background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 
 

 

 
 
mgr inż. Bożena Skrabacz - Krzemień 
mgr inż. Ryszard Gruca 

 

 
 

Wykonywanie powłok chemoodpornych 713 [08]. Z5. 03 
 

 
 
Poradnik dla ucznia 
 
 

 
 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji - Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2006 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

Recenzenci : 
mgr inż. Darecka Halina 
mgr inż. Widera Jacek 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
inż. Frankiewicz Danuta 
 
 
 
Konsultacja :  
inż. Frankiewicz Danuta 
mgr inż. Sagan Teresa 
 
 
 
 

 

 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  713[08].Z5.03 

Wykonywanie  powłok  chemoodpornych  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla 
zawodu montera izolacji budowlanych. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji - Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2006

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

SPIS TREŚCI 

 
1.  Wprowadzenie   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4 

2.  Wymagania wstępne 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6 

3.  Cele kształcenia   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.  Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8 

4.1. Organizacja stanowiska pracy do wykonywania powłok chemoodpornych              8 

4.1.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.1.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

 

4.1.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.1.4. Sprawdzian postępów 

 

 

 

 

 

 

          10 

4.2. Zasady wykonywania izolacji chemoodpornych 

 

 

 

          11 

4.2.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

          11 

4.2.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

          11 

4.2.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

          12 

4.2.4. Sprawdzian postępów 

 

 

 

 

 

 

          13 

4.3. Materiały oraz wyroby bitumiczne i ceramiczne do wykonywania izolacji  

chemoodpornych   

 

 

 

 

 

 

 

          14 

4.3.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

          14 

4.3.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

          16 

4.3.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

          16 

4.3.4. Sprawdzian postępów 

 

 

 

 

 

 

          17 

4.4.  Wykonywanie chemoodpornych robót wykładzinowych 

 

 

          18 

4.4.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

          18 

4.4.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

          21 

4.4.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

          21 

4.4.4. Sprawdzian postępów 

 

 

 

 

 

 

          22 

4.5. Wykonywanie izolacji chemoodpornych z zastosowaniem materiałów 

bitumicznych 

 

 

 

 

 

 

 

 

          23 

4.5.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

          23 

4.5.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

          24 

4.5.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

          24 

4.5.4. Sprawdzian postępów 

 

 

 

 

 

 

          25 

4.6. Wykonywanie izolacji chemoodpornych z zastosowaniem materiałów  

ceramicznych 

 

 

 

 

 

 

 

 

          26 

4.6.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

          26 

4.6.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

          29 

4.6.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

          29 

4.6.4. Sprawdzian postępów 

 

 

 

 

 

 

          30 

4.7. Nanoszenie powłok chemoodpornych metodą natryskową 

 

 

          31 

4.7.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

          31 

4.7.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

          34 

4.7.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

          34 

4.7.4.Sprawdzian postępów  

 

 

 

 

 

 

          35 

4.8. Przygotowanie powierzchni pod powłoki chemoodporne 

 

 

          36 

4.8.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

          36 

4.8.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

          37 

4.8.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

          37 

4.8.4. Sprawdzian postępów 

 

 

 

 

 

 

          38 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

4.9. Obróbka wykończeniowa powłok chemoodpornych 

 

 

 

          39 

4.9.1. Materiał nauczania 

 

 

 

 

 

 

 

          39 

4.9.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

          42 

4.9.3. Ćwiczenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

          42 

4.9.4. Sprawdzian postępów 

 

 

 

 

 

 

          43 

5.  Sprawdzian osiągnięć 

 

 

 

 

 

 

 

 

          44 

6.  Literatura  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

          49 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

1. WPROWADZENIE

 

 

Zdobywając  kwalifikacje  zawodowe  w  zawodzie  montera  izolacji  budowlanych  będziesz 

przyswajać  wiedzę  i  kształtować  umiejętności  zawodowe,  korzystając  z  nowoczesnego 
modułowego programu nauczania.  

Do nauki otrzymujesz Poradnik dla ucznia, który zawiera: 

− 

wymagania  wstępne  –  wykaz  umiejętności,  jakimi  powinieneś  dysponować  przed 
przystąpieniem do nauki w tej jednostce modułowej,  

− 

cele  kształcenia  (wykaz  umiejętności)  jakie  ukształtujesz  podczas  pracy  z  tym  poradnikiem, 
czyli czego nowego się nauczysz, 

− 

materiał nauczania, czyli co powinieneś wiedzieć, aby samodzielnie wykonać ćwiczenia, 

− 

pytania sprawdzające -– zestawy pytań, które pomogą Ci sprawdzić, czy opanowałeś podane 
treści i możesz już rozpocząć realizację ćwiczeń, 

− 

ćwiczenia, które mają na celu ukształtowanie Twoich umiejętności praktycznych,  

− 

sprawdzian  postępów  –  zestaw  pytań,  na  podstawie  którego  sam  możesz  sprawdzić,  czy 
potrafisz samodzielnie poradzić sobie z problemami, jakie rozwiązywałeś wcześniej, 

− 

wykaz literatury, z jakiej możesz korzystać podczas nauki. 

W  rozdziale  Pytania  sprawdzające  zapoznasz  się  z  wymaganiami  wynikającymi  z  potrzeb 

zawodu  montera  izolacji  budowlanych.    Odpowiadając  na  te  pytania,  po  przyswojeniu  treści  
z  Materiału  nauczania,  sprawdzisz  swoje  przygotowanie  do  realizacji  Ćwiczeń,  których  celem 
jest  uzupełnienie  i  utrwalenie  wiedzy  oraz  ukształtowanie  umiejętności  intelektualnych 
i praktycznych.  
Po  przeczytaniu  każdego  pytania  ze  Sprawdzianu  postępów  zaznacz  w  odpowiednim  miejscu  
TAK  albo  NIE  –  właściwą,  Twoim  zdaniem,  odpowiedź.  Odpowiedzi  NIE    wskazują  na  luki 
w Twojej  wiedzy  i  nie  w  pełni  opanowane  umiejętności.  W  takich  przypadkach    jeszcze  raz 
powróć  do  elementów  Materiału  nauczania  lub  ponownie    wykonaj  ćwiczenie  (względnie  jego 
elementy). Zastanów się, co spowodowało, że nie wszystkie odpowiedzi brzmiały TAK.  
 

Po  opanowaniu  programu  jednostki  modułowej  nauczyciel  sprawdzi  poziom  Twoich 

umiejętności  i  wiadomości.  Otrzymasz  do  samodzielnego rozwiązania test  pisemny oraz  zadanie 
praktyczne.  Nauczyciel  oceni  oba  sprawdziany  i  na  podstawie  określonych  kryteriów  podejmie 
decyzję  o  tym,  czy  zaliczyłeś  program  jednostki  modułowej.  W  każdej  chwili,  z  wyjątkiem 
testów  końcowych,  możesz  zwrócić  się  o  pomoc  do  nauczyciela,  który  pomoże  Ci  zrozumieć 
tematy ćwiczeń  i sprawdzi, czy dobrze wykonujesz daną czynność. 
 
Bezpieczeństwo i higiena pracy 
 

Podczas  realizacji  programu  jednostki  modułowej  musisz  przestrzegać  zasad  ujętych  

w  regulaminach,  instrukcjach  przeciwpożarowych,    przepisach  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy, 
ochrony  środowiska  wynikających  z  charakteru  wykonywanych  prac.  Z  zasadami  i    przepisami 
zapoznasz się w czasie nauki. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

 

 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

713[08].Z5 

Technologia wykonywania izolacji 

antykorozyjnych  

i chemoodpornych 

713[08].Z5.03 

Wykonywanie 

powłok 

chemoodpornych 

713[08].Z5.02 

Wykonywanie 

zabezpieczeń przed 

korozją biologiczną 

i działaniem ognia 

713[08].Z5.01 

Wykonywanie 

powłok 

antykorozyjnych na 
powierzchni metalu 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej  powinieneś umieć: 

− 

zorganizować stanowisko pracy, 

− 

stosować terminologię budowlaną. 

− 

przestrzegać zasad bezpiecznej pracy, przewidywać i zapobiegać zagrożeniom, 

− 

stosować odzież ochronną i środki ochrony indywidualnej, 

− 

posługiwać się podstawowymi narzędziami i sprzętem pomocniczym, 

− 

stosować ogólne zasady wykonywania izolacji budowlanych, 

− 

rozpoznawać podstawowe materiały do wykonywania robót izolacyjnych, 

− 

organizować stanowiska składowania i magazynowania materiałów, 

− 

transportować w bezpieczny sposób materiały budowlane, 

− 

wykonać przedmiar i obmiar robót,  

− 

wykonać rozliczenie materiałowe i wynagrodzenie za pracę. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

3.  CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

− 

zorganizować,  użytkować  i  zlikwidować  stanowisko  pracy  zgodnie  z wymaganiami 
technologicznymi, zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej, 

− 

odczytać dokumentację w zakresie niezbędnym do wykonania zadania, 

− 

posłużyć się sprzętem pomiarowym, 

− 

rozróżnić materiały i wyroby chemoodporne niezbędne do wykonania zadania, 

− 

dobrać materiały do wykonania powłoki chemoodpornej, 

− 

przygotować powierzchnię określonych elementów do naniesienia powłoki chemoodpornej, 

− 

wykonać izolację chemoodporną materiałami bitumicznymi, 

− 

wykonać izolację chemoodporną materiałami ceramicznymi, 

− 

wykonać powłokę chemoodporną metodą natryskową, 

− 

wykonać obróbkę wykończeniową powłok chemoodpornych, 

− 

sprawdzić poprawność wykonanej pracy i usunąć usterki, 

− 

ocenić stan techniczny istniejącej powłoki chemoodpornej, 

− 

dokonać naprawy uszkodzonych fragmentów powłoki chemoodpornej, 

− 

określić  szacunkowo  ilość  materiału  do  wykonania  izolacji  chemoodpornej  określonego 
elementu i sporządzić zapotrzebowanie materiałowe, 

− 

przetransportować i dokonać składowania materiałów na stanowisku pracy, 

− 

zmontować rusztowanie do wykonania robót, 

− 

przygotować i zastosować materiały pomocnicze, 

− 

dokonać przedmiaru i obmiaru robot, 

− 

obliczyć wynagrodzenie za wykonaną pracę, 

− 

wykonywać pracę z zachowaniem warunków technicznych. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

4. MATERIAŁ NAUCZANIA 

 
4.1.Organizacja  stanowiska  pracy  do  wykonywania  powłok 

chemoodpornych 

 

4.1.1.Materiał nauczania 

 

W  przypadku  organizacji  stanowiska  pracy  do  wykonywania  powłok  chemoodpornych 

należy  brać  pod  uwagę  główne  zagrożenia  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  wynikające  
z następujących czynników: 

− 

niewłaściwe posługiwanie się maszynami i narzędziami mechanicznymi, 

− 

nadmierne pylenie, 

− 

nadmierny hałas i wibracja , 

− 

wydzielanie się oparów szkodliwych dla zdrowia, 

− 

powstawanie oparów materiałów wybuchowych, 

− 

przenoszenie ciężkich ładunków. 
Aby wyeliminować zagrożenia należy przestrzegać następujących zasad: 

− 

prowadzić  roboty  w  pomieszczeniach  dobrze  wentylowanych,  przy  otwartych  oknach,  tak 
aby była zapewniona minimum cztero krotna wymiana powietrza w ciągu godziny, 

− 

należy stosować maski, okulary ochronne, rękawice ochronne oraz odzież roboczą, 

− 

zachować  ostrożność  podczas  obsługi  maszyn  i  urządzeń  mechanicznych,  które  mogą 
spowodować  urazy  lub  skaleczenia  (agregaty  do  natrysku,  urządzenia  do  mieszania 
składników, urządzenia do przygotowywania podłoży pod wykładziny chemoodporne ), 

− 

używać maszyny i urządzenia zgodnie z ich przeznaczeniem i instrukcją obsługi, 

− 

przed użyciem maszyn i narzędzi sprawdzić ich stan oraz stan przewodów zasilających, 

− 

zachować porządek na stanowisku pracy, 

− 

przestrzegać  przepisy  bezpieczeństwa  przeciwpożarowego  w  czasie  aplikacji  materiałów,  
a w szczególności materiałów produkowanych z dodatkiem rozpuszczalników. 

