakuj się w tym.

Wyobraźnia toruje
ścieŜkę, którą podąŜa
energia..

Duchowość jest samolubna: jest
poszukiwaniem siebie,
poszukiwaniem sensu swojego
istnienia.

Apteka dla duszy

zdaje sobie sprawę, Ŝe morze jest jej Ŝyciem. Zanim została

złapana i wyrzucona na brzeg, zapewne nawet nie miała pojęcia
o morzu, było jej to zupełnie obojętne. Aby o czymś wiedzieć,
musisz to najpierw stracić. Aby uświadomić sobie istnienie raju,
najpierw musisz go utracić. Dopóki go nie stracisz i nie od-
zyskasz, nie zrozumiesz jego piękna.

Adam i Ewa musieli stracić ogrody Edenu; jest to etap na-

turalnego rozwoju. Jedynie Adam, który opuścił cudowne ogro-
dy Boga, moŜe stać się pewnego dnia Chrystusem - moŜe po-
wrócić. Adam, opuszczający Eden, jest jak ryba wyrzucona na
brzeg, a Jezus to ryba wskakująca z powrotem do morza.

Członkowie ludów prymitywnych mają coś wspólnego z ma-

łymi dziećmi. Są piękni, spontaniczni, naturalni, ale całkowicie

nieświadomi tego, kim są; nie posiadają Ŝadnej świadomości.
śyją radośnie, ale ich szczęście jest nieświadome. Najpierw muszą

je utracić, muszą zostać

ucywilizowani,

wykształceni, muszą zdobyć wiedzę,
muszą

stać się, częścią kultury, cywilizacji, religii.

Muszą stracić całą swoją spontaniczność,
zapomnieć wszystko o swojej esencji, a
                                    wtedy nagle, pewnego dnia, zaczną za tym
                                    tęsknić. To musi się stać.

Dzieje się tak w kaŜdym zakątku świata,
zdarza się bardzo często, poniewaŜ po raz
pierwszy ludzkość została naprawdę ucywilizowana.

Im bardziej cywilizowany jest kraj, tym większe poczucie bra-

ku sensu. Kraje trzeciego świata wciąŜ nie mają tego odczucia -
nie mogą go mieć. Aby czuć tę wewnętrzną pustkę, bezsenso-
wność, absurdalność, człowiek musi zostać ucywilizowany.

Dlatego popieram naukę, poniewaŜ pomaga ona wyrzucić

rybę na brzeg. A kiedy jest juŜ na gorącym wybrzeŜu, gorącym

Poznaj samego siebie 65

piasku, zaczyna odczuwać pragnienie. Nigdy do tej pory tego nie
czulą. Po raz pierwszy brakuje jej oceanu, jego chłodu, Ŝyciodajnej
wody. Umiera. W takiej samej sytuacji znajduje się ucywilizowany,

wyedukowany człowiek: umiera. Powstaje nurtujące wszystkich
pytanie: Co zrobić? Jak ponownie wkroczyć do oceanu Ŝycia?

W krajach trzeciego świata, np. w Indiach, nie istnieje po-

czucie bezsensowności. Nawet jeśli kilku hinduskich intelektua-
listów pisze o nim, nie wzbudzają oni większego odzewu, ponie-
waŜ nie dotyka to sposobu rozumowania większości Hindusów.
Kilku  hinduskich  intelektualistów  pisze  o  bezsensowności,  ab-
surdalności  prawie  w  ten  sam  sposób  co  Kierkegaard,  Sartre,
Jaspers i Heidegger (...). Czytali o nich lub odwiedzili Zachód i
zaczynają  rozprawiać  o  bezsensie,  absurdalności,  ale  to  wszy-
stko brzmi sztucznie.

Rozmawiałem z takimi hinduskimi intelektualistami. Ich

słowa brzmią bardzo nienaturalnie, gdyŜ nie wyraŜają ich włas-
nych  uczuć;  opinie  są  zapoŜyczone.  Przemawia  przez  nich  S0-
ren Kierkegaard czy Friedrich Nietzsche; nie jest to ich własny
głos.  Nie  są  świadomi,  co  naprawdę  mówi  Kierkegaard.  Nigdy
nie przechodzili tych samych cierpień. Takie uczucia są im obce.
Nauczyli się ich jak papugi. Rozprawiają o nich, ale ich Ŝycie po-
kazuje  coś  zupełnie  innego.  To,  o  czym  mówią,  i  to,  jakie  pro-
wadzą Ŝycie, to dwa przeciwieństwa.

Bardzo rzadko jakiś hinduski intelektualista popełnia samo-

bójstwo  -ja  nie  słyszałem  o  Ŝadnym.  Natomiast  na  Zachodzie
wielu intelektualistów odebrało sobie Ŝycie. Bardzo rzadko zda-
rza  się  teŜ,  by  hinduski  intelektualista  wpadł  w  obłęd,  a  jest  to
dość  częste  zjawisko  na  Zachodzie.  Prawdziwi  myśliciele  nie-
uchronnie wariowali; takie było ich doświadczenie Ŝyciowe.

Otaczająca nas zewsząd cywilizacja, rozwinięta ponad miarę

osobowość stały się więzieniem. Oto, co zabija intelektualistów.

Aby o czymś wiedzieć,
musisz to najpierw stracić.
Aby uświadomić sobie
istnienie raju, najpierw
musisz go utracić.
Dopóki go nie stracisz i nie
odzyskasz, nie zrozumiesz
piękna..

Apteko dla duszy

CięŜar  cywilizacji  jest  zbyt  duŜy,  by  go  unieść.  Czują  się  oni
zduszeni,  nie  mogą  oddychać.  Samobójstwo  wydaje  się  być
wyzwoleniem,  a  jeśli  nie  mogą  go  popełnić,  uciekają  w  szaleń-
stwo.  Wariując,  człowiek  przynajmniej  zapomina  o  cywilizacji,
zapomina o bezsensowności, która wiąŜe się z cywilizacją. Sza-
leństwo jest ucieczką.

Ale poczucie, Ŝe Ŝycie jest całkowicie bezsensowne, jest jak

znalezienie się na rozdroŜu: albo wybierzesz samobójstwo, albo
staniesz się poszukującym (sannjasinem); albo wybierzesz
szaleństwo, albo medytację. Jest to doskonały punkt zwrotny.

KaŜda osobowość jest fałszywa. Wewnątrz nas znajduje się

esencja, która nie jest zafałszowana, która rodzi się wraz z tobą,
która zawsze w tobie była.

Ktoś zapytał Jezusa: „Czy ty jesteś większy od Abrahama?",

a Jezus odpowiedział: „Zanim Abraham stał się, Ja jestem". CóŜ
za absurdalne, ale posiadające niezwykłą wartość, stwierdzenie.
Abrahama i Jezusa dzieli wielowiekowa przerwa; Abraham po-
przedzał Jezusa o prawie trzy tysiące lat. A Jezus mówi: „Zanim
Abraham stał się, Ja jestem". Mówi o esencji. Nie mówi o
Jezusie, mówi o Chrystusie. Mówi o tym, co wieczne. Nie mówi

o osobie, mówi o tym, co uniwersalne.

Wyznawcy zen powiadają, Ŝe jeśli nie poznasz swojej praw-

dziwej twarzy, tej, którą miałeś, jeszcze zanim urodził się twój
ojciec, nigdy nie będziesz oświecony. Jaka jest twoja prawdziwa
twarz? Miałeś ją, zanim urodził się twój ojciec, i będziesz ją
miał ponownie, gdy umrzesz. Gdy twoje ciało zostanie spalone i

nic nie pozostanie poza prochami - wtedy ją odzyskasz.

Czym jest prawdziwa twarz? Esencją. Nazwij ją duszą, du-

chem, sobą - są to słowa dotyczące tego samego. Urodziłeś się
jako esencja, ale gdyby zostawiono cię jako esencję, bez osobo-
wości stworzonej przez społeczeństwo, pozostałbyś jak zwierzę.

Poznaj samego siebie 67

Stało się tak z niektórymi ludźmi. W północnych Indiach u stóp

Himalajów znaleziono dziecko, jedenastoletnie dziecko, które

zostało wychowane przez wilki, dziecko-wilk. Oczywiście wilki mogą
dać jedynie osobowość wilka, więc dziecko
- choć było ludzkie,    -miało esencję – miało
osobowość wilka.

Było wiele takich wypadków. Wilki zdają .

się być zdolne do wychowywania ludzkich

dzieci. MoŜe się wydawać, Ŝe Ŝywią sympatię

i współczucie do ludzkich dzieci. Dzieci te nie
są skaŜone przez społeczeństwo, czysta esencja.
Podobnie jak ryba w oceanie - nie wiedzą,
kim  są.  PoniewaŜ  zostały  wychowane  przez  zwierzęta,  bardzo
trudno  jest  nadać  im  ludzką  osobowość.  Zbyt  trudno.  Nie  są  w
stanie  przeŜyć  takiego  wysiłku.  Nie  mogą  opanować  ludzkich
sposobów zachowania, jest na to za późno. Są uformowane, stały
się juŜ konkretnymi osobowościami. Nauczyły się być wilkami.
Nie  znają  Ŝadnej  moralności,  nie  znają  Ŝadnej  religii.  Nie  są
hinduistami,  chrześcijanami,  muzułmanami.  Nie  obchodzi  ich
Bóg, nigdy o Nim nie słyszały. Jedyne, co znają, to Ŝycie wilka.

Osobowość człowieka jest barierą tylko wtedy, gdy się jej

kurczowo trzymasz. Musisz przez nią przejść -jest jak drabina,
jak most. Człowiek nie powinien budować domu na moście, ale
musi przez niego przejść.

Osobowość jest niecałkowita. W lepszym społeczeństwie,

nadając dzieciom osobowość, dawalibyśmy im takŜe umiejętność
pozbywania się jej. Oto gdzie leŜy zasadniczy błąd: nadajemy
dzieciom zbyt trwale przylegającą do nich osobowość, która
krępuje dziecko i nie pozwala na pozbycie się jej. To tak jakby
nałoŜyć dziecku zbroję i nie powiedzieć mu, w jaki sposób ją od-
blokować, jak ją zrzucić, gdy pewnego dnia stanie się dla niego

za ciasna.

Otaczająca nas zewsząd
cywilizacja, rozwinięta ponad
miarę osobowość stały się
więzieniem. Oto, co zabija
intelektualistów. CięŜar cywilizacji
jest zbyt duŜy by go unieść. Czują
się oni zduszeni, nie mogą
oddychać.

Apteka dla duszy

Postępujemy z ludźmi dokładnie tak, jak w Chinach

postępowano  ze  stopami  kobiet.  Od  wczesnego  dzieciństwa
dziewczynkom  nakładano  Ŝelazne  buciki,  które  uniemoŜliwiały
wzrost stóp. W końcu pękały kości, stopy przestawały rosnąć, na
zawsze  pozostawały  miniaturowe.  Zachwycano  się  małymi
stopami.  PoniewaŜ  kobiety  takie  nie  były  w  stanie  prawie  nic
robić,  na  ten  zabieg  pozwalano  sobie  jedynie  w  rodzinach

arystokratów.  Kobiety  te  nie  mogły  nawet  dobrze  chodzić.  Ich
stopy były zbyt małe, aby zapewnić  oparcie  dla  ciała.  Stopy były
okaleczone;  kobieta  chodząc  musiała  się  podpierać.  Biednej
rodziny  nie  było  na  to  stać,  więc  drobne  stopy  były  symbolem
szlachetnego pochodzenia.

MoŜe nam się to wydawać śmieszne, ale sami postępujemy po-

dobnie. W naszych czasach na Zachodzie kobiety noszą buty na

absurdalnie wysokich obcasach! Zgoda, Jeśli robisz to w cyrku, ale
takie buty nie na dają się do chodzenia na co dzień. Są jednak
poŜądane, gdyŜ kobieta staje się w nich bardziej atrakcyjna: jej
pośladki są bardziej wydatniejsze.

Chodzenie w butach na

wysokich obcasach

sprawia trudność, pośladki muszą poruszać

się bardziej niŜ normalnie. Ale jest to
akceptowane, jest to w porządku. Inne
społeczności śmiałyby się z tego!

Na całym świecie kobiety noszą staniki i
wydaje im się, Ŝe jest to po prostu sprawa
obowiązującej

konwencji,

tradycji.

Tymczasem  staniki  sprawiają,  Ŝe  kobiety  wyglądają  duŜo
bardziej  atrakcyjnie.  Ten  element  garderoby  nadaje  kobiecej
figurze kształt, którego ciało moŜe nie mieć. Stanik ma pomóc,
aby  biust  był  uniesiony  i  wyglądał  młodo  zamiast  zwisać.  A
kobiety w krajach „cywilizowanych" - tam, gdzie nalega się, aby
nosiły  staniki  -myślą,  Ŝe  dzięki  temu  spełniają  wymogi religii i
ortodoksji! Oszukują siebie: stanik podkreśla seksualność.

Poznaj samego siebie 69

Istnieją pewne prymitywne społeczności o bardzo dziwnych

zwyczajach.  Ich  członkowie  powiększają  i  pogrubiają  sobie
wargi. Od dzieciństwa obwieszają je w tym celu cięŜarkami. Oto
symbol ponętnej kobiety - większe i pełniejsze usta pozwalają na
soczysty  pocałunek!  W  niektórych  prymitywnych  społeczeń-
stwach  męŜczyźni  nosili  osłony  na  genitaliach,  tak  aby  te  wy-
dawały się większe. Ta sama logika kryje się za noszeniem przez
kobiety staników powiększających biust. Śmiejemy się z prymi-
tywnych  ludów,  ale  robimy  to  samo!  Na  całym  świecie  młodzi
ludzie  noszą  bardzo  obcisłą  bieliznę  -  po  to  aby  uwydatnić  na-
rządy  płciowe.  Gdy  raz  się  coś  zaakceptuje,  ludzie  przestają
zwracać na to uwagę.

Cywilizacja nie powinna być ograniczeniem. Posiadanie oso-

bowości jest konieczne, ale powinna być ona łatwa do „zakła-
dania" i „zdejmowania" -jak luźne ubranie, nie stalowy pancerz.
Najlepiej ubranie bawełniane, Ŝebyś mógł je łatwo zakładać i
zdejmować; nie musisz go ciągle nosić.

Człowiek rozumny to, moim zdaniem, ktoś, kto Ŝyje swoją

esencją, ale na potrzeby społeczeństwa uŜywa swojej osobowo-
ści; jest panem siebie samego.

Społeczeństwo potrzebuje określonych osobowości. Jeśli uja-

wnisz  społeczeństwu  swoją  esencję,  wpędzisz  w  zakłopotanie  i
siebie,  i  swoje  otoczenie.  Ludzie  jej  nie  zrozumieją.  Twoja
prawda moŜe być dla nich zbyt gorzka czy niepokojąca. Nie ma
potrzeby  tego  robić!  Nie  musisz  publicznie  chodzić  nago,  mo-
Ŝesz załoŜyć ubranie.

Człowiek powinien jednak móc chodzić nago po swoim

domu,  bawiąc  się  z  własnymi  dziećmi,  pijąc  w  letni  poranek
herbatę  w  ogrodzie.  Człowiek  powinien  umieć  dobrze  czuć  się
nago.  Nie  ma  potrzeby,  Ŝebyś  chodził  tak  do  biura!  Chodź  tam
ubrany. Nie ma potrzeby obnaŜać się przed kaŜdym. Byłby

Osobowość człowieka jest
barierą tylko wtedy, gdy się
jej kurczowo trzymasz.
Musisz przez nią przejść-
jak przez most. Człowiek
nie powinien budować
domu na moście, ale musi
przez niego przejść.

70 _____________________________________________Apteka dla duszy

to  ekshibicjonizm,  byłaby  to  kolejna  skrajność.  Na  jednym
krańcu  są  ludzie,  którzy  nie  potrafią  połoŜyć  się  do  łóŜka  bez
ubrania,  na  drugim  są  tacy  jak  mnisi-dŜainiści,  którzy  chodzą
nago  nawet  na  targ,  lub  hinduscy  sadhu.  Co  ciekawe,  i  jedni,  i
drudzy wypominają zachodnim kobietom chodzenie z odkrytymi

ramionami jako nieodpowiedni sposób ubierania się!

W tak gorącym kraju, jakim są Indie, ludziom przybywającym z

Zachodu trudno jest nosić zbyt wiele ubrań. A juŜ szczególnie

absurdalnie wyglądają Hindusi

w krawatach

i płaszczach. Na Zachodzie

. jest to normalne -jest tam chłodno i ubrania
dają ochronę - ale w Indiach to zakrawa

samobójstwo.

Zachodzie

normalnym  jest  noszenie  butów  i  skarpetek,  ale  w  Indiach?
Jednak  ludzie  lubią  naśladować.  Chodzą  przez  cały  dzień  w
butach  i  skarpetkach  nawet  w  tak  gorącym  kraju  jak  Indie.
Zachodni ubiór w Indiach jest nieodpowiedni. Obcisłe spodnie i
płaszcz,

krawat

kapelusz

sprawiają,

Ŝe

wyglądasz

niedorzecznie. Tam nosi się luźne ubrania. Ale nie ma teŜ
potrzeby wpadać w kolejną skrajność - zacząć biegać na nagusa,
jeździć nago na rowerze na targ. To niepotrzebnie sprowadzi
kłopoty na ciebie i na innych.

Człowiek powinien być naturalny, czyli dysponować umiejęt-

nością zakładania swojej osobowości, gdy przychodzi potrzeba,
gdy wychodzi się do ludzi. Działa ona jak olej w silniku. Poma-
ga, poniewaŜ ludzi jest tysiące. Olej jest potrzebny, inaczej lu-
dzie stale byliby w konflikcie, walczyliby ze sobą. Olej pomaga.
Sprawia, Ŝe twoje Ŝycie staje się duŜo „gładsze".

Osobowość jest dobra, gdy porozumiewasz się z innymi, ale

jest barierą, gdy rozmawiasz ze sobą. Jest dobra w relacjach z in-
nymi ludźmi; jest ograniczeniem w kontaktach z bytem.

Poznaj samego siebie 71

Recepty

Wewnętrzne światełko

KaŜde  dziecko  w  łonie  matki  przepełnione  jest  światłem,  we-
wnętrznym  światłem,  wewnętrznym  blaskiem.  Ale  gdy  dziecko
się rodzi, otwiera oczy, dostrzega świat, kolory, światło i ludzi,
wówczas  powoli  ten  stan,  gestalt,  się  zmienia.  Dziecko
zapomina  o  spoglądaniu  w  głąb  siebie,  za  bardzo  interesuje  je
świat  zewnętrzny.  Jest  nim  tak  pochłonięte,  Ŝe  powoli,  powoli
zapomina  o  patrzeniu  w  głąb  siebie.  Staje  się  nieświadome
swojego wnętrza.

W medytacji człowiek powinien ponownie połączyć się ze

źródłem tego wewnętrznego światła, zapomnieć o świecie i
wejść w głąb, zestroić się, tak jakby świat zniknął, jakby wcale
nie istniał.

KaŜdego dnia co najmniej na godzinę spróbuj całkowicie

zapomnieć o świecie i być po prostu sobą. Wtedy powoli powróci
to dawne uczucie. A gdy doświadczysz go tym razem, będzie
niezwykłe, poniewaŜ widziałeś juŜ świat z całą jego róŜnorodno-
ścią, poznałeś kaŜdy dźwięk. Teraz dostrzeganie wewnętrznej ci-
szy i czystości światła będzie zupełnie innym doświadczeniem.
Wzmocni i doda Ŝycia. Będzie źródłem nektaru.

Taka właśnie moŜe być twoja medytacja kaŜdego wieczoru

lub ranka albo kiedykolwiek masz czas. Wybierz porę, kiedy naj-
łatwiej jest ci zapomnieć o świecie. MoŜe łatwiej jest ci wy-
mknąć się późną nocą, gdy ustał juŜ ruch uliczny, a ludzie poszli
spać i cały świat zniknął z własnej woli? MoŜe wcześnie rano,
gdy ludzie wciąŜ pogrąŜeni są w głębokim śnie? Kiedy

Człowiek potrzebuje lepszego,
zdrowszego ciała,
potrzebuje istnieć w sposób
bardziej czujny.

72_____________________________________________Apteka dla duszy

zaczniesz dostrzegać wewnętrzne światło, pora doby nie będzie
juŜ miała znaczenia. Będzie mogło to być na targu w środku
dnia, gdy tylko zamkniesz oczy. Ujrzenie go choćby na moment
działa bardzo odpręŜająco.

Ale zacznij w nocy. Przez godzinę siedź po prostu w ciszy,

zaglądając w głąb siebie, obserwując, czekając, aŜ rozbłyśnie we-
wnętrzne światło. Pewnego dnia rozbłyśnie. Nie masz go wykreo-
wać, tylko ponownie odkryć.

Zrób miejsce dla radości

Podstawą wszystkiego jest poznanie siebie. Nie jest ono trudne,
nie moŜe być trudne; musisz tylko oduczyć się kilku rzeczy. Aby
wiedzieć, kim jesteś, nie musisz się niczego uczyć, musisz tylko
odrzucić pewne nawyki:

po pierwsze

, musisz oduczyć się przejmowania

się rzeczami;

po drugie

, musisz oduczyć się przejmowania się

myślami;

trzecia

rzecz przychodzi sama z siebie: jest nią

obserwacja.

Kluczem jest umiejętność patrzenia. Siedząc w ciszy, obserwuj
drzewo i po prostu bądź uwaŜny. Nie myśl. Nie zastanawiaj się,
jakie to drzewo. Nie oceniaj, czy jest piękne, czy brzydkie. Nie
mów, Ŝe jest zielone lub wyschnięte. Nie pozwól Ŝadnym myś-
lom unosić się wokół niego; po prostu obserwuj.

MoŜesz to robić wszędzie i obserwować wszystko. Pamiętaj

tylko o jednym: gdy pojawi się myśl, usuń ją na bok. Odsuń ją
na bok i wróć do obserwacji.

Poznaj samego siebie

Na początku będzie to trudne, ale po jakimś czasie zaczną pojawiać się
momenty, w których nie będzie myśli. Poczujesz radość, wypływającą z
tego prostego doświadczenia. Nic się nie wydarzyło, po prostu nie ma
myśli. Jest drzewo i jesteś ty, między wami jest przestrzeń. Przestrzeń
nie zatłoczona myślami. Nagle bez widocznej przyczyny pojawia się

radość, bez jakiejkolwiek przyczyny. Poznałeś pierwszy sekret,.

Wykorzystasz go potem w subtelniejszy

sposób. Rzeczy są namacalne, dlatego
właśnie proponuję, Ŝebyś zaczął od
nich. MoŜesz siedzieć w swoim pokoju
i oglądać fotografię - musisz jedynie
pamiętać, by o niej nie myśleć.
Po  prostu  patrz  i  nie  myśl.  Osiągniesz  to  za  którymś  razem.
Patrz na stół, nie myśląc, a niebawem będzie stół, będziesz ty, a
między wami nie będzie Ŝadnej myśli. I nagła radość.

Radość wynika z nie myślenia. Radość istnieje od początku,

przygnieciona natłokiem myśli. Gdy nie ma myśli, wypływa na
powierzchnię.

Zacznij więc od tego, co namacalne. Później, gdy juŜ ze-

stroisz się i zaczniesz odczuwać momenty, w których znikają
myśli, a zostają jedynie rzeczy, przejdź do drugiego etapu. Za-
mknij oczy i spójrz na dowolną myśl, która przychodzi ci do gło-
wy-bez myślenia o niej. W twoim umyśle pojawi się jakaś twarz
albo przepłynie chmura - cokolwiek to będzie, po prostu patrz na
to bez myślenia.

Będzie to trudniejsze niŜ poprzedni krok, poniewaŜ rzeczy są

namacalne, a myśli są trudne do uchwycenia. Ale jeśli udało się
z pierwszym, uda się teŜ z drugim, potrzeba tylko czasu.
Obserwuj myśl. Po pewnym czasie - moŜe po kilku tygodniach,
moŜe po kilku miesiącach albo latach, zaleŜnie od tego, jak do-
kładnie to robisz, ile serca w to wkładasz - pewnego dnia nagle

Nic się nie wydarzyło, po prostu
nie ma myśli. Jest drzewo. Jesteś
ty między wami jest przestrzeń.
Przestrzeń nie zatłoczona
myślami.(...) Poznałeś pierwszy
sekret.

74 ________________________________________ Apteka dla duszy

myśl zniknie. Zostaniesz sam. Pojawi się ogromna radość - ty-
siąckrotnie większa niŜ pierwsza, która pojawiła się, gdy było
drzewo i zniknęła myśl. Tysiąckrotnie! Będzie tak bezkresna, Ŝe
zostaniesz nią zalany.

To był drugi krok. Gdy będziesz miał go juŜ za sobą, przejdź

do trzeciego - obserwuj obserwatora. Teraz brak jest przedmiotu.
Porzuciłeś rzeczy, porzuciłeś myśli, jesteś sam. Po prostu

obserwuj obserwatora, bądź obserwatorem

tego

obserwowania

Początkowo będzie to trudne, poniewaŜ

wiemy tylko, jak obserwować coś - rzecz

lub myśl. Od biedy umiemy obserwować
nawet myśl. Ale teraz nie ma nic, jest całkowicie pusto. Pozostał
tylko obserwator. Musisz zwrócić się do siebie.

Oto klucz do największej tajemnicy. Pozostajesz sam. OdpręŜ

się w tej samotności, a w końcu nadejdzie moment, gdy to się
stanie. Musi tak być. Jeśli pierwsze i drugie się wydarzyło, wy-
darzy się i trzecie; nie musisz się o to martwić.

A gdy to się stanie, po raz pierwszy będziesz wiedział, co to

jest radość. Nie jest czymś, co ci się przydarza; nie moŜe zostać
ci odebrana. To jesteś najprawdziwszy ty, autentyczny ty. Nikt ci
juŜ tego nie odbierze. Nie ma moŜliwości utraty tego. Dotarłeś
do domu.

Więc oducz się rzeczy i myśli. Najpierw obserwuj to, co na-

macalne, później to, co trudne do uchwycenia, a w końcu do-
strzeŜesz to coś, co wychodzi ponad namacalne i nieuchwytne.

WciąŜ tam jesteś?

Obaku, mistrz zen, zwykł pytać codziennie rano: „Obaku, jesteś
tu jeszcze?"

Poznaj samego siebie _______ __________________________________ 75

Uczniowie mówili mu: „Jeśli usłyszy cię ktoś na zewnątrz, po-

myśli, Ŝe całkowicie zwariowałeś. Dlaczego to robisz?"

On odpowiadał: „PoniewaŜ przez noc zapomniałem... Wy-

ciszony umysł bez snów i bez myśli...Gdy się budzę, muszę przy-
pomnieć sobie, Ŝe Obaku wciąŜ tu jest. Kogo mogę zapytać? Tyl-
ko siebie. Obaku, czy wciąŜ tu jesteś?"

I odpowiadał sobie: „Tak".

Musiał mieć ogromny szacunek dla siebie. Wymaga to

ogromnej dyscypliny: zadawać pytania sobie; zamiast powtarzać
imiona Ramy czy Kryszny, wołać swoje imię, pytać: „Czy wciąŜ
tu jesteś?", następnie zaś, nie przejmując się tym, Ŝe ktoś moŜe
usłyszeć, odpowiadać: „Tak".

Jeśli moŜesz, rób to często, a zaskoczy cię, jak wielką spro-

wadzi to na ciebie ciszę. Gdy pytasz: „Czy jeszcze tu jesteś?", i
odpowiadasz: „Tak", pojawia się cisza. Jest to równieŜ hołd dla
twojego istnienia - oraz szacunek, wdzięczność za to, Ŝe tego
dnia znów coś dostajesz, Ŝe ponownie wschodzi słońce, Ŝe przy-
najmniej przez jeden kolejny dzień będziesz mógł patrzeć, jak
kwitną kwiaty.

Nikt na to nie zasłuŜył, ale Ŝycie obdarza nas swoim boga-

ctwem.

Znajdź swój własny dźwięk

Poczuj, jak z twojego gardła wydobywa się dźwięk - jęczenie,
stękanie, brzęczenie. Poczuj narastające fale dźwięku. Jeśli masz
ochotę nucić lub jęczeć, zrób to. Nie wstydź się i nie powstrzy-
muj tego. Jeśli poczujesz, Ŝe twoje ciało kołysze się, pozwól mu
na to. Niech dźwięk tobą zawładnie.

Jest w tobie dźwięk, jakby ogromny zbiornik, który czasem

chce eksplodować. Dopóki to się nie stanie, nie poczujesz lek-

Radość istnieje od
początku, przygnieciona
natłokiem myśli Gdy nie
ma myśli, wypływa na
powierzchnię.

Apteka dla duszy

kości. Musisz mu pomóc. On chce się narodzić, a ty musisz

pozwolić, by nad tobą zapanował; tylko w taki sposób moŜesz
mu pomóc.

Nasze „ja" składa się z dźwięku. To jeden ze staroŜytnych spo-

sobów wglądu w istotę człowieka.

Dopóki  nie  współuczestniczysz,  twój  dźwięk  nie  moŜe  zacząć
działać. Samo wsłuchiwanie się nie wystarczy. Musi się zaktywi-
zować, poruszyć, oŜywić. Więc zacznij nucić  lub melorecytować.
KaŜdego ranka wstań o piątej (przed
wschodem słońca) i przez pół godziny po
prostu  nuć,  bucz,  zawodź.  Dźwięki  nie
muszą  mieć  Ŝadnego  znaczenia.  Mają  być  „egzystencjalne",  nie
„sensowne".  Powinny  ci  odpowiadać,  to  wszystko;  oto  ich
znaczenie.  Powinieneś  się  przy  tym  kołysać.  Niechaj  będzie  to
twój hymn na cześć wschodzącego słońca i zakończ go dopiero,
gdy ono wzejdzie.

Dzięki temu przez cały dzień utrzyma się w tobie określony

rytm. Od samego rana będziesz z nim zestrojony i zauwaŜysz, Ŝe
dzień ma inną jakość. Będziesz bardziej kochający, bardziej
troskliwy, bardziej współczujący, bardziej przyjacielski. Staniesz
się mniej agresywny, mniej skory do gniewu, mniej ambitny i
mniej egoistyczny.

Jeśli czujesz, Ŝe chcesz tańczyć, tańcz; jeśli masz ochotę ko-

łysać się, rób to. Chodzi o to, byś nie miał juŜ kontroli. To dźwięk
panuje nad tobą.

Obserwuj przerwy

Zacznij medytację połączoną z oddechem. Usiądź na podu-
szkach, tak Ŝeby twoje pośladki były wyŜej niŜ kolana. Wypro-
stuj kręgosłup. Wychyl ciało w jakimś kierunku i prostując się,

Poznaj samego siebie __________________________________________ 77

zatrzymaj  je  w  pozycji  idealnej  równowagi.  Zacznij  zataczać
kręgi, coraz mniejsze i mniejsze, aby upewnić się, Ŝe odnalazłeś
właściwą  pozycję.  Gdy  ją  znajdziesz,  gdy  kręgosłup  będzie
wyprostowany tak bardzo jak to tylko moŜliwe, a ty będziesz w
połoŜeniu  prostopadłym  do  centrum  Ziemi,  unieś  brodę,  by
twoje uszy znalazły się w jednej linii z ramionami.

Zamknij oczy i obserwuj oddech. Najpierw wdech: poczuj,

jak zaczyna się od nozdrzy. Zejdź z nim do samego dna. Pojawi
się moment, gdy oddech będzie pełny - krótki moment, gdy
zakończyłeś wdech i pojawia się pauza. Po niej zaczyna się wy-
dech, ale między wdechem i wydechem jest krótka przerwa.

Ta przerwa ma ogromną wartość. Jest punktem równowagi,

pauzy. Z kolei przejdź przez wszystkie etapy wydechu. Na dru-
gim krańcu znów pojawi się ten moment. Wydech będzie zakoń-
czony i będzie musiał nastąpić wdech. Pomiędzy nimi - pono-
wnie pauza. Obserwuj ją.

Przez jedną, dwie minuty obserwuj kilka oddechów. Nie sta-

raj się oddychać w Ŝaden szczególny sposób - po prostu oddy-
chaj naturalnie. Nie masz oddychać głęboko. Nie masz zmieniać
oddechu. Masz go tylko obserwować.

Po minucie lub dwóch zacznij liczyć wdechy. Nie licz wyde-

chów, tylko wdechy. Dolicz do dziesięciu i znów zacznij od jed-
nego; do dziesięciu i od początku. Czasami moŜe ci się zdarzyć,
Ŝe  zapomnisz  obserwować  oddech.  Wtedy  wróć  do  obserwacji.
Czasami  moŜesz  zapomnieć  liczyć  lub  zacząć  liczyć  powyŜej
dziesięciu:  jedenaście,  dwanaście,  trzynaście...  Wtedy  zacznij
jeszcze raz od jednego.

Masz pamiętać o dwóch sprawach. Po pierwsze, o obserwa-

cji, a szczególnie obserwacji pauz (obu bezdechów - na górze i
na dole). To doświadczenie przerwy to ty, to twoja esencja, to
twoja istota. Po drugie, pamiętaj o liczeniu, ale tak by nie prze-

Nikt na to nie zasłuŜył, ale
Ŝycie obdarza nas swoim
bogactwem.

Apteka dla duszy

kroczyć dziesięciu i liczyć tylko wdechy. PomoŜe ci to zachować
rozbudzoną przytomność. Musisz być przytomny, by nie liczyć
wydechów. Musisz być uwaŜny, poniewaŜ licząc, masz nie prze-
kroczyć dziesięciu. Są to wymogi, które ułatwiają ci utrzymanie

czujności.

Ćwicz tak przez dwadzieścia minut (moŜesz robić to od dwu-

dziestu do trzydziestu minut raz dziennie). Jeśli ta medytacja
podoba ci się, powtarzaj ją. Ma ona ogromną wartość.

Poczuj się jak Bóg

Bardzo pomóc moŜe ci myśl, Ŝe jesteś Bogiem. Zacznij Ŝyć w taki
właśnie sposób. Poruszaj się jak Bóg, chodź tak, jakbyś chodził,
będąc Bogiem, a nagle poczujesz zmiany zachodzące w twojej
energii. Siedź jak Bóg, rozmawiaj, zachowuj się jak On. Ale
zawsze pamiętaj, Ŝe Bogiem jesteś zarówno ty, jak i inni. Patrz
na drzewo tak, jakbyś to ty je stworzył. Jesteś Bogiem i jest nim

równieŜ drzewo.

