Wszechświat – to cała przestrzeń, razem z wschodzącym w jej skład 
elementami materialnymi (galaktyki) i niematerialnymi(energia).
Galaktyki – zgrupowania gwiazd i otaczających je międzygwiezdnych 
pyłów i gazów. Dysk galaktyczny – charkterystyczną cechą ułożenia materii 
w dysku jest występowanie spiralnie zakrzywionych ramion.
Układ słoneczny – zespół ciał niebieskich, który składa się z gwiazdy 
centralnej i krążących wokół niej planet. Planeta – ciało niebieskie, które 
świeci światłem odbitym. Krąży wokół Słońca po eliptycznej orbicie. 
Księżyc – ciało niebieskie krążące po orbitach wokół planet. Również świecą 
światłem odbitym. Planetoidy – bardzo małe ciała niebieskie (średnica 
poniżej 100km) krążące wokół słońca. Najwięcej ich znajduje się pomiędzy 
orbitą Marsa i Jowisza. Meteroidy – drobne cząstki międzyplanetarnej 
materii (pył, lód). Komety – ciała niebieskie krążące wokół Słońca po bardzo 
wydłużonych orbitach. Promieniowanie Słońca i wiatr słoneczny rozgrzewa 
jądro komety, co prowadzi do powstania warkocza komety.
Planety: A) Wewnętrzne(Merkury, Wenus, Ziemia, Mars): -małe rozmiary, 
-warstwowa budowa wnętrza oraz istnienie metalicznego jądra, -stosunkowo 
duża gęstość, -mniej lub bardziej gęsta atmosfera. 
B) Zewnętrzne(Jowisz, Saturn, Uran, Neptun): -duże rozmiary -mała 
gęstość(zbudowane głównie z cieczy i gazów), -bardzo gruba i gęsta 
atmosfera.
Fazy księżyca: 1) Nów – faza, gdy księżyca nie widać, gdyż znajduje się on 
pomiędzy Słońcem a Ziemią. 2) Pierwsza kwadra – księżyc pokonał ¼ 
drogi wokół Ziemi, znajduje się on pod kątem prostym w stosunku do osi 
Ziemia-Słońce. Oświetlona jest połowa księżycowej tarczy. 3) Pełnia – Faza 
gdy Ziemia znajduje się pomiędzy Księżycem i Słońcem. Księżyc jest 
oświetlony w całości. 4) Ostatnia kwadra – Księżyc pokonał ¾ drogi wokół 
Ziemi, znajduje się on znów pod kątem prostym w stosunku do osi Ziemia-
Słońce. Oświetlona jest połowa tarczy.
Korona Słoneczna – widoczna podczas zaćmienia zewnętrzna część 
atmosfery słonecznej.
Zaćmienie Słońca – nazywamy zasłonięcie całej lub części tarczy słonecznej 
przez Księżyc. Zaćmienie Słońca następuje w fazie nowiu Księżyca. 
Dochodzi do niego, gdy Księżyc znajdzie się pomiędzy Słońcem a Ziemią.
Zaćmienie Księżyca – nazywamy zasłonięcie całej lub części tarczy 
naturalnego satelity przez cień Ziemi. Dochodzi do niego, gdy Ziemia 
znajdzie się pomiędzy Słońcem a Księżycem, czyli w fazie pełni Księżyca.
22 czerwca – początek astronomicznego lata, 23 września – jesień, 22 
grudzień – zima, 21 marzec – wiosna. 
Następstwa ruchu obiegowego: -

zmienne w ciągu roku punkty wschodu i 

zachodu Słońca na horyzoncie, -występowanie pór roku, -występowanie stref 
klimatycznych, -zmieniające się w ciągu roku widoczne gwiazdy, 
-występowanie stref oświetlenia. -kalendarz
Następstwa ruchu obrotowego: -pozorny ruch gwiazd, - siła Coriolisa, - 
dzień i noc, -spłaszczenie Ziemi w okolicach biegunów i wyciągnięcie jej na 
równiku, - odhylenia kierunków wiatrów stałych
Doba słoneczna – to czas, który musi minąć pomiędzy dwoma kolejnymi 
górowaniami Słońca na nieboskłonie. 
Doba cywilna – ze względów prakycznych, związanych z aktywnością 
człowieka biologiczną ludzi, początek doby przesunięto o 12 godzin. 
Czas słoneczny – to górowanie Słońca na całej długości danego konkretnego 
południka w tym samym czasie.
Czas miejscowy – czas nad innym południkiem od tego nad którym Słońce 
obecnie góruje

Czas strefowy – czas obowiązujący w strefach o szerokości 15° długości 
geograficznych, równy czasowi słonecznemu średniemu środkowego 
południka strefy

 .

Czas uniwersalny – środek strefy czasowej wyznaczony przez południk 
zerowy.

Linia zmiany daty –  umowna granica na powierzchni Ziemi, między 
obszarami o stałej różnicy daty, poprowadzona mniej więcej wzdłuż 180 
południka (biegnie tylko po Oceanie Spokojnym, nie przecinając lądów ani 
wysp). Na wschód od linii zmiany daty jest zawsze data wcześniejsza o jeden 
dzień.