 

4.1.2.Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie  zagrożenia  zdrowia  człowieka  mogą  wystąpić  przy  wykonywaniu  powłok 

chemoodpornych? 

2.  Jakie występują zagrożenia związane z użytkowaniem narzędzi o napędzie elektrycznym? 
3.  Jakie  znasz  wskazać  środki  ochrony  indywidulanej  stosowane  przy  wykonywaniu  powłok 

chemoodpornych?  

4.  Czy  znasz  określić  zasady,  których  należy  przestrzegać  w  czasie  wykonywania  powłok 

chemoodpornych w pomieszczeniach? 

5.  Które z materiałów wymagają szczególnego przestrzegania przepisów przeciwpożarowych?  
 

4.1.3.Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  obejrzanego  filmu  na  temat  organizacji  stanowiska  pracy  do  wykonywania 

powłok  chemoodpornych,  wypisz  na  kartce  zasady,  które  pozwolą  wyeliminować  zagrożenia 
w czasie pracy montera izolacji budowlanych. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  obejrzeć uważnie film pt ,, Powłoki chemoodporne”, 
3)  wypisać na kartce zasady, które pozwolą wyeliminować zagrożenia w czasie pracy, 
4)  przedstawić napisane zasady, 
5)  zapisać wnioski w zeszycie przedmiotowym. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

film pt ,, Powłoki chemoodporne”, 

− 

kartka papieru, 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

artykuły piśmiennicze, 

− 

literatura z rozdziału 6. 

 
Ćwiczenie 2 

Na podstawie obejrzanego filmu z ćwiczenia 1 oraz przeczytanego rozdziału 4.1.1, uzupełnij 

poniższą tabelę: 

− 

w  kolumnie  1  wypisz  zagrożenia  zdrowia  występujące  podczas  wykonywania  powłok 
chemoodpornych, 

− 

w kolumnie  2 dobierz środki ochrony indywidualnej dla danego rodzaju zagrożenia. 

 

Tabela 1. Zagrożenia i środki ochrony indywidualnej 

 Zagrożenia 

 

Kolumna 1 

Środki ochrony indywidualnej 

 

Kolumna 2 

 
 

 

  
 

 

  
 

 

 
 

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  przeczytać  dokładnie  wypisane  zagrożenia  zdrowia  podczas  wykonywania  powłok 

chemoodpornych, 

2)  przyporządkować właściwe środki ochrony indywidualnej dla danego rodzaju  zagrożenia, 
3)  wypełnić tabelkę, 
4)  skonsultować tabelkę z nauczycielem, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  ocenić i poprawić błędy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

tabelka, 

− 

przybory do pisania. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

10 

4.1.4.Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

 

Nie 

1)  ocenić stan narzędzi i urządzeń? 
2)  dobrać prawidłowo środki ochrony osobistej? 
3)  wymienić zagrożenia zdrowia występujące podczas wykonywania 
      powłok chemoodpornych  ? 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

11 

4.2.Zasady wykonywania izolacji chemoodpornych 
 

4.2.1.Materiał nauczania 
 

Materiały  stosowane  do  wykonywania  obiektów  budowlanych  charakteryzują  się 

ograniczoną  odpornością  na  agresję  chemiczną.  Najmniej  odporne  są  elementy  wykonane  ze 
stali  oraz  elementy,  których  spoiwem  jest  spoiwo  hydrauliczne:  cement  i  wapno  (na  przykład 
elementy betonowe, tynki, wylewki). 

Podczas  użytkowania  obiektów  na  te  elementy  działają  niszcząco  obciążenia  chemiczne 

zależne od przeznaczenia obiektu, ale także związane z agresją środowiska. 

Elementy  te  muszą  być  zabezpieczone  przed  zniszczeniem  poprzez  stosowanie  powłok 

izolacyjnych chemoodpornych. 

Kryteria doboru materiałów do wykonania izolacji chemoodpornych  

− 

rodzaj obciążenia chemicznego: kwasy, zasady, ługi, związki ropopochodne, 

− 

stężenie substancji chemicznej, 

− 

intensywność eksploatacji obiektu, 

− 

rodzaj elementu budowli: posadzka, ściana, fundament, (w tym przypadku pod uwagę brane 
jest także obciążenie mechaniczne ). 
Trwałość  i  funkcjonalność  obiektu  poddanego  działaniu  obciążeń  chemicznych  zależy  od 

właściwego zaprojektowania obiektu oraz od jakości wykonania prac izolacyjnych. 

Prace  te  muszą  być  poprzedzone  analizą  obciążeń  powierzchni:  obciążeń  chemicznych 

i mechanicznych.  Obciążenia  te  należy  rozpoznać,  określić  ich  wielkość  oraz  zakres 
występowania.  
 
Zestawienie takie najlepiej jest przedstawić w formie tabelarycznej. 
Tabela  jest  wykonywana  przy  współudziale:  użytkownika  obiektu,  technologa  i  projektanta 
decydującego o funkcji pomieszczeń. 
 

Tabela 2. Obciążenia chemiczne i mechaniczne [opracowanie własne]  

 

Element ( nazwa, nr, ) 

 

Rodzaj obciążenia chemicznego 

 
 

 

Obciążenia mechaniczne 

1) Posadzka na hali  
    produkcyjnej 

materiały ropopochodne : 
olej napędowy, olej 
silnikowy 

duże, sporadycznie bardzo 
duże, samochody o masie 
do 25 ton, wózki widłowe 
na kołach gumowych 
o masie z paletą do 8 ton 

2) Ściany hali  
    magazynowej 

ogólnodostępne detergenty 
do mycia ręcznego 

 

brak 

 

4.2.2.Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Dlaczego należy w budownictwie stosować izolacje chemoodporne? 
2.  Jakie materiały budowlane są najmniej odporne na obciążenia chemiczne? 
3.  Jakie mogą być kryteria doboru materiałów do wykonywania izolacji chemoodpornych? 
4.  Od  czego  zależy  trwałość  i  funkcjonalność  obiektu  budowlanego  narażonego  na  obciążenia 

chemiczne? 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

12 

4.2.3.Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Który  z  wymienionych  niżej  materiałów  charakteryzuje  się  małą  odpornością  na  agresję 

chemiczną? 

− 

stal, 

− 

beton, 

− 

drewno, 

− 

szkło, 

− 

cement, 

− 

wapno. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  dokładnie przeczytać treść ćwiczenia, 
2)  przypomnieć sobie właściwości podstawowych materiałów budowlanych, 
3)  skreślić (wyeliminować) te materiały, które wykazują się dużą odpornością chemiczną, 
4)  zapisać pozostałe materiały w zeszycie przedmiotowym, 
5)  zaprezentować efekt swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska  pracy: 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

przybory do pisania, 

− 

literatura z rozdziału 6.  

 
Ćwiczenie 2 

Na podstawie wiedzy uzyskanej w rozdziale 4.2.1. proszę wypełnić tabelę numer 3 wpisując 

rodzaj obciążeń chemicznych oraz mechanicznych dla danego elementu budynku mieszkalnego. 
 

Tabela 3 Rodzaj obciążeń występujących w elementach budynku mieszkalnego 

Element budynku 

mieszkalnego 

Rodzaj obciążenia 

chemicznego 

Obciążenie mechaniczne 

Ława  betonowa  zagłębiona  w 
gruncie 

 

 

Posadzka  w  łazience  pokryta 
płytką ceramiczną 

 

 

Betonowy 

płaski 

dach 

budynku 

 

 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  dokładnie przeczytać treść ćwiczenia, 
2)  przeczytać  wypisane  na  arkuszu  kryteria  doboru  materiałów  do  wykonania  izolacji 

chemoodpornych, 

3)  przyporządkować  rodzaj  obciążeń  chemicznych  oraz  mechanicznych  dla  danego  elementu 

budynku, 

4)  uzupełnić tabelę, 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

13 

5)  skonsultować niejasności z nauczycielem, 
6)  skonsultować niejasności z nauczycielem, 
7)  wkleić tabelkę do zeszytu przedmiotowego, 
8)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

tabelka, 

− 

przybory do pisania.  

 

4.2.4.Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 

Tak 

 

Nie 

1)  uzasadnić konieczność wykonywania chemoodpornych  

izolacji w budownictwie? 

2)  podać przykłady elementów budowlanych, które należy 

zabezpieczyć materiałami chemoodpornymi?  

3)  wymienić podstawowe obciążenia chemiczne, które działają  

na każdy obiekt niezależnie od jego przeznaczenia  
a są związane ze środowiskiem naturalnym? 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

14 

4.3.  Materiały,  wyroby  bitumiczne  i  ceramiczne  do  wykonywania 

izolacji chemoodpornych 

 

4.3.1.Materiał nauczania 

 

Materiały  stosowane  do  wykonywania  izolacji  chemoodpornych  można  grupować  według 

różnych  kryteriów.  Ze  względu  na  bardzo  dużą  gamę  produktów  występujących  w  handlu 
pogrupowanie materiałów pomaga w przyswojeniu podstawowych wiadomości na ten temat. 
 
Rodzaje materiałów stosowanych jako izolacje chemoodporne: 
I.  Materiały produkowane na bazie tworzyw sztucznych: 
 
1.  Materiały rulonowe. 
a. – folie: 
a.1. – folia oppalonowa z wypełniaczem grafitowym lub sadzą, 
a.2. – folia bez wypełniacza, 
a.3. – folia z polichlorku winylu : miękka i twarda. 
2.  Materiały powłokowe. 
a. – kity chemoodporne na bazie żywic syntetycznych: 
a.1 – kit epoksydowy, 
a.2 – kit poliuretanowy, 
a.3 – kit tiokolowy, 
a.4 – kit silikonowy, 
a.5 – kit akrylowy, 
b. – materiały malarskie chemoodporne: 
b.1 – lakiery fenolowe, 
b.2 – farby i emalie poliwinylowe, 
b.3 – farby i emalie chlorokauczukowe, 
b.4 – farby , emalie , lakiery epoksydowe, 
b.5 – farby , emalie , lakiery ftalowe, 
c.  –  materiały  chemoodporne  do  ochrony  posadzek:  warstwy  malarskie,  powłoki  samorozlewne 
jastrychy  żywiczne,  wykładziny  chemoodporne  pod  ceramikę  posadzkową,  kleje  i  fugi 
chemoodporne: 
c.1 – silikonowe i siloksanowe,  
c.2 – akrylowe, 
c.3 – poliestrowe, 
c.4 – winylowo – estrowe,  
c.5 – epoksydowe, 
c.6 – poliuretanowe. 
 