Gdy utworzysz taki klimat wokół siebie i poczujesz się w nim

zakorzeniony, twój oddech całkowicie się zmieni, zmieni się to,
jak kochasz, jak mówisz, zmieni się twoje pojmowanie spraw.
Wszystko się w tobie zmieni.

Ponownie przeŜyj swoje dzieciństwo Na początku dziecko
potrzebuje róŜnorakich zabezpieczeń, które z czasem
przestają być konieczne. Jednak zabezpieczenia te zakorzeniają
się w nim, a w następstwie prędzej czy później powstaje
konflikt między ich strukturą a świadomością.

Mamy więc tylko dwie drogi. Pierwsza to nie dopuścić do roz-

winięcia się świadomości. Wtedy jest ci dobrze, ale ten stan jest

Poznaj samego siebie _________________________________________ 79

prawie jak śmierć - nie jest więc warta skórka wyprawki. Dru-
gą moŜliwością jest złamanie struktury. Przychodzi to łatwo, jeśli
jesteś dla niej przyjacielski, pełen zrozumienia, miłości i wdzię-
czności, poniewaŜ aŜ do teraz pomagała ci, chroniła cię.

śycie człowieka winno wypełniać zrozumienie - bez strachu,

bez złości. Są one zbędnymi barierami dla zrozumienia.

Trzeba zrobić dwie rzeczy. Po pierwsze, kaŜdego wieczoru,

zanim  pójdziesz  spać,  siedź  na  łóŜku  przy  zgaszonym  świetle.
Stań się małym dzieckiem, najmłodszym, jakim potrafisz - moŜe
trzyletnim,  bo  na  tym  wieku  urywa  się  nasza  pamięć;  całko-
wicie  zapomnieliśmy,  co  było  wcześniej.  Stań  się  więc  trzylat-
kiem.  Nie  ma  nic  poza  ciemnością  i  samotnym  dzieckiem.
Zacznij płakać, kołysz się i gaworz - cokolwiek, jakieś bezsen-
sowne  słowa.  Nie  ma  potrzeby  wymyślać  czegoś,  co  ma  sens,
poniewaŜ  wtedy  pojawi  się  kontrola  i  cenzura.  Nie  ma  potrzeby
nadawać  temu  sensu  -  wszystko  będzie  dobre.  Kołysz  się,
płacz, szlochaj, śmiej się. Bądź zwariowany i pozwól na samoistny
bieg

wydarzeń.

Ku twemu zaskoczeniu zaczną wydobywać się z ciebie poto-

ki dźwięków. W końcu zagłębisz się w nie i staną się one wspa-
niałą, namiętną medytacją. Jeśli poczujesz, Ŝe masz ochotę krzy-
czeć, krzycz - nie na kogoś, po prostu krzycz. Ciesz się tym jak
dziecko przez dziesięć do piętnastu minut.

Później zaśnij. Z prostotą i niewinnością dziecka zaśnij. Roz-

topienie struktury wokół serca i ponowne stanie się dzieckiem
będzie jedną z najwaŜniejszych rzeczy. To zadanie na noc.

W ciągu dnia, ilekroć nadarzy się taka okazja (...), jeśli je-

steś na plaŜy, biegaj po niej jak dziecko, zbieraj muszelki i ko-
lorowe kamyki. Albo zmień się w dziecko, gdy jesteś w ogrodzie:
biegaj za motylami. Zapomnij o swoim wieku - baw się z pta-
kami, ze zwierzętami. Gdy naokoło są dzieci, baw się z nimi, nie

Apteka dla duszy

Poznaj samego siebie

pozostawaj dorosłym (oczywiście tylko wtedy, kiedy jest to moŜ-
liwe). LeŜąc na trawie, poczuj się jak dziecko kąpiące się w pro-
mieniach słońca. Kiedy to tylko moŜliwe, chodź nagi, abyś znów

poczuł się jak dziecko.

Tym, co ci potrzebne, jest ponowne połączenie się z własnym

dzieciństwem. Musisz cofnąć się do wspomnień. Musisz dojść
do korzeni, poniewaŜ tylko wtedy moŜna coś zmienić.

Wykonuj więc opisane dwa ćwiczenia. Wieczorem - kaŜdego

wieczoru - niechaj będzie to medytacja. Zaskoczy cię to, jak
wspaniale przychodzi odpręŜenie, jak głęboki i pełny stanie się

twój sen. Rano nie będziesz miał wraŜenia, Ŝe śniły ci się koszmary,

Ŝe jesteś spocony i masz duszności. Wręcz przeciwnie: będziesz

czuł się całkowicie zrelaksowany, odpręŜony, ponownie jak małe

dziecko bez ograniczeń. Natomiast w dzień, gdy nadarzy się

okazja, nie przegap Ŝadnej szansy na „przemianę" w dziecko.
Stojąc przed lustrem w łazience, rób miny jak dzieciak. Siedząc w

wannie chlap wodą jak dziecko lub wrzuć do wanny plastikowe

kaczuszki czy inne zabawki. Jest tysiąc sposobów.

Chodzi w tym o powrót do twojego dzieciństwa. Jest w nim

coś, gotowe rozkwitnąć, ale brak mu miejsca. Tę przestrzeń
trzeba stworzyć.

Pamiętaj, kto jest w środku

Zawsze pamiętaj o tym, kto znajduje się wewnątrz ciała.
Chodząc, siedząc, jedząc robiąc cokolwiek, pamiętaj o tym, kto

ani nie chodzi, ani nie je.

Wszystkie czynności dzieją się na powierzchni, a pod nimi

znajduje się istota. Więc pamiętaj o tym, kto podczas twojej
aktywności nic nie robi. o tym, kto podczas chodzenia nie chodzi.

Tańcz w księŜycowym świetle

Tańcz pod księŜycem w pełni, śpiewaj pod nim, a wkrótce za-

uwaŜysz w sobie zmianę - nie w osobowości, lecz w swojej esen-

cji. KsięŜyc ją wydobędzie, musisz tylko mieć tego świadomość.

Taniec pod księŜycem w pełni to jedna z najwspanialszych

medytacji. Bez celu po prostu tańcz razem z księŜycem, pozwól,

Ŝeby cię przenikał. A gdy tak tańczysz, jesteś duŜo bardziej

wraŜliwy, duŜo bardziej otwarty. Jeśli upijesz się tańcem, wtedy

księŜyc dotrze aŜ do twojego serca, jego światło dotknie twojej

esencji.

Poczujesz, Ŝe kaŜda pełnia staje się kamieniem milowym w

twoim Ŝyciu.

84____________________________________________________ Apteka dla duszy

Recepty

Odkłamywanie oczu

To, jak wygląda świat, zaleŜy od ciebie. śyjemy w róŜnych świa-
tach, poniewaŜ róŜnią się nasze sposoby postrzegania. Światów
jest tyle, ilu jest ludzi, stąd zderzenie. Stąd konflikt w miłości, w
przyjaźni - poniewaŜ dwa sposoby postrzegania nie zgadzają się.
Nakładają się na siebie lub ze sobą kolidują. Próbują
manipulować lub dominować. U podstaw konfliktu leŜy fakt, Ŝe
są to dwa sposoby widzenia, a między nimi toczy się walka o to,
kto wygra, kto udowodni swoją rację.

Gdy zajrzysz w głąb, znajdziesz trzecie oko. Twoje oczy zbiega-

ją się w punkcie leŜącym głęboko w tobie. Nigdy nie spotkają się
na zewnątrz - nie mogą się tam spotkać. Im dalej próbujesz spoj-
rzeć, tym bardziej się rozchodzą; im bliŜej, tym bardziej się zbie-
gają. Gdy zamkniesz oczy, staną się jednym okiem, okiem, które
widzi rzeczywistość taką, jaka jest. Patrzy ono bez patrzenia. Pa-
trzy bez pośredników. Jest to widzenie niezakłamane. Wszystkie
siedem kolorów tęczy ponownie łączy się w biel.

Ludziom zaleŜy na tym, Ŝeby mieć piękne oczy. A powinni

skupić się raczej na tym, aby pięknie patrzeć. Zamiast mieć
piękne oczy, miej piękne spojrzenie. Patrz pięknie. Patrz na
jedność, na to, co niepodzielone i wieczne - to właśnie mam na
myśli, mówiąc: „patrz pięknie". A jest to moŜliwe. Jest to w na-
szym zasięgu. Po prostu nigdy tego nie próbowaliśmy. Nigdy nie
braliśmy tej moŜliwości pod uwagę. Nigdy nie rozwinęliśmy tej
umiejętności do tego, czym rzeczywiście moŜe się stać. Pozostała
nasieniem. Trzecie oko pozostało nasieniem.

Wyostrz wzrok________________________________________________________ 85

Gdy twoja energia przeniknie i spłynie na trzecie oko, zacznie

się ono odmykać. Przemieni się w lotos, zacznie kwitnąć i nagle całe
twoje Ŝycie odmieni się. Będziesz inną osobą, nie tą, którą byłeś.
Nigdy juŜ nie będziesz tym, kim byłeś, ani świat nie będzie taki, ja-
ki był. Niby wszystko pozostanie takie samo, a jednak nic juŜ nigdy
nie będzie, jakim było. Doszedłeś do pojedynczego oka.

Więcej medytuj z zamkniętymi oczami; spróbuj nauczyć się

patrzeć do środka. Na początku jest to trudne. Jest tam bardzo

ciemno, poniewaŜ zapomnieliśmy juŜ, jak patrzy się w głąb.

Zaniedbaliśmy to, zignorowaliśmy. Powoli przezwycięŜysz
sztywne nawyki, będziesz w stanie poczuć, uchwycić się czegoś,
przesuwać się po omacku. Stopniowo .

przyzwyczaisz się i zobaczysz je.

Początkowo będzie całkowicie ciemno.

Tak, jakbyś wszedł do pomieszczenia
z miejsca, gdzie było gorąco i słonecznie, i przez kilka sekund
nie był w stanie nic zobaczyć. Potem oczy przyzwyczajają się.
Powoli pokój się rozjaśnia. Powoli wypełnia się światłem.

To samo dotyczy twojego wnętrza. Przez moment wszystko

będzie w mroku, ale jeśli wytrwasz (a wytrwałość to medytacja),
jeśli  będziesz  cierpliwy  (a  cierpliwość  to  medytacja),  jeśli
będziesz  kopal  coraz  głębiej,  pewnego  dnia  odnajdziesz  źródło
swojej  energii.  Nagle  zniknie  ciemność  i  wszystko  stanie  się
światłem - tak majestatycznym i wspaniałym, Ŝe teraz nie umiesz
sobie tego nawet wyobrazić.

Napełnij się światłem wschodzącego słońca

Niektórych ludzi słońce pobudza; zaleŜy to od typu człowieka.
Innych słońce moŜe draŜnić.

Ludziom zaleŜy na tym,
Ŝeby

mieć piękne oczy. A

powinni

skupić się raczej na

tym aby pięknie patrzeć.

86________________________________________ Apteko dla duszy

Musisz trafić w odpowiedni moment, poniewaŜ gdy słońce

znajduje  się  zbyt  wysoko,  nie  moŜesz  na  nie  patrzeć;  uszkodzi
oczy.  Jednak  gdy  jest  wcześnie  rano  i  słońce  dopiero  wstaje
(„małe  słoneczko"  -  tak  nazywamy  w  Indiach  poranne  słońce,
„miękkie,  małe  słoneczko"),  moŜesz  popatrzeć  na  nie  przez
kilka chwil i chłonąć tyle energii, ile dasz radę.

Po prostu pij ją. Dosłownie. Otwórz się na nią i przesiąknij tą

energią. Gdy słońce zachodzi, znów moŜesz na nie patrzeć.

Powoli dojdziesz do tego, Ŝe będziesz w stanie zamknąć oczy

i w kaŜdej chwili widzieć słońce. Wtedy moŜesz oddać się we-
wnętrznej medytacji słońca. Ale zacznij na zewnątrz. Zawsze do-
brze jest zaczynać od zewnątrz, od tego, co obiektywne i co po-
zwoli przejść do tego, co subiektywne.

Gdy będziesz juŜ w stanie zobaczyć słońce z zamkniętymi

oczami, gdy będziesz w stanie je zwizualizować, nie będziesz po-
trzebował zewnętrznego słońca do medytacji. Wtedy zacznie
działać wewnętrzne słońce, poniewaŜ to, co jest na zewnątrz, jest
równieŜ w środku; zachodzi ścisła zaleŜność między tym, co ze-
wnętrzne, i tym, co wewnętrzne.

Wewnętrzne słońce trzeba przywołać i pobudzić. Gdy juŜ za-

cznie funkcjonować, zobaczysz, jak zmienia się twoje Ŝycie. Za-
uwaŜysz w sobie ogromny wzrost energii i obecność czegoś nie-
wyczerpanego. MoŜesz robić, co tylko zechcesz, a nie wyczerpiesz
jego zasobów.

Gdy łączysz się z niewyczerpanym źródłem, twoje Ŝycie staje

się  bogate.  Nie  zna  biedy.  Jest  bogate  wewnętrznie.  Wszystko,  co
zewnętrzne,  przestaje  mieć  znaczenie;  wszystko  staje  się  niemal
równe.  Czy  to  w  chwili  sukcesu,  czy  poraŜki,  w  biedzie  czy  w
dostatku człowiek pozostaje niezmącony i spokojny, poniewaŜ wie:
„Moja  podstawowa  energia  jest  we  mnie".  Wie  takŜe  i  to:  „Moje

najcenniejsze skarby pozostaną nie dotknięte tym, co pochodzi z
zewnątrz".

Wyostrz wzrok

To, co zewnętrzne, liczy się dla nas tylko wtedy, gdy nie

zdajemy  sobie  sprawy  ze  świata  wewnętrznego.  Gdy  zaś  go
poznamy, to, co zewnętrzne, usycha, jego znaczenie po prostu znika.
Wtedy człowiek moŜe jednocześnie być Ŝebrakiem i cesarzem. W
ocenie  zewnętrznego  świata  moŜe  ponosić  same  poraŜki,  a
jednocześnie  odnosić  wewnętrznie  sukces.  Nie  ma  Ŝadnych
skarg, nie pozostają blizny, człowiek jest szczęśliwy niezaleŜnie
od sytuacji.

Jest to coś prawdziwego.

Poczuj, Ŝe Bóg patrzy na ciebie

Jedną  z  najstarszych  metod  [pracy  nad  sobą]  jest  wyobraŜanie
sobie,  Ŝe  Bóg  cię  obserwuje.  Całkowicie  przeobraŜa  ona  Ŝycie.
Gdy myśl ta zakorzeni się w tobie - myśl, Ŝe Bóg cię obserwuje -
zaczną  pojawiać  się  subtelne  zmiany.  Nagle  okaŜe  się,  Ŝe  jest
wiele  rzeczy,  których  nie  jesteś  w  stanie  zrobić.  Kiedy  Bóg
patrzy, wydają się one absurdalne. Kiedy Bóg patrzy, wydają się
one po prostu głupie. Z kolei niektóre inne rzeczy, których nigdy
wcześniej  nie  robiłeś,  staną  się  duŜo  prostsze  przez  to,  Ŝe  Bóg
patrzy.

Jest to technika, mająca wytworzyć w tobie nową jakość.

Zaledwie po siedmiu dniach zaczniesz zauwaŜać dyskretne

zmiany: zauwaŜysz, Ŝe inaczej chodzisz - z większą elegancją, z
większą gracją, poniewaŜ Bóg patrzy. Nie jesteś sam. To, co
boskie, zawsze ci towarzyszy.

Pomyśl tylko: jesteś w łazience i nagle zdajesz sobie sprawę,

Ŝe twoje dziecko podgląda cię przez dziurkę od klucza.
Natychmiast się wtedy zmieniasz, przestajesz być tą samą osobą.
Albo jesteś sam na ulicy, nie ma nikogo prócz ciebie - wczesny
ranek, jesteś sam. Idziesz w określony sposób i nagle zza rogu
ktoś się wyłania - a ty natychmiast się zmieniasz.

Apteka dla duszy

Wyostrz wzrok

Gdy ktoś cię obserwuje, stajesz się bardziej czujny i uwaŜny.

Gdy ktoś patrzy, nie moŜesz być ospały i nieprzytomny.

W miarę jak świadomość, Ŝe Bóg patrzy, będzie powoli stawać

się częścią ciebie, odkryjesz narastającą w sobie czujność. Musisz
być tego świadomy. Siedząc w ciszy, zamknij oczy i poczuj obser-
wującą cię z kaŜdej strony Boskość. Poczuj nowy rodzaj świado-
mości, narastający w tobie, i stań się kolumną światła.

Jedząc czy rozmawiając, pamiętaj o tym, a zauwaŜysz, Ŝe

przestaniesz mówić bez sensu. ZauwaŜysz, Ŝe twoje wypowiedzi
nabiorą  znaczenia,  staną  się  bardziej  doniosłe,  poetyckie,  Ŝe
pojawi  się  w  nich  muzyka,  której  wcześniej  nie  było.  Kochasz
przyjaciela  i  zauwaŜysz,  Ŝe  ta  miłość  jest  piękna  jak  modlitwa,
poniewaŜ  Bóg  patrzy.  Wszystko  będzie  musiało  stać  się  godne
ofiarowania; będzie musiało być warte Boga.

Podpatrywanie księŜyca

Pełnia księŜyca wywiera alchemiczny wpływ na świadomość
człowieka.

Przez co najmniej pięć wieczorów przed następną pełnią

siedź w ciszy i oczekuj jej. Czekaj jedną godzinę przez pięć dni. Tej
nocy, w której nadejdzie pełnia, czekaj przez co najmniej dwie, trzy
godziny. Nie musisz nic robić; po prostu bądź dostępny. Gdy to
nadejdzie, będziesz gotowy; ale gdyby nie nadeszło, nie martw się.
Jeśli  się  nie  wydarzy,  nie  czuj  się  sfrustrowany,  poniewaŜ  nie
miało  to  Ŝadnego  związku  z  jakimś  twoim  zaniedbaniem.
Podobnie  jeśli  się  wydarzy,  nie  czuj,  Ŝe  dokonałeś  czegoś
wielkiego;  inaczej juŜ nigdy się to nie powtórzy. Jeśli się stanie,
bądź wdzięczny. Jeśli się nie stanie, po prostu czekaj dalej.

KaŜdej nocy, gdy księŜyc jest w pełni, czekaj. Nie poŜądaj,

poniewaŜ to zakłóci i zatruje cały proces. Są to drzwi do czegoś

pozaziemskiego. Po prostu zacznij na to czekać... ale czekać z
ogromną cierpliwością, bez pośpiechu. Nie próbuj tego przy-
ciągać.

Jest to poza ludzką kontrolą, ale człowiek jest w stanie

przywołać to w sposób pośredni. Weź kąpiel, śpiewaj piosenkę,
siedź w ciszy nocą - czekaj. Kołysz się razem z księŜycem, patrz
na niego i czuj się pełny razem z nim. Poczuj, jak oblewa cię
swoim światłem, zatańcz, ponownie usiądź i czekaj.

Niech noc z pełnią księŜyca stanie się twoją nocą przezna-

czoną na medytację - będzie to bardzo korzystne.

Źródło światła

Medytuj nad światłem zewnętrznie i wewnętrznie. Pozwól mu
stać się twoim towarzyszem. Myśl o nim, kontempluj je.

Po prostu patrz. Obserwuj pojawiającą się lub znikającą

gwiazdę na niebie, wschód lub zachód słońca, księŜyc lub zwyk-
łą świecę w pokoju. Od czasu do czasu zamknij oczy w poszu-
kiwaniu wewnętrznego światła.

Któregoś dnia po prostu się na nie natkniesz, będzie to dzień

wielkiego odkrycia; nie da się z nim porównać Ŝadnego innego
odkrycia. Tego dnia staniesz się nieśmiertelny.

Medytacja trzeciego oka

Ciało powinno być tak zrelaksowane, Ŝebyś mógł o nim zapomnieć
- na tym polega cała rzecz. Jeśli moŜesz zapomnieć o ciele, jest to
właściwa postawa. Więc kaŜdy sposób, aby o nim zapomnieć, jest
właściwy. Masz się po prostu czuć dobrze, tak dobrze jak to tylko
moŜliwe. Porzuć stare, tradycyjne przekonanie, Ŝe medytując
musisz znosić niewygody. To niemądre, po prostu niemądre.

Apteka dla duszy

Wyostrz wzrok

Przez trzy minuty masuj trzecie oko, miejsce pomiędzy brwia-

mi. PołóŜ otwartą dłoń na trzecim oku i masuj do góry, powoli,
delikatnie, z uczuciem. Powinieneś czuć się tak, jakbyś próbo-
wał otworzyć okno. Trzecie oko jest oknem, a pocieranie pomo-
Ŝe. Jeśli po trzech minutach nie czujesz wpływu na swoją ener-
gię, zacznij je pocierać zgodnie z ruchem wskazówek zegara. (Są
dwa typy ludzi. Trzecie oko u niektórych otwiera się dzięki po-
cieraniu do góry, a u innych dzięki pocieraniu w dół. Na więk-
szość działa pocieranie w górę, więc zacznij od niego.)

Następnie wyobraź sobie mały, świetlisty punkcik pomiędzy

brwiami, w centrum trzeciego oka. Aby go poczuć, moŜesz wy-
korzystać bindi, drobny ornament, który Hinduski malują sobie
w miejscu trzeciego oka. MoŜesz go tam umieścić, aby lepiej
czuć, gdzie się ono znajduje. Następnie zamknij oczy i spójrz na
świetlisty punkcik. Wyobraź sobie coś płonącego, niebieskawe-
go, podobnego do gwiazdy i skieruj oczy w górę.

W rzeczywistości punkt ten nie ma znaczenia. Chodzi tylko o

to, Ŝeby oczy były skierowane w górę. Gdy tak jest, ciało zapada
w stan uśpienia. Tak właśnie jest, gdy zapadasz w głęboki sen.
Ta pozycja oczu pomaga w medytacji.

Skieruj oczy w górę. Łatwiej będzie ci, gdy usiądziesz na

krześle niŜ na podłodze. Nie krzyŜuj nóg. Trzymaj obie stopy
płasko na podłodze.

Nigdy nie włączaj budzika. MoŜesz trzymać blisko siebie

zegarek i gdy tego potrzebujesz, otworzyć oczy, spojrzeć i z
powrotem je zamknąć; nie będzie to działać rozpraszająco. Ale

nigdy nie włączaj budzika ani nie proś nikogo, by po
sześćdziesięciu minutach zapukał do drzwi, poniewaŜ wywoła to
szok i poczujesz zaniepokojenie.

Miej na sobie luźne ubranie. Najlepiej w ogóle być nagim, a

jeśli nie - załóŜ długą tunikę, bez bielizny.

Niechaj medytacja trwa godzinę. Jeśli moŜesz wykonywać ją

dwa razy dziennie, tym lepiej, będzie to bardzo dobre. Jeśli jed-
nak trudno ci znaleźć tyle czasu, rób ją raz, ale niech trwa go-
dzinę, a im dłuŜej tym lepiej.

Przed ścianą

Zacznij  wykonywać  następujące ćwiczenie: kaŜdego dnia przez
godzinę  siedź  naprzeciwko  ściany.  Patrz  na  nią  przez
półprzymknięte  oczy  tak,  Ŝebyś  widział  czubek  swojego  nosa.
Siedź na tyle blisko ściany, byś nie widział niczego poza nią.

Bądź zrelaksowany, a jeśli pojawią się jakieś myśli, wyobraź

sobie, jak przelatują między tobą i ścianą. Nie przejmuj się, czym
one są - fantazjami, marzeniami, czymkolwiek... to bez-
znaczenia. Poczuj, Ŝe są między tobą i ścianą.

Stopniowo, po dwóch tygodniach, pojmiesz, czym jest bycie

świadkiem.

Bądź zwierzęciem

W trzecim oku zwierząt jest więcej energii, poniewaŜ ich ciało
ułoŜone jest poziomo. Człowiek stoi pionowo; energia porusza
się w nim przeciwnie do siły grawitacji i trudno jest jej wznieść się
wyŜej, z wielkim trudem dociera do oczu. W celu otwarcia trzecie-
go oka potrzebny jest ogromny wysiłek. Dlatego wiele szkół jogi sto-
suje shirshasanę - stanie na głowie - aby wytworzyć pęd energii.

Nie jestem zwolennikiem tej praktyki, poniewaŜ moŜe być

zbyt obciąŜająca. Asanę tę moŜna wykonywać tylko od czasu do
czasu, inaczej ucisk moŜe uszkodzić wiele delikatnych nerwów.
A gdy zostaną uszkodzone, bardzo trudno jest je naprawić;
zostają uszkodzone trwale. Człowiek dochodzi do umiejętności

patrzenia trzecim okiem, ale

przytępieniu ulegają inne rodzaje

inteligencji.

Piękne jest natomiast poruszanie się jak zwierzę. Nie powo-

duje wielkiego pędu energii - ani zbyt duŜego, ani zbyt małego.
Jest  on  doskonale  proporcjonalny.  Gdy  poruszasz  się  i  dyszysz
jak  pies,  pomaga  to  ośrodkowi  gardła.  Znajduje  się  on  blisko
trzeciego  oka  (ośrodek  trzeciego  oka  jest  tuŜ  nad  ośrodkiem
gardła). Więc gdy zacznie on działać, energia popłynie z gardła
do trzeciego oka.

Zwierzęta Ŝyją w całkiem innym świecie, czego przyczyną jest

ich horyzontalna postawa. Człowiek jest oddzielony od świata
zwierząt przez swoją wyprostowaną postawę. Ale czasami dobrze
jest ponownie stać się zwierzęciem. Daje ci to głęboki kontakt z
przeszłością, z dziedzictwem. Wtedy przestajesz być oddzielną
częścią. Stajesz się elementem całego królestwa zwierząt.

Uwalnia to u człowieka wielkie zasoby spontanicznej energii

i sprawia, Ŝe odczuwa on mniej zmartwień. Mniej myślisz, jesteś
bardziej podobny do zwierząt. One po prostu są - nie myślą o
przeszłości, o teraźniejszości, o przyszłości. Są tu, teraz...
całkowicie przytomne, gotowe reagować, ale bez myśli.

Złota mgła

Zanim połoŜysz się spać, zgaś światło i usiądź na łóŜku. Zamknij
oczy, zrelaksuj ciało i poczuj, Ŝe cały pokój wypełnia złota mgła...
Złota mgła unosi się dookoła. Wizualizuj ją przez minutę z za-
mkniętymi oczami - unoszącą się złotą mgłę. Po kilku dniach
będziesz w stanie zobaczyć, jak cały pokój świeci.

Nabierz powietrza i poczuj, jak złota mgła wnika do twojego

serca. Serce jest puste, a złota mgła wpływa do niego i wypełnia
je.

Następnie wypuść

powietrze. Poczuj, jak złota mgła cię opu-

szcza, jak twoje

SERCE

ponownie staje się puste, nie ma w nim

nic. Złota mgła wypełnia twoje serce, twoją wewnętrzną istotę i
opuszcza ją lak jak wdech i wydech. Wraz z wdechem wciągasz
ją, z wydechem - usuwasz.

Rób to przez pięć, siedem minut i idź spać. Ale zawsze za-

sypiaj pusty, nie wtedy gdy wypełnia cię złota mgła. Wytchnij ją
i idź spać. Sen będzie miał zupełnie inną jakość - będzie więcej
pustki, więcej nicości, więcej niebytu. Rano otworzysz oczy i
poczujesz się tak, jakbyś odwiedził w nocy inną krainę, jakbyś
zniknął.

Zanim wstaniesz z łóŜka, przez pięć minut powtarzaj cały pro-

ces. Gdy jednak ostatecznie wstaniesz, bądź wypełniony złotą
mgłą. Zasypiaj opróŜniony, wstawaj wypełniony.

Jeśli wstając rano zatrzymasz w sobie złotą mgłę, przez cały

dzień będziesz czuł przepływającą w tobie delikatną energię, złotą
energię. W nocy stawaj się pusty, w dzień pełny - niech dzień
będzie dniem pełni, a noc nocą pustki.

Następnym krokiem jest stanie się obserwatorem. Złota mgła

wpływa -jesteś obserwatorem. Wypełnia twoje serce -jesteś
obserwatorem. Opuszcza twoje serce -jesteś obserwatorem. Nie
jesteś ani dniem, ani nocą, ani pustką, ani pełnią - tylko
świadkiem.

Apteko dla duszy

istnieje,

jest

radosne

poza

człowiekiem.

Będąc

nieszczęśliwym, człowiek staje się wyjątkowy', nieprzeciętny.

Dzięki nieszczęściu przyciągasz zainteresowanie innych lu-

dzi. Gdy jesteś smutny, ludzie zwracają na ciebie uwagę, współ-
czują ci, obdarzają miłością. Wszyscy zaczynają się o ciebie
troszczyć. Kto chciałby krzywdzić nieszczęśliwą osobę? Kto za-
zdrości nieszczęśliwej osobie? Kto chciałby przeciwstawiać się
nieszczęśliwej osobie? Byłoby to okrucieństwem.

O osobę nieszczęśliwą się dba, kocha się ją, zwraca się na nią

uwagę.  Smutek  to  dobra  inwestycja.  Jeśli  Ŝona  się  nie  martwi,
mąŜ najpewniej o niej zapomni. Jeśli jest zmartwiona, lituje się
nad  nią  i  troszczy  o  nią.  Jeśli  mąŜ  jest  smutny,  cała  rodzina,
Ŝona,  dzieci  są  naokoło  i  martwią  się  o  niego;  to  daje
pocieszenie.  Człowiek  czuje,  Ŝe  nie  jest  sam,  ma  rodzinę,  przy-
jaciół.

Gdy jesteś chory, gdy masz depresję, gdy jesteś zmartwiony,

przyjaciele przychodzą do ciebie, pocieszają. Gdy jesteś szczęś-
liwy, ci sami przyjaciele zaczynają ci zazdrościć. Kiedy będziesz
naprawdę zadowolony, zauwaŜysz, Ŝe cały świat się od ciebie od-

wraca.

Nikt nie lubi ludzi szczęśliwych, poniewaŜ ranią oni ego in-

nych ludzi: „Ty jesteś szczęśliwy, a my ciągle brniemy w mroku,
w nieszczęściu, w piekle. Jak śmiesz być zadowolony, kiedy my
wszyscy tak bardzo cierpimy?!"

Dlatego teŜ świat składa się z ludzi smutnych, a nikt nie jest

na tyle odwaŜny, by wystąpić przeciw całemu światu; to zbyt nie-
bezpieczne, zbyt ryzykowne. Lepiej trzymać się zmartwienia. To
sprawia, Ŝe przynaleŜysz do tłumu. Jako osoba szczęśliwa jesteś
indywidualnością. Jako ktoś zmartwiony jesteś częścią tłumu -
hinduistą, muzułmaninem, chrześcijaninem, Indianinem, Ara-
bem, Japończykiem.

Wpływ

aj na swój nastrój 97

Szczęśliwy? Czy wiesz czym jest szczęście? Czy to bycie

Hindusem,  chrześcijaninem,  muzułmaninem?  Szczęście  to  po
prostu  szczęście.  Człowiek  zostaje  przeniesiony  do  innego
świata.  Przestaje  być  częścią  świata  stworzonego  przez  ludzki
umysł,  przestaje  być  częścią  przeszłości,  paskudnej  historii,
przestaje  być  częścią  czasu.  Gdy  jesteś  naprawdę  szczęśliwy,
gdy czujesz się błogo, czas i przestrzeń znikają.

Albert Einstein mówił, Ŝe, zdaniem dawnych uczonych,

istniały dwie rzeczywistości: przestrzeń i czas. Ale on uwaŜa, Ŝe nie
są one dwiema oddzielnymi rzeczywistościami - są dwoma obli-
czami tej samej rzeczywistości. Dlatego stworzył słowo „czasoprze-
strzeń". Czas to nic więcej jak czwarty wymiar przestrzeni.

Einstein nie był mistykiem, inaczej wspomniałby równieŜ o

trzeciej  rzeczywistości  -  transcendentnej,  nie  będącej  ani  prze-
strzenią,  ani  czasem.  Ona  równieŜ  istnieje.  Nazywam  ją
„doświadczaniem".  Mając  te  trzy  rzeczywistości,  masz  całą
trójcę.  Całą  koncepcję  Trójcy,  trzech  twarzy  Boga.    Istnieją
cztery wymiary.    Rzeczywistość

jest czterowymiarowa: trzy wymiary

przestrzeni i czwarty wymiar czasu.
Ale jest coś jeszcze. Nie moŜna nazwać
tego piątym wymiarem; nie jest nim. Stanowi całość, to, co
transcendentne. Poruszasz się w tym kierunku, kiedy odczuwasz
błogość. Nie jest to zjawisko o charakterze społecznym. Nie jest
związane z tradycją, nie ma nic wspólnego z ludzkim umysłem.

Przyjrzyj się swojemu nieszczęściu, obserwuj, a będziesz w

stanie znaleźć jego przyczynę. Następnie skup się na tych
krótkich momentach, gdy pozwalasz sobie na odczuwanie ra-
dości, i porównaj je ze sobą.

ZauwaŜysz kilka spraw: gdy jesteś smutny, jesteś konformi-

stą. Społeczeństwu się to podoba, ludzie cię szanują, cieszysz się

Gdy będziesz naprawdę

zadowolony, zauwaŜysz, Ŝe cały
świat się od ciebie

odwraca..

Apteka dla duszy

Wpływaj na swój nastrój

powszechnym  powaŜaniem,  moŜesz  nawet  zostać  uznany  za
świętego. Wszyscy święci cierpią. Smutek wypisany jest na ich
twarzach,  w  ich  oczach.  PoniewaŜ  zaś  sami  są  smutni,  są  prze-
ciwni  radości.  KaŜdy  rodzaj  szczęścia  utoŜsamiają  z  hedoniz-
mem.  KaŜda  radość  wiąŜe  się  dla  nich  z  grzechem.  Cierpią  i
chcieliby  widzieć  cały  świat  pogrąŜony  w  smutku.  Faktycznie
tylko  w  świecie  wypełnionym  smutkiem  mogą  być  uznani  za
świętych.  W  świecie  pełnym  radości  musieliby  zostać  poddani
leczeniu. To przypadki patologii.

