A. Damasio 

 

„Bł

ą

d Kartezjusza” 

 

 

BŁ

Ą

D KARTEZJUSZA: 

oddzielenie otchłani

ą

 ciała i umysłu

. 

TEZA A. DAMASIA: 

„my

ś

lenie i jego 

ś

wiadomo

ść

 s

ą

 realnymi 

elementami bytu”. 

1. 

2. 

 

 

HIPOTEZA GŁÓWNA: 
 
Umysł opiera si

ę

 na kilku systemach 

mózgowych, które współpracuj

ą

 ze sob

ą

 na 

licznych płaszczyznach struktury 
neuronowej. 
 

 

 

Zało

ż

enia wst

ę

pne: 

 

 

Zało

ż

enia wst

ę

pne: 

 

 

Zało

ż

enia wst

ę

pne: 

 

 

Hipoteza 1: 
Aby powstał umysł musi zaistnie

ć

 zdolno

ść

 do 

wewn

ę

trznej projekcji obrazów i porz

ą

dkowania 

ich w procesie zwanym my

ś

lenie. 

 

 

Jak powstaj

ą

 obrazy percepcyjne? 

 

1. 

 

 

Jak powstaj

ą

 obrazy percepcyjne? 

1. 

2. 

 

 

Hipoteza 2: 

Regulacja biologiczna ciała, przetrwanie i umysł s

ą

 

ze sob

ą

 silnie powi

ą

zane. 

 

• Istnieje cz

ęść

 wiedzy wrodzonej. 

• Mechanizmy wrodzone klasyfikuj

ą

 obiekty na „dobre” i „złe” 

dla przetrwania. 

• Regulacja biologiczna odbywa si

ę

 poprzez pop

ę

dy i instynkty. 

• Istniej

ą

 interakcje mi

ę

dzy ciałem i umysłem. 

• Głównymi aspektami regulacji biologicznej s

ą

 emocje i 

uczucia. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rodzaje UCZU

Ć

 

uczucia   

podstawowych  

emocji 

uniwersalnych 

uczucia 

subtelnych 

emocji 

uniwersalnych 

uczucia  

tła 

 

 

Jakie procesy na poziomie układu nerwowego 

sprawiaj

ą

, 

ż

e odczuwamy stany emocjonalne lub 

stany tła? 

• HIPOTEZA 1: 

     Procesy opieraj

ą

ce si

ę

 na neurochemii emocji. 

 

 

 

Jakie procesy na poziomie układu nerwowego 

sprawiaj

ą

, 

ż

e odczuwamy stany emocjonalne lub 

stany tła? 

• HIPOTEZA 1: 

     Procesy opieraj

ą

ce si

ę

 na neurochemii emocji. 

• HIPOTEZA 2: 

     Zrównanie uczu

ć

 z neuronowymi reprezentacjami tego, co si

ę

 

dzieje w danej chwili w ciele. 

 

 

 

Jakie procesy na poziomie układu nerwowego 

sprawiaj

ą

, 

ż

e odczuwamy stany emocjonalne lub 

stany tła? 

• HIPOTEZA 1: 

     Procesy opieraj

ą

ce si

ę

 na neurochemii emocji. 

• HIPOTEZA 2: 

     Zrównanie uczu

ć

 z neuronowymi reprezentacjami tego, co si

ę

 

dzieje w danej chwili w ciele. 

• HIPOTEZA 3 (A. DAMASIA): 

     Nerwowy mechanizm prze

ż

ywania uczu

ć

 opiera si

ę

 na: 

     a) jawnej reprezentacji aktualnego stanu ciała, 

     b) reprezentacji niezaanga

ż

owanej (odnosz

ą

cej si

ę

 do    

poczucia „ja”), 

     c) jawnej reprezentacji obiektu – przyczyny. 

 

 

Jak podejmujemy konkretn

ą

 decyzj

ę

? 

• HIPOTEZA „ZDROWOROZS

Ą

DKOWA”: 

    procesy decyzyjne jako procesy „wysoce rozumowe”. 

 

 

 

Jak podejmujemy konkretn

ą

 decyzj

ę

? 

• HIPOTEZA „ZDROWOROZS

Ą

DKOWA”: 

    procesy decyzyjne jako procesy „wysoce rozumowe”. 

 

• HIPOTEZA MARKERA SOMATYCZNEGO (MS): 

 

    definicja opisowa (MS) : 

    „przed analiz

ą

 zysków i strat, gdy na my

ś

l przychodz

ą

 złe 

skutki – do

ś

wiadczasz nieprzyjemnego uczucia w trzewiach” 

 

    definicja naukowa (MS) : 

    „specjalne rodzaje uczu

ć

 generowanych na podstawie 

wtórnych emocji” 

 

 

1.Rozumowanie i decydowanie wymagaj

ą

 wiedzy o:  

   - sytuacji, 
   - mo

ż

liwo

ś

ciach działania, 

   - konsekwencjach.  
 
2. MS zwraca uwag

ę

 na negatywne skutki, jakie mo

ż

e 

wywoła

ć

 dane działanie, pozostawia do rozwa

ż

ania 

mniej alternatyw, po jego aktywno

ś

ci wł

ą

czaj

ą

 si

ę

 

procesy rozumowania. 

 

3.KONTYNGENCJA – stan rzeczy w odniesieniu do kogo

ś

,  

                                  zwi

ą

zany z tej osoby własnym do- 

                                  

ś

wiadczeniem, zale

ż

ny od tego, co   

                                  ona prze

ż

yła.  

 

 

 

Hipoteza 4: 

Istniej

ą

 dwa konieczne warunki, by zaistniał proces 

przywoływania wiedzy

: 

a)

zdolno

ść

 do sterowania mechanizmami               

PODSTAWOWEJ UWAGI, 

 

b)

dysponowanie podstawow

ą

 PAMI

Ę

CI

Ą

 

OPERACYJN

Ą

, 

 

       Zarówno podstawow

ą

 uwag

ą

 jak i pami

ę

ci

ą

 

operacyjn

ą

 steruje tzw. WARTO

ŚĆ

 PODSTAWOWA.  

 

 

W jaki sposób podejmujemy decyzje? 

 

 

Mechanizm działania MS: 

 

 

Z badania hipotezy MS wynikaj

ą

 nast

ę

puj

ą

ce 

wnioski: 

 

1)

Wiedzie

ć

 – nie znaczy koniecznie czu

ć

. 

 

2)

Stan osób z uszkodzeniem płata czołowego mo

ż

na 

opisa

ć

 jako „z oczu, lecz nadal w głowie, cho

ć

 nie w 

my

ś

lach”. 

 

3)

Przewodnictwo skórne stanowi mierzalny, fizjologiczny 
odpowiednik rezonansu emocjonalnego. 

 

 

Jak tworzona jest SUBIEKTYWNO

ŚĆ

? 

 

1. 

 

 

Jak tworzona jest SUBIEKTYWNO

ŚĆ

? 

 

1. 

2. 

 

 

Odpowied

ź

: 

SUBIEKTYWNO

ŚĆ

 – wynika z tworzenia si

ę

 obrazów 

organizmu w akcie postrzegania danego obiektu i 
reagowania na niego. Nie wymaga ona j

ę

zyka. Obecne 

s

ą

 w niej narratywy I rz

ę

du. 

 

 

    Ludzie dzi

ę

ki j

ę

zykowi mog

ą

 tworzy

ć

 te

ż

 narratywy II 

rz

ę

du. 

 

 

PODSUMOWANIE : 

 

 

KONIEC