II . Wyroby bitumiczne . 
1. Materiały rulowe: 

− 

papa z wkładką tekturową, 

− 

papa z wkładką z tkaniny z włókna naturalnego, 

− 

papa z wkładką z tkaniny z włókna sztucznego, 

− 

papa z wkładką z folii aluminiowej (papy paroszczelne). 

2. Materiały płynne (bezspoinowe ): 

− 

emulsje asfaltowe (emulsje wodne bez rozpuszczalników), 

− 

roztwory asfaltowe (rozcieńczalnikiem jest materiał rozpuszczalnikowy), 

− 

lepiki i masy asfaltowe, 

− 

kity asfaltowe.  

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

15 

III . Wyroby ceramiczne. 
1. Płytki okładzinowe chemoodporne. 
2. Cegły okładzinowe chemoodporne. 
3. Materiały ceramiczne  do aplikacji na budowie: płynne , pasty: 

a. – wykładziny mineralne chemoodporne silikatowe, 
b. – kleje do ceramiki chemoodporne silikatowe, 
c. – fugi do ceramiki chemoodporne silikatowe. 

 
Krótka charakterystyka materiałów chemoodpornych oraz ich zastosowanie 
 
I. Materiały chemoodporne produkowane na bazie tworzyw sztucznych: 

 

1. Folie oppalonowe. 
Odporność chemiczna: na działanie zakwaszonych wód i ługów. 
Zastosowanie: izolacje przeciwwilgociowe i antykorozyjne. 
2. Folie z polichlorku winylu. 
Odporność chemiczna: na działanie kwasów, alkaliów, roztworów soli i wody. 
Zastosowanie: izolacje wodoszczelne i antykorozyjne. 
3. Kity chemoodporne na bazie tworzyw sztucznych. 
Odporność  chemiczna:  bardzo  wysoka  na różne  związki chemiczne ale uzależniona od materiału 
z którego jest wyprodukowany kit. 
Zastosowanie:  uszczelnienie  ruchomych  złączy  w  elementach  budowlanych:  dylatacje,  naroża, 
uszczelnienia wokół kratek, styków elastycznych połączeń różnych materiałów. 
4. Materiały malarskie chemoodporne: 
4.1 – Lakiery fenolowe. 
Odporność chemiczna: na działanie środowiska kwaśnego i obojętnego. 
Zastosowanie: powierzchniowa ochrona elementów budowlanych: ściany, stolarka.  
4.2 – Farby i emalie poliwinylowe. 
Odporność chemiczna: na działanie środowiska agresywnego: kwasy, ługi, pary, gazy. 
Zastosowanie: powierzchniowa ochrona elementów budowlanych w szczególności stalowych. 
4.3 – Farby i emalie chlorokauczukowe. 
Odporność chemiczna: szczególnie na działanie środowiska atmosferycznego.  
Zastosowanie: powierzchniowa ochrona zewnętrznych elementów budowlanych. 
4.4 – Farby, emalie, lakiery epoksydowe. 
Odporność  chemiczna:  agresja  gazów,  par  kwaśnych  oraz  alkalicznych  (  także  duża  odporność 
mechaniczna ). 
Zastosowanie:  powłoki  chemoodporne  na  betonie,  ceramice,  szkle,  stali-  bardzo  szeroka 
możliwość zastosowania.  
4.5 – Farby, emalie, lakiery ftalowe.  
Odporność 

chemiczna: 

na 

działanie 

środowiska  atmosferycznego  oraz  procesów 

fermentacyjnych. 
  
Zastosowanie : malowanie drewnianych , stalowych , murowanych elementów budynków . 
 
II. Wyroby bitumiczne chemoodporne 
Odporność  chemiczna:  na  działanie  środowiska  atmosferycznego  -  kwasy  humusowe,  lekkie 
stężenia  kwasu  siarkowego  solnego  i  azotowego,  odporne  na  nawozy sztuczne i środki ochrony 
roślin oraz związki procesów fermentacyjnych. 
Zastosowanie:  izolacje  podziemnych  elementów  konstrukcji  budowlanych,  izolacje  dachów 
tarasów  ,  izolacje  zbiorników  w  oczyszczalniach  ścieków  oraz  w  konstrukcjach  betonowych 
w budownictwie  rolniczym.  Grupa  materiałów  najczęściej  stosowana  w  budownictwie  do 
wykonywania 

zabezpieczeń 

chemoodpornych 

jednocześnie 

przeciwwilgociowych 

i wodochronnych. 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

16 

III. Wyroby ceramiczne chemoodporne 
Odporność  chemiczna:  bardzo  wysoka  odporność  chemiczna  połączona  z  odpornością 
mechaniczną. 
Zastosowanie:  do  wykonywania  odpornych  na  chemię  i  mechanicznie  posadzek  przemysłowych 
w  przemyśle  chemicznym,  spożywczym  i  farmaceutycznym  a  także  w  obiektach  użyteczności 
publicznej  typu  szpitale,  laboratoria,  do  wykonywania  mis  chemoodpornych  pod  zbiornikami 
z agresywnymi  mediami  w  zakładach  chemicznych,  petrochemicznych.  Wykładziny  ceramiczne 
chemoodporne  wymagają  stosowania  materiałów  uzupełniających  chemoodpornych:  fugi,  kleje 
chemoodporne. 

 

4.3.2.Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie  są  podstawowe  grupy  materiałów  stosowanych  do  wykonywania  izolacji 

chemoodpornych? 

2.  Czy potrafisz wymienić wyroby bitumiczne chemoodporne? 
3.  Jakie są wyroby ceramiczne chemoodporne? 
4.  Jakie  znasz  grupy  wyrobów  z  tworzyw  sztucznych  z  których  produkuje  się  chemoodporne 

materiały do zabezpieczeń w budownictwie? 

5.  Jakie  znasz  podstawowe  parametry  materiałów  przeznaczonych  do  ochrony  posadzek 

przemysłowych?  

 

4.3.3.Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1

 

Na  podstawie  podanego  wykazu,  wymień  grupy  i  podgrupy  materiałów  stosowanych  do 

wykonywania izolacji chemoodpornych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  przeczytać dwukrotnie podany wykaz materiałów, 
3)  wyodrębnić trzy podstawowe grupy, 
4)  przyporządkować odpowiednie rodzaje materiałów do wyodrębnionych wcześniej grup, 
5)  zapisać wybrane informacje, 
6)  zaprezentować efekty swojej grupy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

wykaz materiałów do wykonywania izolacji chemoodpornych, 

− 

dzienniczek ucznia, 

− 

przybory do pisania, 

− 

literatura z rozdziału 6. 

 
Ćwiczenie 2 

Posługując się informacjami z ćwiczenia 1 uzupełnij tabelkę 

 

Tabela 4 Materiały chemoodporne przyporządkowane do grupy wyrobów do której należą

 

Rodzaj materiału 

Grupa do jakiej należą (A, B, C) 

Folia z polichlorku winylu 

 

Fuga silikatowa 

 

Kit chemoodporny 

 

Emulsja asfaltowa 

 

Płytka chemoodporna 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

17 

A-  tworzywa sztuczne 
B-  materiały bitumiczne 
C-  wyroby ceramiczne 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  przeczytać dwukrotnie wykonany przez siebie podział materiałów na grupy i podgrupy, 
2)  wybrać ze swojego wykazu te elementy, które są wymienione w ćwiczeniu, 
3)  zapisać odpowiedzi w tabelce, 
4)  przekazać nauczycielowi wypełnioną tabelkę, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

dzienniczek ucznia (z wykonanym wcześniej ćwiczeniem 1), 

− 

tabelka, 

− 

przybory do pisania.  

 

4.3.4.  Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 

Tak 

 

Nie 

1)  podzielić wyroby chemoodporne ze względu na materiał  

z jakiego są produkowane? 

2)  podać minimum 4 z 5 kitów chemoodpornych? 
3)  wskazać 4 z 5 rodzajów farb chemoodpornych? 
4)  podać 4 z 6 rodzajów materiałów do ochrony posadzek? 
5)  wskazać 2 z 3 rodzajów wykładzin ceramicznych  
      chemoodpornych? 
6)  wymienić 2 z 3 rodzajów papy? 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

18 

4.4.  Technologia 

wykonywania 

chemoodpornych 

robót 

wykładzinowych 

 
4.4.1.  Materiał nauczania 
 

Wykładziny  chemoodpornych  wykonanych  z  materiałów  na  bazie  tworzyw  sztucznych 

w postaci  materiałów  rulonowych  (folie)  oraz  materiałów  nakładanych  w  postaci  powłok: 
powłoki malarskie chemoodporne, powłoki do ochrony posadzek przemysłowych. 

Kity  służą  do  zachowania  ciągłości  powłok  chemoodpornych  w  miejscach  występowanie 

dylatacji  w  podłożu,  w  narożnikach  oraz  w  miejscach  montażu  wyposażenia  na  przykład  wokół 
kratek  ściekowych,  baterii,  wokół  przejść  przewodów  zasilających  armaturę  (przewody  wodno 
kanalizacyjne, gazowe, elektryczne, instalacji klimatyzacji). 
 
Technologie wykonywania powłok chemoodpornych. 
 
I. 

Wykonywanie wykładzin chemoodpornych z materiałów rulowych – (folii). 
Wykładziny  chemoodporne  wykonywane  z  folii  są  łączone  pomiędzy  sobą  na  zasadzie 

zgrzewania  lub  klejenia  za  pomocą  specjalnych  samoprzylepnych  taśm.  Montaż  do  podłoża 
odbywa  się  w  większości  na  zasadzie  punktowego  mocowania  mechanicznego  łącznikami. 
Miejsca mocowania uszkadzają izolację i muszą być dodatkowo zabezpieczone łatkami z folii. 

Zastosowanie  tej  grupy  wyrobów  w  większości  sprowadza  się  do  wykonywania  izolacji 

poziomych  wielkopowierzchniowych  chemoodpornych  i  przeciwwodnych  jednocześnie  - 
dachów.  Sporadycznie  mają  zastosowanie  jako  izolacje  basenów  kąpielowych,  zbiorników 
przeciwpożarowych. 

Zastosowanie materiałów rulonowych do wykonywania typowych izolacji chemoodpornych  

jest ograniczone z kilku powodów: 

− 

występowania połączeń pomiędzy pasami izolacji, 

− 

braku możliwości stałego całopowierzchniowego zespolenia z podłożem, 

− 

małe odpornościć na obciążenia mechaniczne, 

− 

łatwości uszkodzeń. 