Widziałem wielu świętych, przyglądałem się ich Ŝyciu. Dzie-

więćdziesięciu dziewięciu na stu to ludzie nienormalni - neu-
rotyczni lub nawet psychotyczni. Ale cieszyli się szacunkiem -i
pamiętaj: szanowano ich za to, Ŝe cierpią.

Wielcy święci urządzali sobie długie głodówki, torturowali się.

Nie jest to zbyt mądre. Kilka pierwszych dni, pierwszy tydzień,
trudno  wytrzymać.  Drugi  tydzień  jest  juŜ  łatwy.  Po  trzecim  ty-
godniu  problem  sprawia  jedzenie. W czwartym tygodniu całko-
wicie o nim zapominasz. Ciało z radością zjada samo siebie, czu-
je  się  lŜejsze,  nie  ma  problemów  z  trawieniem.  Cała  energia,
którą  przeznaczało  na  trawienie,  zostaje  wykorzystana  przez
głowę.  MoŜesz  więcej  myśleć,  lepiej  się koncentrować, moŜesz
zapomnieć o ciele i o jego potrzebach.

Ale wszystko to stworzyli ludzie nieszczęśliwi, nieszczęśliwe

społeczeństwo.  Spójrz  na  swoje  cierpienie,  a  zauwaŜysz  pewne
podstawowe sprawy. Cierpienie daje ci szacunek. Ludzie są dla
ciebie bardziej przyjacielscy, współczują ci. Cierpiąc, zdobywasz
sobie więcej przyjaciół. Świat jest bardzo dziwny; jest z nim coś
nie tak. Nie powinno tak być. To szczęśliwa osoba powinna mieć
więcej  przyjaciół.  Ale  wystarczy,  Ŝe  będziesz  zadowolony,  a
ludzie  zaczną  ci  zazdrościć,  przestaną  zachowywać  się
przyjaźnie.  Poczują  się  oszukani:  masz  coś,  czego  oni  nie
potrafią

uzyskać. „Dlaczego jesteś szczęśliwy?" Więc przez lata wypra-
cowaliśmy w sobie pewien mechanizm: powstrzymujemy ra-
dość, wyraŜamy smutek. Stało się to naszą drugą naturą.

Musisz porzucić ten mechanizm. Musisz nauczyć się być

szczęśliwym, szanować szczęśliwych ludzi, zwracać na nich więk-
szą  uwagę.  Pamiętaj  o  tym.  To  ogromna  pomoc  dla  ludzkości.
Nie  współczuj  tym,  którzy  cierpią.  Pomagaj  im,  ale  nie  współ-
czuj. Nie pozwól im myśleć, Ŝe smutek jest opłacalny. Niech wie-
dzą, Ŝe pomagasz im, ale nie wynika to z szacunku, a z samego
faktu, Ŝe po prostu potrzebują pomocy. Ty jedynie próbujesz wy-
dobyć  tę  osobę  ze  smutku,  poniewaŜ  smutek  jest  zły.  Niech  ta
osoba poczuje, Ŝe smutek to coś złego, Ŝe bycie nieszczęśliwym
to nic szlachetnego, Ŝe pomagając jej, wcale nie przysłuŜysz się
ludzkości.

Bądź szczęśliwy, szanuj szczęście,

pomóŜ ludziom zrozumieć, Ŝe jest
ono celem w Ŝyciu - satchitanand.

Wschodni mistycy uwaŜają, Ŝe Bóg ma trzy jakości. Jest sat:

prawdą.  Jest  chit:  świadomością,  czujnością.  I  najwaŜniejsze,
jest  anand: błogością. Gdziekolwiek ona jest, tam jest teŜ Bóg.
Gdy widzisz kogoś w stanie błogości, szanuj go, jest on święty. A
gdy  widzisz  radosne,  wesołe  zgromadzenie,  myśl  o  nim  jak  o

miejscu świętym.

Recepty

Przechytrzyć rutynę umysłu

Smutno ci? Zatańcz albo wejdź pod prysznic i zobacz, jak wraz
z ciepłem ciała uchodzi z ciebie smutek. Poczuj, jak woda

Nie współczuj tym, którzy cierpią.
Pomagaj im, ale nie współczuj. Nie
pozwól im myśleć, Ŝe smutek jest
opłacalny.

Apteka dla duszy

zmywa z ciebie smutek razem z potem i kurzem. Zobacz, co

się dzieje.

Postaraj się postawić umysł w sytuacji, w której nie będzie

mógł zastosować starych metod. KaŜdy sposób będzie dobry. Tak
naprawdę wszystkie opracowywane przez wieki techniki mają
na celu wybić umysł z utartych ścieŜek.

Na przykład, jeśli czujesz złość, weź kilka głębokich odde-

chów. Przez kilka minut głęboko wdychaj i wydychaj powietrze,
po czym sprawdź, czy nadal czujesz gniew. Zdezorientowałeś
umysł; nie potrafi on powiązać ze sobą tych dwóch spraw. Za-
czyna pytać: „Od kiedy człowiek w złości oddycha głęboko? O
co tu chodzi?"

Więc zrób cokolwiek, ale nigdy się nie powtarzaj; o to właś-

nie chodzi. Jeśli bowiem będziesz brał prysznic, ilekroć poczu-

jesz smutek, umysł przyzwyczai się do tego. Po trzech, czterech
razach nauczy się: „Aha, jesteś smutny; właśnie dlatego bierzesz
prysznic". Stanie się to nieodłącznym elementem twojego smut-
ku. Więc nigdy się nie powtarzaj. Za kaŜdym razem zaskakuj
umysł. Bądź twórczy, uŜywaj wyobraźni.

Twój partner powiedział coś, co cię zezłościło. Zawsze chcia-

łeś go uderzyć albo czymś w niego rzucić. Tym razem zmień to:
Przytul go! Pocałuj go! Zaskocz równieŜ jego. Twój umysł bę-
dzie zdezorientowany i twój partner równieŜ. Nagle wszystko się
zmieni. Wtedy zauwaŜysz, Ŝe umysł to mechanizm, który łatwo
zaskoczyć czymś nowym; nie radzi sobie z tym, czego nie zna.

Otwórz okno i wpuść powiew świeŜego powietrza.

Zmień schemat powstawania złości

Tysiące razy moŜesz uwalniać z siebie emocje, ale dopóki nie
zmienisz przyzwyczajeń, znów się w tobie nagromadzą. Nie

Wpływaj na swój nastrój

________________________________________

101

ma nic złego w rozładowywaniu energii - jest to korzystne,

ale nietrwałe.

Wschodnie metody róŜnią się całkowicie od zachodnich. Nie

działają oczyszczające Wręcz przeciwnie, konfrontują cię z przy-
zwyczajeniami.  Nie  przejmują  się  tłumioną  energią.  Skupiają  się
na  schemacie,  wewnętrznym  mechanizmie,  wytwarzającym  ener-
gię,  blokującym  ją  i  sprawiającym,  Ŝe  jesteś  zły,  smutny,  przy-
gnębiony,  neurotyczny.  Nakazują  przełamać  schemat.  Rozłado-
wanie energii jest łatwe. Trudne jest złamanie schematu. To cięŜka
praca.

Spróbuj zrobić coś, co zniszczyłoby ten schemat. Na

przykład  codziennie,  kiedy  będziesz  miał  ochotę  (sam  wybierz
właściwy  moment),  przez  piętnaście  minut  wykonaj  takie
ćwiczenie:  zamknij  drzwi  do  swojego  pokoju i zdenerwuj się –
ale

nie rozładowuj gniewu. Wymuszaj go, odejdź prawie od

zmysłów z gniewu, ale nie rozładowuj go. Nie wyraŜaj (...). Nie
miej nawet poduszki do uderzenia. Powstrzymuj go w kaŜdy

moŜliwy sposób. Rozumiesz? Ma to być dokładne przeciwieństwo
katharsis.

Jeśli czujesz napięcie narastające w brzuchu, tak jakby coś

miało eksplodować, wciągnij go, napnij go do granic wytrzyma-
łości. Jeśli czujesz napięcie w ramionach, spraw, by jeszcze bar-
dziej się usztywniły. Pozwól, aby całe ciało było tak spięte jak
to tylko moŜliwe, prawie jak wulkan z zatkanym kraterem.

sisz o tym pamiętać: nie ma ujścia, nie ma Ŝadnej ulgi.

Nie
krzycz, bo rozluźnisz brzuch. Nie uderzaj w nic, bo rozluźnisz

i odpręŜysz ramiona.

Przez piętnaście minut gotuj się jak woda w stu stopniach.

Przez piętnaście minut dojdź do maksymalnego napięcia.

Nastaw budzik i gdy zadzwoni, postaraj się być spięty najbardziej,
jak tylko

potrafisz.

100

Apteka dla duszy

Gdy wyłączysz budzik, usiądź w ciszy, zamknij oczy i

obserwuj, co się będzie działo. Zrelaksuj ciało.

Postępuj tak przez dwa tygodnie. To przegrzewanie systemu

roztopi u ciebie schemat gniewu.

Zagłęb się w „nie"

Stosuj tę metodę kaŜdego wieczoru przez sześćdziesiąt minut.
Przez czterdzieści wprowadzaj się w negatywny stan, tak nega-
tywny, jak tylko potrafisz. Zamknij drzwi, obłóŜ pokój poduszka-
mi, odłącz telefon, powiedz, Ŝeby nikt ci nie przeszkadzał przez
godzinę. Powieś na drzwiach karteczkę, Ŝe przez godzinę chcesz
zostać sam. Przyciemnij wszystko moŜliwie maksymalnie. Włącz
przygnębiającą muzykę i poczuj się martwy.

Czuj wszelki negatywizm. Jak mantrę powtarzaj „nie".

Przywołaj  sceny  z  przeszłości:  gdy  byłeś  przytłumiony  i
odrętwiały,  gdy  chciałeś  popełnić  samobójstwo,  gdy  nie  miałeś
chęci do Ŝycia - i wyolbrzym to wszystko. Stwórz wokół siebie
całą  tę  sytuację.  Umysł  będzie  cię  rozpraszał.  Będzie  mówił:
„Co robisz? Noc jest taka piękna, księŜyc w pełni!" Nie słuchaj
go.  Powiedz  mu,  Ŝe  moŜe  wrócić  później,  ale  w  tej  chwili
całkowicie  pogrąŜasz  się  w  tym,  co  negatywne.  Bądź  religijnie
negatywny.  Płacz,  szlochaj,  krzycz,  wydzieraj  się,  przeklinaj  -
rób to, na co masz ochotę. Ale pamiętaj o jednym: nie stawaj się
wesoły.  Nie  dopuść  szczęścia.  Jeśli  się  na  tym  przyłapiesz,
natychmiast wymierz sobie klapsa! Sprowadź się z powrotem do

stanu  negatywnego.  WyŜyj  się  na  poduszkach,  uderzaj  w  nie
albo  skacz  po  nich.  Zachowuj  się  paskudnie!  OkaŜe  się,  Ŝe
czterdzieści  minut  bycia  negatywnie  nastawionym  jest  bardzo
trudne.

Jest to jedno z podstawowych praw umysłu -jeśli cokolwiek

chcesz zrobić w pełni świadomie, okazuje się to niemoŜliwe;

Wpływaj na swój nastrój

103

czujesz się oddzielony od tego, co robisz. Jesteś jedynie
świadkiem, nie zatracasz się w tym. Pojawia się dystans i jest on
czymś wspaniałym. Nie mówię, Ŝebyś celowo tworzył dystans.
On jest skutkiem ubocznym, nie musisz się o niego starać.

Po czterdziestu minutach wyjdź nagle z negatywnego stanu.

Odrzuć poduszki, zapal światła, włącz piękną muzykę i tańcz
przez dwadzieścia minut. Powtarzaj: „Tak! Tak! Tak!" - niech to
stanie się twoją mantrą. Potem weź prysznic.

Wykorzenisz w ten sposób całą negatywną energię i spojrzysz

inaczej na mówienie „tak". Całkowicie się oczyścisz. Bez zagłę-
bienia się w „nie" nikt nie moŜe wzbić się na wyŜyny „tak". Kie-
dy uporczywie będziesz mówił „nie", w naturalnej konsekwencji
pojawi się mówienie „tak".

Wypuść tygrysa z uwięzi

śycie jest tak rozlegle, Ŝe nie sposób nad nim zapanować. Jeśli
naprawdę chcesz to zrobić, musisz ograniczyć je do minimum;
wtedy dasz radę. Inaczej Ŝycie jest dzikie. Tak dzikie jak chmu-

ry, deszcz, wiatr, drzewa i niebo.

Medytację zacznij w nocy. Poczuj, Ŝe nie jesteś człowiekiem.

MoŜesz wybrać sobie dowolne zwierzę, które lubisz. Jeśli lubisz
koty, kot będzie odpowiedni. Jeśli lubisz psy, w porządku... Mo-
Ŝesz teŜ być tygrysem - samcem lub samicą - czym tylko chcesz.
Wybierz jedno zwierzę i trzymaj się go. Zmień się w zwierzę. Po-
ruszaj się po pokoju na czworaka i stań się zwierzęciem.

Przez piętnaście minut fantazjuj tak, jak tylko moŜesz. Szcze-

kaj, jeśli jesteś psem, i zachowuj się tak jak pies; rób to napraw-
dę! Ciesz się i niczego nie kontroluj. Pies niczego nie kontroluje
- bycie psem wiąŜe się z całkowitą wolnością, więc cokolwiek
poczujesz, zrób to. Nie próbuj niczego kontrolować. Bądź praw-

102

104 ___________________________________________________ Apteka dla duszy

dziwym psem! Przez piętnaście minut włócz się po pokoju,
szczekaj i skacz. Ćwicz tak przez siedem dni - to pomoŜe.

Jeśli jesteś zbyt wytworny i cywilizowany, moŜe cię to skrzy-

wić.  Potrzeba  ci  trochę  więcej  zwierzęcej  energii.  Zbyt  silne
ucywilizowanie  działa  paraliŜująco.  Jest  dobre  w  niewielkich
dawkach,  ale  w  zbyt  duŜej  moŜe  być  niebezpieczne.  Człowiek
powinien zachować umiejętność bycia zwierzęciem. Jeśli potra-
fisz nauczyć się zachowywać z odrobiną dzikości, wszystkie twoje
problemy znikną. Więc zacznij od dziś - i baw się tym!

W razie kryzysu

Zawsze  gdy  czujesz  presję  wywieraną  na  ciebie  przez  czynniki
zewnętrzne  -  a  w  Ŝyciu  zdarza  się  to  wielokrotnie  -  wtedy  bez-
pośrednie wejście w medytację staje się trudne. Powinieneś więc
przez  około  piętnaście  minut  przed  medytacją  robić  coś,  co
wyeliminuje  tę  presję.  Tylko  wtedy  będziesz  mógł  wejść  w
medytację.

Przez piętnaście minut po prostu siedź w ciszy i myśl, Ŝe cały

świat to sen - bo naprawdę nim jest! Myśl o świecie jak o złudze-
niu, w którym nie ma nic istotnego. To pierwsza sprawa.

Po drugie, pamiętaj, Ŝe wcześniej czy później wszystko, włą-

czając ciebie, zniknie. Nie zawsze byłeś na świecie i nie zawsze
będziesz. Nic nie jest trwałe.

Po trzecie, pamiętaj, Ŝe jesteś tylko świadkiem. Wszystko to

przemijający sen, film.

Pamiętaj o tych trzech sprawach: Ŝe świat to tylko sen i Ŝe

wszystko, nawet ty, przeminie. ZbliŜa się śmierć, a jedyną rze-
czywistością jest świadek, więc jesteś tylko świadkiem. Zrelak-
suj ciało, przez piętnaście minut doświadczaj, a potem medytuj.
Bez problemu wejdziesz w medytację.

Wpływaj na swój nastrój

]_05

Ale kiedy czujesz, Ŝe wejście w medytację będzie dla ciebie

łatwe, nie stosuj tej metody; inaczej stanie się nawykiem.

Powinna  być  stosowana  tylko  w  szczególnych  okolicznościach,
gdy wejście w medytację sprawia trudność. Jeśli będziesz to robić
codziennie, sposób ten straci siłę oddziaływania. Więc korzystaj
z  niego  jak  z  lekarstwa.  Gdy  wszystko  idzie  nie  tak  i  sprawia
trudności,  wykorzystuj  go  do  oczyszczenia  drogi,  byś  mógł  się
zrelaksować.

Tai chi przygnębienia

Gdy zauwaŜasz, Ŝe ogarnia się przygnębienie, wchodź w nie po-
woli, nie śpiesz się. Niech twój ruch będzie niespieszny-jak ru-
chy tai chi.

Gdy jesteś smutny, zamknij oczy i pozwól, Ŝeby film przesu-

wał się bardzo wolno. Powoli, powoli wejdź w niego, obserwuj z
wszystkich stron, patrz, co się dzieje. Rób to tak wolno, byś
mógł zobaczyć kaŜdy ruch osobno, kaŜde włókno. Jeśli
zaczynasz się złościć - wchodź w to powoli.

Przez kilka dni wykonuj powolne ruchy, spowolnij równieŜ

inne czynności. Na przykład chodź wolniej, niŜ chodziłeś do tej
pory. Jedz wolniej niŜ do tej pory i lepiej przeŜuwaj. Jeśli nor-
malnie posiłek zajmuje ci dwadzieścia minut, niech teraz zajmie
trzydzieści; zwolnij wszystko o pięćdziesiąt procent. Jeśli

szybko otwierasz oczy, zwolnij. Niech prysznic zajmuje ci dwa
razy więcej czasu. Zredukuj tempo wszystkich czynności.

Gdy zwolnisz, automatycznie zwolni cały twój mechanizm.

Jest tylko jeden mechanizm - ten sam, dzięki któremu chodzisz,
rozmawiasz, denerwujesz się. Nie ma innych. Jest tylko jeden
organiczny mechanizm. Więc kiedy wszystko spowolnisz, czeka
cię niespodzianka: twój smutek, cierpienie, złość, agresja -
wszystko to teŜ zwolni.

106 ________________________________________________ Apteka dla duszy

To niesamowite doświadczenie: zwalniają twoje myśli, prag-

nienia, przyzwyczajenia.

Na przykład, jeśli palisz papierosy, wtedy twoja ręka porusza

się  bardzo  powoli...  wsuwa  się  do  kieszeni...  wyciąga  papie-
rosa...  wkłada  go  do  ust...  wyciąga  pudełko  zapałek.  Wszystko
dzieje  się  tak  powoli,  Ŝe  wypalenie  jednego  papierosa  zajmuje
prawie pół godziny! Przygotuj się na niespodziankę. Będziesz w
stanie dostrzec, w jaki sposób wykonujesz wszystkie rzeczy.

Dziennik księŜycowy

KsięŜyc wywiera czasem mocny wpływ na człowieka, więc obser-
wuj go i korzystaj z niego. Co najmniej przez dwa miesiące pro-
wadź codzienne zapiski, uwzględniające fazę księŜyca. Zacznij
od nowiu i zanotuj, jak się czułeś przez cały dzień; to samo dru-
giego, trzeciego, czwartego dnia aŜ do pełni. Gdy księŜyc zacznie
się zmniejszać, nadal prowadź zapis. ZauwaŜysz pewien rytm -
twój nastrój zaleŜy od księŜyca.

Gdy juŜ sporządzisz dokładny wykres, moŜesz go wykorzy-

stać do wielu celów. MoŜesz przewidzieć, jak będziesz czuł się
jutro i w jaki sposób powinieneś się do tego przygotować. Jeśli
zanosi się na smutek, rozsmakuj się w smutku. Nie miałoby sen-
su z nim walczyć. Zamiast walczyć, wykorzystaj go, poniewaŜ
smutek równieŜ moŜe przynieść korzyści.

Oddech psa

Gdy czujesz, Ŝe masz Ŝołądek zawiązany w supeł, chodź i dysz
jak pies. Wysuń język - udroŜni to przejście. Takie dyszenie mo-
Ŝe mieć ogromny wpływ. Jeśli będziesz sapał przez pół godziny,
w cudowny sposób zniknie twój gniew, a ciało ureguluje się.

Wpływaj na swój nastrój

Wypróbuj to czasami w swoim pokoju. MoŜesz skorzystać z

lustra - szczekać i wyć do niego! Po trzech tygodniach zauwa-
Ŝysz bardzo głębokie zmiany. Gdy zrelaksujesz się i uwolnisz od
gniewu, poczujesz się wolny.

Zgoda na to, co negatywne

Człowiek musi nauczyć się funkcjonować równieŜ z tym, co w
nim negatywne. Tylko wtedy moŜe stać się całością.

Wszystkim nam zaleŜy na doznawaniu samych rzeczy po-

zytywnych.  Gdy  jesteś  szczęśliwy,  akceptujesz  to;  gdy  jesteś
nieszczęśliwy,  wypierasz  to.  Ale  łączysz  w  sobie  te  dwa  stany.
Gdy  wszystko  idzie  do  przodu,  czujesz  się  świetnie; gdy wszy-
stko  zatrzymuje  się,  staje,  czujesz  się  jak  w  piekle.  Ale  musisz
zaakceptować  obie  emocje.  Tak  wygląda  Ŝycie:  składa  się  i  z
piekła,  i  z  nieba.  Rozdzielanie  ich  jest  fałszem.  Nie  ma  nieba
gdzieś  na  wysokości,  a  piekła  gdzieś  w  dole.  Oba  są  tutaj.  W
jednej  chwili  czujesz  się  jak  w  niebie,  w  następnej  -  jak  w
piekle.

Trzeba poznać negatywny aspekt siebie i odpręŜyć się w

Jego obecności. Wtedy pewnego dnia ze zdziwieniem przekonasz się,

Ŝe te negatywne cząstki dodają Ŝyciu smaku. Nie są niezbędne,

ale  dodają  Ŝyciu  przypraw.  Inaczej  byłoby  nudne  i  monotonne.
Sam pomyśl: jesteś coraz szczęśliwszy, coraz szczęśliwszy, coraz
szczęśliwszy... Co później? Momenty smutku
przynoszą zapał, chęć poszukiwania i przygód.
Odzyskujesz apetyt. Powinieneś funkcjonować
całą pełnią siebie. Akceptować dobre i złe
strony. Nie ma sposobu

Na pozbycie się czegokolwiek. Nikt nigdy nie pozbywa
się niczego, moŜna się tylko nauczyć wszystko akceptować. Wtedy

Człowiek musi nauczyć się

funkcjonować równieŜ z tym, co
w nim

negatywnego. Tylko

wtedy moŜe stać się jednością.

Apteka dla duszy

pojawia się harmonia pomiędzy ciemnością i światłem, i jest

ona piękna. Dzięki kontrastom Ŝycie staje się harmonijne.

Staraj się wykorzystać kaŜdy moment. Nie stwarzaj proble-

mów. Nie zastanawiaj się: „Co powinienem zrobić, aby przestać
odczuwać lęk?" Gdy czujesz się zdenerwowany, bądź zdener-
wowany! Gdy jesteś nieszczęśliwy, bądź nieszczęśliwy i nie rób
wokół tego zbyt wiele szumu -po prostu bądź nieszczęśliwy; cóŜ
więcej moŜesz zrobić?

To tak jak z pogodą: przychodzi lato i robi się gorąco; cóŜ

moŜesz począć? Gdy jest upal, bądź rozgrzany i spocony, a gdy
jest  zimno,  trzęś  się  i  bądź  zadowolony!  Powoli  zauwaŜysz  ro-
dzące  się  relacje  między  przeciwieństwami.  A  dzień,  w  którym
zauwaŜysz  tę  dwubiegunowość,  będzie  dniem  zrozumienia  i
objawienia.

W siódmym niebie

Stan błogości jest bardzo mglisty. Jest jak chmura, niemoŜliwy
do zdefiniowania i ulega ciągłym przemianom. Nie jest ani tym-
czasowy, ani stały. Jest wieczny. Ale nie jest martwy -jest bar-

dzo, bardzo Ŝywy. Jest Ŝyciem; nie jest statyczny, lecz dynami-
czny. Zmienia się. Na tym polega paradoks: błogość jest wieczna,
ale zmienna, w kaŜdej chwili nowa, a zawsze ta sama. W pewien
sposób istniała zawsze; w kaŜdej chwili jesteś w stanie odczuć
ekstazę i podniecenie. Zawsze moŜe cię to zaskoczyć. Jest więc
błogość bardzo mglista i nie moŜna określić jej jako stan tym-
czasowy czy trwały.

Zacznij odczuwać naokoło siebie tę chmurę błogości. Siedząc

w ciszy, poczuj otaczającą cię chmurę. Zrelaksuj się, a po kilku
dniach poczujesz, Ŝe stalą się ona rzeczywista (...), poniewaŜ jest
tam. Jest, choć ty moŜe jeszcze jej nie poczułeś. Jest. KaŜdego

Wpływaj na swój nastrój

_______________________________________1_09

otacza chmura błogości - człowiek musi tylko zdać sobie z tego
sprawę, to wszystko. Rodzimy się z nią. Jest ona naszą aurą,
naszą naturą, instynktowną naturą. Więc czasem usiądź w ciszy,
zrelaksowany i poczuj, Ŝe zatracasz się w chmurze rozkoszy,
która cię otacza, nieustannie się zmienia i pozostaje z tobą.

Gdy zaczniesz się zatracać, poczujesz większą rozkosz. Po-

jawią się momenty, w których całkowicie się zagubisz, gdy bę-
dzie chmura, a nie będzie ciebie. Są to momenty satori lub sa-
madhi. Są one pierwszymi przejawami prawdy.

Gdy pojawi się nasionko, wyrośnie równieŜ drzewo.

Tylko to sobie

wyobraź!

Jeśli masz bujną wyobraźnię i potrafisz świadomie z niej korzy-
stać, moŜe pomóc ci w pracy wewnętrznej. Jeśli zaś nie uŜywasz
jej regularnie, moŜe stać się przeszkodą. JeŜeli człowiek dyspo-
nuje jakąś umiejętnością, powinien z niej korzystać, w przeciw-
nym razie będzie ona jak kamień na drodze. Trzeba go wyko-
rzystać, zamienić go w stopień wiodący wzwyŜ.

Zacznij robić trzy rzeczy. Po pierwsze, wyobraŜaj sobie sie-

bie tak szczęśliwego jak to tylko moŜliwe. W przeciągu tygodnia
poczujesz, Ŝe bez konkretnego powodu stajesz

się coraz szczęśliwszy. Będzie to dowód na

istnienie w tobie uśpionej zdolności. Tak więc
pierwszą sprawą, którą powinieneś robić kaŜdego
ranka, jest wyobraŜenie sobie, Ŝe jesteś ogromnie
szczęśliwy. Wstań z łóŜka w doskonałym nastroju - rozpromieniony,
radosny, pełen dobrych oczekiwań, tak jakby coś doskonałego, bardzo
cennego miało się tego dnia wydarzyć. Wstań z łóŜka w pozytywnym i
pełnym nadziei nastroju, z poczuciem, Ŝe ten dzień nie będzie zwykły,
Ŝe czeka na ciebie coś nieprzewidywalnego

108

KaŜdego otacza chmura
błogości-człowiek musi tylko
zdać sobie z tego sprawę, to
wszystko.

Apteka dla duszy

i niesamowitego, Ŝe coś się zbliŜa. Próbuj i pamiętaj o tym

przez cały dzień. Po upływie tygodnia zauwaŜysz, Ŝe cala twoja
rutyna, twój styl i emocje zmieniły się.

Po drugie, gdy kładziesz się spać, wyobraź sobie, Ŝe spadasz

w dłonie Boga... Tak jakby cała egzystencja cię wspierała, jak-
byś spał na jej kolanach. Po prostu wyobraź to sobie i zaśnij. Nie
przerywaj wizualizacji, niech nadejdzie sen, niech połączą się ze
sobą. Na tym polega drugi punkt.

Po trzecie, nie wyobraŜaj sobie rzeczy negatywnych. Jeśli lu-

dzie obdarzeni Ŝywą wyobraźnią myślą o sprawach negatywnych,
zaczynają się one wydarzać. Jeśli myślisz, Ŝe zachorujesz, zacho-
rujesz. Jeśli spodziewasz się, Ŝe spotkasz się z osobą, która bę-
dzie wobec ciebie chamska, tak się stanie. Twoja wyobraźnia two-
rzy sytuacje.

Zacznij wykorzystywać wyobraźnię rano i w nocy oraz pamię-

taj, by przez cały dzień nie wyobraŜać sobie niczego negatywne-
go. Jeśli pojawi się taka myśl, natychmiast zmień ją w pozyty-
wną. Powiedz jej: „Nie", i odrzuć ją od siebie.

Śmiej się z głębi brzucha

Kiedy siedzisz i nie masz nic do roboty, odpręŜ dolną szczękę i
szeroko otwórz usta. Oddychaj przez nie, ale niezbyt głęboko.
Pozwól oddychać ciału - stopniowo oddech zacznie stawać się

coraz płytszy. Gdy zauwaŜysz, Ŝe stał się naprawdę płytki, a ty
nadal masz otwarte usta i rozluźnioną szczękę, całe ciało poczuje
się zrelaksowane.

W tym momencie zacznij odczuwać uśmiech - nie na twarzy,

ale w całym sobie. Będziesz w stanie to zrobić. Nie jest to
uśmiech, który występuje na ustach; jest to uśmiech egzysten-
cjalny, który rozprzestrzenia się wewnątrz ciebie.

Wpływaj na swój nastrój

______________________________________ 111

Spróbuj zrobić to dzisiaj, a sam poczujesz jak to jest... po-

niewaŜ tego nie da się opisać. Nie ma potrzeby cieszyć się usta-
mi,  twarzą;  poczujesz  się  tak,  jakbyś  uśmiechał  się  ze  swojego
wnętrza.  Twój  brzuch  będzie  się  uśmiechał.  Będzie  to  jak
uśmiech, a nie jak śmiech. Będzie miękkie, delikatne, kruche jak
malutka  róŜa  rozkwitająca  w  twoim  brzuchu,  roztaczająca  swą
woń po całym ciele.

Gdy raz poznasz ten uśmiech, będziesz w stanie pozostawać

szczęśliwy przez dwadzieścia cztery godziny na dobę. Gdy tylko
poczujesz, Ŝe opuszcza cię radość, po prostu zamknij oczy i
uchwyć ten uśmiech, on tam będzie. W ciągu dnia moŜesz
chwytać go tak często, jak tylko chcesz. Zawsze się pojawi.

Zburz Chiński Mur

Przez całe Ŝycie wielu ludzi posuwa się we wszystkim tylko do
pewnego  stopnia.  Gdy  byłeś  zdenerwowany,  dochodziłeś  tylko
do pewnego natęŜenia. Gdy byłeś smutny, dochodziłeś tylko do
pewnego natęŜenia. Gdy byłeś szczęśliwy, dochodziłeś tylko do
pewnego  natęŜenia.  Istnieje  cienka  linia,  której  nigdy  nie
przekroczyłeś.  Wszystko  dochodzi  do  niej  i  na  niej  się
zatrzymuje. To stało się prawie automatyczne - gdy dochodzisz

do tej granicy, natychmiast zatrzymujesz się.

Wszystkich nas tak uczono: z gniewem wolno posunąć się tyl-

ko  do  pewnej  granicy  i  nigdy  dalej,  bo  moŜe  to być niebezpie-
czne. Pozwala ci się dojść do określonego poziomu szczęścia, ale
nie dalej, poniewaŜ moŜe to doprowadzić do szaleństwa. Pozwala
ci się na smutek, ale tylko do pewnego stopnia, poniewaŜ większy
mógłby  pchnąć cię do samobójstwa. Tak cię nauczono, a przez
to  wokół  ciebie  (oraz wokół kaŜdego innego człowieka) wyrósł
Wielki Mur Chiński. Nigdy go nie przekroczyłeś. Wyznaczą

110

112 __________________________________________________ Apteka dla duszy

on twoją jedyną przestrzeń, jedyną wolność. Gdy zaczynasz
czuć się szczęśliwy czy radosny, ten Wielki Mur Chiński
natychmiast się aktywizuje. Pamiętaj o tym.

Zacznij wykonywać pewne ćwiczenie, które będzie niezwyk-

le  pomocne.  Nazywa  się  to  „metodą  wyolbrzymiania".  Jest  to
jedna  z  pradawnych  tybetańskich  metod  medytacji.  Jeśli  jest  ci
smutno, zamknij oczy i wyolbrzym ten smutek. Zagłęb się w nie-
go tak bardzo, jak tylko potrafisz, przekrocz granicę. Jeśli chcesz
jęczeć,  szlochać, płakać, rób to. Jeśli masz ochotę tarzać się po
podłodze,  rób  to.  Przekrocz  granicę,  której  nigdy  wcześniej  nie
przekroczyłeś.

Wyolbrzym to, poniewaŜ ograniczenie, ta trwała granica, z

którą  Ŝyłeś,  stała  się  rutyną.  Nie  osiągniesz  stanu  pełnej
świadomości,  póki  jej  nie  przekroczysz.  Wynika  ona  z  twoich
mentalnych  przyzwyczajeń,  więc  [proces  ten]  moŜe  cię  bardzo
zdenerwować,  ale  nigdy  nie  uświadomisz  jej  sobie,  dopóki  jej
nie  przekroczysz.  A  wtedy  nagle  zdasz  sobie  sprawę  z  tej
granicy,  poniewaŜ  zacznie  się  dziać  coś,  co  nie  zdarzyło  nigdy
wcześniej.

Postępuj tak ze smutkiem, gniewem, zazdrością - z czym

tylko masz ochotę - a w szczególności ze szczęściem. Gdy od-
czuwasz radość, nie wierz w granice. Po prostu wyjdź i pozbądź
się ich: tańcz, śpiewaj, biegaj. Nie bądź skąpcem.

Gdy juŜ nauczysz się przekraczać ograniczenia i je pokony-

wać, znajdziesz się w zupełnie innym świecie. Wtedy poczujesz,
jak duŜo w Ŝyciu traciłeś.

Wiele razy staniesz tuŜ pod tym Chińskim Murem i dopiero

stopniowo będziesz uczyć się od niego uwalniać. A tak napraw-
dę go nie ma, jest tylko wyobraŜeniem.

Wpływaj na swój nastrój

113

Stwórz swój prywatny świat

Co wieczór stosuj poniŜszą, trzystopniową metodę.

Osiągnięcie stopnia pierwszego zajmie siedem dni. LeŜąc lub

siedząc na łóŜku, zgaś światło i pozostań w ciemności. Przypom-
nij sobie jakiś przyjemny moment z przeszłości. Dowolny...
wybierz najlepszy. MoŜe być to coś zwyczajnego, poniewaŜ
czasem w zwyczajnych miejscach dzieją się niezwykłe rzeczy.

Siedzisz w milczeniu, nic nie robisz, a deszcz bębni o dach. Za-

pach, dźwięk... jesteś nimi otoczony i nagle coś w tobie zaskakuje:
to święty moment! Albo pewnego dnia, gdy idziesz ulicą, nagle
zza drzew spływają na ciebie słoneczne promienie i coś zaskakuje,
coś się otwiera! Na chwilę przenosisz się do innego świata.

Gdy wybierzesz juŜ ten moment, wspominaj go przez siedem

dni. Po prostu zamknij oczy i pozwól mu powrócić. Skup się na
szczegółach.  Deszcz  bębni  o  dach...  kap,  kap,  dźwięk  spadają-
cych  kropel...  zapach...  wraŜenia  z  tamtej  chwili...  Śpiewające
ptaki, szczekający pies... gdzieś upada talerz - wszystkie dźwię-
ki. Skup się na wszystkich szczegółach, patrz z kaŜdej strony, wie-
lowymiarowo, czuj wszystkimi zmysłami. KaŜdej nocy zauwaŜysz,
Ŝe  szczegóły  stają  się  coraz  wyraźniejsze.  Być  moŜe  przypom-
nisz  sobie  rzeczy,  o  których  zapomniałeś,  a  które  teraz  twój
umysł odtworzy. Bez względu na to, czy o czymś pamiętasz czy
nie, umysł wszystko rejestruje.

Zaczniesz odczuwać subtelne niuanse, z których nie zdawa-

łeś  sobie  sprawy.  Gdy  twoja  świadomość  skupi  się  na
konkretnym  wspomnieniu,  ono  powróci.  Zaczniesz  zauwaŜać
nowe  szczegóły.  Zaczniesz  przypominać  sobie,  Ŝe  rzeczywiście
miały  miejsce,  ale  ty  o  nich  zapomniałeś.  Umysł  wszystko
rejestruje. Jest sługą godnym zaufania - niezwykle zdolnym.

114

Apteka dla duszy

Wpływaj na swój nastrój

115

Siódmego dnia będziesz widział wszystko tak wyraźnie, Ŝe bę-

dzie ci się wydawać, jakbyś nigdy niczego nie widział tak dobrze.

Po siedmiu dniach postępuj dalej tak samo, ale dodaj pewien

element. Ósmego dnia poczuj wokół siebie przestrzeń. Poczuj
otaczającą cię wtedy atmosferę - pięćdziesiąt centymetrów doko-
ła ciebie. Po prostu poczuj aurę tamtej chwili. Po czternastu
dniach będziesz w stanie prawie całkowicie przenieść się do inne-
go świata - ze świadomością, Ŝe na odległość tych pięćdziesięciu
centymetrów wokół ciebie rozciąga się inny czas i inny wymiar.

Następnie w trzecim tygodniu dodaj jeszcze coś. śyj tą chwi-

lą,  daj  się  jej  otoczyć,  lecz  teraz  stwórz  nieistniejącą  antyprze-
strzeń.  Na  przykład  czujesz  się  świetnie;  pięćdziesiąt  centyme-
trów wokół ciebie roztacza się coś boskiego. I wyobraź sobie taką
sytuację:  ktoś  cię  obraŜa,  ale  złośliwość  ta  nie  przekracza  gra-
nicy.  Otacza  cię  powłoka  i  złośliwość  nie  moŜe  cię  dotknąć.
Mknie  jak  strzała,  ale  spada  na  ziemię.  Albo  przypomnij  sobie
jakiś przykry moment: zostałeś uraŜony, ale cierpienie to dociera
jedynie do szklanej ściany, która cię otacza, i tam się ześlizguje.
Nigdy  nie  zbliŜy  się  do  ciebie.  Po  trzech  tygodniach  -jeśli
wszystko  dobrze  poszło  w  dwóch  poprzednich  -  zauwaŜysz,  Ŝe
wszystko  dochodzi  do  ciebie  tylko  na  odległość  pięćdziesięciu
centymetrów i nic nie wnika w ciebie.

Wtedy od czwartego tygodnia utrzymuj wokół siebie tę aurę.

Idąc na zakupy czy rozmawiając z ludźmi, stale o niej pamiętaj.
Będziesz zachwycony. Będziesz poruszał się po świecie, stale
mając wokół siebie swój własny, prywatny świat.

To sprawi, Ŝe będziesz w stanie Ŝyć w teraźniejszości - po-

niewaŜ naprawdę jesteś stale bombardowany przez tysiące
spraw. Przykuwają one twoją uwagę, bo, nie mając wokół siebie
ochronnej aury, jesteś bezbronny. Szczeka pies - umysł na-
tychmiast zwraca uwagę w jego kierunku i zapamiętuje go. No-

sisz w pamięci wiele psów z przeszłości. Twój przyjaciel ma psa;
od psa przenosisz się na przyjaciela, następnie na jego siostrę, w
której  się  podkochiwałeś.  Zaczyna  się  tworzyć  nonsens.  Szcze-
kanie  psa  odbywało  się  w  teraźniejszości,  ale  zaprowadziło  cię
do zdarzeń z przeszłości. MoŜe poprowadzić cię równieŜ w przy-
szłość;  trudno  powiedzieć.  Wszystko  moŜe  doprowadzić  do
wszystkiego; to bardzo skomplikowane.

Człowiek potrzebuje osłony, ochronnej aury. Pies szczeka, a

ty pozostajesz skupiony na sobie - stabilny, spokojny, cichy,
skoncentrowany.

Noś wokół siebie tę aurę przez kilka dni lub kilka miesięcy.

Gdy poczujesz, Ŝe juŜ jej nie potrzebujesz, moŜesz ją odrzucić.
Gdy poznasz, co znaczy być tu i teraz, gdy docenisz piękno, bło-
gość tego odczucia, moŜesz odrzucić aurę.

Roześmiane stopy

Gdy się śmiejesz, śmiej się całym ciałem - to trzeba zrozumieć.
MoŜna śmiać się samymi ustami, moŜna śmiać się samym gar-
dłem, ale nie będzie w tym głębi.

Usiądź na podłodze na środku pokoju i poczuj, jak śmiech

narasta  w  tobie  od  samych  podeszew  stóp.  Zamknij  oczy  i  po-
czuj  rozchodzące  się  od  stóp  fale śmiechu. Są one bardzo deli-
katne.  Ale  dochodząc  do  brzucha,  stają  się  lepiej  wyczuwalne.
Brzuch  zaczyna  się  trząść  i  drŜeć.  Dalej  płyną  do  serca;  serce
czuje się pełne. DąŜą dalej do gardła i ust.

MoŜna śmiać się samymi ustami i gardłem, wydawać odgło-

sy podobne do śmiechu, ale to nie będzie śmiech i w niczym ci
nie pomoŜe. Znowu będzie to coś mechanicznego.

Gdy zaczniesz się śmiać, wyobraź sobie, Ŝe jesteś małym

dzieckiem. Ujrzyj siebie jako małe dziecko. Gdy dzieci się śmie-

Apteka dla duszy

ją, tarzają się po podłodze. Jeśli masz na to ochotę, ty

równieŜ się tarzaj. Cała rzecz polega na tym, Ŝeby wejść w to
całkowicie. Dźwięk nie ma tu aŜ takiego znaczenia jak

zaangaŜowanie. Gdy ono się pojawi, zrozumiesz, o czym
mówię.

Przez dwa, trzy dni moŜesz mieć problemy z wyczuciem, czy

się to dzieje, czy nie, ale wydarzy się. Niech się zacznie od ko-
rzeni - tak jak kwiat, który pojawia się na drzewie, a zaczyna
swą podróŜ od korzeni. Rozkwita stopniowo. Nie zobaczysz go

nigdzie indziej - dopiero gdy pojawi się u góry i rozkwitnie. Ale
rodzi się z korzeni, z ziemi. Przebywa drogę z głębin.

Dokładnie na tej samej zasadzie powinien rodzić się śmiech -

rozprzestrzeniając  się  od  stóp  ku  górze.  Pozwól,  aby  poruszył
całym  ciałem.  Poczuj  drŜenie  i  poddaj  mu  się.  Nie  pozostawaj
sztywny; zrelaksuj się i daj się ponieść. Nawet jeśli na początku
trochę  przesadzasz,  będzie  to  pomocne.  Gdy  czujesz,  Ŝe  trzęsie
ci  się  ręka,  pomóŜ  jej  trząść  się  bardziej,  tak  Ŝeby  energia
zaczęła falować i płynąć. Zacznij się tarzać i śmiać.

Rób  to  wieczorem  przed  snem.  Wystarczy  dziesięć  minut.  A
rano  niech  będzie  to  pierwsza  rzecz  po  przebudzeniu  -  moŜesz
śmiać  się  w  łóŜku.  Niechaj  śmiech  będzie  ostatnią  czynnością
wieczora i pierwszą poranka. Wieczorny śmiech ukierunkuje

twoje sny. Staną się one bardziej radosne,
rozdokazywane i pomogą ci w porannym
śmiechu,  stworzą  tło.  Poranny  śmiech

wpłynie zaś na przebieg całego dnia.

Cokolwiek robisz rano, ta pierwsza czynność - cokolwiek nią

będzie - ukierunkuje cały twój dzień. Jeśli pierwszą rzeczą, którą
zrobisz, będzie zdenerwowanie się, będzie ono ciągnąć się za
tobą przez cały dzień. Gniew prowadzi do kolejnego gniewu, a
ten do następnego. Czujesz się bezbronny - kaŜda najmniej-

Wpływaj na swój nastrój

117

sza rzecz sprawia, Ŝe czujesz się uraŜony, obraŜony. Jedna rzecz
prowadzi do następnej.

Śmiech to najlepszy początek dnia, ale niech będzie całko-

wity. Przez cały dzień, gdy tylko będzie moŜliwość, nie przegap
go-śmiej się!

Mantra „tak"

Chcę  was  nauczyć,  jak  mówić  „tak"  Ŝyciu,  miłości,  ludziom.
Owszem,  pojawiają  się  ciernie,  ale  nie  ma  sensu  ich  liczyć.
Ignoruj  je;  skup  się  na  róŜy.  Jeśli  twoja  medytacja  skupi  się
bardziej na róŜy, a róŜa wniknie głębiej w ciebie, kolce staną się
mniejsze,  niŜ  są  naprawdę.  Pojawi  się  moment,  w  którym  róŜa
zawładnie tobą całkowicie. Wtedy na świecie znikają wszystkie
kolce.

Zacznij przelewać swoją energię w „tak". Uczyń z „tak"

swoją mantrę. KaŜdego wieczoru przed snem powtarzaj: „tak...
tak...", i zestrój się z tym. Kołysz się w rytm tej mantry i pozwól
jej otoczyć cię od palców stóp aŜ po głowę. Niech wniknie w cie-

bie. Powtarzaj: „tak... tak... tak..." Niechaj taka będzie twoja
modlitwa przez dziesięć minut. Później idź spać.

Wcześnie rano przez co najmniej trzy minuty siedź na łóŜku i

znów powtarzaj: „tak", poczuj to słowo.

Gdy zaczniesz odczuwać negatywne emocje w ciągu dnia, za-

trzymaj się - na ulicy czy gdziekolwiek jesteś. Jeśli moŜesz po-
wiedzieć na głos: „tak... tak..." - dobrze. Jeśli nie, powiedz „tak...
tak..." w myślach. Ćwicz „tak" przez trzy tygodnie.

Nie bądź smutny, zdenerwuj się!

Złość i smutek są tym samym. Smutek to pasywna złość, a złość
to aktywny smutek. Osobie pogrąŜonej w smutku trudno jest się

116

Niechaj śmiech będzie ostatnią
czynnością wieczora i pierwsza
poranka.

Apteko dlo duszy

zdenerwować. Jeśli się to uda, jej smutek natychmiast zniknie.
Osobie rozzłoszczonej trudno poczuć smutek. Jeśli moŜesz spra-
wić, Ŝeby go poczuła, jej złość natychmiast zniknie.

Wszystkie

nasze

emocje

podlegają

zasadom

dwubiegunowości  -  męŜczyzna  i  kobieta,  jin  i  jang,  samiec  i
samica. Złość to samiec, a smutek to samica. Dlatego jeśli jesteś
zasmucony,  trudno  jest  ci  przestroić  się  na  bycie  złym,  ale
chciałbym,  Ŝebyś  to  zrobił.  Wydobądź  to  z  siebie,  zagraj  to.
Nawet jeśli wydaje ci się, Ŝe to nonsens, nawet wtedy - miej się

za klauna, ale wydobądź to z siebie!

Jeśli będziesz umiał przepływać pomiędzy złością i smut-

kiem, obie emocje staną się równie łatwo osiągalne. Wzniesiesz
się  ponad  nie  i  będziesz  potrafił  je obserwować. MoŜesz stać z
boku  i  przyglądać  się,  a  potem  wypracujesz  w  sobie  dystans.
Lecz  najpierw  musisz  nauczyć  się  swobodnie  przemieszczać
między  tymi  dwiema  emocjami.  Jeśli  nie,  będziesz  skłaniał  się
ku  smutkowi.  A  gdy  człowiekowi  jest  cięŜko,  wtedy  bardzo
trudno jest mu się wznieść.

Pamiętaj, gdy dwie energie, przeciwne energie, są jednakowo

silne, rozłoŜone po połowie, wtedy łatwo jest się od nich
uwolnić, poniewaŜ walczą i eliminują się nawzajem, Ŝadna z nich

cię nie przygniata. Twój smutek i złość
rozkładają się pół na pół, są ze sobą na równi,
więc się neutralizują. Nagle czujesz się wolny
i jesteś w stanie się wyślizgnąć. Ale jeśli

smutek zajmuje siedemdziesiąt, a złość

trzydzieści procent, wtedy sytuacja staje się trudna. Trzydzieści
procent złości porównanych z siedemdziesięcioma procentami
smutku zostawia nadal czterdzieści procent smutku i uniemoŜ-
liwia uwolnienie się. Te czterdzieści procent będzie się za tobą
ciągnąć.

Wpływaj na swój nastrój

_____________________________________119

Jest to jedno z podstawowych praw dotyczących energii we-

wnętrznych - naleŜy zawsze utrzymywać przeciwne energie na
równym wzajemnie poziomie, gdyŜ wtedy łatwo się od nich
uwolnić. Gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta. Są tak zajęci
sobą, Ŝe nie musisz się niczego obawiać i moŜesz uciec.

Nie mieszaj do tego rozumu. Niech to będzie codzienne ćwi-

czenie, nie czekaj na sprzyjającą okazję. KaŜdego dnia masz się
zdenerwować - to będzie łatwiejsze. Więc rzucaj się, biegaj,
krzycz, wyraź to. Kiedy bez Ŝadnego powodu będziesz potrafił
wpaść w gniew, staniesz się szczęśliwy, poniewaŜ będziesz wolny.

W innym wypadku bowiem .

gniew zaleŜny jest od sytuacji,

a ty nie panujesz nad nim.

Jeśli nie potrafisz go wywołać,
jak moŜesz się go pozbyć?

Na początku wydaje się to trochę podejrzane, dziwaczne, nie-

wiarygodne, poniewaŜ zawsze uwaŜałeś, Ŝe to inni ludzie wywo-
łują w tobie gniew, np. zniewaŜając cię. To nieprawda. Gniew
zawsze był. Ktoś tylko dał ci usprawiedliwienie do okazania go.

Sam moŜesz sobie dać takie usprawiedliwienie: wyobraź so-

bie sytuację, która by cię zdenerwowała, i zdenerwuj się. Krzycz
na ścianę, nawyzywaj ją, a w końcu ściana zacznie odzywać się
do  ciebie!  Zwariowałeś.  Musisz  sprowadzić  gniew  i smutek do
tego  samego  poziomu,  utrzymywać  je  w  tych  samych
propocjach.  Wtedy  będą  się  nawzajem  zwalczać,  a  ty  się
uwolnisz.

Georgij GurdŜijew zwykł nazywać to techniką „przebiegłego

człowieka" - sprowadzanie wewnętrznych energii do takiego
konfliktu, Ŝe zajęte wzajemnym redukowaniem się, dają ci
moŜliwość ucieczki.

Zawsze uwaŜałeś, ze to inni ludzie
wywołują w tobie gniew, np. cię
zniewaŜając.
To nie prawda. Ktoś tylko dał ci
usprawiedliwienie do okazania go.

NaleŜy zawsze utrzymywać przeciwne
energie na równym wzajemnie poziomie-
wtedy łatwo się od nich uwolnić.

120 __________________________________________________ Apteka dla duszy

ZauwaŜ przerwy

Sedno spraw zawiera się w przerwach, pauzach pomiędzy dwo-
ma  słowami,  dwiema  myślami,  dwoma  pragnieniami,  dwiema
emocjami  lub  uczuciami;  wszędzie,  gdzie  pojawia  się  pauza  -
między  snem  a  jawą  czy  jawą  a  snem;  w  pauzie  pomiędzy  cia-
łem i duszą - w tej przerwie. Gdy miłość przemienia się w nie-
nawiść - moment, gdy nie jest to juŜ miłość, a jeszcze nie jest to
nienawiść. Gdy przeszłość zmienia się w przyszłość - pauza, gdy
przeszłości  juŜ  nie  ma,  a  przyszłość  jeszcze  nie  nadeszła.  Ten
krótki moment - oto teraźniejszość, oto tu i teraz. Jest tak mała,
Ŝe  nie  moŜna  jej  określić  Ŝadną  jednostką  czasu.  Jest  niepo-
dzielnie mała. Ta przerwa jest jak mgnienie oka i objawia się w
kaŜdej chwili na tysiąc róŜnych sposobów.

Twoje nastroje nieustannie się zmieniają i przemijają. W cią-

gu dwudziestu czterech godzin zdarza się tak wiele tych przerw,
Ŝe wręcz zdumiewa fakt, iŜ je przegapiamy. Nie zwracamy uwa-
gi na pauzy. Opanowaliśmy ten trik - nie patrzymy na przerwy.
Są tak małe, Ŝe pojawiają się i znikają, a my nie jesteśmy
świadomi, Ŝe w ogóle zaistniały. ZauwaŜamy coś dopiero wtedy,
gdy juŜ zniknie, gdy stanie się częścią przeszłości, albo jesteśmy
świadomi, Ŝe nadejdzie, Ŝe będzie częścią przyszłości. Ale kiedy
się pojawi, w jakiś dziwny sposób przegapiamy to.

W chwili gdy jesteś zły, nie widzisz tego; później tego Ŝałujesz.

Gdy złość wzbiera w tobie, czujesz to i deprymuje cię fakt, Ŝe po-
nownie się pojawia. Ale gdy juŜ nadejdzie, nagle stajesz się ślepy
i głuchy, nieświadomy, nieuwaŜny- Przerwa jest tak mała, Ŝe jeśli
nie zachowasz całkowitej czujności, przegapisz ją. MoŜesz ją
uchwycić tylko w stanie absolutnej przytomności . Gdy jesteś tam całym
sobą, tylko wtedy będziesz w stanie ją dostrzec. Gdy jednak

Wpływaj na swój nastrój

na myśl umiera i rodzi się kolejna, pomiędzy nimi pojawia się

moment bez Ŝadnej myśli. Właśnie to jest coś rzeczywistego.

Daję ci cały klucz. Teraz musisz zacząć nad sobą pracować,

mając ten klucz.

Zasypiając, spróbuj zauwaŜyć moment, gdy nie jesteś juŜ

całkiem na jawie, ale nie przyszedł jeszcze sen. Pojawia się
bardzo subtelna przerwa. Nie trwa długo. Jest jak podmuch, jak

bryza-jest i nagle jej nie ma. Ale jeśli potrafisz się jej chwycić,
będziesz zaskoczony: potknąłeś się o największy skarb w Ŝyciu.

Ilekroć przechodzisz przez niego, choćby bezwiednie, odno-

sisz korzyść. Coś z niego, jakiś zapach pozostaje w tobie, nawet
jeśli nie byłeś świadomy. Ale od tej chwili stań się przytomny.
Powoli ta umiejętność przyjdzie.

ZauwaŜ po trzykroć

W buddyzmie stosuje się metodę znaną jako „trzykrotne
odnotowanie". Jeśli pojawia się problem [emocjonalny] - na
przykład jeśli ktoś poczuje nagle potrzebę

seksualną, chciwość lub gniew - naleŜy

trzy razy potwierdzić jego istnienie. Jeśli

rodzi się gniew, uczeń musi w myślach
wypowiedzieć trzy razy: „Gniew... Gniew... Gniew", aby w pełni
go zauwaŜyć, aby nie umknął on świadomości. I tyle następnie
wraca do swojego zajęcia. Nie robi nie z samym gniewem, po
prostu trzykrotnie go zauwaŜa.

przepiękna praktyka. Gn i e w znika, gdy uświadomisz

sobie

potwierdzisz jego

istnienie Nie moŜe cię zalać- byłoby to

moŜliwe tylko wtedy, gdybyś nie był go świadomy, Trzykrotnie
zaobserwowanie jego obecności buduje w tobie świadomość, która

dystansuje cię od gniewu. MoŜesz go zobiektywizować,

121

Gniew znika, gdy uświadomisz
sobie i potwierdzisz jego
istnienie(...), poniewaŜ on jest
„tam” a ty jesteś „tu”.

122 ___________________________________________ Apteka dla duszy

poniewaŜ on jest „tam", a ty jesteś „tu". Budda nauczał, by
czynić tak zawsze.

Zwykle wszystkie kultury i cywilizacje uczyły nas, aby dusić

problemy. Stopniowo stawaliśmy się więc ich nieświadomi - do
tego stopnia, Ŝe o nich zapomnieliśmy, wydaje się nam, Ŝe nie
istnieją.

Właściwe postępowanie jest odwrotne. Uświadom sobie pro-

blem, a gdy będziesz się na nim koncentrował, rozpłynie się.

Prawo afirmacji

Istnieje wspaniałe prawo, zwane „prawem afirmacji". Jeśli jesteś
o czymś głęboko, całkowicie przekonany, to się urzeczywistnia.
Właśnie dlatego ludzie są nieszczęśliwi - z mocy tego prawa - bo
wyobraŜają  sobie  nieszczęście!  Właśnie  dlatego  istnieją  teŜ
ludzie  szczęśliwi  -  co  prawda  niewielu,  poniewaŜ  tylko  niewielu
ma  świadomość  tego,  co  sami  robią  ze  swoim  Ŝyciem.  Gdy  po-
twierdzają, afirmują istnienie radości, stają się radośni.

Postaw sobie taki cel: przestań afirmować rzeczy negatywne,

a zacznij afirmować pozytywne. W ciągu kilku tygodni ze zdu-
mieniem odkryjesz, Ŝe trzymasz w swoich rękach magiczny
klucz.

Na przykład jeśli łatwo się smucisz, to kaŜdego wieczoru

mów sobie przed snem głęboko i po cichu - lecz na tyle głośno,
byś słyszał - Ŝe będziesz wesoły, Ŝe uda ci się, Ŝe juŜ czujesz, jak
zbliŜa się ten stan. Doświadczyłeś juŜ swego ostatniego
smutku... i koniec z tym! Powtórz to dwadzieścia razy i zaśnij.

Rano, gdy poczujesz, Ŝe sen odchodzi, nie otwieraj jeszcze

oczu - znów powtórz afirmację dwadzieścia razy. ZauwaŜ potem,
jak zmieni się dzień. Będziesz zaskoczony otoczy cię zupełnie
inna jakość.

. Wpływaj na swój nastrój

Afirmuj więc coś, a w ciągu siedmiu dni przekonaj się, jaki

będzie efekt. W ten sposób stopniowo i powoli zacznij odrzucać
wszystko, co negatywne. Wybierz jedną negatywną rzecz

w kaŜdym tygodniu i odrzuć ją. Wybierz jedną

pozytywną i przyjmij ją.

Wszystko zaleŜy od twojego wyboru.

Piekło tworzą twoje myśli, podobnie zresztą
niebo. Człowiek jest taki, jak jego myśli,

A kiedy zauwaŜysz, Ŝe myśli są w stanie
wytworzyć  i  piekło,  i  niebo  -  wtedy  będziesz  umiał  wykonać
ostateczny  skok  w  niemyślenie.  Człowiek  moŜe  przekroczyć  i
piekło,  i  niebo.  I  pamiętaj:  łatwiej  jest  przekroczyć  niebo  niŜ
piekło.  Więc  w  pierwszej  kolejności  przenieś  się  z  tego,  co
negatywne, w to, co pozytywne.

Wydaje się, Ŝe to paradoks, ale łatwiej porzucić coś pięknego

niŜ to, co brzydkie. Brzydota przyciąga. Łatwiej porzucić bo-
gactwo niŜ biedę. Łatwiej zostawić przyjaciela niŜ wroga. Łat-
wiej zapomnieć o przyjacielu niŜ o wrogu.

Zamień piekło w niebo - zachodnie religie nigdy tego nawet

nie usiłowały, ale wschodnie próbowały - następnie porzuć takŜe
niebo, poniewaŜ nawet pozytywna myśl nadal jest myślą.

Zacznij utwierdzać się w stanie niemyślenia, a wtedy pojawi

się NajwyŜsze.

123

Wydaje się, Ŝe to paradoks, ale
łatwiej porzucić (...) bogactwo niŜ
biedę. Łatwiej zostawić przyjaciela
niŜ wroga. Łatwiej zapomnieć o
„przyjacielu niŜ o wrogu”.

Apteka dla duszy

Nasreddin odpowiedział: „Zwariowałaś? Wiesz, ile im za to

zapłacono?"

Ludzie Ŝyją ze sobą bez miłości, poniewaŜ kochają tylko wte-

dy, gdy się to opłaca. JakŜe mógłbyś kochać, jeśli kochasz tylko
wtedy, gdy jest to opłacalne? Wówczas równieŜ miłość staje się
towarem ze sklepu. Na pewno nie jest to związek, nie jest to blis-
kość, nie jest to celebracja. Nie jesteście razem szczęśliwi; co naj-
wyŜej tolerujecie się nawzajem.

śona Nasreddina leŜała na łoŜu śmierci. Lekarz powiedział:

„Nasreddinie, muszę być z tobą szczery. W takich chwilach le-
piej jest mówić prawdę. Twojej Ŝony nie moŜna uratować. Mu-
sisz się przygotować. Nie dopuszczaj do siebie cierpienia, po-
gódź się z tym, takie jest twoje przeznaczenie. Twoja Ŝona umrze
za kilka godzin".

Nasreddin odpowiedział: „Nie przejmuj się mną. Wytrzyma-

łem z nią przez tyle lat, mogę wytrzymać jeszcze kilka godzin!"

W najlepszym wypadku tolerujemy się. A kiedy myślisz ta-

kimi kategoriami, cierpisz; cierpi twoja potrzeba bliskości z kimś.
Właśnie dlatego Jean-Paul Sartre mówi, Ŝe „piekło to inni" (...),
poniewaŜ  będąc  z  innymi,  po  prostu  cierpisz,  druga  osoba
zniewala  cię,  dominuje  nad  tobą.  Druga  osoba  stwarza  proble-
my, pozbawia cię wolności, pozbawia cię szczęścia. Wtedy zwią-
zek  staje  się  rutyną,  czymś,  co  trzeba tolerować. Jeśli zaledwie
tolerujesz drugą osobę, jak moŜesz poznać piękno bycia z kimś?
Tak naprawdę nigdy tego nie czułeś.

Do małŜeństwa prawie nigdy nie dochodzi, poniewaŜ oznacza

ono celebrację bliskości. Nie jest ono oficjalnym dokumentem. Nie
moŜe ci go dać Urząd Stanu Cywilnego, nie moŜe ci go dać w
prezencie Ŝaden ksiądz. Jest ono gruntowną rewolucją w tobie,
przemianą twojego stylu Ŝycia i moŜe się wydarzyć tylko wtedy, gdy
celebrujesz bycie razem, gdy przestajesz traktować drugą osobę

Seksualność i zwigzki

_________________________________________ 127

jako drugą osobę, gdy przestajesz traktować siebie jako siebie. Kiedy
dwoje ludzi tak naprawdę nie jest dwojgiem ludzi, pojawia się most; w
pewnym sensie stają się oni jednym. Fizycznie nadal są dwiema
osobami, ale w najskrytszych zakamarkach dusz są jednością. MoŜe są
dwoma biegunami jednego bytu, ale nie są

oddzielnymi częściami. Między nimi istnieje (...)
-most,. Most ten daje przebłyski tego, czym
jest bliskość.

Ale jest to jeden z najrzadszych

przypadków w małŜeństwie. Ludzie Ŝyją ze sobą,

poniewaŜ nie potrafią Ŝyć w pojedynkę. Pamiętaj:
nie umieją Ŝyć sami, dlatego Ŝyją razem z kimś.
śycie samemu jest niewygodne, nieekonomiczne,
trudne - dlatego ludzie Ŝyją razem. To są złe powody.

MęŜczyzna miał wziąć ślub i ktoś zapytał go:

„Zawsze byłeś przeciwnikiem małŜeństwa.

Dlaczego  nagle  zmieniłeś  zdanie?"  Ten  odpowiedział:
„Nadchodzi  zima,  ludzie  mówią,  Ŝe  będzie  bardzo  mroźna.  Nie
stać mnie na centralne ogrzewanie, Ŝona jest tańsza!"Oto i logika.
śyjesz z kimś, bo jest to wygodne, rozsądne, ekonomiczne, tańsze.
śyć samemu jest naprawdę trudno, a Ŝona spełnia wiele ról. Jest
gospodynią,  kucharką,  słuŜącą,  pielęgniarką  -  bardzo  wiele  ról.
Jest najtańszym pracownikiem na całym świecie. Robi tak wiele
bez zapłaty. To wyzysk.

MałŜeństwo to instytucja wyzysku, a nie bliskość z drugim

człowiekiem. Właśnie dlatego nie daje szczęścia. Nie moŜe. Jak
z korzeni wyzysku moŜe narodzić się zachwyt?

Istnieją tak zwani święci, którzy wciąŜ powtarzają, Ŝe niedola

człowieka wynika z tego, iŜ Ŝyje w rodzinie, Ŝyje w świecie. Mó-
wią:

„Porzuć

wszystko,

wyrzeknij

się

wszystkiego!"

126

Do małŜeństwa prawie nigdy
nie dochodzi, poniewaŜ
oznacza np celebrację
bliskości. Jest ono gruntowną
rewolucją w tobie(...) i moŜe
wydarzyć się tylko wtedy(...)
gdy przestaniesz traktować
druga osobę, jako drugą
osobę, gdy przestaniesz
traktować siebie

jako siebie.

128

Apteka dla duszy

Seksualność i związki

129

Ich rozumowanie wydaje się być słuszne - nie dlatego, Ŝe to
prawda, ale dlatego, Ŝe nie umiemy być razem. Inaczej wszyscy
ci święci myliliby się. Człowiek, który poznał smak bliskości z
kimś, poznał to, co boskie. Człowiek, który Ŝyje w prawdziwym
małŜeństwie, poznał boskość, poniewaŜ miłość to najlepsze
drzwi.

Ale bycia razem nie ma, a ty Ŝyjesz z kimś, nie wiedząc na-

wet, czym jest bliskość. śyjesz tak przez siedemdziesiąt, osiem-
dziesiąt lat, nie wiedząc, czym naprawdę jest wspólne Ŝycie.
Dryfujesz niezakorzeniony w Ŝyciu. Zwyczajnie przechodzisz z

jednej chwili w kolejną, nie próbując tego, co daje ci Ŝycie. Nie
jest  to  dane  przy  narodzinach.  Wiedza  o  Ŝyciu  nie  jest
dziedziczna.  śycie  powstaje  dzięki  narodzinom,  ale  mądrość,
doświadczenia, ekstazy trzeba nabyć. Stąd znaczenie medytacji.
Trzeba  zdobyć  tę  mądrość,  trzeba  wzrastać  w  jej  kierunku,
osiągnąć  określoną  dojrzałość.  Tylko  w  taki  sposób  będziesz  w
stanie  pojąć  sens  bliskości  z  kimś.  śycie  moŜe  się  przed  tobą
otworzyć  jedynie  w  momencie  uzyskania  dojrzałości.  Lecz
ludzie  Ŝyją  i  umierają  dziecinni.  Nigdy  tak  naprawdę  nie
dorastają, nigdy nie osiągają dojrzałości

Czym jest dojrzałość? Osiągnięcie dojrzałości seksualnej nie

oznacza,  Ŝe  jesteś  dojrzały.  Zapytaj  psychologów:  mówią,  Ŝe
wiek przeciętnego dorosłego zatrzymuje się na trzynastu, czter-
nastu  latach.  Twoje  ciało  rozwija  się,  ale  umysł  zatrzymuje  się
na etapie około trzynastu lat. Nic dziwnego, Ŝe zachowujemy się
tak  głupio;  Ŝe  nasze  Ŝycie  przeradza  się  w  nieustanną  głupotę!
Umysł, który nie dorósł, z pewnością co chwila będzie popełniał
głupstwa.

Niedojrzały umysł zawsze zrzuca odpowiedzialność na in-

nych. Czujesz się nieszczęśliwy i wydaje ci się, Ŝe jest tak dlate-
go, Ŝe inni robią z twojego Ŝycia piekło. „Piekło to inni." Moim
zdaniem, to twierdzenie Sartre'a jest bardzo niedojrzałe. Gdy

jesteś dojrzały, druga osoba moŜe równieŜ stać się niebem. Dru-
ga osoba jest taka jak ty, poniewaŜ jest ona tylko lustrem, odbija
w sobie ciebie.

Gdy mówię: „dojrzałość", mam na myśli wewnętrzną

uczciwość.  A  ona  pojawia  się  tylko  wtedy,  gdy  przestajemy
obwiniać  innych,  gdy  przestajemy  mówić,  Ŝe  to  inni  są
sprawcami  naszego  cierpienia,  gdy  zdajemy  sobie  sprawę,  Ŝe
nasze  cierpienie  zaleŜy  od  nas.  Jest  to  pierwszy  krok  ku
dojrzałości:  to  ja  jestem  odpowiedzialny.  Cokolwiek  się  dzieje,
ja to robię.