 
II. Wykonywanie zabezpieczeń chemoodpornych materiałami  nanoszonymi metodami malarskimi 
 

Techniki  malarskie  zarówno  ręczne  jak  i  natryskowe  pozwalają  na  naniesienie  powłoki 

wielowarstwowo  w  małych  grubościach  warstw.  W  związku  z  tym  elementy  zabezpieczane  tą 
techniką  mogą  być  poddane  dużej  agresji  chemicznej  lecz  nie przenoszą    zbyt  wielkich obciążeń 
mechanicznych.  W  budownictwie  powłoki  chemoodporne  wykonywane  metodami  malarskimi 
dotyczą  zabezpieczenia  konstrukcji  stalowych,  wykładzin  chemoodpornych  na  elementach 
betonowych  i  tynkach  na  ścianach  oraz  zabezpieczeń  zbiorników  betonowych  poddanych 
małemu obciążeniu mechanicznemu.  

Technologia wykonania: 

przygotowanie  podłoża  (czyszczenie,  odpylenie,  w  przypadku  podkładów  betonowych  przy 
powłokach żywicznych zdjęcie mleczka cementowego), 
gruntowanie podłoża: (w elementach stalowych - ma na celu związanie resztek rdzy i stworzenie 
nośnego  podkładu  pod  powłoki  nawierzchniowe,  w  elementach  betonowych,  tynkach,  innych 
chłonnych  podłożach  -  gruntowanie  ma  na  celu  związanie  luźnych  powierzchniowo  cząstek, 
wyrównanie chłonności podłoża oraz powierzchniowe wzmocnienie elementu), 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

19 

Uwaga:  w  przypadku  stosowania  wykładzin  chemoodpornych  na  bazie  żywic  epoksydowych 
i poliuretanowych 

gruntowanie 

jest 

podstawowym 

warunkiem 

trwałości 

powłoki 

chemoodpornej, 
wykonanie  chemoodpornej  warstwy  nawierzchniowej  (warstwy  nawierzchniowe  są  ostatnimi 
nanoszonymi powłokami malarskimi). 
W  zależności  od  rodzaju  stosowanego  materiału  warstwy  te  nanosi  się  na  wyschnięty  grunt  lub 
metodą    mokre  na  mokre  (nowa  powłoka  na  jeszcze  świeżą  powłokę  poprzednią)  -  lakiery 
epoksydowe i poliuretanowe. 
 
III. Wykonywanie wykładzin chemoodpornych na posadzkach przemysłowych . 
 
Przy  wykonywaniu  powłok  chemoodpornych  na  posadzkach  przemysłowych  podstawowym 
kryterium  doboru  jakości  i  grubości  powłoki,  poza  agresją  chemiczną,  są  obciążenia 
mechaniczne. Obciążenia mechaniczne wpływają na grubość wykonywanych powłok.  
Podział  powłok  ochronnych  na  posadzkach  ze  względu  na  agresję  chemiczną  i  obciążenia 
mechaniczne. 
a. powłoki cienkowarstwowe:  
impregnacja – gr. warstwy ok. 0.05 mm, 
powłoki lakiernicze – gr. warstwy ok. 0,1 ÷ 0,3 mm. 
Obciążenia chemiczne: mała agresja chemiczna. 
Obciążenia mechaniczne: lekkie (mały ruch pieszych). 
 
b. powłoki średniowarstwowe:  
gruntowanie podłoża – gr. warstwy ok. 0.15 mm ÷ 0,2 mm, 
powłoka samorozlewna – gr. warstwy od. 1.0 ÷ 3,0 mm. 
Obciążenia chemiczne: średnia do wysokiej agresja chemiczna. 
Obciążenia mechaniczne: średnie (duży ruch pieszych, średni ruch pojazdów ). 
 
c. powłoki grubowarstwowe:  
gruntowanie podłoża – gr. warstwy ok. 0,15 mm ÷ 0,2 mm 
powłoka nanoszona metodą szpachlowania ręcznego lub mechanicznego 
– beton żywiczny gr. warstwy do 15,0 mm. 
Obciążenia chemiczne: wysokiej agresja chemiczna. 
Obciążenia mechaniczne: duże i bardzo duże. 
 
IV. Technologia wykonania wykładzin chemoodpornych posadzkowych. 
 
a. powłoki cienkowarstwowe: 
technika malarska, malowanie wałkiem lub natryskiem, minimum 2 warstwy:  
gruntowanie, warstwa nawierzchniowa  [rys. 2]. 
 
b. powłoki średniowarstwowe: 
gruntowanie  podłoża  techniką  malarską  [rys.2], warstwa wierzchnia posadzka  samopoziomująca 
(samorozlewna)  wykonana  techniką  wylewania  [rys.4]  a  następnie  rozprowadzenia  na 
płaszczyźnie  pacą  metalową  zębatą.  Posadzka  wymaga  odpowietrzenia  poprzez  rolowanie 
świeżej  powłoki  wałkiem  kolczastym.  Poprzez  posypanie  świeżej  warstwy  piaskiem 
kwarcowym  o  uziarnieniu  np.  0,7  ÷  1.2  mm  otrzymujemy  strukturę  antypoślizgową  [rys.3]. 
W celu  zmniejszenia  chropowatości  oraz  zwiększenia  łatwości  mycia  warstwę  piasku  można 
pokryć materiałem żywicznym metodą malarską. 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

20 

c. powłoki grubowarstwowe: 
gruntowanie  podłoża  techniką  malarską,  warstwa  wierzchnia  –  układanie  powłoki  metodą 
szpachlowania  ręcznego  lub  mechanicznego  zacierania  materiału  wypełnionego  wypełniaczem 
mineralnym  do  konsystencji  szpachlówki.  W  celu  otrzymania  powierzchni  antypoślizgowej 
należy  świeży  materiał  posypać  piaskiem  kwarcowym  o  granulacji  0,7  –  1,2  mm.  W  celu 
zmniejszenia  chropowatości  oraz  zwiększenia  łatwości  mycia  warstwę  piasku  można  pokryć 
materiałem żywicznym metodą malarską. 
 
V. Technologia przygotowania materiałów  chemoodpornych posadzkowych  
 
Materiały  1  komponentowe:  lakiery  fenolowe,  chlorokauczukowe,  poliwinylowe,  ftalowe  po 
otwarciu  opakowania  należy  wymieszać  materiał  ręcznie  lub  mechanicznie  za  pomocą 
wolnoobrotowej mieszarki lub wiertarki z końcówką do mieszania [rys.1].  
Materiały  2  komponentowe:  najczęściej  epoksydowe  i  niektóre  poliuretanowe  utwardzane 
dodatkowym  składnikiem.  Składniki  w  osobnych  opakowaniach,  po  otwarciu  należy  lekko 
przemieszać  składnik    bazowy  oznaczony  zazwyczaj  literą  A,  wlać  utwardzacz  oznaczony 
najczęściej  na  opakowaniu  literą  B,  składniki  mieszać  mechanicznie  minimum  3  minuty.  Po 
wymieszaniu  składników  rozpoczyna  się  powolny  proces  wiązania  i  dlatego  materiały 
charakteryzują  się  ograniczonym  czasem  wykorzystania.  Czas  ten  jest  opisany  w  karcie 
technicznej  materiału  lub  na  opakowaniu  i  jest  uzależniony  od  rodzaju  materiału  oraz 
temperatury podłoża i powietrza (zazwyczaj wynosi on od 40 do 90 minut) - wyższe temperatury 
skracają  czas  obróbki,  niższe  go  wydłużają. W  przypadku braku  możliwości  zużycia  całej  porcji 
materiału  w  czasie  możliwości  jego  obróbki  materiał  należy  podzielić  na  mniejsze  porcje  - 
osobno komponent A i komponent B. 
Materiały  3  komponentowe:  składniki  jak  w  materiałach  2  komponentowych,  składnik  trzeci  to 
wypełniacz  mineralny.  Mieszanie  bazy  z  utwardzaczem  przez  ok.  3  minuty  następnie  dodanie 
komponentu trzeciego.

 

 
  

 

  Rys1 Mieszanie żywicy [2, s.53]                                      Rys2 Gruntowanie podłoża lub jego malowanie   
                                                                                                                     przy powłokach cienkowarstwowych 
                                                                                                                                       [2, s.53] 

 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

21 

 

 

   Rys2Posypywanie żywicy pisakiem                                              Rys.3  Wykonanie posadzki samorozlewnej 
            kwarcowym [poz.2, s.53]                                                                                    [2 s.53]         

 

Zalecenia bezpieczeństwa i higieny pracy: 
Materiały  wieloskładnikowe  w  stanie  niezwiązanym  są  szkodliwe  dla  ludzi  i  środowiska 

naturalnego.  Szczególnie  niebezpieczny  jest  składnik  B  –  utwardzacz.  Należy  unikać 
bezpośredniego  kontaktu  skóry  z  materiałami,  stosować  ubrania  ochronne,  rękawice  gumowe 
i okulary ochronne. Materiały po związaniu są obojętne dla środowiska oraz ludzi. 
Przed  rozpoczęciem  prac  należy  bezwzględnie  zapoznać  się  z  kartą  substancji  niebezpiecznych, 
w  której  podany  jest  skład  substancji,  sposób  jej  neutralizacji  oraz  zalecenia  dotyczące 
udzielania pierwszej pomocy. 
 

4.4.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie  zadanie  spełnia  warstwa  gruntująca przy  wykonywaniu  powłok z żywic epoksydowych 

i poliuretanowych? 

2.  Jakie  znasz  rodzaje  powłok  chemoodpornych  stosowanych  jako  wykładziny  na  posadzkach 

przemysłowych uzależnionych od obciążeń mechanicznych. 

3.  Jakie znasz sposoby przygotowania do aplikacji materiałów 1, 2 i 3 komponentowych. 
4.  Jaka jest technologia wykonania wykładziny chemoodpornej 2 komponentowej. 

 

4.4.3. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  obejrzanego  filmu  na  temat  wykonania  posadzek  epoksydowych,  Przygotuj 

materiał  malarski  2  komponentowy  –  żywicą  epoksydową.  Następnie  nałóż  przygotowaną 
powłokę  metodą  lakierniczą  za  pomocą  wałka  na  1  m

  ściany,  zużywając  ok.  ½  objętości 

posiadanego opakowania. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  obejrzeć dokładnie film pt ,, Posadzki epoksydowe”, 
2)  wypisać na kartce, kolejne czynności podczas wykonania posadzki epoksydowej, 
3)  zorganizować stanowisko pracy, 
4)  przestrzegać zasad bezpieczeństwa pracy, 
5)  przygotować materiał malarski 2 komponentowy według zasad podanych na opakowaniu, 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

22 

6)  wymieszać komponenty wiertarką elektryczną z mieszadłem, 
7)  nałożyć przygotowaną powłokę metodą lakierniczą za pomocą wałka na 1 m

2

 ściany, 

8)  zgłosić nauczycielowi wykonanie zadania, 
9)  dokonać samooceny pracy, 
10) uporządkować stanowisko pracy. 

 

Wyposażenie stanowiska  pracy: 

− 

film pt ,,Posadzki epoksydowe”, 

− 

instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy, 

− 

żywica epoksydowa – 1kg, 

− 

wiertarka elektryczna z mieszadłem, 

− 

wałek malarski, 

− 

przygotowana ściana, 

− 

kartka papieru, 

− 

przybory do pisania. 