Smutno ci. Czy to nie twoje dzieło? Poczujesz się niespokojny, ale

jeśli będziesz umiał trwać w tym uczuciu, prędzej czy później będziesz
w stanie zaprzestać pewnych rzeczy. O tym mówi cała teoria karmy.
To ty jesteś odpowiedzialny. Nie mów, Ŝe

to wina społeczeństwa, nie mów, Ŝe winni
są rodzice; nie mów, Ŝe to wina warunków
ekonomicznych; nie zrzucaj odpowiedzialności
na innych. To ty jesteś odpowiedzialny. Początkowo będzie to jak
brzemię, poniewaŜ nie będziesz mógł zrzucać odpowiedzialności na
innych. Ale przyjmij je...

Ktoś zapytał mułłę Nasreddina: „Dlaczego jesteś smutny?"

Odpowiedział: „Moja Ŝona uparła się, Ŝebym rzucił hazard, pa-
lenie, karty. I zrobiłem to". MęŜczyzna powiedział: „Więc twoja
Ŝona musi się teraz bardzo cieszyć".

Nasreddin odrzekł: „W tym problem. Nie ma teraz na co na-

rzekać  i  jest  przez  to  bardzo  nieszczęśliwa.  Zbiera  się,  by  coś
powiedzieć,  ale  nie  moŜe  wymyślić  nic,  na  co  mogłaby  narze-
kać. Nie moŜe zrzucać na mnie winy. Nigdy nie widziałem, Ŝeby
była  tak  nieszczęśliwa.  Myślałem,  Ŝe  rzucając  to  wszystko,
sprawię jej radość, ale ona jest bardziej smutna niŜ kiedykolwiek
wcześniej".

Druga osoba jest taka jak ty,
poniewaŜ jest ona tylko
lustrem, odbija w sobie ciebie.

130

Apteko dla duszy

Seksualność i związki

131

Jeśli będziesz obwiniał innych, a oni będą robić to, co im ka-

Ŝesz, skończysz jako samobójca. W końcu nie będziesz miał na
kogo zrzucić odpowiedzialności.

Więc dobrze jest być winnym jakichś rzeczy; to uszczęśliwia

innych. Jeśli mąŜ jest idealny, Ŝona odejdzie od niego. Jak moŜ-
na zapanować nad idealnym męŜczyzną? Więc nawet jeśli nie
chcesz, popełniaj błędy, po to Ŝeby Ŝona mogła nad tobą domi-
nować i czuć się szczęśliwa!

Tam, gdzie jest idealny mąŜ, z pewnością będzie rozwód.

Znajdź  idealnego  męŜczyznę,  a  zwrócisz  się  przeciwko  niemu,
poniewaŜ  nie  będziesz  mogła  go  potępiać,  nie  będziesz  mogła
powiedzieć  o  nim  nic  złego.  Nasze  umysły  uwielbiają  zrzucać
odpowiedzialność  na  innych.  Nasze  umysły  chcą  narzekać.  To
sprawia, Ŝe czujemy się dobrze - poniewaŜ to nie my jesteśmy za
coś  odpowiedzialni,  cięŜar  nie  spoczywa  na  nas.  Ale  jest  to
kosztowne. Tak naprawdę nie pozbywasz się cięŜarów; nakładasz
ich na siebie coraz więcej. Tylko Ŝe nie jesteś tego świadomy.

Ludzie Ŝyją po siedemdziesiąt lat, wiele, wiele razy, a nigdy

nie dowiedzieli się, czym jest Ŝycie. Nie byli dojrzali, nie osiąg-
nęli harmonii, nie byli zrównowaŜeni. śyli na obrzeŜach.

Jeśli obrzeŜe ciebie zetknie się z obrzeŜem innych, dochodzi

do  zderzenia,  a  jeśli  trwasz  w  przekonaniu,  Ŝe  druga  osoba
popełniła  błąd,  pozostajesz  właśnie na tym obrzeŜu siebie. Gdy
zdasz  sobie  sprawę,  Ŝe  jesteś  za  siebie  odpowiedzialny,  cokol-
wiek się dzieje, to ty jesteś przyczyną, ty to zrobiłeś, wtedy nagle
twoja świadomość przeskakuje z obrzeŜy do centrum. Wtedy po
raz pierwszy stajesz się środkiem swojego świata.

To pozwoli ci bardzo duŜo zrobić (...), poniewaŜ moŜesz

odrzucić to, co ci nie odpowiada; moŜesz przyswoić to, co ci od-
powiada; moŜesz podąŜać za tym, co czujesz jako prawdę; nie

musisz iść za tym, co czujesz, Ŝe jest fałszywe, gdyŜ jesteś teraz

ześrodkowany i zakorzeniony w sobie.

Recepty

Otwarcie i zamknięcie

Jeśli  pozostaniesz  zamknięty,  pozostaniesz  martwy.  To  tak  jak-
byś miał dostęp do całego nieba, a zerkał tylko przez dziurkę od
klucza.  Oczywiście  widzisz  przez  nią  kawałek  nieba,  a  czasem
nawet  i  promień  słońca  albo  migoczącą  gwiazdę.  Ale  nie-
potrzebnie jest to okupione takim trudem, a ty niepotrzebnie się
zubaŜasz.

Wyjdź z tego - moŜesz to zrobić. Spróbuj wykonać pewien

mały eksperyment. KaŜdego wieczoru przed zaśnięciem stań na
środku  pokoju  i  patrz  na  ścianę.  Skup  się  na  niej:  nie  na
drzwiach,  lecz  na  ścianie.  Pomyśl  o  sobie  jak  o  ścianie  bez
drzwi, całkowicie zamkniętej. Nikt nie moŜe do ciebie wejść ani
ty  nie  moŜesz  wyjść.  Jesteś  uwięziony.  Stań  się  niemal  jak
ściana.  Niech  cala  twoja  energia  stanie  się  ścianą,  Chińskim
Murem.

Przez dziesięć minut bądź ścianą i bądź tak spięty, jak tylko

potrafisz.  śadnych  otworów  -  stań  się  całkowicie  zamknięty.
Leibniz  nazywał  taki  byt  „monadą",  atomem  bez  okien,
całkowicie zamkniętym w sobie. Zaczniesz się pocić, zaczniesz
się  trząść,  narośnie  w  tobie  niepokój.  Poczujesz  się,  jakbyś
umierał, jakbyś wchodził do grobu. Nie przejmuj się, wejdź w to.
Doprowadź to do maksimum - to napięcie, to kurczenie się.

Wtedy odwróć się, spójrz na drzwi (niech będą otwarte) i

stań się nimi. Poczuj, jak stajesz się drzwiami. Nie jesteś juŜ

132

Apteka dla duszy

Seksualność i związki

133

ścianą.  KaŜdy  moŜe  do  ciebie  wejść,  nie  ma  nawet  potrzeby
pukać.  I  kaŜdy  moŜe  wyjść;  nie  ma  ograniczeń.  Zrelaksuj  się.
OdpręŜ całe ciało i wszystkie emocje. Rozrośnij się. Pozostań w
miejscu,  ale  rozrośnij  się.  Poczuj,  jak  wypełniasz  cały  pokój.
Poczuj, jak twoja energia wypływa przez drzwi na dwór. Pozwól
wydostać się jej i poczuj, jak zewnętrzny świat wpływa w ciebie.

Na dziesięć minut stań się ścianą, przez dwadzieścia - bądź

drzwiami. Później zaśnij. Rób tak co najmniej przez trzy mie-
siące. Po trzecim tygodniu zaczniesz czuć się bardzo otwarty...
ale nie przerywaj ćwiczenia.

Daję ci i ścianę, i drzwi, Ŝebyś łatwiej mógł poczuć róŜnicę.

Gdy zrozumiesz juŜ swoją energię - Ŝe staje się ścianą i staje się
drzwiami  -  uświadomisz  sobie  istnienie  pewnego  pięknego  wy-
miaru.  Będziesz  mógł  odczuwać  energię  innych  ludzi.  Mijając
człowieka na ulicy, będziesz wiedział, czy jest on „ścianą", czy
„drzwiami". Będziesz dysponował wewnętrznym zrozumieniem.
Jeśli  chcesz  odezwać  się  do  kogoś,  nie rób tego, kiedy czujesz,
Ŝe  jest  „ścianą",  bo  nic  z  tego  nie  wyjdzie.  Nawiązuj  kontakt
tylko, gdy człowiek jest „drzwiami".

Nawet sobie nie wyobraŜasz, jak wielu głębokich doświad-

czeń moŜe to dostarczyć w związkach. ZbliŜaj się do kogoś, gdy
jest „drzwiami", a ten sam człowiek okaŜe się kimś zupełnie in-
nym.  ZbliŜ  się  do  dziecka,  gdy  jest  „drzwiami"  -  wtedy  będzie
ono  słuchać,  będzie  gotowe  przyswoić  to,  co  powiesz.  Inaczej
choć  będziesz  krzyczeć,  ono  pozostanie  głuche;  jest  „ścianą".
Rozmawiaj ze swoją ukochaną, gdy jest „drzwiami". Kochaj się
ze swoim ukochanym, gdy jest „drzwiami". Kiedy jest „ścianą",
lepiej mu nie przeszkadzać.

Kiedy wewnętrznie poznasz to uczucie, będziesz w stanie

wyczuć je wszędzie.

Zjednoczenie

Przeprowadźcie jedną medytację wspólnie. Usiądźcie wieczorem
naprzeciwko siebie i podajcie sobie na ukos ręce. Przez dziesięć
minut  patrzcie  sobie  w  oczy.  Jeśli  ciało  zacznie  się  kołysać  i
poruszać,  pozwólcie  na  to.  MoŜesz  mrugać,  ale  patrz  drugiej
osobie  w  oczy.  Jeśli  ciało  zacznie  się  kołysać  -  a  zacznie  -
pozwól  mu  na  to.  Cokolwiek  by  się  nie  działo,  nie  puszczajcie
jednak swoich dłoni. Nie moŜesz o tym zapomnieć.

Po dziesięciu minutach oboje zamknijcie oczy i kołyszcie się

przez kolejne dziesięć minut. Następnie wstańcie i, nadal
trzymając się za ręce, kołyszcie się przez dalsze dziesięć minut.

Doświadczenie to głęboko połączy wasze energie: dziesięć

minut siedzenia i patrzenia sobie w oczy tak głęboko jak to tylko
moŜliwe oraz kołysania się, następnie dziesięć minut z
zamkniętymi oczami wciąŜ w pozycji siedzącej, kołysząc się. Po
prostu poczuj, jak energia zaczyna nad tobą panować. Następnie
wstań i kołysz się z otwartymi oczami. Przerodzi się to niemal w
taniec. Przez cały czas trzymajcie się w ten sam sposób za ręce.

Postępujcie tak przez trzydzieści minut kaŜdego wieczoru

przez dziesięć dni, a jeśli to wam odpowiada, moŜecie powtó-
rzyć ćwiczenie równieŜ rano. MoŜna wykonywać je dwa razy na
dobę, ale nie więcej.

Ocean innego

Udaj się nad morze, są tam miliony fal. Nigdy nie widzisz
morza, zawsze widzisz fale, poniewaŜ to one znajdują się na

134

Apteka dla duszy

Seksualność i zwigzki

135

powierzchni. Lecz kaŜda fala to nic innego jak falujące morze;
to morze kołysze się tymi falami. Skup się na morzu i zapomnij
o falach, poniewaŜ one tak naprawdę nie istnieją, istnieje tylko
morze.

Gdy masz czas, usiądź z przyjacielem - z kochaną osobą, z Ŝo-

ną, z męŜem czy z kimś innym, moŜe być nawet nieznajomy -po
prostu siedźcie i bez myślenia patrzcie sobie w oczy, spróbujcie
się w nich zatopić. Patrzcie sobie w oczy coraz głębiej i głębiej. Po
chwili uświadomisz sobie, Ŝe przekroczyłeś fale i otworzył się
przed tobą ocean.

Patrzcie sobie głęboko w oczy, poniewaŜ oczy są tylko drzwia-

mi. Jeśli nie myślisz, jeśli tylko wpatrujesz się w oczy, fale znik-
ną i odsłoni się przed tobą ocean.

Na początku ćwicz to z człowiekiem, poniewaŜ tego rodzaju

fale są ci bliŜsze. Następnie spróbuj ze zwierzętami - trochę
bardziej odległymi. Potem ćwicz na drzewach - to jeszcze
bardziej odległe fale. Następnie przejdź do kamieni.

Jeśli potrafisz patrzeć głęboko w oczy, poczujesz, Ŝe człowiek

zniknął, osoba przestała istnieć. Ukryte jest w tym jakieś ocea-
niczne zjawisko, a osoba ta była tylko falowaniem głębi, falą cze-
goś nieznanego i ukrytego.

Spróbuj. Odkryjesz coś, co warto poznać.

Kiedy wyczujesz obecność jakichś rozróŜnień, wiedz, Ŝe

występują one tylko na powierzchni. Wszelkie rozróŜnianie jest
moŜliwe tylko na powierzchni; „wiele" przynaleŜy do powie-
rzchni.

Patrz głęboko i nie daj się zwieść temu, co powierzchowne.

Wkrótce uświadomisz sobie istnienie wokół siebie oceanu. Wte-
dy zobaczysz, Ŝe równieŜ ty jesteś falą, twoje ego to fala. Za tym
ego kryje się nienazwane, jedno.

Odblokuj energię seksualną

KaŜdego  ranka  po  przespanej  nocy  stań  na  środku  pokoju  i
zacznij  potrząsać  całym  ciałem  -  całym  ciałem  od  palców  stóp
po  głowę  -  i  poczuj  wraŜenie  niemal  orgazmiczne,  jakby
wywoływało to w tobie seksualne szczytowanie.

Czerp z tego przyjemność, utrzymuj ten stan. Jeśli przyjdzie

ci ochota wydania z siebie jakichś dźwięków, zrób to. Baw się
tak przez dziesięć minut.

Następnie natrzyj całe ciało suchym ręcznikiem i weź

prysznic.

Postępuj tak kaŜdego ranka.

Zaczekaj na

właściwą chwilę

Zanim  zaczniecie  uprawiać  miłość,  przez  piętnaście  minut  po
prostu posiedźcie razem w milczeniu, trzymając się za skrzyŜo-
wane  ręce.  Siedźcie  po  ciemku  lub  przy  bardzo  przyćmionym
świetle i odczuwajcie się nawzajem. Zestrójcie się ze sobą. Aby
to  osiągnąć,  oddychajcie  razem.  Gdy  wydychasz  powietrze,
druga  osoba  równieŜ  wydycha;  gdy  wdychasz,  on  (ona)  teŜ

wdycha. Zestrajanie się potrwa dwie, trzy minuty. Oddychajcie
tak, jakbyście byli jednym ciałem - nie dwoma, lecz jednym.
Patrzcie sobie w oczy, nie natarczywie, tylko bardzo delikatnie.

Cieszcie się sobą nawzajem. Bawcie się swoimi ciałami. Nie

przechodźcie  do  uprawiania  miłości,  póki  nie  pojawi  się
odpowiedni  moment.  To  nie  ty  będziesz  uprawiał  seks,  ale  po
prostu  nagle  poczujesz,  Ŝe  sam  się  dzieje.  Poczekaj  na  ten
moment.  A  jeśli  nie  nadejdzie,  nie  ma  potrzeby  go  wymuszać.
Jest dobrze - połóŜcie się spać, nie ma obowiązku kochać się.

136 _____________________________________________ Apteka dla duszy

Czekaj na ten moment jeden, dwa, trzy dni. W końcu nadej-

dzie. A gdy się pojawi, miłość będzie bardzo głęboka. Będzie
bardzo, bardzo cichym, oceanicznym uczuciem. Ale poczekaj na
właściwy moment. Nie wymuszaj go.

Do miłości trzeba podejść jak do medytacji. Trzeba ją pieścić

i smakować bardzo powoli, tak aby zalała cię i wywołała w tobie
poczucie, Ŝe nie istniejesz. To nie ty uprawiasz miłość, ty jesteś
miłością. Miłość staje się ogromną energią wokół was. Przerasta
was oboje. Zatracacie się w niej. Ale na to trzeba poczekać.

Poczekaj na ten moment, a w końcu nadejdzie. Pozwól ener-

gii nagromadzić się i nie naciskaj. Powoli zaczniesz odczuwać,
Ŝe stopniowo narasta. Zaczniesz dostrzegać oznaki, preludium i
wszelkie trudności znikną.

Bądź dziki i obserwuj

Wtedy dzikość nie stanowi zagroŜenia; wtedy jest piękna. Na-
prawdę jedynie dziki męŜczyzna moŜe być piękny. RównieŜ ko-
bieta, jeśli nie jest dzika, nie moŜe być piękna, poniewaŜ im jest
bardziej dzika, tym bardziej Ŝywa. Jesteś niczym dziki tygrys, dzi-
ka łania, biegnąca przez las. Piękno! Ale chodzi o to, aby nie
zatracić świadomości.

Cała metoda, cały proces przemiany w świadka jest procesem

przemiany energii seksualnej - zagłębienia się w seks, a po-
zostawania uwaŜnym. Cokolwiek się dzieje, obserwuj to i patrz
przez to na wylot; niech nic ci nie umknie. Cokolwiek dzieje się
z twoim ciałem, z twoim umysłem, z twoją wewnętrzną energią,
za kaŜdym razem powstaje nowy obieg energetyczny. Elektry-
czność w ciele zaczyna poruszać się inaczej, zaczyna inaczej krą-
Ŝyć; staje się wspólna dla ciebie i partnera. Tworzy się wewnętrzny

Seksualność i związki

137

obwód - a ty go czujesz. Wyczuwasz go, jeśli jesteś uwaŜny.
Czujesz, Ŝe stałeś się nośnikiem obiegu energii witalnej.

Pozostań uwaŜny. Wkrótce uświadomisz sobie, Ŝe im silniej-

szy wytwarza się obieg, tym bardziej myśli odpadają od ciebie,
opadają jak poŜółkłe liście z drzewa. Myśli odpływają, a umysł
staje się coraz bardziej pusty.

Pozostań uwaŜny, a wkrótce zauwaŜysz, Ŝe jesteś ty, ale nie

ma ego. Nie moŜesz mówić „ja". Stało się z tobą coś większego
niŜ ty. Razem z twoim partnerem roztopiliście się w tej większej
energii.

Ale to połączenie nie powinno zachodzić nieświadomie, ina-

czej umknie ci najwaŜniejsze - będzie to jedynie piękny akt sek-
sualny, a nie przemiana. Będzie piękny, nie ma w tym nic złego,
ale nie będzie on przemianą. Jeśli

wszystko przebiegnie nieświadomie,

będziesz zawsze poruszał się tą utartą
koleiną. Będziesz pragnął tego ponownie
do świadczyć. PrzeŜycie to samo w sobie
będzie piękne, ale zmieni się w rutynę.
I za kaŜdym razem, gdy będziesz go doświadczał, będzie wytwarzać
się w tobie jeszcze większe poŜądanie. Im więcej będziesz miał, tym
bardziej będziesz pragnął i wpadniesz w błędne koło. Nie rozwiniesz
się, tylko będziesz się kręcił w kółko.

Jeśli pozostaniesz uwaŜny, dostrzeŜesz, po pierwsze, przemia-

nę energii w ciele, po drugie, pozbycie się myśli z umysłu i po
trzecie, pozbycie się ego z serca. Trzeba zaobserwować i dokła-
dnie przyjrzeć się tym trzem rzeczom. A kiedy zajdzie trzecia z
nich, twoja energia seksualna stanie się energią medytacyjną.
Wtedy przestaje to być tylko seks. MoŜesz po prostu leŜeć razem
z ukochaną osobą, ciało obok ciała, ale ciebie juŜ tam nie ma -
oboje przenieśliście się do innego świata.

Jeśli pozostaniesz uwaŜny,
dostrzeŜesz przemianę energii
ciele, po drugie pozbycie się
myśli z umysłu i po trzecie,
pozbycie się ego z serca.

138

Apteka dla duszy

Seksualność i zwigzki

139

Smakuj rozłąkę

Miłość to związek między tobą i jakąś drugą osobą. Medytacja
to związek między tobą i tobą. Miłość rozchodzi się w kierunku
na zewnątrz, medytacja - do wewnątrz.

Miłość polega na dzieleniu się z kimś - ale jak moŜesz się

czymś podzielić, czego nie masz? Czym się podzielisz? Medy-
tacja da ci coś, czym będziesz mógł się podzielić. Medytacja da
ci jakość, energię, która skierowana na drugą osobę, moŜe prze-
mienić się w miłość.

Medytacja to nic innego jak znajdowanie wspólnego języka z

samym sobą. Jeśli nie potrafisz porozumieć się z samym sobą, w
jaki  sposób  chcesz  porozumieć  się  z  kimś  innym?  Dlatego  pier-
wsza  miłość  skierowana  jest  na  siebie.  Dopiero  wtedy  moŜliwa
jest  ta  druga.  Ludziom  śpieszy  się  do  drugiej  miłości,  choć  nic
nie wiedzą o pierwszej.

Jeśli tęsknisz za ukochaną osobą, pamiętaj o niej, pamiętaj o

nim. Pisz piękne listy... i nie przejmuj się, czy są prawdziwe,

czy nie! Powinny być piękne. Pisz wiersze,

poświęć godzinę dziennie swojej ukochanej

osobie. Od dziesiątej do jedenastej

w nocy zgaś światło, usiądź na łóŜku, wspo-

minaj ukochanego, czuj go.

W swojej wyobraźni dotykaj go, całuj, przytulaj i daj się po-

nieść! Ta druga osoba nigdy nie będzie tak cudowna jak w twoich
marzeniach. Prawdziwi ludzi nigdy nie są tak piękni - a przy-
najmniej bardzo rzadko. Prędzej czy później stają się do nicze-
go! A tak wspaniale jest fantazjować!

Bądź rozrzutny w miłości

Gdy energia wznosi się ku górze, transformacji ulega teŜ energia
seksualna, zmienia swoją jakość. Potrzeba seksu maleje, a
potrzeba miłości rośnie. Energia poruszająca się w dół zamienia
się w seks, energia poruszająca się w górę to miłość.

Nie czekaj. Zacznij kochać ludzi. Bądź szczodry w miłości.

Kochaj przyjaciół, a nawet nieznajomych. Kieruj miłość ku
drzewom, kamieniom, po prostu kochaj.

Siedzisz na skale i tak jak wtedy, gdy dotykasz ukochanej oso-

by, zobaczysz, Ŝe jeśli z głęboką miłością dotkniesz skałę, od-

powie ci. Niemal natychmiast poczujesz, Ŝe odpowiedziała. Skała
przestaje być skałą. Dotknij drzewa z głęboką miłością i nagle
zobaczysz, Ŝe nie będzie to jednostronne. Nie tylko ty kochasz
drzewo - ono odpowiada na twoją miłość.

Wszystko, co robisz, rób z miłością. Nawet kiedy jesz, jedz z

miłością, przeŜuwaj jedzenie z uczuciem. Gdy bierzesz prysznic,
obdarz miłością i wdzięcznością spływającą po tobie wodę,
głęboko ją szanuj - poniewaŜ świętość jest wszędzie i wszystko
jest święte. Gdy raz poczujesz, Ŝe wszystko jest niezwykłe,
nigdy nie zabraknie ci miłości, poniewaŜ będziesz ją otrzymywał
od całego świata.

Pierwszy i ostatni raz

Będąc z kimś, zawsze pamiętaj, Ŝe moŜe to być wasz ostatni raz.
Nie zmarnuj go na bzdury, nie twórz konfliktów, które nic nie
znaczą. Gdy zbliŜa się śmierć, wszystko inne traci znaczenie.

Gdy ktoś zrobi czy powie coś, na co ty się zdenerwujesz, po-

myśl o śmierci. Wyobraź sobie śmierć tego człowieka albo

Medytacja to nic innego jak
znajdowanie wspólnego języka
z samym sobą

Apteka dla duszy

własną -jakie znaczenie będzie wtedy miało to, co ta osoba

powiedziała? Mógł mieć na myśli coś zupełnie innego. MoŜe
uraziła cię jedynie twoja interpretacja? Na sto problemów,
dziewięćdziesięciu dziewięciu winna jest nasza interpretacja.

Ilekroć z kimś jesteś, pamiętaj teŜ, Ŝe nie jest to ta sama oso-

ba co poprzednio, poniewaŜ wszystko ulega zmianom. Nie moŜ-
na dwa razy wejść do tej samej rzeki. Nie moŜna dwa razy spot-
kać tej samej osoby. Będziesz odwiedzać swoją matkę, ojca,
braci, siostry i przyjaciół - ale oni na pewno się zmienili. Nic nie
pozostaje takie samo. Ty równieŜ się zmieniłeś, nie będziesz tą
samą osobą; równieŜ dlatego ludzie wydadzą ci się inni.

Jeśli będziesz pamiętać o tych dwóch sprawach, miłość bę-

dzie mogła rozkwitnąć. Zawsze spotykając się z kimś, traktuj wa-
sze spotkanie jak pierwsze. I zawsze traktuj je tak, jakby miało
być ostatnim. Tak to właśnie jest.

Wtedy te krótkie chwile razem mogą stać się cudownym

spełnieniem.

Rozładuj negatywne energie

Początki miłości zawsze są piękne, poniewaŜ nie zanieczyszczasz
jej swoją destruktywną energią. Na początku wypełniasz ją ener-
gią pozytywną; obie osoby przelewają swoją pozytywną energię
i wszystko układa się fantastycznie. Ale potem stopniowo zaczy-
na przewaŜać energia negatywna. Nie moŜna wstrzymywać jej w
nieskończoność.  Pozytywna  energia  się  wyczerpuje  (...).  Jej
zapas  jest  bardzo  mały,  a  zapas  negatywnej  jest  ogromny.  Po-
zytywnej jest niewiele i po upływie miesiąca miodowego wyczer-
puje  się.  Wtedy  pojawia  się  negatywna.  Otwierają  się  drzwi
piekła, a człowiek nie moŜe zrozumieć, co się stało. Taki piękny
związek - dlaczego roztrzaskał się o skały?

Seksualność i związki

141

Jeśli człowiek od początku zachowa świadomość, moŜna

ocalić związek. Wlewaj w niego swoją pozytywną energię, ale
pamiętaj, Ŝe prędzej czy później zacznie napływać teŜ negaty-
wna. Kiedy się pojawi, rozładuj ją w samotności.

Pójdź do innego pokoju i uwolnij negatywną energię. Nie ma

potrzeby  wylewać  jej  na  drugą  osobę.  Jeśli  chcesz  krzyczeć,
wrzeszczeć, złościć się, idź do osobnego pokoju, krzycz i wście-
kaj  się,  bij  w  poduszkę.  Nikt  nie  powinien  posuwać  się  do
ciskania  przedmiotami  w  ludzi.  Nie  zrobili  ci  nic  złego,  więc
dlaczego  masz  w  nich  celować?  DuŜo  lepiej  wyrzucić  to,  co
negatywne, do kosza na śmieci.

Jeśli pozostaniesz uwaŜny, ze zdziwieniem przekonasz się, Ŝe

moŜna tego dokonać. A gdy uwolnisz się od tego, co negatywne,
ponownie popłynie pozytywna energia.

Energię negatywną moŜna uwalniać wspólnie z drugą osobą tylko

pod warunkiem, Ŝe związek trwa juŜ długo, jest ugruntowany. Ale i
wtedy powinno być to traktowane jako
terapia. Gdy obaj partnerzy stali się bardzo

uwaŜni, pozytywnie nastawieni, gdy stali się

jednością i są w stanie tolerować negatywną
energię drugiej osoby - a nie tylko tolerować,
ale teŜ korzystać z niej - mogą dojść do porozumienia, Ŝe będą razem
uwalniać to, co negatywne w formie terapii.

Ale wtedy teŜ radzę, by wszystko odbywało się w pełnej świa-

domości,  z  premedytacją,  a  nie  nieświadomie.  Co  wieczór  bą-
dźcie przez godzinę negatywnie nastawieni do siebie - uczyńcie
z  tego  rodzaj  gry  zamiast  gniewać  się  na  siebie  w
nieoczekiwanym miejscu i czasie. Ludzie z reguły nie zachowują
pełnej uwagi - nie dwadzieścia cztery godziny na dobę -ale przez
jedną  godzinę  moŜecie  oboje  usiąść  razem  i  być  do  siebie
negatywnie  nastawieni.  Wtedy  będzie  to  gra,  ćwiczenie

140

Zawsze, spotykając się z kimś,
traktuj wasze spotkanie jak
pierwsze. I zawsze traktuj je
tak, jakby miało być ostatnim

142____________________________________________________ Apteka dla duszy

terapeutyczne. Po sześćdziesięciu minutach zakończy się, nie
pozostawiając kaca. Nie zabierzecie jej do swojego związku.

Pierwszy

etap:

negatywna

energia

powinna

być

rozładowywana w samotności. Drugi etap: złe emocje powinny
być rozładowywane w określonym czasie za zgodą obu stron.
Dopiero na trzecim etapie człowiek moŜe bez Ŝadnych obaw być
naturalny.

Wtedy

zarówno

bycie

negatywnym, jak i

pozytywnym będzie piękne - ale tylko na trzecim etapie.

Gdy w pierwszym kroku przestajesz odczuwać gniew -

siedzisz naprzeciw poduszki i gniew nie pojawia się - oznacza to,
Ŝe etap się zakończył. Gniew będzie przychodził miesiącami, ale
nagle pewnego dnia poczujesz, Ŝe przestał; stał się bezsensowny,
a ty nie potrafisz dłuŜej złościć się w samotności. Poczekaj jed-
nak,  aŜ  druga  osoba  zacznie  odczuwać  to  samo.  Kiedy  i  u  niej
pierwszy  etap  zakończy  się,  rozpoczyna  się  drugi.  Wtedy  przez
godzinę  lub  dwie  -  zdecydujecie,  rano  czy  wieczorem  -  z
premedytacją stajecie się negatywni. Jest to rodzaj psychodramy,
po prostu ćwiczenie.

Nie atakujesz mocno. Uderzasz, ale nie drugą osobę. Po

prostu wyrzucasz z siebie wszystko, co negatywne. Nie oskarŜasz

drugiej  osoby.  Nie  mówisz:  „Jesteś  zły(a)",  mówisz:  „Mam
wraŜenie,  Ŝe  jesteś  zły(a)".  Nie  mówisz:  „Obraziłeś(aś)  mnie";
mówisz:  „Czuję  się  obraŜony(a)".  To  coś  zupełnie  innego.  To
świadoma  gra:  „Czuję  się  obraŜony(a),  więc  wyrzucę  z  siebie
swój gniew. Jesteś mi najbliŜszy(a), więc posłuŜ mi na pretekst"
(...). Tak samo niech postąpi druga osoba.

Po pewnym czasie znów pojawi się moment, w którym po-

czujesz, Ŝe to świadome bycie negatywnie nastawionym przesta-
nie działać. Siedzicie przez godzinę i nic się nie pojawia; ani u
ciebie, ani u partnera. Wtedy kończy się drugi etap. Nadchodzi
czas na trzeci - a trzeci obejmuje całe Ŝycie. Teraz jesteś gotów

Seksualność i związki

być zarówno negatywny, jak i pozytywny; moŜesz być

spontaniczny.

Tak miłość staje się małŜeństwem.

Od osamotnienia do bycia samemu

Ludziom  wydaje  się,  Ŝe  powinno  im  być  smutno,  gdy  są  sami.
Jest to po prostu nieprawidłowe skojarzenie, mylna interpretacja,
poniewaŜ  wszystko,  co  piękne,  zdarza  się  tylko  w  samotności,
nie  gdy  przebywasz  w  tłumie.  Wszystko,  co  transcendentne,
pojawia, się gdy człowiek jest samotny, jest sam.

Ekstrawertyczny umysł wytworzył wpoił wszystkim zasadę:

gdy jesteś sam, czujesz się źle. Rusz się, spotykaj się z ludźmi,
poniewaŜ  szczęście  jest  wśród  nich.  To  nieprawda.  Szczęście
wynikające z interakcji z ludźmi jest powierzchowne. Szczęście,
które  rodzi  się,  gdy  jesteś  sam,  jest  niezmiernie  głębokie.
Zachwyć się nim. JuŜ samo słowo „samotność sprawia, Ŝe  robi
się smutno. Nie nazywaj tego samotnością,
nazywaj „byciem samemu”  - „byciem
samemu", a nie „odizolowaniem". Niefortunne
słowa mogą być powodem problemów.
Nazywaj to „stanem medytacyjnym", bo nim
jest, a gdy się pojawia, ciesz się nim.

Śpiewaj, tańcz albo siedź w ciszy, zwrócony twarzą do ścia-

ny, czekając, aŜ coś się wydarzy. Spraw, by był to stan oczeki-
wania, a poznasz nową wartość.

I wcale nie będzie to smutek. Jeśli choć raz zakosztowałeś

głębi bycia samemu, wszystkie związki wydają się płytkie.
Nawet miłość nie moŜe sięgnąć tak głęboko, poniewaŜ w
miłości obecna jest druga osoba, a to trzyma cię bliŜej obrzeŜa,
peryferii. Gdy nie ma nikogo, gdy nie ma nawet myśli o nim,

143

Szczęście wynikające z
interakcji z ludźmi jest
powierzchowne. Szczęście,
które rodzi się,

gdy jesteś sam,

jest

niezmiernie głębokie

144____________________________________________ Apteko dla duszy

a ty jesteś całkowicie sam, zaczynasz tonąć i zatapiasz się w
sobie.

Nie bój się. Na początku to zanurzanie będzie przypominać

śmierć. Otoczy cię mrok. Otoczy cię smutek, bo jedyne szczę-
ście, które znałeś, leŜało zawsze w związku z drugim człowie-
kiem, z innymi ludźmi. Poczekaj trochę. Zanurz się jeszcze głę-
biej, a odkryjesz narastającą ciszę oraz bezruch, który ma w sobie

coś z tańca... nieruchomy ruch wewnątrz ciebie. Nic się nie
porusza, a jednak wszystko ma ogromną prędkość - puste, a
pełne. Spotykają się paradoksy i zanikają sprzeczności.

Siedź w ciszy, zrelaksowany, ale czujny, poniewaŜ czekasz.

Czekasz, aŜ coś na ciebie spłynie. Kiedy tak siedzisz, bądź zwró-
cony twarzą do ściany. Ściana jest piękna. Nie masz się jak

ruszyć.  Gdziekolwiek  spojrzysz  -  ściana.  Nie  ma  dokąd  iść.  Nie
wieszaj na niej obrazów; po prostu niech to będzie pusta ściana.
Gdy  nie  ma  na  co  patrzeć,  stopniowo  zainteresowanie
patrzeniem  maleje.  Przez  patrzenie  na  pustą  ścianę  narastają  w
tobie  jednocześnie  pustka  i  prostota.  I  w  ten  sposób,  dzięki
zwykłej  ścianie  powstaje  inna  ściana  w  tobie:  ściana
niemyślenia.

Pozostań otwarty i radosny. Uśmiechaj się, czasem zanuć ja-

kąś melodię albo kołysz się. MoŜesz nawet tańczyć, ale rób to
zwrócony do ściany; niech ona będzie przedmiotem medytacji.

Człowiek prędzej czy później musi pogodzić się ze swoją

samotnością. Gdy się z nią zmierzysz, zmienia ona swoją barwę,
jakość. Zmienia się jej smak. Staje się po prostu byciem same-
mu. Nie jest to stan izolacji, jest to bycie samemu. Osamotnienie
ma w sobie nutę przygnębienia; bycie samemu otwiera przed
tobą poczucie błogości.

145

8. Łączność ciała i umysłu

Ćwiczenia dla zdrowia

oraz odczuwania całego siebie

Diagnoza

Mułła Nasreddin zeznawał w sądzie. ZauwaŜył, Ŝe kaŜde
jego słowo notowane jest przez pisarza sądowego.

Stopniowo mówił coraz szybciej i szybciej. W końcu pisarz
sądowy z trudem mógł za nim nadąŜyć. Wreszcie Nasreddin
wykrzyknął: „Na Boga, panie! Nie pisz tak szybko. Nie nadąŜam

za panem".

Zupełnie nie kieruję się zegarem. Ale doszedłem do zrozu-

mienia swojego ciała. Nauczyłem się wyczuwać jego potrzeby.
Wsłuchując się w nie, bardzo duŜo się dowiedziałem. RównieŜ
ty, jeśli będziesz słuchał swojego ciała, jeśli będziesz na nie wy-
czulony, wytworzysz u siebie rodzaj zdyscyplinowania, którego
jednak nie będzie moŜna nazwać dyscypliną.

Nie zmuszałem się do tego. Próbowałem w Ŝyciu róŜnych rze-

czy. Nieustannie eksperymentowałem, Ŝeby wyczuć, do czego
moje ciało doskonale pasuje. Kiedyś wstawałem bardzo

Apteka dla duszy

wcześnie, o trzeciej rano. Później o czwartej, o piątej. Teraz od lat
wstaję o szóstej. Stopniowo obserwowałem, co odpowiada
mojemu ciału. Człowiek musi być bardzo wyczulony.

Obecnie psycholodzy mówią, Ŝe podczas snu ciało kaŜdego

człowieka  traci  na  dwie  godziny  swoją  normalną  temperaturę.
Spada  ona  o  dwa  stopnie.  MoŜe  to  nastąpić  między  trzecią  a
piątą  lub  drugą  i  czwartą albo czwartą i szóstą, ale temperatura
ciała  kaŜdego  człowieka  spada  w  nocy  o  dwa  stopnie.  Te  dwie
godziny  są  okresem  najgłębszego  snu.  Jeśli  w  tym  czasie
wstaniesz,  przez  cały  dzień  będziesz  czuł  się  zdezorientowany.
MoŜesz spać w sumie sześć, siedem godzin; nie zrobi to Ŝadnej
róŜnicy.  Jeśli  przerwiesz  sen  w  ciągu  tych  godzin,  gdy  spada
temperatura,  przez  cały  dzień  będziesz  czuł  się  zmęczony,
śpiący,  będziesz  ziewał.  Będziesz  miał  wraŜenie,  Ŝe  czegoś
brakuje. Będziesz podenerwowany. Ciało będzie czuło się chore.

Jeśli zaś wstaniesz dokładnie po upływie tych dwóch godzin,

będzie to najlepszy moment. Będziesz czuł się odświeŜony. Prze-
spanie choćby tylko dwóch godzin będzie wtedy wystarczające.
Sześć, siedem, osiem godzin snu jest zupełnie niepotrzebne. Jeśli
prześpisz te dwie godziny, gdy temperatura spada o dwa stopnie,
będziesz szczęśliwy, spokojny. Przez cały dzień będziesz
odczuwał łaskę, ciszę, zdrowie, jedność, dobre samopoczucie.

KaŜdy musi sam zaobserwować, kiedy przypadają u niego te

dwie godziny. Nie sugeruj się wskazaniami z zewnątrz, ponie-
waŜ czyjaś dyscyplina jest dobra dla tego, kto ją opracował (...).
Niektórzy jogini wstają o trzeciej rano - widocznie to im odpo-
wiada, ale ich uczniowie, choć wstają o trzeciej, przez cały dzień
pozostają ospali. Martwią się, Ŝe nie są w stanie sprostać tak pro-
stemu wymaganiu. Noszą w sobie poczucie winy. Usilnie pró-
bują, ale się im nie udaje. Myślą, Ŝe ich mistrz to ktoś

Łączność ciała i umysłu

147

wyjątkowy, wspaniały. Nigdy nie wydaje się śpiący. A jemu po

prostu ta godzina odpowiada.

Musisz odnaleźć swoje ciało, jego własną ścieŜkę, to, co mu od-

powiada - to, co jest dla ciebie dobre. Gdy to odnajdziesz, z łat-
wością moŜesz sobie na to pozwolić. Nie będzie Ŝadnego wymu-
szania,  poniewaŜ  wszystko  będzie  zestrojone  z  twoim  ciałem,
nie będziesz mu niczego narzucać; nie będzie walki ani wysiłku.
Obserwuj,  co  ci  odpowiada  do  jedzenia.  Ludzie  jadają  róŜne
rzeczy. Stają się niespokojni. Ich umysł jest wzburzony. Nie na-
rzucaj sobie cudzej dyscypliny, poniewaŜ nikt nie jest taki jak ty,
nikt  nie  moŜe  wiedzieć,  co  będzie  dobre  dla  ciebie.  Właśnie
dlatego namawiam cię do jednej tylko dyscypliny: jest nią samo-
świadomość,  wolność. Słuchaj swojego ciała. Ma ono ogromną
mądrość. Jeśli będziesz go słuchał, nigdy się nie pomylisz. Jeśli nie
będziesz go słuchał i będziesz wszystko mu narzucał, nigdy nie
osiągniesz szczęścia. Będziesz niezadowolony, chory, zmartwio-
ny, zawsze niespokojny i rozproszony, zdezorientowany.

Eksperymentowałem bardzo długo. Próbowałem Ŝywić się

najróŜniejszymi produktami i stopniowo eliminowałem to, co

nie było dla mnie odpowiednie. Teraz jem

tylko to, co jest dla mnie dobre. Problem ma
z tym moja kucharka, bo niemal codziennie

musi gotować to samo i nie pojmuje, jak mogę
wciąŜ jeść te same potrawy i ciągle je

chwalić.

Jeść to jeszcze zgoda, ale Ŝeby to wciąŜ smakowało?

Jeśli coś ci odpowiada, moŜesz cieszyć się tym w kółko. Dla

ciebie nie będzie to powtarzanie. Problem zaczyna się wtedy,
jeśli coś ci nie odpowiada.

Czwartkowego wieczoru mułła Nasreddin wrócił do domu na

kolację. śona podała mu pieczony bób. Mułła wziął talerz i
cisnąwszy nim o ścianę, krzyknął: „Nie cierpię pieczonego

bobu!"

146

Namawiam cię do jednej
tylko dyscypliny: jest nią
samoświadomość, wolność.
Słuchaj swojego ciała. Ma
ono ogromną mądrość.

Apteka dla duszy

„Nasreddinie, nie rozumiem cię - zdumiała się Ŝona. - W po-

niedziałek pieczony bób ci smakował, we wtorek smakował, we
środę smakował i nagle we czwartek mówisz, Ŝe go nie cierpisz?
To nielogiczne!"

Zwykle człowiek nie moŜe Ŝywić się tym samym kaŜdego

dnia. Jednak przyczyna nie tkwi w tym, Ŝe jest to to samo danie,
ale w tym, Ŝe nie jest dla niego odpowiednie. Przez jeden dzień
moŜesz je tolerować, ale dwa to juŜ za duŜo. Jak mógłbyś
tolerować je codziennie? Ale jeśli coś jest dla ciebie odpowie-
dnie, wtedy nie ma problemu. MoŜesz jeść to przez całe Ŝycie i
kaŜdego dnia będzie ci smakować, poniewaŜ przynosi harmonię.
Po prostu odpowiada ci, współgra z tobą.

WciąŜ oddychasz - tym samym powietrzem. WciąŜ się kąpiesz

- to ciągle ta sama woda. WciąŜ śpisz - to ten sam sen. Ale od-

powiadają ci, więc wszystko jest w porząd

ku. Wtedy nie jest to

powtórka.

Jeśli Ŝyjesz w zgodzie z naturą, wtedy nie

przejmujesz się dniem wczorajszym, który

przeminął, nie zaprzątasz nim sobie głowy.

Nie porównujesz swojego wczoraj z

dzisiaj i nie planujesz jutra. Po prostu
Ŝyjesz tu i teraz, cieszysz się obecną chwil

Cieszenie się chwilą nie ma nic

wspólnego  z  nowościami.  WiąŜe  się  z  harmonią.  MoŜesz
kaŜdego  dnia  wprowadzać  jakieś  nowinki,  ale  jeśli  nie  są  dla
ciebie  dobre,  będziesz  tylko  gonić  od  jednej  do  drugiej,  nie
zaznając spoczynku.

Cokolwiek robię, nie jest to wymuszone, ale spontaniczne. W

ten sposób stopniowo uświadomiłem sobie potrzeby swojego
ciała. Zawsze go słucham. Nigdy nie narzuciłbym ciału tego, co
dyktuje umysł. Postępuj tak samo, a będziesz wiódł szczęśliwsze
i błogie Ŝycie.

Łgczność ciała i umysłu

149

Recepty

Połącz się z ciałem w stanie zdrowia

Utrzymywanie  kontaktu  z  ciałem  oznacza  głęboką  wraŜliwość.
Człowiek  moŜe  wcale  nie  czuć,  Ŝe  ma  ciało  -  odczuwa  je  naj-
częściej tylko wtedy, gdy jest chory. Pojawia się ból głowy i na-
gle odczuwasz głowę; gdy głowa cię nie boli, nie masz z nią kon-
taktu.  Boli  cię  noga  -  uświadamiasz  sobie  jej  istnienie.  Masz
świadomość ciała tylko wtedy, gdy coś jest nie tak.

Kiedy wszystko jest w porządku, jesteś całkowicie nieświa-

domy. Ale kiedy wszystko jest dobrze, teŜ moŜna nawiązać
kontakt z ciałem. Gdy coś jest źle - w istocie nawiązujesz
kontakt z chorobą, z tym, co nie funkcjonuje dobrze, zatracając
świadomość dobrego samopoczucia.

Głowę masz przez cały czas, lecz dopiero, kiedy pojawia się

ból, nawiązujesz kontakt. Tyle Ŝe nie z głową, lecz z bólem!
Kontakt z głową moŜliwy jest tylko wtedy, gdy nie ma bólu, a
głowę wypełnia dobre samopoczucie.

Niemal całkowicie utraciliśmy tę zdolność. Gdy wszystko jest

w porządku, nie mamy kontaktu. Nasz kontakt jest więc tylko mia-
rą stanu zagroŜenia. Jest ból głowy - potrzeba naprawy, potrzeba
leków, naleŜy coś zrobić, więc nawiązujesz w tym celu kontakt.

Spróbuj skontaktować się z ciałem, gdy wszystko jest dobrze.

PołóŜ się na trawie, zamknij oczy, poczuj, co dzieje się w tobie -
jak szemrze w tobie dobre samopoczucie. PołóŜ się w rzece.
Woda dotyka ciała i ochładza kaŜdą komórkę. Poczuj w sobie, jak
napływa chłód, komórka po komórce, jak wnika w ciało. Ciało
jest niezwykłe, to jeden z cudów natury.

148

Cieszenie się chwilą nie ma nic
wspólnego z nowościami. WiąŜe
się z harmonią. MoŜesz kaŜdego
dnia wprowadzać jakieś
nowinki, ale jeśli nie są dla
ciebie dobre, będziesz tyko gonić
od jednej do drugie, nie zaznając
spoczynku.

Ciało jest głęboko
zakorzenione w
egzystencji, a umysł
prześlizguje się po
powierzchni.

Apteka dla duszy

Usiądź w słońcu. Pozwól promieniom penetrować ciało. Po-

czuj, jak ciepło przenika w głąb, coraz dalej, jak dociera do krwi
i do kaŜdej kości. Słońce jest Ŝyciem, źródłem. Siedząc z za-
mkniętymi oczami, po prostu poczuj to, co się dzieje. Pozostań
czujny, obserwuj i ciesz się.

Stopniowo zaczniesz uświadamiać sobie delikatną harmonię,

rozbrzmiewającą w tobie piękną muzykę. Wtedy nawiąŜesz
kontakt z ciałem. W przeciwnym razie będziesz dźwigał martwe
ciało.

Postaraj się mieć więcej wraŜliwości dla swojego ciała. Słuchaj

go. Mówi do ciebie wiele rzeczy, ale ty - skupiony na tym, co

mówi głowa - nigdy go nie słyszysz. Gdy

pojawia się konflikt między umysłem i
ciałem, ciało prawie zawsze ma rację
poniewaŜ jest poniewaŜ naturalne, a umysł
jest wytworem społeczeństwa. Ciało naleŜy

do niezmierzonej natury, a umysł do społeczeństwa, twojej
grupy społecznej, pokolenia i epoki. Ciało jest głęboko
zakorzenione w egzystencji, a umysł prześlizguje się po
powierzchni. Ale ty zawsze słuchasz głowy, nigdy nie słuchasz cia-
ła. Przez to przyzwyczajenie kontakt zostaje przerwany.

Ciało porusza się wokół serca, tak jak Układ Słoneczny krąŜy

wokół Słońca. OŜyłeś, gdy twoje serce zaczęło bić, i umrzesz,
gdy przestanie.

Serce to słoneczne centrum twojego ciała. Miej jego świa-

domość. Ale moŜesz osiągnąć to tylko przez stopniowe uświa-
damianie sobie całego ciała.

Medytacja w ruchu

Wprowadzaj do swojej medytacji coraz więcej ruchu. Bieganie
moŜe być piękną medytacją, pływanie moŜe być piękną

Łgczność ciało i umysłu

151

medytacją, taniec moŜe być piękną medytacją. Do ruchu trzeba
dodać tylko uwaŜną świadomość. Ruch i świadomość - oto prze-
pis. Biegaj, ale rób to świadomie, bądź czujny.

Zachowywanie czujności w ruchu jest proste i naturalne.

Kiedy siedzisz w ciszy, naturalne jest, Ŝe przysypiasz. Gdy leŜysz
na kanapie, trudno ci jest być uwaŜnym, poniewaŜ cała sytuacja
sprzyja  zaśnięciu.  Ale  w  ruchu  na  pewno  nie  zaśniesz.  Fun-
kcjonujesz  z  duŜo  większą  uwagą.  Jedyny  problem  stanowi  to,
Ŝe ruch moŜe stać się mechaniczny. MoŜna biegać mechanicznie.
MoŜna  stać  się  ekspertem,  profesjonalnym  biegaczem.  Wtedy
uwaga  nie  jest  juŜ  potrzebna.  Ciało  biegnie  jak  mechanizm,
automat i tracisz istotę rzeczy.

Nigdy nie stawaj się zawodowcem w bieganiu. Pozostań ama-

torem,  tak  Ŝeby  zachować  świadomość.  Jeśli  odczujesz,  Ŝe  bie-
ganie stało się automatyczne, porzuć je. Spróbuj pływania. Jeśli i
ono stanie się automatyczne, tańcz. Musisz pamiętać, Ŝe ruch to
jedynie  okoliczność,  która  ma  powodować  rozbudzą  świado-
mość. Dopóki wzbudza on w tobie świadomość, jest dobry; gdy
przestanie,  stanie  się  bezuŜyteczny.  Zmień  go  wtedy  na  inną
aktywność,  która  znów  wywoła  w  tobie  uwagę.  Nigdy  nie
pozwól Ŝadnej czynności stać się automatyczną.

Bieg w wyobraźni

Jeśli moŜesz biegać, inny rodzaj medytacji nie będzie potrzebny
- to wystarczy!

KaŜda czynność, której potrafisz oddać się całkowicie, staje

się  medytacją,  a  bieganie  jest  tak  cudowne,  Ŝe  łatwo  jest  się  w
nim  całkowicie  zatracić.  Masz  styczność  z  wszystkimi
Ŝywiołami  -  ze  słońcem,  powietrzem,  ziemią  i  niebem.  Masz
kontakt z egzystencją. Gdy biegasz, twój oddech naturalnie staje

150

152

Apteka dla duszy

Łgczność ciała i umysłu

153

się głęboki i zaczyna masować ośrodek hara, z którego uwalnia
się energia medytacyjna. Znajduje się on tuŜ poniŜej pępka, pięć
centymetrów pod nim. Gdy oddech staje się głęboki, masuje go i
oŜywia.

Kiedy twoja krew jest czysta i nieskaŜona truciznami i zanie-

czyszczeniami, jest czerwona i Ŝywa, pełna radości, a kaŜda jej
kropla tańczy w tobie - wtedy jesteś w odpowiednim nastroju do
medytacji. Wtedy nie ma potrzeby pracować nad nią: ona po
prostu się dzieje!

Cudowne jest bieganie pod wiatr. To jak taniec wszystkich

Ŝywiołów.

Podczas biegu nie moŜesz myśleć. Jeśli myślisz, nie bieg-

niesz dobrze. Gdy oddajesz się całkowicie bieganiu, myślenie
znika. Stajesz się tak „ziemski", Ŝe głowa przestaje funkcjono-
wać. Ciało jest tak aktywne, Ŝe nie starcza energii na myślenie;
myślenie zatrzymuje się.

W medytacji dojdziesz do momentów, które pojawiają się,

gdy biegasz. Podczas biegu dojdziesz do momentów, które
pojawiają się w medytacji. Stopniowo oba stopią się w jedno.
Wtedy nie będzie potrzeby wykonywać ich oddzielnie - będziesz
mógł biegać i medytować; medytować i biegać.

Od czasu do czasu wypróbuj taką oto
technikę: leŜąc w łóŜku, wyobraŜaj sobie, Ŝe
biegniesz. Wyobraź sobie całą scenerię:

    drzewa, wiatr, słońce, plaŜę i słone powietrze.
            Wyobraź sobie wszystko, ujrzyj to, i spraw, by było tak kolorowe jak to
           tylko moŜliwe.

Przypomnij sobie jakiś poranek, który najbardziej ci się po-

dobał, gdy biegałeś po plaŜy lub w lesie. Niech całkowicie cię
wypełni... Poczuj nawet zapach drzew, sosen lub zapach plaŜy.
Wszystko, co ci się podobało, wyobraŜaj sobie niemal tak, jak-

by działo się to teraz naprawdę. W końcu zacznij w wyobraźni
biegnąć.

ZauwaŜysz, Ŝe zmieni się twój oddech. Biegnij... i okaŜe się,

Ŝe moŜesz tak biec długie kilometry. Nie ma końca; moŜesz ro-
bić to godzinami. Będziesz zaskoczony, Ŝe wykonując to
ćwiczenie w pozycji leŜącej, ponownie dojdziesz do momentów,
w których pojawi się medytacja.

Więc jeśli kiedyś z jakiegoś powodu nie będziesz mógł bie-

gać - będziesz chory albo sytuacja nie pozwoli ci na to lub
uznasz, Ŝe w mieście nie warto biegać - moŜesz to zrobić na
leŜąco i uzyskać te same efekty.

Namów swoje ciało do odpręŜenia

W relaksacji musisz się po prostu odpręŜyć, nie skupiać się -jest
ona przeciwieństwem koncentracji. Podam ci pewną metodę,
którą moŜesz zacząć stosować wieczorem.

Zanim pójdziesz spać, usiądź na krześle. Usiądź wygodnie -

komfort jest najwaŜniejszym elementem tej metody. Abyś się zre-
laksował, musi ci być wygodnie, więc spraw, byś tak się poczuł.
Przyjmij taką pozycję, jaką chcesz, zamknij oczy i odpręŜ ciało.
Od palców u nóg aŜ po głowę poczuj, gdzie odczuwasz napięcie.
Jeśli czujesz je w kolanie, odpręŜ kolano. Dotknij go i powiedz
mu: „Proszę, odpręŜ się". Jeśli czujesz napięcie gdzieś w
raminach, dotknij tego miejsca i powiedz: „Proszę, odpręŜ się".

Po upływie tygodnia będziesz w stanie komunikować się ze

swoim ciałem. A gdy zaczniesz się z nim porozumiewać, wszy-
stko stanie się łatwe.

Do niczego ciała nie zmuszaj; próbuj je przekonać. Nie po-

winieneś z nim walczyć. To paskudne, okrutne, agresywne, a
kaŜdy kolejny konflikt wywoła tylko jeszcze większe napięcie.

Jeśli myślisz, nie
biegniesz dobrze. Gdy
oddajesz się całkowicie
bieganiu, myślenie znika.

Apteka dla duszy

Nie moŜesz być w konflikcie - niech podstawą będzie

wygoda. Ciało to tak piękny podarunek od istnienia, Ŝe walka z
nim jest negowaniem wartości stworzenia. Ciało jest kaplicą, a
my się w niej chronimy, jest świątynią. Mieszkamy w niej i
musimy o nią dbać. To nasz obowiązek.

Postępuj tak przez siedem dni (...). Na początku będzie to

wydawać się absurdalne, poniewaŜ nie nauczono nas rozmowy z
własnym  ciałem  -  ale  dzięki  temu  naprawdę  mogą  się  dziać
cuda. Pierwszą sprawą jest odpręŜenie się na krześle w półmroku
lub  przyćmionym  świetle;  zrób  tak,  jak  lubisz.  Światło  nie  po-
winno być jasne. Powiedz wszystkim: „Przez dwadzieścia minut
niech  nikt  mnie  nie  rozprasza,  Ŝadnych  telefonów,  nic".  Niech
będzie tak, jakby na te dwadzieścia minut cały świat zniknął.

Zamknij drzwi, załóŜ luźne ubranie, tak Ŝeby nic cię nie ucis-

kało, zrelaksuj się na krześle i zacznij odczuwać, skąd bije na-
pięcie. Znajdziesz wiele takich miejsc. Właśnie je musisz odprę-
Ŝyć w pierwszej kolejności, poniewaŜ dopóki ciało będzie spięte,
umysł nie będzie mógł się zrelaksować. Ciało umoŜliwia umys-
łowi odpręŜenie. Staje się środkiem relaksacji.

Dotykaj tego miejsca. Tam, gdzie czujesz napięcie, dotykaj

ciała z głębokim uczuciem i współczuciem. Ciało jest twoim
sługą, a ty nic za nie nie płaciłeś - dostałeś je w podarunku. Jest
ono tak skomplikowane, tak złoŜone, Ŝe do tej pory nauce nie
udało się skonstruować nic mu równego.

Lecz my nigdy o nim nie myślimy, nie kochamy ciała. Wręcz

przeciwnie, złościmy się na nie. Ciało to jeden z pradawnych koz-
łów ofiarnych. MoŜesz go wszystkim obrzucić; ciało jest nieme i nie
moŜe się odwzajemnić. Nie moŜe odpowiedzieć, nie moŜe krzyknąć,
Ŝe się mylisz. Więc cokolwiek powiesz, ciało nie protestuje.

Uświadom sobie kaŜdy zakamarek swojego ciała. Otocz je

miłosierdziem, współczuciem, troską. Zajmie to co najmniej

Łgczność ciała i umysłu

_______________________________________ 155

pięć minut, a ty poczujesz się bardzo wiotki, zrelaksowany, pra-
wie śpiący.

Wtedy przenieś uwagę na oddech, zrelaksuj i jego. Ciało to ze-

wnętrzna część nas, świadomość jest częścią wewnętrzną, a od-
dech to łączący je most. Więc gdy ciało jest odpręŜone, po prostu za-
mknij oczy i zobacz swój oddech, jego teŜ zrelaksuj. Porozmawiaj
z nim: „Proszę, odpręŜ się. Bądź naturalny". ZauwaŜysz, Ŝe w mo-
mencie gdy powiesz: „Proszę, odpręŜ się", coś subtelnie zaskoczy.

Normalnie oddech jest bardzo nienaturalny. Zapomnieliśmy,

jak go relaksować. PoniewaŜ przez cały czas jesteśmy spięci,
przyzwyczailiśmy się, Ŝe oddech teŜ musi taki być. ToteŜ po
prostu powiedz mu dwa lub trzy razy, Ŝeby się uspokoił, a potem
zamilknij.

Bądź bardziej wraŜliwy

Bądź bardziej wraŜliwy. A nie moŜna być wraŜliwym tylko w jed-
nym wymiarze. Albo człowiek jest wraŜliwy we wszystkich wy-
miarach, albo w Ŝadnym. WraŜliwość przynaleŜy do całej twojej
osoby. Bądź więc wraŜliwszy. Wtedy codziennie będziesz w sta-
nie odczuwać, co się dzieje dookoła.

Kiedy np. spacerujesz w słońcu, poczuj promienie na swojej

twarzy; bądź wraŜliwy. Ten delikatny dotyk. Promienie cię ude-
rzają. Jeśli potrafisz je poczuć, będziesz w stanie poczuć takŜe
wewnętrzne światło, gdy na ciebie spłynie.

Gdy leŜysz w parku, poczuj trawę. Poczuj otaczającą cię zie-

leń. Poczuj róŜnicę w wilgotności. Poczuj zapach ziemi. Jeśli nie
jesteś w stanie tego dokonać, nie poczujesz takŜe, gdy coś za-
cznie się dziać wewnątrz ciebie.

Zacznij od zewnątrz, poniewaŜ jest to łatwiejsze. Jeśli nie

moŜesz poczuć tego, co znajduje się na zewnątrz, tym bardziej

154

Jeśli nie czujesz promieni
słońca,

jeśli

nie

czujesz

deszczu,  jeśli  nie  czujesz
trawy, jeśli nie jesteś w stanie
poczuć  niczego  co  cię  otacza,
atmosfery,  wtedy  nie  pozujesz
głębokich  rzeczy,  takich  jak
miłość czy współczucie.

156 __________________________________________________ Apteka dla duszy

nie poczujesz tego, co jest w środku. W Ŝyciu bądź bardziej
poetą niŜ menedŜerem. Czasami bycie wraŜliwym nic nie
kosztuje.

Czy czujesz wodę, gdy bierzesz kąpiel? Traktujesz to jak ru-

tynę - wchodzisz i wychodzisz. Poczuj to przez kilka minut. Po
prostu  bądź  pod  prysznicem  i  poczuj  wodę,  poczuj,  jak  spływa
po  tobie.  MoŜe  się  to  stać  bardzo  głębokim  doznaniem,  ponie-
waŜ  woda  to  Ŝycie.  W  dziewięćdziesięciu procentach składamy
się z wody. Jeśli nie jesteś w stanie poczuć wody spływającej po
tobie, nie poczujesz teŜ falowania wody w swoim ciele.

śycie narodziło się w morzu, a my mamy w organizmie wodę

z  solą.  Idź  popływać  w  morzu  i  poczuj  otaczającą  cię  wodę.
Wkrótce  przekonasz  się,  Ŝe  jesteś częścią morza i Ŝe twoja we-
wnętrzna część naleŜy do morza. Poczujesz to. Gdy jest księŜyc i
ocean  faluje  w  reakcji  na  niego,  twoje  ciało  równieŜ  zacznie
falować. Robi to zawsze, ale ty tego nie czujesz. A jeśli nie czu-
jesz czegoś tak znacznego, problemem będzie teŜ odczucie cze-
goś tak subtelnego jak medytacja.

Jak moŜesz odczuwać miłość? Wszyscy cierpią. Widziałem

tysiące  ludzi  pogrąŜonych  w  głębokim  bólu.  Cierpieli  z  braku
miłości. Chcą kochać i chcą być kochani, ale problem polega na
tym,  Ŝe  nawet  jeśli  ich  pokochasz,  oni  tego  nie  poczują.  Będą
wciąŜ  pytać:  „Kochasz  mnie?"  Co  masz  robić?  Jeśli  powiesz:
„Tak",  nie  uwierzą,  poniewaŜ  tego  nie  czują.  Jeśli  powiesz:
„Nie", będą uraŜeni.

Jeśli nie czujesz promieni słońca, jeśli nie czujesz deszczu,

jeśli nie czujesz trawy, jeśli nie jesteś w stanie poczuć niczego,
co cię otacza, atmosfery - wtedy nie poczujesz głębokich rzeczy
takich jak miłość czy współczucie; to bardzo trudne. Potrafisz
odczuwać jedynie gniew, przemoc, smutek, poniewaŜ są
brutalne. Do twojego wnętrza prowadzi ścieŜka subtelności. Im

Łgczność ciała i umysłu

157

subtelniej sza jest twoja medytacja, tym subtelniejsze będzie od-
czucie. Ale musisz się przygotować.

Medytacja nie jest czymś, co wykonujesz przez godzinę i pu-

szczasz potem w niepamięć. Całe Ŝycie powinno być medytacją.
Tylko wtedy zaczniesz odczuwać. Kiedy mówię, Ŝe całe Ŝycie ma
być  medytacją,  nie  mam  na  myśli  zamykania  oczu  na dwadzie-
ścia  cztery  godziny,  siedzenia  kamieniem  i  medytowania  -  nie!
Gdziekolwiek  jesteś,  moŜesz  być  wraŜliwy,  a  ta  wraŜliwość
będzie przynosić ci korzyść.

Czy potrafisz szlochać? Potrafisz śmiać się spontanicznie?

Potrafisz spontanicznie tańczyć? Spontanicznie kochać? Jeśli
nie, jak masz nauczyć się medytować? Czy umiesz się bawić? To
trudne! Wszystko stało się trudne. Człowiek stał się
niewraŜliwy.

Przywróć sobie wraŜliwość. Odzyskaj ją! Pobaw się troszkę! Bycie
figlarnym to bycie

religijnym. Śmiej się, szlochaj, śpiewaj, rób coś

spontanicznie całym swoim sercem. Zrelaksuj

ciało, uspokój oddech, zachowuj się tak,
jakbyś znów był dzieckiem.

Odzyskaj uczucia - mniej myślenia, więcej

emocji. śyj bardziej sercem niŜ głową.

Niekiedy Ŝyj tylko ciałem, zapomnij

o  duszy.  śyj  całkowicie  ciałem  –
poniewaŜ  jeśli  nie  potrafisz  odczuwać
nawet  własnego  ciała,  nie  poczujesz  swojej  duszy.  Pamiętaj  o
tym.  Wróć  do  ciała.  Tak  naprawdę  jedynie  krąŜymy  w  okolicy
swego  ciała;  nie  jesteśmy  w  nim.  KaŜdy  boi  się  być  w  ciele.
Społeczeństwo  wytworzyło  ten  strach.  Jest  on  głęboko
zakorzeniony.

Wróć do swojego ciała, wprowadź się do niego ponownie.

Bądź jak niewinne zwierzę. Obserwuj skaczące i biegające zwie-
rzęta. Czasami skacz i biegaj tak jak one - wtedy wrócisz do
swojego ciała. Wtedy poczujesz je, poczujesz promienie słoń-

Kiedy mówię, Ŝe cale Ŝycie ma
być medytacją, nie mam na
myśli zamykania oczu na 24
godziny, siedzenia kamieniem
i

medytowania

nie!

Gdziekolwiek jesteś moŜesz
być wraŜliwy a ta wraŜliwość
stanie się twoją nagrodą.

158

Apteka dla duszy

Łgczność ciała i umysłu

159

ca, deszcz, wiejący wiatr. Jedynie bycie świadomym tego, co

dzieje się naokoło ciebie, pozwoli ci odczuwać to, co dzieje się

w tobie.

Dla palaczy (1)

Ssanie kciuka jest lepsze niŜ palenie i ułatwi ci pozbycie się na-
łogu. Musisz zrozumieć pewną rzecz: jeśli ssałeś kciuk, a potem
przestałeś,  to  jako  substytut  wybrałeś  palenie.  Twoim  proble-
mem  nie  jest  palenie  -  nie  moŜesz  nic  z  nim  zrobić.  NiewaŜne,
jak bardzo będziesz się starał, nigdy ci się nie powiedzie, ponie-
waŜ nie jest ono twoim najwaŜniejszym problemem; jego istota
leŜy  gdzie  indziej.  Zmieniłeś  go.  Porzuciłeś  prawdziwy  i  za-
stąpiłeś go sztucznym.

Sugeruję, Ŝebyś zapomniał o walce z paleniem i zaczął ssać

kciuk. Nie przejmuj się -jest to piękne, po prostu piękne. Nie

ma w tym nic złego, poniewaŜ nie jest to szkodliwe. Zacznij ssać

kciuk, a gdy to zrobisz, zniknie potrzeba palenia. Gdy ona zaś

zniknie, oznaczać to będzie, Ŝe jesteśmy na
właściwej drodze. Ssij kciuk przez kilka
miesięcy, porzucając wieloletni nałóg
palenia.
Ssij kciuk przez sześć czy dziewięć
miesięcy nie wstydź się tego, poniewaŜ nie
ma w tym nic złego.
Porzuć więc palenie i zamiast niego

zacznij ssać kciuk. Cofnij się, uwstecznij. Po sześciu czy
dziewięciu miesiącach, gdy chęć palenia całkowicie zniknie,
zastąp ssanie kciuka czymś innym. Zacznij codziennie pić mleko
z butelki dla niemowląt... codziennie. Delektuj się nim tak, jakby
płynęło z piersi, i nie wstydź się tego. Delektuj się tak kaŜdego
wieczoru przez piętnaście minut. Zapewni ci to bardzo

głęboki sen. I kładź się spać z butelką. Rano, gdy otworzysz oczy,
znajdziesz butelkę i znów będziesz mógł possać trochę ciepłego
mleka. Rób to równieŜ w dzień - dwa czy trzy razy... Nie pij
duŜo, tylko troszkę.