 

Ćwiczenie 2 

Do  materiału,  który  pozostał  z  ćwiczenia  pierwszego  dodaj    piasku  kwarcowego  w  ilości 

ok. 0,25  litra.  Wylej  wymieszany  materiał  na  podłoże  pomalowane  wcześniej  żywicą  
i rozprowadź równomiernie pacą zębatą. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  zaplanować przebieg wykonania zadania – ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie, 
3)  przestrzegać zasad bezpieczeństwa pracy, 
4)  przeczytać  dwukrotnie  podaną  na  arkuszu  papieru  technologię  przygotowania  materiałów 

chemoodpornych posadzkowych 3 komponentowych, 

5)  przygotowac materiał według zasad podanych na opakowaniu, 
6)  wymieszać komponenty za pomocą wiertarki elektrycznej z mieszadłem, 
7)  wylać wymieszany materiał na podłoże pomalowane wcześniej żywicą, 
8)  rozprowadzić równomiernie wylany materiał na podłoże, pacą zebatą, 
9)  zgłosić nauczycielowi wykonanie pracy, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy, 

− 

środki ochrony indywidualnej zgodne z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy, 

− 

żywica epoksydowa - op. 1 kg, 

− 

piasek kwarcowy ok. 0,25 l, 

− 

wiertarka elektryczna z mieszadłem, 

− 

szpachla metalowa z zębami, 

− 

przygotowane podłoże 

 

4.4.4. Sprawdzian postępów 

 

Czy potrafisz: 

Tak 

Nie 

1)  krótko omówić sposób wykonania wykładziny chemoodpornej z folii ? 
2)  omówić krótko technologię nanoszenia materiałów  

chemoodpornych metodami malarskimi? 

3)  wymienić  podział powłok chemoodpornych na posadzkach  

przemysłowych ? 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

23 

4.5.  Wykonanie 

izolacji 

chemoodpornych 

zastosowaniem 

materiałów bitumicznych  

 
4.5.1. Materiał nauczania 
 

Materiały  bitumiczne  (materiały  produkowane  na  bazie  ropopochodnych)  znajdują 

najszersze  zastosowanie  w  budownictwie  od  ponad  100  lat.  Są  odporne  na  typowe  związki 
chemiczne  występujące  w  glebie  (kwasy  humusowe,  roztwory  kwasu  siarkowego,  azotany, 
środki  ochrony  roślin,  nawozy).  Dobrze  zachowują  się  także  jako  pokrycia  wodoszczelne 
dachów. 

Ich popularność wynika z następujących zalet: 

a.  niska cena – w większości są produkowane z odpadów przy rafinacji ropy naftowej, 
b.  prostota produkcji – w większości nie wymagają skomplikowanych technologii produkcji, są 

prostymi mieszaninami substancji bitumicznej z wypełniaczem mineralnym i klejem na bazie 
lateksu lub akrylu, 

c.  prostota w nakładaniu – nie wymagają urządzeń do nakładania poza podstawowymi prostymi 

narzędziami, 

d.  nie wymagają specjalnego przygotowania podłoża, 
e.  mogą być nakładane w różnych temperaturach otoczenia już około 1 do 35

o

C, 

f.  pełnią jednocześnie dwie funkcje – izolacji chemoodpornej i wodoszczelnej, 
g.  są  uniwersalne:  do  izolacji  podziemnej  części  budowli  (ławy  fundamentowe,  ściany  piwnic) 

oraz do izolacji dachów. 

 
Typy izolacji bitumicznych w zależności od obciążenia wodą obiektu 
 

W  literaturze  budowlanej  polskiej  materiały  bitumiczne  omawiane  są  jako  izolacje 

wodochronne.  W  zależności  od  obciążenia  wilgocią  i  wodą  obiektu  rozróżnia  się  trzy  typy 
izolacji.  
Izolacje  typu  lekkiego  –  ochrona  budowli  przed  wilgotnością  gruntu  niespoistego 
przepuszczającego wody opadowe. 

Powłoki cienkowarstwowe wykonywane zazwyczaj technikami malarskimi ręcznie:  

warstwa gruntująca  plus  dwie  do  trzech  warstw  nawierzchniowych.  Materiały do  ich wykonania 
dzielimy  na  materiały  bitumiczne  płynne  na  bazie  rozpuszczalników  –  Abizol,  oraz  na  emulsje 
wodne  bitumiczne  bez  rozpuszczalników  do  aplikacji  na  podłoża,  także  wilgotne  nie  niszczące 
warstwy docieplającej wykonywanej zazwyczaj ze styropianu. 
Izolacje  typu  średniego  –  ochrona  budowli  przed  wilgocią  pochodzącą  z  gruntu  spoistego 
nasączonego wodą.  

Powłoki  grubsze  wykonywane  z  pap  bitumicznych  oraz  materiałów  bezspoinowych 

w formie  past.  Po  wykonaniu  warstwy  gruntującej  z  materiału  bitumicznego  płynnego  metodą 
malarską  lub  natryskową  główna  izolacja  wykonywana  jest  z  2  warstw  papy  lub  jako 
bezspoinowa  z  grubowarstwowych  emulsji  bitumicznych  modyfikowanych  tworzywem 
sztucznym  1  komponentowych  lub  2  komponentowych  (komponent  2  przyśpiesza  wiązanie 
materiału  i  jego  odporność  na  deszcz).  Materiał  nanosi  się  szpachlami  metalowymi  lub  metodą 
natrysku  pompami  tłokowymi  Wagnera.  Grubość  powłok  w  tym  przypadku  powinna  wynosić 
minimum 3 mm.  
 
Izolacje typu ciężkiego – ochrona budowli przed wodą spiętrzoną pod ciśnieniem 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

24 

Powłoki  grubości  od  4  ÷6  mm  wykonywane  z  past  bitumicznych  modyfikowanych  według 

technologii  jak  w  izolacjach  typu  średniego.  Podczas  wykonywania  powłoki  izolacyjnej  w  celu 
kontroli  grubości  nanoszonej  warstwy  zaleca  się  międzywarstwowo  zatopić  siatkę 
polipropylenową  o  gramaturze  minimum  145  gr/m2.  Izolacje  typu  ciężkiego  wykonuje  się 
ręcznie  szpachlami  metalowymi  lub  natryskiem  pompami  Wagnera.  Przy  obciążeniu  budowli 
wodą  pod  ciśnieniem  izolacje  papowe  praktycznie  nie  zdają  egzaminu  ze  względu  na  wysoką 
awaryjność związaną z problemami ich sklejania na powierzchniach pionowych ścian. 
Izolacje  bitumiczne  chemoodporne  w  zbiornikach  ścieków  komunalnych  oraz  budownictwie 
rolniczym  

Oczyszczalnie  ścieków  komunalnych  są  wykonywane  w  konstrukcjach  żelbetowych 
i w związku  z  tym  elementy  tych  konstrukcji  muszą  być  zabezpieczone  wykładzinami 
chemoodpornymi.  

 

Materiały bitumiczne stosowane w tych obiektach dzielimy na dwie grupy: 

1)  bitumy w formie emulsji wodnych lub zawiesin rozpuszczalnikowych – 1 komponentowe. 
2)  materiały bitumiczno - epoksydowe wodorozcieńczalne lub rozpuszczalnikowe. 

Połączenie  bitumu  z  epoksydem  charakteryzuje  się  wysoką  odpornością  chemiczną  (bitum, 
epoksyd) oraz bardzo wysoką przyczepnością do podłoża, którą to cechą  charakteryzują się 
żywice epoksydowe. 

   

4.5.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania , sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Na jakiej bazie produkowane są materiały izolacyjne bitumiczne? 
2.  Jakie typowe związki chemiczne występują w gruncie? 
3.  Jakie znasz podstawowe zalety materiałów bitumicznych. 
4.  Jakie znasz izolacje typu lekkiego , średniego i ciężkiego. 
5.  Jakie  obiekty  w  oczyszczalniach  ścieków  i  w  budownictwie  rolniczym  zabezpieczane  są 

materiałami bitumicznymi? 

 

4.5.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wymień typy izolacji oraz materiały bitumiczne, z których się je wykonuje. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  przeczytać temat ćwiczenia, 
3)  przypomnieć sobie rodzaje izolacji stosowanych w budownictwie, 
4)  przeczytać informacje na temat typów izolacji chemoodpornych, 
5)  zapisać informacje w dzienniczku ucznia, 
6)  wypisać z podanego tekstu wszystkie materiały bitumiczne, 
7)  przyporządkować właściwe materiały dla danego typu izolacji, 
8)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
9)  zapisać spostrzeżenia w dzienniczku ucznia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

dzienniczek ucznia, 

− 

przybory do pisania, 

− 

literatura z rozdziału 6. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

25 

Ćwiczenia 2 

Wykorzystując  ćwiczenie  nr  1  odpowiedz  na  pytanie  –  w  których  elementach  budynku 

zastosujesz izolacje chemoodporne? 

 
Odpowiedź zaznacz w tabeli, wstawiając znak X w odpowiedniej rubryce. 

Elementy budynku 

Tak 

Nie 

− 

ława fundamentowa żelbetowa, 

 

 

− 

ława fundamentowa ceglana, 

 

 

− 

dach, 

 

 

− 

posadzka II kondygnacji, 

 

 

− 

ściana zewnętrzna ponad terenem,  

 

 

− 

ściana wewnętrzna, 

 

 

− 

taras, 

 

 

− 

-balkon. 

 

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  przeczytać temat ćwiczenia, 
2)  przejrzeć informacje zapisane w dzienniczku ucznia dotyczące ćwiczenia numer 1, 
3)  przypomnieć sobie informacje na temat konstrukcji budynku, 
4)  wpisać znak X w odpowiedniej rubryce, przy każdym z elementów budynku, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy : 

− 

dzienniczek ucznia, 

− 

przybory do pisania, 

− 

literatura z rozdziału 6, 

− 

tabela. 

 

4.5.4. Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

 

Nie 

 
1) 

uzasadnić konieczność stosowania izolacji 

        chemoodpornych bitumicznych  w budownictwie? 
2) 

wymienić podstawowe zalety materiałów bitumicznych  

        powodujące ich częste stosowanie? 
3) 

wymienić  podział izolacji bitumicznych w zależności od 

        obciążenia wodą obiektu? 
4) 

określić , które z elementów budynku wymagają  stosowania 
izolacji chemoodpornych? 

5) 

wymienić , jakie materiały bitumiczne stosuje się w zbiornikach  
ścieków? 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

26 

4.6.  Wykonanie 

izolacji 

chemoodpornych 

zastosowaniem 

materiałów ceramicznych  

 
4.6.1. Materiał nauczania  
 

W  obszarach  narażonych  na  duże  obciążenia  mechaniczne,  termiczne  lub  chemiczne 

posadzkom stawia się wyjątkowe warunki:

 

− 

odporność na ścieranie, 

− 

odporność na obciążenia mechaniczne statyczne i dynamiczne, 

− 

odporność termiczna, 

− 

długi okres użytkowania,  

− 

odporność chemiczna. 