Najpierw rzuć palenie papierosów, a zastąp je ssaniem

kciuka. Później porzuć kciuk. Dalej cofasz się do ssania piersi -
tym  razem  na  niby  -  i  od  tego  momentu  pewne  rzeczy  zaczną
znikać.  Zaledwie  po  kilku  dniach  zauwaŜysz,  Ŝe  juŜ  nie  ma
potrzeby  robić  niczego  (...).  Najpierw  będziesz  pić  cztery,  pięć

lub sześć razy dziennie, następnie trzy razy, potem dwa, w końcu
raz. Pewnego dnia poczujesz po prostu, Ŝe juŜ tego nie
potrzebujesz (...). Ale to musi zaniknąć w ten sposób.

Nigdy nie wygrasz z paleniem w otwartej walce. Miliony lu-

dzi walczą i nie odnoszą sukcesu, poniewaŜ nie przechodzą całej
procedury. Musisz podejść do tego naukowo. Cofnąć się do
korzeni. Przyczyną jest tęsknota za piersią matki. Być moŜe nie
dawała ci jej tak często, jak chciałeś? To pragnienie pozostało w
tobie, nie odeszło, a wraz z nim pozostało w tobie coś z
niezaspokojonego dziecka.

Gdy odpowiednio uporasz się z problemem, po raz pierwszy

odkryjesz, Ŝe dorosłeś. Gdy zniknie dziecko i potrzeba ssania
matczynej piersi, poczujesz nagły przyrost energii. Coś, co było
uwięzione w klatce, zostało uwolnione. Wydoroślejesz.

Gdy odkryjesz korzeń, moŜesz go odciąć. Ale nie znając go,

jesteś w stanie walczyć jedynie z cieniem i wciąŜ mu ulegać,
nigdy nie odniesiesz zwycięstwa.

Niech ten proces zrywania z paleniem trwa nawet rok. Nie

tylko palenie zniknie, ale ty się zmienisz. Coś w tobie, coś fun-
damentalnego, coś, co cię powstrzymuje, zniknie. Twoje ciało
będzie zdrowsze, umysł stanie się ostrzejszy i inteligentniejszy.
Dorośniesz pod kaŜdym względem.

Jeśli

nie

potrafisz

odczuwać nawet własnego
ciała, nie poczujesz swojej
duszy.

Apteka dla duszy

Dla palaczy (2)

Radziłbym,  Ŝebyś  palii  tyle,  ile  chcesz.  To  nie  jest  najcięŜszy
grzech. Gwarantuję ci to -wezmę za to odpowiedzialność. Biorę
ten  grzech  na  siebie,  więc  jeśli  w  dniu  Sądu  Ostatecznego  spot-
kasz Boga, powiedz Mu, Ŝe ten oto człowiek jest odpowiedzial-
ny.  Stanę  tam jako świadek i potwierdzę to. Więc nie przejmuj
się, Ŝe jest to grzechem. Zrelaksuj się i nie staraj się go odrzucić
za wszelką cenę. To nie pomoŜe.

Oto co sugeruję: pal tyle, ile chcesz - lecz pal medytacyjnie.

Jeśli wyznawcy zen mogą medytacyjnie pić herbatę, to dlaczego
ty  nie  mógłbyś  w  ten  sposób  palić?  Tak  naprawdę  herbata  za-
wiera ten sam środek pobudzający co papierosy. To ten sam śro-
dek,  nie  ma  między  nimi  wielkiej  róŜnicy.  Pal  medytacyjnie,  z
religijnością.  Przekształć  to  w  ceremonię.  Spróbuj  mojego
sposobu.

Wydziel w domu mały kącik tylko do palenia: niewielką świą-

tynię poświęconą bogu palenia. Najpierw pokłoń się paczce pa-
pierosów.  Porozmawiajcie  -  rozmawiaj  z  papierosami.  Zapytaj:
„Co u was?" A potem powoli wyjmij papierosa - bardzo powoli,
tak  wolno  jak  tylko  moŜesz,  poniewaŜ  tylko  wtedy  zachowasz
rozbudzoną uwagę. Nie rób tego mechanicznie, tak jak dzieje się
to  zawsze.  Następnie  postukaj  papierosem  w  paczkę  -  powoli.
Rób  to  tak  długo,  jak  tylko  będziesz  chciał.  Nie  ma  pośpiechu.
Wyjmij  zapalniczkę.  Ukłoń  jej  się.  To  wspaniali  bogowie  i
boginie! Światło jest bogiem, więc dlaczego zapalniczka nie moŜe
nim być?

Następnie zacznij palić - bardzo powoli, jakbyś oddawał się

buddyjskiej medytacji. Nie rób tego jak oddechy pranajamy,
krótko i szybko. Rób to głęboko i bardzo powoli. Budda mówi:

Łgczność ciała i umysłu

________________________________________________161

„oddychaj naturalnie". Więc ty pal naturalnie - powoli, bez po-
śpiechu.  Jeśli  jest  to  grzech,  śpieszysz  się.  Jeśli  jest  to  grzech,
chcesz  to  jak  najszybciej  zakończyć.  Jeśli  jest  to  grzech,  nie
chcesz na to patrzeć. Paląc, czytasz gazetę. Kto chciałby patrzeć
na  grzech?  Ale  to  nie  jest  grzech,  więc  patrz,  obserwuj  kaŜdą
swoją czynność.

Podziel czynności na krótkie etapy, tak Ŝebyś mógł wykony-

wać je bardzo wolno. Będziesz zaskoczony: obserwując palenie,
sprawisz,  Ŝe  będziesz  palił  coraz  mniej.  Pewnego  dnia  nagle
zniknie.  Nie  włoŜyłeś  w  to  Ŝadnego  wysiłku.  Samo  zniknęło,
poniewaŜ uświadamiając sobie martwe przyzwyczajenie, rutynę,
mechaniczny  nawyk,  wytworzyłeś,  uwolniłeś  w  sobie  nową
świadomość. Jedynie ta energia moŜe ci pomóc. Nic innego.

Tak samo jest ze wszystkim w Ŝyciu. Nie staraj się na siłę zmie-

niać siebie. To pozostawia blizny. Nawet jeśli się zmienisz, zmia-
na będzie powierzchowna, a ty znajdziesz sobie substytut gdzieś
indziej. Będziesz musiał go znaleźć, inaczej poczujesz się pusty.

Gdy coś dzieje się samo z siebie, poniewaŜ wyciszyłeś się i

uświadomiłeś sobie związaną z tym głupotę, gdy nie potrzeba
wysiłku, gdy coś po prostu spada jak martwy liść z drzewa - nie
pozostawia to po sobie Ŝadnych blizn ani nie pozostawia ego.

Jeśli porzucasz coś z wysiłkiem, wzmacnia to twoje ego.

Zaczynasz myśleć: „Teraz jestem człowiekiem cnotliwym,
poniewaŜ nie palę". Jeśli myślisz, Ŝe palenie
to

grzech, oczywiste jest, Ŝe jeśli je rzucisz,

będziesz uwaŜał się za

cnotliwego.

Tacy właśnie są ci wszyscy cnotliwi lu-

dzie. Jeden nie pali, drugi nie pije, jeszcze inny je tylko raz
dziennie, ktoś tam nie je w nocy, tamten przestał nocą nawet pić
wodę... i wszyscy oni to wielcy święci! Oto jakość świętości,
wielkie cnoty! Zrobiliśmy z religii głupstwo, straciła ona całą

160

162 ___________________________________________ Apteka dla duszy

swoją wspaniałość. Stała się tak głupia, jak głupi są ludzie. Ale
wszystko zaleŜy od twojego podejścia: jeśli uwaŜasz, Ŝe coś jest
grzechem, twoją cnotą będzie tego przeciwieństwo.

Podkreślam: niepalenie nie jest cnotą; palenie to nie grzech.

Świadomość jest cnotą; nieświadomość jest grzechem. To prawo
odnosi się do całego twojego Ŝycia.

Jedz to, co z tobą współgra

Są dwa rodzaje Ŝywności. Pierwszym są dania, które lubisz,
które ci smakują, na myśl o których cieknie ci ślinka. Nie ma w
tym nic złego, ale dobrze, Ŝebyś rozumiał pewien trik z tym
związany.

Pewne produkty czy potrawy mają dla nas niezwykły urok.

Ale wynika on z tego, Ŝe widzisz je wokół siebie. Wchodzisz do
hotelu lub restauracji i widzisz jakieś potrawy... zapach z zaple-
cza,  kolory,  aromat.  Nie  myślałeś  o  tym  daniu,  ale  nagle  cię
zainteresowało.  Nie  jest  twoją  prawdziwą  potrzebą.  MoŜesz
zjeść, ale nie będziesz czuł się zaspokojony. Będziesz jadł i jadł,
i  nic  się  nie  stanie,  nie  wyniknie  z  tego  zaspokojenie  -  a
zaspokojenie jest sprawą najwaŜniejszą. To niezaspokojenie jest
źródłem obsesji na punkcie jedzenia.

KaŜdego dnia przed jedzeniem po prostu medytuj. Zamknij

oczy i poczuj, czego potrzebuje twoje ciało - czymkolwiek mia-
łoby to być. Nie widzisz jedzenia i nie masz do niego dostępu.
Po prostu czujesz siebie, to, czego potrzebuje twoje ciało, to, na
co masz ochotę, to, czego bardzo chcesz. Taki jest właśnie drugi
rodzaj jedzenia.

Dr Leonard Pearson nazwał je „Ŝywnością rezonującą" - taką,

która współgra z tobą. Zjedz tyle, na ile masz ochotę, ale trzymaj
się jej. Pierwszy rodzaj jedzenia nazwał zaś „Ŝywnością

Łgczność ciała i umysłu

163

nęcącą" - gdy staje się dostępna, zaczynasz się nią interesować.
Nie  wynika  to  z  twojej  prawdziwej  potrzeby,  lecz  jest  sprawką
umysłu.  Jeśli  umiesz  wybrać  jedzenie,  które  współgra  z  tobą,
moŜesz  zjeść  tyle,  ile  tylko  chcesz,  i  nie  będziesz  cierpiał,
poniewaŜ  w  pełni  cię  zaspokoi.  Ciało  poŜąda  tego,  co  jest  mu
potrzebne; nie pragnie niczego innego. Pojawi się zaspokojenie,
a wtedy człowiek nie je więcej, niŜ potrzebuje.

Problem rodzi się tylko wtedy, gdy jesz potrawy „nęcące" -

widzisz je, zaczynasz mieć na nie ochotę i je zjadasz. Nie mogą
cię zaspokoić, poniewaŜ ciało ich nie potrzebuje. Czujesz się więc
niezaspokojony. W stanie tym jesz jeszcze więcej, ale bez wzglę-
du na to, ile zjesz, nie zaspokoi cię to, poniewaŜ nie tego po-
trzebujesz.

Musisz zaspokoić podstawowe pragnienie, a wtedy drugie

zniknie. Potrwa to kilka dni lub nawet kilka tygodni, ale nauczysz
się odczuwać, co naprawdę do ciebie przemawia. Zjadaj tego, ile
chcesz.  Nie  przejmuj  się  tym,  co  mówią  inni.  Jeśli  są  to  lody,
jedz lody. Jedz dla własnej satysfakcji, dla wypełnienia serca, a
poczujesz, Ŝe pojawia się zadowolenie. Gdy jesteś zaspokojony,
znika  potrzeba  opychania  się.  To  stan  niezaspokojenia,  nie-
zadowolenia  zmusza  cię  to  bezcelowego  zjadania  coraz  więk-
szych ilości. Masz pełny brzuch, lecz wciąŜ jesteś niezaspokojony.
Wtedy pojawia się problem.

Więc najpierw opanuj to, co jest naturalne i co na pewno na-

dejdzie (...), poniewaŜ jedynie zapomnieliśmy o tym. A to wciąŜ
znajduje się w ciele. Kiedy masz zjeść śniadanie, zamknij oczy i
zobacz, na co masz ochotę, czego naprawdę chcesz. Nie myśl o
tym, co masz w lodówce. Po prostu pomyśl, czego chcesz, idź i
znajdź to, a potem zjedz. Jedz tyle, ile zechcesz. Postępuj tak
przez kilka dni. W końcu poczujesz, Ŝe Ŝadne jedzenie juŜ cię
nie „nęci".

164

___________________________________________

Apteka dla duszy

Po drugie, gdy jesz, dokładnie przeŜuwaj kęsy. Nie połykaj w

pośpiechu. Skoro do przyjemności smakowania dochodzi w
ustach, dlaczego jej nie przedłuŜyć? Zamiast dziesięciu kęsów,
moŜesz cieszyć się jednym, przeŜutym dziesięć razy. Będzie to w
zasadzie dziesięć, jeśli przyjemność czerpiesz ze smaku.

Zatem podczas posiłku lepiej przeŜuwaj jedzenie, poniewaŜ

przyjemne wraŜenia smakowe rodzą się powyŜej gardła. PoniŜej
nie ma smaku, nic z tych rzeczy, więc po co się śpieszyć? Po
prostu Ŝuj dłuŜej i smakuj intensywniej. Zrób wszystko, co tylko
moŜliwe, Ŝeby wydobyć jak najwięcej smaku. Gdy jesz,
najpierw powąchaj potrawę. Ciesz się zapachem, poniewaŜ poło-
wa smaku to zapach.

Wąchaj jedzenie, patrz na nie. Nie ma pośpiechu, nie spiesz

się. Spraw, by była to medytacja. Nawet jeśli ludziom wydaje się,
Ŝe  zwariowałeś,  nie  przejmuj  się.  Po  prostu  obserwuj  danie  z
wszystkich  stron.  Dotykaj  go  z  zamkniętymi  oczami;  dotykaj
policzkiem. Poczuj je w kaŜdy moŜliwy sposób; wąchaj wielokrot-
nie.  Ugryź  mały  kęs  i  przeŜuwaj.  Ciesz  się.  Niech  to  będzie
medytacja. Wystarczy mała ilość jedzenia, aby cię zaspokoić.

Śpij dobrze

rady na bezsenność

Chodź spać regularnie o tej samej godzinie -jeśli kładziesz się o
jedenastej, niech to będzie jedenasta. Po pierwsze więc, trzymaj
się  tej  godziny.  Wtedy  organizm  wejdzie  w  pewien  rytm.  Nie
zmieniaj  pory,  inaczej  wprawisz  ciało  w  konsternację.  Istnieje
biologiczny  rytm,  który  ciało  zagubiło.  Jeśli  postanowisz  kłaść
się o jedenastej, trzymaj się tego. NiezaleŜnie od sytuacji powi-
nieneś kłaść się do łóŜka o jedenastej. MoŜesz wybrać dwunastą
-  dowolną  godzinę,  która  ci  odpowiada  -  ale  musi  to  być
regularne. To pierwsza sprawa.

. Łgczność ciała i umysłu

165

Przed pójściem do łóŜka przez pół godziny Ŝywiołowo tańcz,

tak Ŝeby ciało wyzbyło się całego napięcia. Jeśli masz problemy
z bezsennością, zapewne kładziesz się spać w napięciu. Ono
sprawia, Ŝe nie moŜesz zasnąć. Jeśli więc zamierzasz kłaść się o
jedenastej, zacznij tańczyć o dziesiątej. Tańcz do dziesiątej
trzydzieści.

Następnie weź gorący prysznic lub kąpiel. Zrelaksuj się przez

piętnaście minut. Pozwól całemu ciału odpręŜyć się. Najpierw
taniec, aby pozbyć się napięcia, następnie gorący prysznic. Zre-
sztą gorąca kąpiel jest jeszcze lepsza niŜ prysznic, będziesz mógł
poleŜeć przez piętnaście, dwadzieścia minut, pół godziny czy ca-
łą godzinę - zrelaksować się w wannie.

Następnie coś zjedz, coś ciepłego, nie zimnego (wystarczy go-

rące mleko) i idź spać. Nigdy nie czytaj przed spaniem.

Powinien być to godzinny program: tańcz, wykąp się, zjedz

coś  (moŜe  być  po  prostu  gorące  mleko)  i  kładź  się  spać.  Zgaś
światło i śpij. NiezaleŜnie od tego, czy pojawia się sen czy nie,
nie  przejmuj  się.  Jeśli  nie  nadchodzi,  po  prostu  leŜ  w  ciszy  i
obserwuj  swój  oddech.  Nie  oddychaj  zbyt  intensywnie;  inaczej
się  rozbudzisz.  Pozostaw  oddech  taki,  jaki  jest  -  spokojny.  Po
prostu  obserwuj:  wdech,  wydech,  wdech,  wydech...  Jest  to  tak
monotonne, Ŝe wkrótce zaśniesz. Wszystko, co monotonne, jest
tu  pomocne.  A  oddychanie  jest  monotonne,  nie  zmienia  się...
Powietrze wpływa i wypływa, wpływa...

MoŜesz nawet skorzystać ze słów „wpływa" i „wypływa",

„wpływa" i „wypływa". Powtarzaj po cichu: „Wpływa... wypły-
wa... wpływa... wypływa..." Przerodzi się to w medytację
transcendentalną. Jest ona dobra na sen, nie na przebudzenie!

Jeśli mimo wszystko sen się nie pojawi, nie wstawaj. Nie idź do

lodówki i nie jedz, nie czytaj, nic nie rób. Cokolwiek będzie się
działo, zostań w łóŜku zrelaksowany. Nawet jeśli sen nie przyjdzie,

166 __________________________________________________ Apteka dla duszy

relaksacja jest niemal tak samo cenna jak on - tylko odrobinę
mniej, to wszystko. Jeśli sen daje sto procent wypoczynku, relak-
sacja w łóŜku daje dziewięćdziesiąt. Nie wstawaj, inaczej zakłó-
cisz rytm. Po kilku dniach zauwaŜysz, Ŝe sen przychodzi.

Rano równieŜ wstawaj o konkretnej godzinie, tej samej kaŜ-

dego dnia. Nawet jeśli przez całą noc nie spałeś, to nie ma zna-

czenia - gdy zadzwoni budzik, masz wstać. I nie kładź się spać w
dzień, poniewaŜ moŜesz w ten sposób zakłócić rytm. Jak twój
organizm ma w niego wejść? Nie śpij więc w dzień, to wyklu-
czone. Poczekaj na noc i połóŜ się do łóŜka o jedenastej. Niech
ciało zatęskni za snem. Od jedenastej do szóstej - siedem godzin
wystarczy.

Nawet jeśli w dzień masz ochotę połoŜyć się, idź na spacer,

poczytaj, pośpiewaj, posłuchaj muzyki, ale nie idź spać. Oprzyj
się tej pokusie. Chodzi o to, Ŝeby przywrócić organizmowi rytm.

Wyrzuć śmieci

Zanim  pójdziesz  spać,  zacznij  bełkotać  coś  bez  sensu.
Wystarczy  ze  trzydzieści  minut.  Szybko  cię  to  oczyści.
Normalnie  trwa  to  duŜo  dłuŜej  -  rozmyślasz  i  rozpamiętujesz,
pojawiają się jakieś pomysły i ciągnie się to całą noc. MoŜna to
zrobić w pół godziny!

Bełkot, glosolalia* to najlepszy sposób: po prostu usiądź na

łóŜku, wyłącz światła i zacznij mówić w róŜnych językach. Po-
zwól sobie na wszystkie dźwięki, pozwól na wszystko. Nie przej-
muj się językiem ani gramatyką, nie przejmuj się, co mówisz. To
nie ma nic wspólnego ze znaczeniem słów. Im mniej sensu, tym

jest to bardziej pomocne.

Tu: spontaniczny stowotok (przyp. red. pol.).

Łgczność ciała i umysłu

_________________________________________________ 167

W ten sposób po prostu oczyszczasz umysł ze śmieci, usuwasz

szumy. Niech to będzie cokolwiek - po prostu zacznij i ciągnij
to, ale rób to z pasją, tak jakbyś dyskutował, jakby stawką było
całe twoje Ŝycie. Mówisz bez sensu, nie ma nikogo poza tobą,
ale rób to z pasją, prowadź namiętny dialog. Wystarczy trzydzie-
ści minut, a przez całą noc będziesz potem spal doskonale.

Umysł gromadzi szumy, a kiedy chcesz iść spać, on wciąŜ na-

daje. Wpadł w nawyk, po prostu nie potrafi przestać, to wszy-
stko. Guzik, który włącza go i wyłącza, nie działa. PomoŜe ta me-
toda. Pozwoli ci rozładować energię, wyczyścić się i zasnąć.

Oto co nocą dzieje się w snach i myślach: umysł próbuje

opróŜnić się przed następnym dniem, musi się przygotować.
Zapomniałeś, jak zakańcza się ten proces, a im bardziej się
wysilasz, tym bardziej się rozbudzasz, więc sen staje się trudny.'

Nie chodzi o to, aby zmusić się do snu. Nic nie rób. Myślisz, Ŝe

moŜna  samemu  sprowadzić  sen?  On  po  prostu  przychodzi.  Nie
ma tu niczego, co musisz zrobić. MoŜesz jedynie sprowokować sy-
tuację,  dzięki  której  wydarzy  to  się  łatwiej,  to  wszystko.  Zgaś
światło, przygotuj wygodne posłanie, poduszkę i niech będzie ci
ciepło.  Tylko  tyle  moŜesz  zrobić.  Następnie  przez  pół  godziny
prowadź pasjonujący monolog, bezsensowny monolog.

Dźwięki przyjdą - wypowiedz je -jeden dźwięk będzie pro-

wadził  do  kolejnego.  Wkrótce  będziesz  mówił  po  chińsku,  po
włosku, po francusku i w innych językach, których nie znasz. To
piękne,  poniewaŜ  język,  którym  się  posługujesz,  nigdy  nie
pomoŜe ci się oczyścić, nie pozwoli na pełną ekspresję. Będziesz
się bał wielu rzeczy: Co mówisz? Czy wolno tak mówić? Czy jest
to moralne? MoŜesz mieć poczucie winy, Ŝe wypowiadasz jakieś
złe  rzeczy.  Gdy  posługujesz  się  samymi  dźwiękami,  nie  wiesz,
co  mówisz,  ale  twoje  gesty  i  zaangaŜowanie  robią  wszystko  za
ciebie.

168 ___________________________________________ Apteka dla duszy

Pozbieraj się po wyczerpaniu

Przez siedem dni wykonuj pewien mały eksperyment. Da ci to

odpowiednie przygotowanie i perspektywę. Przez siedem dni śpij
tak duŜo, jak tylko dasz radę: najedz się i znowu kładź się spać;
jedz i idź spać. Przez siedem dni niczego nie czytaj, nie słuchaj
radia, nie oglądaj telewizji, nie spotykaj się z nikim.

Przez te siedem dni nie rób nic. Po prostu relaksuj się, leŜ,

odpoczywaj.  Będą  one  dla  ciebie  niesamowitym  doświadcze-
niem.  Gdy  minie  ten okres, będziesz w stanie przystosować się
do  kaŜdego  towarzystwa  i  do  kaŜdej  pracy.  Właściwie  przez  te
dni  zatęsknisz  do  pracy  i  aktywności,  pojawi  się  w  tobie
ogromna  chęć  wyjścia  z  łóŜka.  Ale  przez  siedem  dni  zostań  w
nim.

9. Oko cyklonu

Zachowaj spokój,

opanowanie i łączność

169

Diagnoza

raz z pogłębianiem się medytacji rozwijają się pewne
jakości, np. zupełnie bez powodu zaczynasz kochać.

Nie chodzi o tę miłość, którą znasz - nie chodzi o zakochiwanie
się. Chodzi o pełną miłości postawę i to nie tylko w stosunku do
ludzi. Gdy pogłębia się medytacja, twoja miłość zaczyna
ogarniać nie tylko ludzi, ale takŜe zwierzęta, drzewa, nawet
kamienie i góry.

Jeśli czujesz, Ŝe nie obdarzyłeś czegoś miłością, to znak, Ŝe

utknąłeś.  Powinieneś  obdzielić  miłością  wszystko,  co  istnieje.
Gdy  medytacja  będzie  wzrastać,  niŜsze  jakości  zaczną  u  ciebie
zanikać. Nie mogą istnieć jedne z drugimi. Nie potrafisz juŜ zło-
ścić się tak jak dawniej. Powoli staje się to niemoŜliwe. Nijak nie
potrafisz  zwodzić,  oszukiwać,  wykorzystywać.  Nie  umiesz
krzywdzić.  Wraz  z  wewnętrzną  świadomością  zmienia  się
schemat twoich zachowań.

Apteka dla duszy

Nie będziesz wpadał w dołki, w które zwykle wpadałeś -

frustracje, niepowodzenia, smutek, poczucie bezsensowności,
niepokój, udrękę. Wszystko to stopniowo stanie ci się obce.

Nadejdzie moment, Ŝe nawet kiedy będziesz chciał się roz-

złościć, będzie to niemoŜliwe; zapomnisz języka gniewu. Śmiech
stanie się łatwiejszy. Twoja twarz, oczy rozbłysną wewnętrznym
światłem. Poczujesz się tak, jakbyś stał się światłem, jakby ustała
grawitacja. Straciłeś cięŜar, poniewaŜ wszystkie te emocje -
gniew, smutek, frustracja, przebiegłość - są bardzo cięŜkie. Nie
wiesz o tym, ale obciąŜają one twoje serce i sprawiają, Ŝe jesteś
twardy.

Wraz z rozwojem medytacji poczujesz się bardziej miękki,

bezbronny. Tak jak śmiech równieŜ łzy staną się dla ciebie pro-
stsze. Ale nie będą to łzy smutku czy cierpienia. Będą to łzy ra-
dości, błogości, będą to łzy wdzięczności. Będą wyraŜać to, cze-
go nie są w stanie wyrazić słowa. Będą twoją modlitwą.

Po raz pierwszy zobaczysz, Ŝe łzy słuŜą nie tylko do wyraŜa-

nia bólu, smutku, cierpienia. Zwykle tak ich uŜywamy. Lecz one
mają do spełnienia o wiele wspanialsze zadanie - są przepiękne,
gdy stają się wyrazem ekstazy.

Generalnie odkryjesz, Ŝe rośniesz, Ŝe stajesz się coraz więk-

szy.  Nie  pod  względem  ego,  ale  w  tym  sensie,  Ŝe  rozrasta  się
twoja  świadomość,  wchłania  w  swój  obręb  innych  ludzi,  Ŝe
twoje ręce rosną i obdarzają objęciem ludzi daleko od ciebie, Ŝe
dystans  przestaje  się  liczyć,  Ŝe  nawet  daleko połoŜone gwiazdy
znajdują  się  blisko,  poniewaŜ  twoja  świadomość  ma  teraz
skrzydła.

Są to sprawy tak jasne i oczywiste, Ŝe nigdy nie pojawia się

pytanie ani wątpliwość. Jeśli pojawia się wątpliwość, oznacza to,
Ŝe utknąłeś. Bądź wtedy bardziej uwaŜny, włóŜ w medytację
więcej energii. Ale jeśli przychodzi to bez pytań

Oko cyklonu 171

Świat jest dziwny: jeśli jesteś smutny, jeśli cierpisz, nikt nie

mówi, Ŝe ktoś zrobił ci pranie mózgu, Ŝe ktoś cię zahipnotyzował.

Ale jeśli się uśmiechasz, radośnie tańczysz na ulicy, śpiewasz

piosenkę, ludzie są zszokowani. Będą pytać: „Co ty

wyprawiasz? Czy ktoś zrobił ci pranie mózgu? Jesteś

zahipnotyzowany? Zwariowałeś?"

W tym dziwnym świecie cierpienie traktowane jest jak coś

naturalnego. Ból traktowany jest jak coś naturalnego. Dlaczego?

PoniewaŜ gdy cierpisz i gdy jest ci smutno, sprawiasz, Ŝe inni są

zadowoleni, bo oni akurat nie są smutni i nieszczęśliwi. Dajesz

im moŜliwość ulitowania się nad tobą, a litość nic nie kosztuje.

Ale jeśli czujesz się błogo, jesteś szczęśliwy, wtedy ludzie nie

są w stanie być szczęśliwsi niŜ ty; górujesz nad nimi. Czują, Ŝe
coś jest z nimi nie tak. Muszą więc cię potępiać, inaczej zaczę-
liby zastanawiać się nad sobą, a tego bardzo się boją. KaŜdy boi
się pomyśleć nad sobą, poniewaŜ to oznacza przemianę, trans-
formację, konieczność przejścia przez jakiś proces.

Łatwo jest akceptować ludzi o smutnych twarzach; trudno

zaakceptować tych, którzy się śmieją. A nie powinno tak być. W
lepszym świecie, w świecie wypełnionym bardziej świadomymi
ludźmi,  nie  powinno  tak  być.  Powinno  być  odwrotnie  -  gdybyś
cierpiał, ludzie dopytywaliby: „Co się stało? Co poszło nie tak?",
a  gdy  byłbyś  szczęśliwy  i  tańczyłbyś  na  ulicy,  mijający  cię
przechodzień mógłby się do ciebie przyłączyć i teŜ zatańczyć lub
przynajmniej  ucieszyłby  się,  widząc,  Ŝe  ty  to  robisz.  Natomiast
na  pewno  nie  mówiłby,  Ŝe zwariowałeś, poniewaŜ taniec to nie
szaleństwo,  śpiew  to  nie  szaleństwo,  radość  to nie szaleństwo -
szaleństwem jest smutek. Ale to szaleństwo jest akceptowane.

Dlatego powinieneś wiedzieć, Ŝe w miarę pogłębiania się

twojej praktyki medytacji pojawi się wokół ciebie wielu

170

172 Apteka dla duszy

krytyków, którzy będą mówić: „Coś jest z tobą nie tak.
Widzieliśmy, jak siedząc w samotności, uśmiechałeś się.
Dlaczego? To nie jest normalne". Bycie smutnym jest normalne,
ale śmiech - nie.

Ponadto ludziom będzie cięŜko, jeśli będą cię obraŜać, a ty

nie będziesz reagował. Po prostu odpowiesz: „Dziękuję", i
pójdziesz dalej swoją drogą. Trudno im będzie to przyjąć, ponie-
waŜ głęboko uraŜa to ich ego. Chcą cię ściągnąć w dół, do ryn-
sztoka, a ty na to nie pozwalasz; teraz ta osoba siedzi w rynsztoku
sama. Nie moŜe ci tego wybaczyć.

Kiedy zaczną się dziać takie rzeczy, moŜesz być pewien, Ŝe

jesteś  na  właściwej  drodze.  Wkrótce  teŜ  ludzie  rozumni  i  do-
świadczeni  zaczną  zauwaŜać  w  tobie  zmiany.  Zaczną  pytać,  co
się  stało  i  jak  tego  dokonałeś:  „My  równieŜ  chcielibyśmy,  aby
się to nam przydarzyło". Kto chce być nieszczęśliwy? Kto chce
wciąŜ cierpieć wewnętrzne tortury?

Wraz z pogłębianiem się twojej medytacji wszystkie te rze-

czy zaczną się dziać: ktoś cię potępi, ktoś inny pomyśli, Ŝe jesteś
szalony, ktoś jeszcze inny, obdarzony większym rozumem,
zapyta: „Co ci się stało i jak ja mogę to osiągnąć?"

Pozostaniesz ześrodkowany, zakorzeniony, ugruntowany w

sobie. To, co będzie działo się dookoła, nie będzie miało zna-
czenia. Masz stać się okiem cyklonu. Sam zorientujesz się, kiedy
to nastąpi. Nie ma potrzeby pytać, skąd będziesz wiedział. Skąd
wiesz, Ŝe boli cię głowa? Po prostu wiesz.

Miałem wśród nauczycieli w szkole pewnego dziwaka. Pier-

wszego dnia zajęć powiedział nam: „Dobrze sobie to zapamię-
tajcie. Nie wierzę w ból głowy, nie wierzę w ból brzucha. Wie-
rzę tylko w to, co mogę zobaczyć. Więc jeśli chcecie jakiegoś dnia
zwolnić się z lekcji, nie tłumaczcie się bólem głowy czy bólem
brzucha itd. Przyjdźcie do mnie z czymś konkretnym, co moŜe-
cie mi pokazać".

Oko cyklonu 173

UwaŜano go za bardzo surowego człowieka. Bardzo trudno

było zwolnić się u niego choćby na godzinę. Przed jego domem
rosły dwa drzewa kadamba - bardzo piękne. Wieczorami zwykle
wychodził na spacer i wracał prawie całkiem po ciemku. Więc
pierwszego dnia powiedziałem sobie: „Trzeba to załatwić".
Wspiąłem się na jedno z drzew i gdy przechodził pod nim, spu-
ściłem mu na głowę kamień. Wrzeszczał i krzyczał. Zszedłem na
dół i spytałem: „Co się stało?"

Odpowiedział: „To przecieŜ boli, a ty się jeszcze pytasz, co

się stało?!"

A ja na to: „Proszę mi pokazać. Dopóki mi pan nie pokaŜe,

nie uwierzę. Jestem pańskim uczniem! I niech pan nigdy nikomu
nie  wspomina  o  tym  zdarzeniu.  Nie  chcę,  Ŝeby  jutro  wezwał
mnie  pan  do  gabinetu  dyrektora,  poniewaŜ  będzie  miał  pan
wtedy  kłopot.  Będzie  musiał  pan  udowodnić  swój  ból,  połoŜyć
go na stole, inaczej będzie on fikcją, wymyślił go pan, jest tylko
wyobraŜeniem.  Po  co  miałbym  wspinać  się  na  drzewo  przed
pańskim domem? Przez całe Ŝycie nigdy tego nie robiłem. CzyŜ-
bym nagle zwariował?"

„Słuchaj - odpowiedział - rozumiem, co próbujesz mi wy-

jaśnić, ale nikomu o tym nie mów. Jeśli będzie cię boleć głowa,
przyjmę to do wiadomości, ale nikomu nie mów, poniewaŜ to
była moja Ŝyciowa zasada. Teraz robię od niej wyjątek."