W  rozdziale  4.4.1.,  w  którym  omawialiśmy  posadzki  z  żywic  epoksydowych  –  wersje  na 

wysokie  obciążenia  mechaniczne  i  chemiczne  (posadzki  grubowarstwowe)  mówiliśmy 
o zaletach  tych  materiałów.  Pomimo  bardzo  wielu  ich  zalet  posiadają  także  wady  –  mała 
odporność  na  zarysowania,  ograniczona  odporność  na  wysokie  temperatury  –  żywice 
samorozlewne  do  80

0

C  ,  betony  żywiczne  do  180

0

C.  Ponadto  są  kłopotliwe  przy  konieczności 

ich  napraw,  skomplikowane  w  wykonawstwie  i  drogie.  Dlatego  coraz  częściej  wraca  się  do 
materiałów  produkowanych  z  surowców  naturalnych  –  płytek  i  cegieł  ceramicznych  Omawiając 
okładziny  chemoodporne  skupimy  się  na  płytkach  ceramicznych  ponieważ  to  one  są  stosowane 
najczęściej. 
Płytka ceramiczna   

Jest produkowana z naturalnych mineralnych surowców występujących w przyrodzie. 

Proces  wytwarzania  płytek  polegający  na  wypalaniu  lub  spiekaniu  naturalnych  materiałów 
mineralnych 

powoduje, 

że  uzyskujemy  produkt  o  bardzo  wysokich  parametrach 

wytrzymałościowych.  Pokrywanie  płytek  glazurą  zapobiega  osadzaniu  się  substancji  typu  smary 
tłuszcze,  brud,  dzięki  czemu  jest  ją  łatwo  utrzymać  w  czystości.  Płytki  ceramiczne  są  także 
odporne  na  substancje  chemiczne  oraz  wysoką  temperaturę.  Mają  także  jeszcze  inne  istotne 
zalety – wygląd oraz łatwość wymiany w przypadku uszkodzenia. 
Mają niestety także swoje wady. Do wad podstawowych jeżeli rozważamy ich zastosowanie jako 
wykładzin  chemoodpornych  należy  brak  ciągłości  powłoki  –  występowanie  spoin.  Dlatego 
rozważając  możliwość  zastosowania  płytek ceramicznych  jako  okładzin  chemoodpornych należy 
uwzględnić chemoodporność materiałów niezbędnych do ułożenia płytek. 
      Ponieważ w większości przypadków wykładziny chemoodporne są poddane także obciążeniu 
wodą  przy  doborze  materiałów  bierze  się  jednocześnie  pod  uwagę  konieczność  wykonania 
izolacji przeciwwilgociowych i przeciwwodnych.  
 
Materiały uzupełniające chemoodporne do wykonania wykładzin ceramicznych 
 
Izolacje podpłytkowe 

Materiały  mające  za  zadanie  odcięcie  dostępu  wilgoci  i substancji  agresywnych  do  podłoża 

to grupa materiałów do ochrony przed zniszczeniem podkładów i stropów betonowych: 
a – folie płynne, mikrozaprawy na bazie cementu: materiały elastyczne wodoszczelne, odporność 
chemiczna  umiarkowana,  odporne  na  typowe  zanieczyszczenia  środowiska,  środki  myjące 
i dezynfekujące.  Materiały  stosowane  w  budynkach  mieszkalnych  i  użyteczności  publicznej 
ogólnodostępnych basenach kąpielowych. 
b  –  cienkowarstwowe  wykładziny  żywiczne  wykonywane  na  bazie  żywic  epoksydowych 
i poliuretanowych  jak  i  warstwy  chemoodporne  do  ochrony  wylewek  i  konstrukcji  stropów 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

27 

w pomieszczeniach  o  podwyższonej  agresji  chemicznej  ale  suchych.  Wysoka  odporność 
chemiczna, izolacyjność przeciwwodna bardzo ograniczona. 
c  –  elastyczne  chemoodporne  izolacje  wykonywane  dla  pełnej  ochrony  podłoża  chemoodporne 
i wodoszczelne.  Grubość  minimum  2  mm.  Stosowane  w  pomieszczeniach  mokrych  o  dużej 
agresji chemicznej.  
 
Kleje do ceramiki  

Materiały  służące  do  trwałego  przyklejenia  okładziny  ceramicznej  do  podłoża  betonowego 

tynku, płyt gipsowo kartonowych.  
–  kleje  mineralne  produkowane  na  bazie  cementu  z  dodatkiem  tworzyw  sztucznych:  stosowane 
do  klejenia  płytek  ceramicznych  wewnątrz  i  na  zewnątrz  obiektów  w  obszarach  od  suchych 
do mokrych przy obciążeniu chemicznym małym i średnim, 
–  kleje  na  bazie  żywicy  epoksydowej:  produkowane na bazie  chemoodpornej żywicy do klejenia 
płytek ceramicznych w obszarach suchych i mokrych przy dużej agresji chemicznej, 
–  kleje  mineralne  chemoodporne:  klej  mineralny  bez  cementu  z  krzemianowym  materiałem 
łączącym – klej silikatowy oparty na technologii krzemianowej. 
 
Fugi do spoinowania płytek 

Materiały  do  wypełnienia  szczelin  powierzchniowych  w  okładzinach  ceramicznych  są 

najbardziej  narażone  zarówno  na  obciążenia  mechaniczne  jak  i  agresję  chemiczną. Właściwy  ich 
dobór  w  zależności  przede  wszystkim  od  agresji  chemicznej  jest  podstawowym 
i najważniejszym zadaniem. 
– fugi mineralne: produkowane w wersji sztywnej i elastycznej z dodatkami tworzyw sztucznych 
.  Służą  do  zamykania  spoin  na  zewnątrz  i  wewnątrz  obiektów  w  obszarach  suchych  i mokrych 
przy obciążeniu chemicznym małym i średnim.  
–  fugi  chemoodporne  epoksydowe:  używane  do  spoinowania  okładzin  ceramicznych 
w obiektach  suchych  i  mokrych  poddanych  dużej  agresji  chemicznej.  Bardzo  dobra 
przyczepność  do  płytek.  Istotną  wadą  jest  bardzo  trudna  i  pracochłonna  obróbka  oraz  wysoka 
cena . 
–  fugi  mineralne  chemoodporne:  fuga  mineralna  bez  cementu  produkowana  na  bazie  szkła 
wodnego  (fuga  silikatowa).  Bardzo  duża  odporność  chemiczna,  odporność  na  temperaturę 
+ 500

0

C. Bardzo łatwa w obróbce – obróbka podobna jak przy fudze mineralnej cementowej.  

 
Technologia wykonania wykładzin chemoodpornych z płytek ceramicznych  
 
Gruntowanie podłoża  

Gruntowanie  podłoża  ma  na  celu  wyrównanie  jego  chłonności  oraz  wzmocnienie 

powierzchniowe  podłoża.  W  przypadku  konieczności  wykonania  izolacji  przeciwwodnej  lub 
chemoodpornej podpłytkowej jest to operacja niezbędna do wykonania.  
Przy  wykonywaniu  izolacji  z  tworzyw  sztucznych  –  folie  płynne  -  gruntem  jest  wodna  emulsja, 
w  przypadku  izolacji  chemoodpornej  wykonywanej  na  bazie  żywic  epoksydowych  lub 
poliuretanowych  gruntem  są  materiały  epoksydowe  lub  poliuretanowe.  Grunt  nanosimy  ręcznie 
metodą  malowania  pędzlem  lub  wałkiem.  W  przypadku  braku  konieczności  wykonania  izolacji 
podpłytkowej płytki ceramiczne kleimy bezpośrednio na zagruntowane suche podłoże. 
 
Wykonanie izolacji podpłytkowej 

W  przypadku  konieczności  wykonania  izolacji  podpłytkowej  na  warstwę  gruntującą 

nanosimy  bezspoinową  izolację  z  płynnej  folii  –  wałkiem  w  2  warstwach  na  przeschnięte 
podłoże,  w  przypadku  wykonywania  izolacji  chemoodpornych  na  bazie  żywic  epoksydowych 
warstwy  cienkie  nanosimy  wałkiem  metodą  lakierniczą  a  izolację  elastyczną  grubowarstwową 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

28 

nanosimy  szpachlami  metalowymi  –  grubość  warstwy  minimum  2  mm.  Przygotowanie 
materiałów żywicznych do aplikacji omówiono w rozdziale 4. 
Klejenie płytek 

Klejenie  płytek  ma  za  zadanie  związanie  płytki  na  stałe  z  podłożem.  Klej  rozprowadza  się 

pacą  zębatą  na  podłoże  i  na  świeży  materiał  należy  ułożyć  płytkę  lekko  ją  dobijając  młotkiem 
gumowym.  Na  posadzkach  klejenie  powinno  być  wykonane  bez  pustek  powietrza  –  pełne 
wypełnienie przestrzeni pomiędzy płytką i podłożem. 
Spoinowanie płytek  

Polega  na  wypełnieniu  materiałem  spoinującym  szczelin  pomiędzy  płytkami  ceramicznymi 

Wymaga  wyjątkowej  staranności  wykonania.  Spoinowanie  płytek  wykonuje  się  ręcznie 
i sporadycznie  na  bardzo  dużych  powierzchniach  mechanicznie.  Aplikacja  polega  na  starannym 
wypełnieniu  fug  poprzez  ułożenie  materiału  na  pełną  głębokość  szczeliny  pomiędzy  płytkami 
szpachelką  gumową.  Materiał  wprowadzamy  do  szczeliny  pod  skosem  do  kierunku  fugi 
starannie  ją  wypełniając  na  pełną  głębokość  a  następnie  zmywamy  nadmiar  fugi  z  płytki, 
kształtujemy wklęsłość fugi i myjemy płytki do czysta.  

Przy  spoinowaniu  mechanicznym  fuga  jest  wciskana  mechanicznie  przez  gumowe  śmigło, 

następnie  jest  formowana  przez  talerz  wyposażony  w  specjalny  zmywak  i  w  końcowej  fazie 
płytka jest mechanicznie myta do czysta. 

Obróbka  fug  mineralnych  na  bazie  cementu  jest  stosunkowo  prosta.  Jeżeli  na  drugi  dzień 

widoczne  są  pozostałości  mleczka  cementowego  można przemyć  płytki  dodając do wody środki 
do zmywania nalotów cementowych.  

W  przypadku  obróbki  fug  chemoodpornych  epoksydowych  należy  postępować  w  sposób 

następujący:  po  wciśnięciu  materiału  w szczelinę  natychmiast  należy  zemulgowć  (zrobić  emulsję 
wodną  z  fugi  i  ciepłej  wody)  bardzo  ciepła  wodą  fugę  pozostałą  na  płytce.  W  ciągu  około  15 
minut  należy  wyprofilować  fugę  i  umyć  płytkę  do  czysta  za  pomocą  bardzo  ciepłej  wody.  Do 
prac  używa  się  pac  zaopatrzonych  w  wymienne  zmywaki  i  gąbki  oraz  wiadro  do  płukania 
zaopatrzone w rolki do wyciskania zmywaków.  
Należy pamiętać, że fuga epoksydowa jest po związaniu chemoodporna w związku z tym należy 
płytki umyć do czysta podczas aplikacji fugi. 

W  przypadku  aplikacji  fug  mineralnych  chemoodpornych  silikatowych  (krzemianowych) 

obróbka  jest  identyczna  jak  fugi  mineralnej  na  bazie  cementu  lecz  należy  także  płytki  umyć  do 
czysta. Ewentualne resztki fugi są nie do usunięcia. 
Uzupełnieniem fug są materiały elastyczne do wyciskania pistoletami ręcznymi – silikony.  
 