„W porządku. Nie obchodzą mnie inni. Niech pan tylko ro-

zumie, Ŝe gdy podniosę rękę, niewaŜne czy będzie mnie boleć
głowa czy brzuch - cokolwiek niewidzialnego - będzie mnie pan
musiał zwolnić."

Cała klasa była w szoku: „Co się stało? W chwili gdy podnosisz

rękę, on mówi po prostu: «Wyjdź! Wyjdź natychmiast!», i na cały
dzień jesteś zwolniony z jego tortur. Jakie znaczenie ma ten ruch
ręki? Co oznacza? Dlaczego tak piorunująco na niego działa?"

174 ___________________________________________________ Apteka dla duszy J9~>

Zorientujesz się. To coś głębszego niŜ ból głowy, coś głęb-

szego niŜ ból brzucha, głębszego niŜ ból serca. To ból duszy -
zorientujesz się.

Recepty

Zejdź na ziemię

Jest to jeden z powaŜniejszych problemów współczesnego czło-
wieka. Cała ludzkość cierpi z powodu braku zakorzenienia. Gdy
sobie to uświadomisz, poczujesz drŜenie nóg, niepewność, po-
niewaŜ nogi są tak naprawdę korzeniami człowieka. Poprzez no-
gi człowiek zakorzeniony jest w ziemi.

Zrób dwie, trzy rzeczy (...). Pierwsza: kaŜdego ranka, jeśli

jesteś w pobliŜu morza, idź na plaŜę i pobiegaj po piasku. Jeśli
nie masz takiej moŜliwości, pobiegaj gdziekolwiek indziej boso,
bez butów, po gołej ziemi. Pozwól stopom na kontakt z ziemią.
Wkrótce, w ciągu kilku tygodni, zaczniesz odczuwać w nogach
ogromną energię i siłę. Więc biegaj boso - to pierwsza sprawa.

Po drugie, przed biegiem i po biegu, na początku i na końcu,

zrób  tak:  stań  ze  stopami  oddalonymi  jedna  od  drugiej  o  15-20
centymetrów i zamknij oczy. Przenieś cały cięŜar ciała najpierw
na prawą nogę, tak jakbyś stał tylko na niej. Poczuj to. A potem
przenieś  się  na  lewą  nogę.  Niech  cały  cięŜar  spoczywa  na  niej,
prawą  zaś  uwolnij  całkowicie,  tak  jakby  zupełnie  nie  była
potrzebna. Opiera się na ziemi, ale nie czuje cięŜaru.

Zrób tak cztery, pięć razy. Poczuj tę zmianę energii, a następ-

nie zwróć uwagę, co odczuwasz. Potem postaraj się przenieść
cięŜar na środek - ani na lewą nogę, ani na prawą, ani na obie

Oko cyklonu

- po prostu na środek, bez Ŝadnej przewagi, pół na pół. Da ci to
poczucie głębszego zakorzenienia w ziemi. Rozpoczynaj i za-
kończ bieg w ten sposób. To bardzo pomoŜe.

Po trzecie, zacznij głęboko oddychać. Oddychając płytko,

człowiek czuje się wykorzeniony. Oddech musi dochodzić do sa-

mych  korzeni  twojej  osoby,  tj.  do  ośrodka  seksualnego.  Czło-
wiek rodzi się z seksu. Energia jest seksualna. Oddech powinien
nawiązać  kontakt  z  twoją  energią  seksualną,  tak  aby  ośrodek
seksualny  był  nieustannie  masowany  przez oddech. Wtedy czu-
jesz  się  zakorzeniony.  Jeśli  twój  oddech  jest  płytki  i  nigdy  nie
dociera do tego ośrodka, wtedy pojawia się dziura. Wywoła ona
w tobie drŜenie, niepewność, zmieszanie. Nie będziesz wiedział,
kim  jesteś,  dokąd  zmierzasz,  jaki  masz  cel,  dlaczego  istniejesz.
Będziesz  się  czuł,  jakbyś  dryfował.  Zatracisz  poŜądanie,
będziesz bez Ŝycia - poniewaŜ jak moŜe istnieć Ŝycie, kiedy nie
ma  celu?  I  jak  moŜe  być  cel,  gdy  nie  jesteś  zakorzeniony  we
własnej energii?

Więc najpierw zakorzenienie w ziemi - która jest matką

wszystkiego. Następnie zakorzenienie we własnym ośrodku sek-
sualnym - który jest ojcem wszystkiego. Gdy zakorzenisz się w
ziemi oraz w ośrodku seksualnym, staniesz się spokojny, cichy,
scalony, ześrodkowany, ugruntowany w ziemi.

Oddychaj od spodu swoich stóp

NiŜej połoŜone partie ciała sprawiają problemy niemal kaŜdemu
człowiekowi. Dolne partie umarły, poniewaŜ od wieków seks
był wypierany. Ludzie zaczęli się bać schodzić poniŜej ośrodka
seksualnego. Pozostają spięci powyŜej niego. Wielu ludzi Ŝyje w
swojej głowie lub -jeśli są nieco odwaŜniejsi - w klatce
piersiowej

175

176 Apteka dla duszy

Niektórzy ludzie zapuszczają się aŜ do pępka, ale nie niŜej,

toteŜ polowa ciała jest niemal sparaliŜowana. A przez to spara-
liŜowana jest równieŜ połowa Ŝycia. Wiele rzeczy staje się nie-
moŜliwych, poniewaŜ dolne partie ciała są jak korzenie. Są ko-
rzeniami. Nogi są korzeniami, które łączą cię z ziemią. ToteŜ
ludzie unoszą się jak duchy, bez łączności z ziemią. Człowiek
musi powrócić do stóp.

Lao-cy zwykł mówić do swoich uczniów: „Dopóki nie za-

czniecie oddychać aŜ od spodu swoich stóp, nie będziecie moimi
uczniami. Oddychajcie od podeszew stóp". I ma on całkowitą ra-
cję. Im głębiej się zapuścisz, tym głębiej dotrze twój oddech. Nie
ma przesady w stwierdzeniu, Ŝe granicą ciebie jest granica twoje-
go oddechu. Gdy granica rozszerza się i sięga twoich stóp, gdy twój
oddech niemal dotyka stóp - nie fizycznie, lecz w sensie psycho-
logicznym -wtedy masz do dyspozycji całe swoje ciało. Po raz pier-
wszy stanowisz całość, jeden kawałek, jedność.

Odczuwaj coraz więcej stopami. Czasami po prostu stój na

ziemi bez butów i czuj chłód, miękkość, ciepło. Cokolwiek ziemia

ci w danej chwili daje, poczuj to i pozwól

temu przez ciebie przepłynąć. Pozwól teŜ

swo

jej energii wpłynąć do ziemi. Bądź

z ziemią w kontakcie. Jeśli jesteś połączony z nią, jesteś
połączony z Ŝyciem. Jeśli jesteś połączony z ziemią, jesteś
połączony ze swoim ciałem. Jeśli jesteś połączony z ziemią,
staniesz się wraŜliwy i skoncentrowany - a tego właśnie
potrzebujesz.

Świadomość hara

Gdy nie masz nic do roboty, po prostu usiądź w ciszy, zagłęb się

w sobie i skup na brzuchu - na centrum, zwanym hara, pięć

Oko cyklonu 1 77

centymetrów  pod  pępkiem  -  i  pozostań  tam.  Doprowadzi  to  do
silnego  ześrodkowania  twoich  energii  Ŝyciowych.  Wystarczy,
abyś  skupił  na  nim  uwagę,  a  juŜ  zacznie  działać.  Poczujesz,

jakby całe Ŝycie poruszało się wokół tego centrum.

To w hara Ŝycie rozpoczyna się i kończy. Wszystkie inne

ośrodki energetyczne naszego ciała znajdują się daleko; hara jest
dokładnie  w  centrum.  To  tu  jesteśmy  zrównowaŜeni  i
zakorzenieni.  Dlatego  gdy  człowiek  zdaje  sobie  sprawę  z
istnienia  hara,  zaczyna  się  dziać  wiele  rzeczy,  np.  im  bardziej
pamiętasz  o  hara,  tym  mniej  myślisz.  Automatycznie  będziesz
myślał  coraz  mniej,  poniewaŜ  energia  nie  będzie  płynąć  do
głowy, lecz do hara. Im więcej myślisz o hara, im bardziej się w
nim  koncentrujesz,  tym  większa  dyscyplina  narasta  w  tobie.
Przychodzi  to  naturalnie;  nie  forsuj  tego.  Im  większą  masz
świadomość  ośrodka  hara,  tym  mniej  będziesz  bał  się  Ŝycia  i
śmierci, poniewaŜ to on jest ośrodkiem Ŝycia i śmierci.

Gdy się z nim zestroisz, będziesz mógł Ŝyć odwaŜnie. Wypły-

wa z niego odwaga - mniej myślenia, więcej ciszy, mniej
momentów niekontrolowanych, naturalna dyscyplina, odwaga,
zakorzenienie i ugruntowanie.

Nocna przystań

Jeśli czujesz w sobie rozchwianie w lewo i w prawo i nie wyczu-
wasz, gdzie znajduje się twój środek cięŜkości, oznacza to, Ŝe
straciłeś kontakt z ośrodkiem hara. Musisz go odzyskać.

Wieczorem połóŜ się przed snem na łóŜku, ułóŜ dłonie pięć

centymetrów poniŜej pępka i delikatnie naciskaj. Zacznij
oddychać głęboko. Poczujesz, jak centrum to przesuwa się w
górę i w dół wraz z oddechem. Skup w nim całą swoją energię,
tak jakbyś się kurczył do rozmiarów tego niewielkiego ośrodka

Granicą ciebie jest granica
twojego oddechu

178 ___________________________________________ Apteko dla duszy

skoncentrowanej energii. Rób to przez dziesięć, piętnaście minut
i zaśnij.

MoŜesz teŜ zasnąć w trakcie ćwiczenia - bardzo dobrze.

Wtedy przez całą noc utrzyma się to ześrodkowanie. Raz za ra-
zem nieświadomość porusza się i koncentruje w tym miejscu.
Dzięki temu przez całą noc bez twojej wiedzy na wiele sposo-
bów będziesz nawiązywał z nim kontakt.

Rano, w momencie, w którym poczujesz, Ŝe sen się skończył,

nie otwieraj oczu. Ponownie ułóŜ dłonie [poniŜej pępka],
naciskaj i oddychaj. Ponownie poczuj punkt hara. Rób tak przez
dziesięć, piętnaście minut przed wstaniem. Powtarzaj ćwiczenie
kaŜdej nocy i kaŜdego ranka. Po trzech miesiącach poczujesz się
ześrodkowany.

Posiadanie centrum jest sprawą zasadniczą. Bez niego czło-

wiek czuje się rozczłonkowany. Nie jest scalony, jest jak huśtaw-
ka - zbiorowisko kawałków, a nie jedność, nie gestalt. To bycie
w kiepskiej formie - bez centrum człowiek moŜe się jakoś po-
wlec przez Ŝycie, ale nie moŜe kochać. Bez centrum jesteś w sta-
nie wykonywać rutynowe czynności, ale nigdy nie będziesz krea-
tywny. Będziesz Ŝył minimalnie; maksimum nie będzie dla ciebie
dostępne. Jedynie dzięki ześrodkowaniu człowiek moŜe Ŝyć w
pełni, sięgać zenitu, szczytu, punktu kulminacyjnego - a tylko to
jest Ŝyciem, prawdziwym Ŝyciem.

Aura ochronna

KaŜdej nocy przed snem usiądź na łóŜku i wyobraŜaj sobie aurę
- trzydzieści centymetrów dookoła swojego ciała i o tym samym
kształcie co ono - otaczającą i chroniącą cię. Stanie się ona twoją
tarczą. Rób to przez cztery, pięć minut i, wciąŜ ją czując, idź
spać. Zaśnij, wyobraŜając sobie aurę jak otulający cię koc.

Oko cyklonu

Nie przeniknie do ciebie napięcie z zewnątrz, nie dostaną się
myśli ani Ŝadne zewnętrzne wibracje. Czując aurę, zaśnij.

Musi to być ostatnia rzecz, którą robisz wieczorem. Później

po prostu zasypiaj, tak Ŝeby wyobraŜenie trwało nadal w twojej
podświadomości. To wszystko. Cały mechanizm opiera się na wy-
obraŜeniu sobie aury i pójściu spać. Gdy napływa sen, odrobina
wyobraŜenia utrzymuje się nadal. Zasypiasz, ale to wyobraŜenie
wnika do twojej podświadomości. Wtedy uzyskuje olbrzymią
siłę i energię.

Nie umiemy bronić się przed innymi. Są oni obecni nie tylko

fizycznie, ale przesyłają do nas równieŜ swoje emocje. Jeśli mija
cię  ktoś  zdenerwowany,  czujesz,  Ŝe  wysyła  strzały  swojego
napięcia - nie wymierzone konkretnie w ciebie, ale po prostu je
wysyła.  Nie  jest  tego  świadomy,  nie  robi  tego  celowo.  Musi
pozbyć  się  napięcia,  poniewaŜ  czuje  się  zbyt  obciąŜony.  Jeśli
tego  nie  zrobi,  zwariuje.  To  nie  on  zadecydował,  Ŝe  pozbędzie
się napięcia; ono samo się wylewa. Jest go zbyt duŜo, człowiek
nie moŜe go juŜ pomieścić, więc zaczyna się ono uwalniać.

Ktoś cię mija i wyrzuca z siebie złość. Jeśli jesteś podatny i

nie  masz  ochronnej  aury...  a  medytacja  sprawia,  Ŝe  człowiek
staje  się  podatny,  bardzo  podatny.  Więc  kiedy  jesteś  sam,  to
wszystko  w  porządku.  Kiedy  otaczają  cię  medytacyjnie  nasta-
wieni ludzie, wszystko w porządku. Ale gdy wyjdziesz do świa-
ta,  gdy  jesteś  na  targowisku,  a  ludzie  nie  są  medytacyjni,  są
bardzo  spięci  i  podenerwowani,  myślą  o  tysiącu  spraw  -  ty
zaczynasz je chłonąć i jesteś bezbronny. Medytacja sprawia, Ŝe
człowiek staje się miękki, więc cokolwiek pojawia się na drodze,
moŜe przeniknąć do wnętrza.

Dlatego po medytacji człowiek powinien wytwarzać aurę

ochronną. Czasami dzieje się to automatycznie, czasami nie.
Jeśli nie przychodzi automatycznie, musisz nad nią popracować.

179

180 __________________________________________________ Apteka dla duszy

Pojawi się w ciągu trzech miesięcy. W czasie od trzech tygodni
do trzech miesięcy zaczniesz czuć się bardzo, bardzo silny. Za-
sypiaj więc, myśląc o niej.

Rano pierwszą myślą równieŜ powinna być aura. W chwili

przebudzenia nie otwieraj od razu oczu. Po prostu poczuj chro-
niącą cię aurę, która otacza twoje ciało. Rób to przez cztery, pięć
minut przed wstaniem. Pamiętaj o aurze, gdy się kąpiesz i gdy
pijesz herbatę. W dzień, gdy tylko będziesz miał czas - siedząc
bezczynnie w samochodzie, w pociągu czy w biurze - odpręŜ się.
Przez krótką chwilę znów ją poczuj.

Być moŜe po upływie trzech tygodni, a na pewno nie dłuŜej

niŜ  po  trzech  miesiącach  zaczniesz  odczuwać  ją  niemal  jak
namacalną  powłokę.  Będzie  cię  otaczać,  a  ty  poczujesz,  Ŝe
moŜesz  przejść  teraz  przez  tłum  i  pozostać  nieporuszony,

nietknięty. Sprawi to, Ŝe poczujesz się niezwykle szczęśliwy,
poniewaŜ od teraz twoimi problemami będą tylko twoje
problemy, nie cudze.

Łatwo jest rozwiązać własne problemy, poniewaŜ są własne.

Kłopot pojawia się, gdy wciąŜ wnikają w ciebie problemy in-
nych; nie moŜesz ich rozwiązać, bo nie naleŜą do ciebie.

Spróbuj wytworzyć ochronną aurę, a zrozumiesz ją i jej dzia-

łanie. Zobaczysz, Ŝe jesteś pod całkowitą ochroną. Dokądkol-
wiek pójdziesz, róŜne sygnały będą się ku tobie kierować, ale zo-
staną zawrócone, nie dotkną cię.

Sztuka równowagi

Prawa i lewa półkula twojego mózgu - tak jak wszystkich innych
osób - działają niezaleŜnie, ale gdy wpływ medytacji będzie
wyjątkowo silny, niezaleŜność i róŜnice mogą zostać wyolbrzy-
mione.

Oko cyklonu

Usiądź cicho w samotności i [łagodnie] uciskaj oczy.

Naciskaj gałki oczne*, dopóki nie zobaczysz światełek. Nie rób
tego nazbyt mocno, ale odrobina bólu jest dozwolona. Obserwuj
te światełka. PomoŜe to ci wyprostować wiele spraw.

Rób tak cztery, pięć minut - naciskaj oczy - potem zrelaksuj

się na pięć minut i znów naciskaj. Wykonuj ćwiczenie przez
czterdzieści minut, a następnie ochłodź oczy zimną wodą. Za-
mknij je i poczuj chłód.

Postępuj tak przez piętnaście dni. Ćwiczenie to ułoŜy wiele

spraw w mózgu. Poczujesz się zdrowszy psychicznie i wewnę-
trznie poukładany.

Być tutaj

Wraz z rozwojem twojej świadomości zacznie zmieniać się świat
wokół ciebie. Nie musisz niczego robić bezpośrednio, wszystkie
zmiany zajdą niemal same. Jedynym, co musisz zrobić, jest sta-

ranie o więcej świadomości.

Stawaj się coraz bardziej świadomy wszystkiego, co robisz.

Chodząc, rób to świadomie, skup całą swoją uwagę na chodze-
niu. Jest ogromna róŜnica między chodzeniem nieświadomym a
świadomym. Zmiana jest radykalna. MoŜe nie być widoczna z
zewnątrz, ale wewnątrz przeniesie cię w zupełnie inny wymiar.

Spróbuj prostych czynności, np. poruszanie ręką moŜe być

czynnością czysto mechaniczną. Zacznij ruszać ręką świadomie,
powoli, powoli, czując to i patrząc na to od wewnątrz.

Nawet najmniejszy gest prowadzi pod drzwi boskości, ponie-

waŜ dzieje się cud. Jest to jedna z największych tajemnic, któ-
rych nauka nie była w stanie zgłębić. Decydujesz, Ŝe chcesz

Oczy powinny być zwrócone w górę lub w bok, by nie uciskać źrenic! (przyp.

red. pol.)

181

182

Apteka dla duszy

Oko cyklonu

183

poruszyć ręką, a ona cię słucha. Jest to cud, poniewaŜ to kontakt
świadomości z materią (...), a nawet więcej: to posłuszeństwo ma-
terii wobec świadomości. Nie znaleziono jeszcze mostu. To jak
magia. Przewaga umysłu nad materią - na tym polega magia.
Robisz to przez cały dzień, ale nie jest to świadome; inaczej w
tym prostym geście pojawiłaby się w tobie wspaniała medytacja.
To w ten sposób boskość kieruje całą egzystencją. Więc chodząc,
siedząc, słuchając czy rozmawiając, pozostawaj świadomy.

Pozbierać się w całość

Z  kaŜdym  wydechem  mów  „jeden".  Gdy  wydychasz  powietrze
mów „jeden"; wdychając nie mów niczego. Wydychaj, mówiąc
„jeden";  wdychaj  i  nie  mów  nic.  Czyli  z  kaŜdym  wydechem
mów  po  prostu:  „jeden...  jeden...  jeden..."  Nie  tylko  mów,  ale
równieŜ  poczuj,  Ŝe  całość  stworzenia  jest  jednością.  Nie
powtarzaj  bezmyślnie,  poczuj  to  -  mówienie  słowa  „jeden"  w
tym pomoŜe.

Rób tak codziennie przez dwadzieścia minut. Niech nikt ci

wtedy nie przeszkadza. MoŜesz otworzyć oczy i spojrzeć na ze-
garek, ale nie nastawiaj budzika. Wszystko, co moŜe wybić cię z
rytmu,  jest  niedobre,  więc  pozbądź  się  z  pokoju  telefonu  i  niech
nikt  nie  puka  do  drzwi. Przez te dwadzieścia minut musisz być
całkowicie  zrelaksowany.  Jeśli  otacza  cię  zbyt  duŜy hałas, sko-
rzystaj z zatyczek do uszu.

Wypowiadanie „jeden" przy kaŜdym wydechu bardzo cię

uspokoi, wyciszy, sprawi, Ŝe poczujesz się scalony. Rób to w cią-
gu  dnia,  nigdy  w  nocy,  inaczej  zakłócisz  sen,  poniewaŜ  zrelak-
sujesz  się  tak  bardzo,  Ŝe  odechce  ci  się  spać.  Poczujesz  się
świeŜo.  Najlepiej  rób  to  rano,  ewentualnie  po  południu,  ale
nigdy późnym wieczorem.

Tajemnica Lao-cy

Wyjawię wam teraz sekretną sutrę Lao-cy. Nie jest ona nigdzie
spisana, lecz przez wieki jego uczniowie przekazywali ją sobie

ustnie. Sutra ta dotyczy sposobu medytacji.

Lao-cy powiada: Usiądź ze skrzyŜowanymi nogami. Poczuj

się tak, jakby wewnątrz ciebie była szalkowa waga. Obie jej szale
znajdują  się  w  okolicy  twoich  piersi.  Wskazówka  -  między
oczyma,  tam,  gdzie  zlokalizowane  jest  trzecie  oko.  SpręŜynki
wagi są umieszczone w twoim mózgu. Zachowuj świadomość tej
wagi przez dwadzieścia cztery godziny i dbaj o to, by obie szale
były  wciąŜ  na  tym  samym  poziomie,  a  wskazówka  znajdowała
się  dokładnie  na  środku.  Jeśli  umiesz  utrzymać  ją  w  równo-
wadze, zakończyłeś podróŜ.

Ale jest to bardzo trudne. ZauwaŜysz, Ŝe przy najmniejszym

oddechu  szale  zaczynają  drgać.  Siedzisz  w  ciszy  -  nagle  ktoś
wchodzi do pokoju i szalki zaczynają poruszać się w górę i w dół.
Lao-cy  mówi:  „ZrównowaŜ  świadomość.  Przeciwieństwa  po-
winny być sobie równe, a wskazówka powinna pozostać na środ-
ku.  NiewaŜne,  czy  Ŝycie  przyniesie  radość  czy  smutek,  światło
czy ciemność, honor czy poniŜenie, pamiętaj o równowadze we-
wnętrznej i zachowuj ją".

Pewnego dnia osiągniesz doskonałą równowagę, w której nie

ma Ŝycia, ale jest egzystencja, nie ma fal, ale ocean, nie ma „ja",
ale jest wszystko.

WyobraŜaj sobie Buddę we wnętrzu siebie

Powinieneś znaleźć na to czas przynajmniej raz dziennie. MoŜe
to być kaŜda pora, kiedy tylko będziesz mógł, ale dobrze

184 __________________________________________________ Apteko dla duszy

mieć  wtedy  pusty  brzuch.  Gdy  brzuch  jest  pusty,  masz  więcej
energii.  Nie  chodzi  o  to,  by  być  głodnym,  ale  Ŝołądek  nie
powinien być napchany. MoŜe to więc być w dwie, trzy godziny
po  jedzeniu.  Natomiast filiŜanka herbaty nie szkodzi, moŜe być

nawet korzystna.

Po drugie, jeśli moŜesz wziąć kąpiel tuŜ przedtem, będzie to

bardzo pomocne. Zrób sobie gorącą kąpiel, a potem zimny pry-
sznic. Najpierw wymocz się w gorącej wodzie, potem weź
zimny, dwuminutowy prysznic. Zakończ prysznicem - to
świetnie cię przygotuje.

Następnie weź filiŜankę herbaty i usiądź wygodnie. Jeśli sie-

dzisz na podłodze, moŜesz wziąć poduszkę, tak będzie dobrze.
Jeśli jest to dla ciebie trudne lub pozycja ci nie odpowiada, mo-
Ŝesz siedzieć na krześle.

OdpręŜ całe ciało i skoncentruj się na środkowej części tu-

łowia, gdzie kończą się Ŝebra i zaczyna brzuch. Mając oczy za-
mknięte, wyobraź tam sobie niewielką figurkę Buddy, jej zarys.
Dla ułatwienie moŜesz mieć obok siebie zdjęcie takiej figurki.

Wyobraź sobie, Ŝe jest zrobiona ze światła i biją od niej pro-

mienie. Daj im się wciągnąć, tak Ŝebyś łatwo mógł zagłębić się
w światło... promienie wypełniają całe twoje ciało.

Jeśli moŜesz usiąść na podłodze w pozycji Buddy, zrób to,

poniewaŜ wtedy figurka i twoja pozycja będą do siebie pasować.
Promienie  rozprzestrzeniają  się  i  całe  ciało  wypełnia  się
światłem.  Następnie  promienie  wychodzą  poza ciało, zaczynają
dotykać sufitu i ścian i wkrótce wydostają się z pokoju, sięgają
coraz dalej i dalej. Pozwól, by po piętnastu minutach objęły cały
wszechświat.  Niech  sięgną  tak  daleko,  jak  tylko potrafisz sobie
wyobrazić.

To wytworzy ogromny spokój. Pozostań w tym stanie przez

dziesięć minut: cały wszechświat wypełniony promieniami,

Oko cyklonu 185

których źródłem jest twoje serce. Utrzymaj ten stan, myśl o nim,
poczuj promienie - trwaj tak przez dziesięć minut. Cały wszech-
świat jest wypełniony tymi promieniami.

Potem powoli zacznij się kurczyć, w takim samym tempie, w

jakim się rozrastałeś. Wróć do swojego wewnętrznego Buddy -
kilkucentymetrowej świetlistej figurki.

Następnie pozwól jej gwałtownie zniknąć. O to właśnie cho-

dzi, oto punkt kulminacyjny tego procesu. Pozwól jej nagle znik-
nąć, tak aby został tylko jej obraz w negatywie. Tak jak wtedy,
gdy zbyt długo patrzysz przez okno, zamykasz oczy i widzisz
obraz okna w negatywie. Oto jest figurka Buddy, pełna światła -
i nagle, niespodziewanie pozwól jej zniknąć. Pojawi się ciemna
figurka, figurka w negatywie, pustka. Utrzymaj ten obraz przez
pięć do dziesięciu minut - tę dziurę, tę pustkę.

Na pierwszym etapie, gdy promienie zaleją cały wszechświat,

poczujesz wspaniały spokój, jakiego być moŜe nigdy wcześniej
nie czułeś, oraz wzrastanie. Będziesz miał wraŜenie, Ŝe stałeś się
ogromny i mieścisz w sobie cały kosmos.

W drugim etapie zamiast spokoju poczujesz błogość. Gdy fi-

gurka Buddy zamieni się w negatyw, gdy zniknie całe światło,
pojawi się ciemność i cisza, bez Ŝadnego powodu poczujesz bło-
gość! Poczujesz się doskonale - utrzymaj to.

Cały proces ma trwać nie więcej niŜ czterdzieści pięć do

sześćdziesięciu minut.

MoŜesz to robić w nocy, leŜąc w łóŜku przed zaśnięciem; to

najlepsza pora. Wykonaj ćwiczenie, a potem po prostu zaśnij,
tak aby stan ten utrzymał się w tobie przez całą noc. Wiele razy
w twoich snach będzie pojawiać się ta figurka Buddy. Wiele
razy w snach będziesz odczuwał te promienie. Rano poczujesz,
Ŝe twój sen miał zupełnie inną jakość. Nie był to tylko sen. Było
tam obecne coś o wiele bardziej pozytywnego niŜ sen, było

186 Apteka dla duszy

tam coś innego. Obudzisz się odmłodzony, bardziej świadomy,
pełen szacunku dla Ŝycia.

Znajdź wewnętrzny punkt zerowy

Zanim zaczniesz spać, leŜąc z zamkniętymi oczami na łóŜku, wy-
obraź sobie tablicę, tak czarną jak to tylko moŜliwe. Następnie
ujrzyj na niej trzykrotnie cyfrę „3". Zobacz ją po raz pierwszy i ze-
trzyj; po raz drugi i znów zetrzyj; po raz trzeci i zetrzyj. Później
trzykrotnie wyobraź sobie cyfrę „2". Następnie cyfrę „1" teŜ trzy
razy. Później trzy razy „0". Gdy dojdziesz do trzeciego zera, po-
czujesz niezwykłą ciszę, jakiej nigdy wcześniej nie zaznałeś.

Pewnego dnia poczujesz absolutną ciszę, tak jakby cała eg-

zystencja znikneła i nic nie pozostało. Będzie to wspaniały mo-
ment.

Zatem gdy kładziesz się spać wieczorem, przejdź przez ten

nieskomplikowany proces - juŜ będąc w łóŜku - ale pamiętaj, Ŝe
musisz go dokończyć, poniewaŜ jedynie wtedy da ci on ogromną
ciszę.  Jest  prosty i nie zajmie więcej niŜ dwie, trzy minuty, ale
moŜna  zasnąć,  zanim  się  go  ukończy.  Spróbuj  dojść  do  końca,
nie  śpij  -  musisz  dojść  do  trzeciego  zera.  Nie  spiesz się, rób to
powoli i z uczuciem.

OSHO International

Foundation o autorze

Nauki  Osho  nie  poddają  się  kategoryzacji.  Dotyczą  wszystkich
aspektów  Ŝycia  począwszy  od  indywidualnych  poszukiwań
sensu  ludzkiej  egzystencji  aŜ  po  najwaŜniejsze  wydarzenia
społeczne  i  polityczne.  Osho  nie  pisał  ksiąŜek.  Jednak  przez
ponad 35 lat rozmawiał z ludźmi i wygłaszał wykłady na wielu
międzynarodowych spotkaniach, pozostawiając po sobie tysiące
godzin nagrań na kasetach audio i wideo. KsiąŜki są rezultatem
ich transkrypcji.

Osho został uznany przez londyński „Sunday Times" za

jedną z 1000 osób, które wywarły największy wpływ na XX
wiek. Amerykański pisarz Tom Robbins uznał go za

„najbardziej niebezpiecznego człowieka od czasów Jezusa
Chrystusa".

Za cel swej działalności Osho uznał stworzenie warunków dla

narodzin nowego typu człowieka - „Buddy Zorby" - który
łączyłby w sobie wyciszoną duchowość Gautamy Buddy z umie-
jętnością korzystania ze wszelkich uciech Ŝycia na wzór Greka
Zorby. Przez wszystkie jego prace przewija się wątek połączenia
odwiecznej mądrości Wschodu z najwyŜszym potencjałem nauki
i technologii stworzonym przez Zachód.

188

Osho International Foundation o autorze

189

Osho znany jest takŜe ze swego rewolucyjnego wkładu do

wiedzy o wewnętrznej przemianie człowieka, przede wszystkim
z  podejścia  do  medytacji,  które  uwzględnia  zwiększone  tempo
współczesnego  Ŝycia. Jego „medytacje aktywne" pozwalają po-
zbyć  się  zgromadzonego  w  ciele  i  umyśle  stresu,  dzięki  czemu
człowiek moŜe łatwiej doświadczać stanu rozluźnienia i wolno-
ści od myśli.

Dla czytelników dostępne są dwie jego prace autobiografi-

czne: Autobiography oj a Spiritually Incorrect Mystic oraz Glip-
ses ofa Golden Childhood.

Więcej informacji na stronach

www.0sho.com

Jest to bogata witryna internetowa, opracowana w kilku wersjach językowych,
pozwalająca m.in. na zwiedzanie on

line ośrodka Meditation Resort, a takŜe

zapoznanie się z kalendarzem kursów, katalogiem publikacji ksiąŜkowych i au

dio, listą ośrodków informacyjnych Osho na świecie oraz urywkami wypo

wiedzi Osho.

Osho International, New York
e-mail: oshointernational@oshointernational.com
www.osho.com/oshointernational

Ośrodek medytacyjny OSHO

OSHO Meditation Resort jest znakomitym miejscem na waka-
cje, podczas których ludzie mogą doświadczyć nowej drogi Ŝy-
cia pełnego energii, odpręŜenia i zabawy. PołoŜony w Punie,
około 150 km na południowy wschód od Bombaju, ośrodek ofe-

ruje róŜnorodne zajęcia dla tysięcy osób, które przybywają do nie-
go z ponad stu krajów. Puna - pierwotnie letnia rezydencja ma-
haradŜów  oraz  brytyjskich  kolonialistów  w Indiach -jest dzisiaj
pręŜnym  nowoczesnym  miastem,  siedzibą  szkół  wyŜszych  i  za-
awansowanego  technologicznie  przemysłu.  Meditation  Resort
rozciąga  się  na  16  hektarach  zadrzewionego  podmiejskiego  te-
renu,  zwanego  Koregaon  Park.  Ośrodek  oferuje  pewną  liczbę
miejsc noclegowych we własnym Domu Gościnnym (Guesthou-
se), a otaczające go hotele i kwatery prywatne zapewniają moŜ-
liwość pobytu trwającego od kilku dni do wielu miesięcy.

Zajęcia prowadzone w ośrodku opierają się na wizji Osho no-

wego typu człowieka, który jest zdolny zarówno do twórczego
działania w codziennym Ŝyciu, jak i do relaksu w ciszy oraz me-
dytacji. Większość zajęć odbywa się w nowoczesnych, klimaty-
zowanych budynkach. Na zajęcia składają się rozmaite sesje in-
dywidualne, kursy i warsztaty w zakresie tematycznym od sztuk

kreatywnych  po  holistyczne  leczenie,  przemianę  osobistą,  wie-
dzę  ezoteryczną,  zen  w  sporcie  i  odpoczynku,  problemy  inter-
personalne czy przełomowe etapy Ŝycia u kobiet i męŜczyzn. In-
dywidualne sesje oraz warsztaty grupowe odbywają się przez cały
rok  równoległe  z  planowymi  codziennymi  medytacjami.
Kawiarnie i restauracje zlokalizowane na otwartym powietrzu na
terenie ośrodka serwują dania kuchni indyjskiej oraz wybór dań
międzynarodowych,  korzystając  z  organicznie  hodowanych  ja-
rzyn  we  własnym  gospodarstwie  rolnym.  Ośrodek  korzysta
równieŜ z własnego źródła bezpiecznej, filtrowanej wody.