                                                

 

 

Rys. 5 : Mechaniczne spoinowanie żywiczne płytek ceramicznych [poz.2 s.53] 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

29 

4.6.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie  podstawowe  warunki  stawia  się  posadzkom  poddanym  jednocześnie  dużym 

obciążeniom mechanicznym, termicznym i chemicznym? 

2.  Jakie są podstawowe cechy okładzin ceramicznych? 
3.  Jakie materiały stanowią uzupełnienie do wykonania okładzin ceramicznych? 
4.  Jakie są 3 grupy izolacji podpłytkowych i krótko je opisz? 
5.  Jakie są 3 grupy klejów  do ceramiki w zależności od ich składu? 
6.  Co to jest fuga, jakie jest jej zadanie? 
7.  Jak można podzielić fugi w zależności od materiału, z którego są wykonane? 
8.  Jakie  są  3  podstawowe  operacje  robocze  niezbędne  do  wykonania  przy  robotach 

wykładzinowych z ceramiki? 

 

4.6.3.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj  posadzkę  z  płytek  ceramicznych  na  podłożu  betonowym  z  wykonaniem  izolacji 

jednokomponentowej folią płynną. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  zaplanować przebieg wykonania zadania – ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie, 
3)  przestrzegać zasad bezpieczeństwa pracy, 
4)  przeczytać dokładnie temat ćwiczenia,  
5)  przeczytać  wskazówki  dotyczące  stosowania  materiałów  znajdujące  się  na  etykietach 

opakowań, 

6)  przygotować materiał i narzędzia do wykonania ćwiczenia, 
7)  zgłosić nauczycielowi przygotowanie do wykonania ćwiczenia, 
8)  zagruntować powierzchnię posadzki betonowej za pomocą wałka lub pędzla, 
9)  wykonać  izolację  podpłytkową  jednokomponentową  folią  płynną,  nanosząc  materiał 

wałkiem  na  zagruntowane  podłoże  w  2  warstwach  (  warstwa  druga  na  suchą  warstwę 
pierwszą ), 

10) przykleić na wyschniętą warstwę izolacji przyklej ok. 1 m

2

 płytek stosując klej mineralny, 

11) zaprezentować efekt swojej pracy, 
12) sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia, 
13) sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia, 
14) uporządkować stanowisko pracy.  
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

środek gruntujący, 

− 

płytki ceramiczne 1m

2

− 

folia w płynie, 

− 

klej mineralny do klejenia płytek ceramicznych, 

− 

krzyżyki do płytek, 

− 

paca zębata, 

− 

wałek lub pędzel,  

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

30 

− 

wiertarka elektryczna z mieszadłem, 

− 

ubranie robocze, 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

przybory do pisania. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonać  spoinowanie  płytek  (  najwcześniej  w  następnym  dniu  po  przyklejeniu  płytek). 

Spoinowanie należy wykonać sposobem ręcznym. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  zaplanować przebieg wykonania zadania – ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie, 
3)  przestrzegać zasad bezpieczeństwa pracy, 
4)  przeczytać temat ćwiczenia, 
5)  przygotować materiał i narzędzia do wykonania ćwiczenia, 
6)  przygotować fugę mineralną, 
7)  wypełnić szczelinę na pełną jej głębokość, 
8)  wyprofilować materiał - fuga powinna być wklęsła, 
9)  wyczyścić płytki wokół szczeliny, 
10) umyć dokładnie płytki , tak żeby nie było smug po zaczynie cementowym. 
11) sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia, 
12) sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia, 
13) zaprezentować efekty swojej pracy, 
14) dokonać samooceny pracy, 
15) uporządkować stanowisko pracy.  
 

Wyposażenie stanowiska pracy : 

− 

wiertarka elektryczna z mieszadłem, 

− 

szpachelka gumowa do spoinowania, 

− 

zestaw zmywaków i gąbek do mycia, 

− 

ubranie robocze, 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

przybory do pisania. 

 

4.6.4. Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz : 

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

 

Nie 

 
1) 

uzasadnić konieczność stosowania izolacji? 

        chemoodpornych ceramicznych w budownictwie? 
2) 

wymienić podstawowe zalety materiałów ceramicznych  

         powodujące ich częste stosowanie? 
3) 

krótko omówić materiały do izolacji, 

         klejenia i fugowania ceramiki? 
4) 

wytłumaczyć pojęcie materiałów izolacyjnych silikatowych? 

5) 

wytłumaczyć krótko technologię wykonywania  

        okładzin ceramicznych? 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

31 

4.7. Technologia nanoszenia powłok chemoodpornych metodą natryskową 
 

4.7.1. Materiał nauczania 

 

Do mechanicznego nanoszenia powłok chemoodpornych służą aparaty natryskowe: 

− 

–  hydrauliczne,  w  których  emulsja  jest  doprowadzana  pod  ciśnieniem  do  dyszy  aparatu 
i rozpylana  poprzez  nagłe  rozprężanie  się  w  dyszy.  Aparaty  hydrauliczne  budowlane 
w zależności  od  wielkości  ciśnienia  roboczego  dzielimy  na:  niskociśnieniowe  (ciśnienie 
robocze 0,15 ÷ 0,80 MPa), średniociśnieniowe (ciśnienie do 1,50 MPa) i wysokociśnieniowe  
(do 25 MPa)  

− 

pneumatyczne,  w  których  masa  porywana  jest  strumieniem  sprężonego  powietrza 
i rozpylana w momencie rozprężania się powietrza po jego wyjściu z dyszy aparatu. Aparaty 
pneumatyczne  mogą  być  niskociśnieniowe  (  ciśnienie  robocze  0.02-0.05  MPa  )  uzyskiwane 
dzięki  działaniu  dmuchawy  i  wysokociśnieniowe  (  ciśnienie  robocze  0.25-0.60  MPa) 
uzyskiwane dzięki pracy sprężarki. 

 

Najprostszym  urządzeniem  do  natrysku  hydraulicznego  są  aparaty  natryskowe  z  ręcznym 

napędem.  Aparaty  te  używane  są  do  nanoszenia  emulsji  wodorozcieńczalnych.  Z  krajowych 
aparatów  ręcznych  najbardziej  popularny  aparat  AMR  -  50  (rys.6),  który  jest  stosowany  przy 
małych  frontach  robót  oraz  w  miejscach  gdzie  nie  ma  doprowadzonej  energii  elektrycznej. 
Aparaty  ręczne  obsługuje  dwóch  ludzi:  jeden  stale  pompuje  powietrze  w  celu  utrzymania 
możliwie  jednakowego  ciśnienia  roboczego, drugi prowadzi końcówkę rozpylającą. Przy dużych 
robotach stosuje się agregat wysokociśnieniowy WAGNER Airless 7000 H [rys.7].  
       

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.6  Aparat ręczny AMR – 50 [poz.14 s.53]

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

32 

 

Rys. 7  Aparat wysokociśnieniowy WAGNER Airless 7000 H [poz.14 s.53] 

 

W tym urządzeniu masa powłokowa pobierana jest bezpośrednio z opakowania fabrycznego 

za  pomocą  przewodu  ssącego  zaopatrzonego  w  filtr.  Następnie  masę  tłoczy  się  pod  ciśnieniem 
do  pistoletu  natryskowego,  którego  najważniejszą  częścią  jest  odpowiednia  do  danej 
konsystencji  materiału  dysza  z  bardzo  twardego  materiału-spiekane  węgliki  wolframu.  Dysze 
różnią się między sobą średnicą otworu, kątem rozpylania i kształtem rozpylanego strumienia. 

Pistolet natryskowy reguluje się poprzez dobór odpowiedniej dyszy dostosowanej do danego 

materiału,  jego  lepkości,  rodzaju  i  wielkości  powierzchni.  Urządzenie  wyposażone  jest  również 
w dodatkowy osprzęt do przedmuchiwania dyszy w czasie pracy jeżeli ulegnie ona zatkaniu. 

Malowanie  aparatami  hydraulicznymi  rozpoczyna  się  od  doboru  odpowiedniego  otworu 

w dyszy  natryskowej.  Do  materiałów  rzadkich  (np.  do  materiałów  gruntujących)  stosuje  się 
dysze  mniejsze,  a  do  materiałów  gęstszych  (do  mas  bitumicznych  grubowarstwowych)  otwory 
większe  wyższe  ciśnienie.  Wykonywanie  powłoki  metodą  natrysku  polega  na  właściwym 
prowadzeniu  aparatu  natryskowego,  prostopadłym  ustawieniu  osi  do  strumienia  rozpylanego 
materiału na powierzchni i zachowaniu stałej odległości aparatu od podłoża. 
Odległość  ta  powinna  wynosić  od  40  do  50  cm.  Grubość  powłoki  reguluje  się  prędkością 
przesuwania    końcówki  aparatu  natryskowego.  Sposób  prowadzenia  końcówki  rozpylającej 
w dwóch kolejnych fazach nakładania powłok ilustruje rysunek 8. 
 
 
 
 
                                                         

 
 

Rys .8   Sposób prowadzenia końcówki rozpylającej w dwóch kolejnych warstwach : 

a)  pierwsza warstwa, b) druga warstwa [14 s. 53] 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

33 

Powłokę  należy nakładać równoległymi pasami zachodzącymi na siebie od 10 do 30 %. 

Zasada  nakładania  powłok  aparatami  pneumatycznymi  jest  podobna,  trzeba  tylko  zachować 

mniejszą  odległość  aparatu  natryskowego  od  obrabianej  powierzchni  –  wynosi  ona  od  25  do 
25 cm,  a  pasmo  powinno  zachodzić  na  siebie  40  do  50  %.  Każda  kolejna  warstwa  powłokowa 
powinna  być  nałożona  po  całkowitym  wyschnięciu  poprzedniej,  za  wyjątkiem  materiałów 
z żywic  w  przypadku  których  kolejne  warstwy  nakłada  się  na  nie  związaną  do  końca  warstwę 
poprzednią  (warstwa  poprzednia  musi  być  lekko  klejąca).  Podczas  nakładania  powłok 
chemoodpornych  należy  dokładnie  przeczytać  kartę  techniczną  dotyczącą  określonego materiału 
w której podaje się między innymi czas wysychania powłoki. 
 
Technologia  wykonania  powłok  metodą  natryskowa  pompą  WAGNERA  –  nanoszenie  grubowarstwowych 
powłok bitumicznych  
 

Bitumiczne  powłoki  szpachlowe  można  nakładać  na  wilgotnych  podłożach  murowych 

i betonowych.  Masy muszą pokryć wszystkie rysy występujące w podłożu. Prace rozpoczyna się 
od gruntowania [rys. 10].  
 

         

                          

 

                Rys . 9  Pistolet do nanoszenia gruntu                                          Rys 10  Gruntowanie natryskowe       
                                [poz.2 s.53]                                                                                  [poz.2 s.53] 

       

Przed naniesieniem powłoki powierzchniowej należy zaizolować: 

− 

styk podłogi ze ścianą (rys.11), 

− 

przejścia rur (rys.15), 

− 

szczeliny dylatacyjne ( można zastosować taśmy dylatacyjne ) (rys.12). 

 

                  

 

Rys . 11  Uszczelnienie naroża wewnętrznego                                          Rys. 12  Uszczelnienie dylatacji taśmą  
        polimerową taśmą [poz.2 str.53]                                                                  polimerową  [poz.2 str.53]                         

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

34 

                                

 

  Rys .13  Pistolet do nanoszenia izolacji                                                    Rys 14  Wykonanie izolacji  natryskiem       
                       [poz.2 s.53]                                                                                                  [poz.2 s.53] 

       
                 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys .15  Szczelne przejście rurowe przez zaizolowaną ścianę  

 [poz.2 s.53]

 

Po  wykonaniu  izolacji  naroży,  dylatacji,  przejść  rurowych  nanosimy  całopowierzchniowo 
izolację pistoletem za pomocą pompy WAGNERA [ rys14]. 
Pierwszą  warstwę  nanosi  się  tak  ,  aby  wypełniała  nierówności  podłoża.  Następnie  układa  się 
warstwę drugą.   
 

4.7.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie urządzenia służą do nanoszenia powłok chemoodpornych metodą natryskową? 
2.  Jakie znasz rodzaje aparatów natryskowych w zależności od sposobu podawania materiału. 
3.  Jaki jest  podział  aparatów  natryskowych w  zależności od wysokości ciśnienia wytwarzanego 

przez urządzenie ? 

4.  Jak  podawany jest materiał w aparatach hydraulicznych? 
5.  W jaki sposób podawany jest materiał w urządzeniach pneumatycznych? 
6.  Na  czym  polega  prawidłowe  wykonanie prac  metodami natryskowymi  -  odległości  dyszy  od 

obrabianej powierzchni, sposób prowadzenia dyszy? 

 

4.7.3. Ćwiczenia  

 

Ćwiczenie 1 

Wymień  urządzenia,  które  służą  do  nanoszenia  powłok  chemoodpornych  metodą 

natryskową i omów krótko zasadę ich działania. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

35 

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  wymienić  urządzenia,  które  służą  do  nanoszenia  powłok  chemoodpornych  metodą 

natryskową, 

3)  zapoznać się z zasadami działania tych urządzeń, 
4)  opisać w zeszycie krótko zasady działania wymienionych urządzeń, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

przybory do pisania, 

− 

literatura z rozdziału 6. 

 

Ćwiczenia 2  

Pomaluj farbą emulsyjną 2 m

2

 ściany przy użyciu aparatu natryskowego z napędem ręcznym 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenia powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  zaplanować przebieg wykonania zadania – ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie, 
3)  przestrzegać zasad bezpieczeństwa pracy, 
4)  zgłosić nauczycielowi przygotowanie do wykonania ćwiczenia, 
5)  przygotować aparat do pracy, 
6)  dobrać odpowiednie dysze, 
7)  przygotować właściwą konsystencję farby, 
8)  wykonać próbę nanoszenia materiału na ścianę,  
9)  wyczyścić sprzęt po wykonaniu ćwiczenia, 
10)  sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

farba do malowania, 

− 

ręczny aparat natryskowy, 

− 

ubranie robocze, 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

przybory do pisania. 

 

4.7.4. Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz:   

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

 

Nie 

 
1)  opowiedzieć na czym polega natryskowa metoda  
      nanoszenia powłok chemoodpornych? 
2)   opisać zasadę działania urządzenia do natrysku? 
3)   wytłumaczyć kolejne czynności przygotowawcze przed  
       uruchomieniem urządzenia natryskowego? 
4)    rozebrać, umyć, zakonserwować urządzenia po wykonaniu 

zadania ? 

5)    wykorzystać poznane wiadomości w praktyce? 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

36 

4.8. Przygotowanie powierzchni pod powłoki chemoodporne 
 

4.8.1. Materiał nauczania 
 

Bardzo  istotnym  elementem,  często  decydującym  o  jakości  wykonania  powłok 

chemoodpornych,  jest  odpowiednie  przygotowanie  powierzchni,  na  której  mają  być  wykonane 
izolacje  chemoodporne.  Pomimo,  że  powierzchnie  te  mogą  być  zbudowane  z  różnych 
materiałów  (beton,  tynk,  płyty  gipsowo  -  kartonowe,  płyta  wiórowa)  obowiązują  podobne 
kryteria oceny ich przydatności do nakładania powłok zabezpieczających.  
 

Podstawowe kryteria oceny podłoży pod powłoki chemoodporne to: 

− 

równość podłoża, 

− 

zachowanie płaszczyzny, 

− 

poziom podłoża – dotyczy powierzchni poziomych  - posadzki, 

− 

odchyłki od pionu (dotyczy ścian), 

− 

nośność podłoża (wytrzymałość na ściskanie i odrywanie), 

− 

czystość  podłoża  (brak  zanieczyszczeń  powierzchniowych  i  środków  obniżających 
przyczepność. 

− 

brak zarysowań i ubytków. 

 
Warunki techniczne, które powinny spełniać podłoża pod wykładziny chemoodporne 

W  zależności  od  rodzaju  wykonywanej  powłoki  chemoodpornej  wymagania  techniczne 

mogą się różnić pod względem wytrzymałości i wilgotności 

Posadzki, powłoki żywiczne 

1)  Przygotowanie  podłoża  –  ma  na  celu  zapewnienie  przeniesienia  obciążeń  mechanicznych 

i zapewnienie  współpracy pomiędzy podkładem (warstwą nośną) a warstwą wykończeniową 
wykonaną z materiałów chemoodpornych na bazie tworzyw sztucznych. 

2)  Wymagania dla podkładów pod materiały żywiczne: 

− 

podłoże nośne, odpylone , bez zanieczyszczeń olejami i tłuszczami, 

− 

zdjęte  mleczko  cementowe  poprzez  wykonanie  śrutowania,  frezowania,  piaskowania 
lub szlifowania, 

− 

wytrzymałość  podłoża:  na  ściskanie  minnimum  25  MPa,  na  odrywanie  minimum 
1.5 MPa /mm2, 

− 

niska wilgotność podkładu , 

− 

minimalna temperatura podłoża powinna wynosić +10

0

C.  

 
Materiały malarskie chemoodporne: 

1)  podłoże nośne (odpylone, bez zanieczyszczeń olejami i tłuszczami), 
2)  zdjęte  mleczko  cementowe  (poprzez  wykonanie  śrutowania,  frezowania,  piaskowania  lub 

szlifowania), 

3)  wytrzymałość podłoża na odrywanie minimum 1.0 MPa /mm

2

4)  niska wilgotność podłoża, 
5)  minimalna temperatura podłoża powinna wynosić + 10

0

C. 

 

Wymagania dla podkładów pod wyroby butomiczne: 

− 

podłoże nośne (odpylone, bez zanieczyszczeń olejami i tłuszczami), 

− 

wytrzymałość  podłoża  na  odrywanie  minimum  1.0  MPa  /mm

2

  dla  papy, 0.50 MPa /mm

2

  dla 

materiałów płynnych bitumicznych, 

− 

niska wilgotność podłoża, 

− 

minimalna temperatura podłoża powinna wynosić + 2

0

C. 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

37 

Wymagania dla podkładów pod wyroby bitumiczne: 

− 

podłoże nośne (odpylone, bez zanieczyszczeń olejami i tłuszczami), 

− 

wytrzymałość  podłoża  na  odrywanie  powyżej  >  0.50  MPa  /mm

2

  dla  materiałów  płynnych 

bitumicznych. 

 

Metody mechanicznego przygotowania podłoży betonowych: 

1)  Czyszczenie podłoża: odkurzanie z brudu, kurzu. 
2)  Szlifowanie  podłoża  –  ma  na  celu  zdjęcie  mleczka  cementowego  i  lekkie  wyrównanie 

podłoża. Wykonuje się ją szlifierkami elektrycznymi z tarczą i papierem ściernym. 

3)  Frezowanie  podłoża  –  operacja  wykonywana  na  posadzkach  betonowych  w  celu  usunięcia 

warstwy 

podłoża 

zabrudzonego 

lub 

mało 

nośnego. 

Wykonywana 

frezarkami 

mechanicznymi. 

4)  Śrutowanie  podłoża  –  operacja  mająca  na  celu  zdjęcie  mleczka  cementowego,  usunięcie 

zabrudzeń  powierzchniowych.  Wykonywana  maszynami  zwanymi  śrutownicami,  których 
zasada działania jest oparta na wyrzuceniu z bardzo dużą szybkością śrutu metalowego. Śrut 
ten  uderzając  w  podłoże  betonowe  wybija  zanieczyszczenia  i  elementy  o  mniejszej 
przyczepności. Urządzenie wyposażone jest w odkurzacz. 

 

Metody chemicznego przygotowania podłoży betonowych 

− 

chemiczne usunięcie tłuszczów i starych powłok, 

− 

wzmacnianie słabego podłoża materiałami gruntującymi. 

 
4.8.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie są ogólne kryteria oceny podłoży? 
2.  Jakie  są  wymagania  stawiane  podłożom  przeznaczonym  pod  chemoodporne  wykładziny 

wykonane z powłok? 

3.  Jakie  są  wymagania  stawiane  podłożom  przeznaczonym  pod  chemoodporne  wykładziny 

wykonywane z materiałów rulonowych? 

4.  Jakie  są  najbardziej  istotne  wymagania  stawiane  podłożom  przeznaczonym  pod 

chemoodporne wykładziny wykonywane z okładzin ceramicznych? 

5.  Jakie są sposoby przygotowania podłoży betonowych pod wykładziny chemoodporne? 
6.  W jakim celu wykonuje się przygotowanie podłoży przy pomocy metod chemicznych?  

 

4.8.3. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  obejrzanego  filmu  na  temat  przygotowania  powierzchni  pod  powłoki 

chemoodporne. Wymień metody mechanicznego przygotowania podłoży betonowych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  obejrzeć dokładnie film pt ,, Przygotowanie powierzchni pod powłoki chemoodporne, 
3)  wypisać w zeszycie metody mechanicznego przygotowania podłoży betonowych, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

38 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

film pt ,, Przygotowanie powierzchni pod powłoki chemoodporne”, 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

przybory do pisania, 

− 

literatura z rozdziału 6. 

  
Ćwiczenie 2 

Przygotuj  pod  powłokę  chemoodporną    1  m

2

  ściany  wytynkowanej  tynkiem  cementowo  -  

wapiennym. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Aby wykonać ćwiczenia powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  zaplanować przebieg wykonania zadania – ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie, 
1)  przestrzegać zasad bezpieczeństwa pracy, 
2)  przeczytać dokładnie treść ćwiczenia, 
3)  sporządzić wykaz narzędzi i materiałów, 
4)  przygotować ubranie robocze, rękawice ochronne i okulary ochronne, 
5)  zgłosić nauczycielowi przygotowanie do wykonania ćwiczenia, 
6)  usunąć starą farbę za pomocą szpachelki, 
7)  wyrównać nierówności szpachlówką cementową,  
8)  przeszlifować i odpylić ścianę po związaniu szpachlówki, 
9)  sprawdzić jakość wykonanych prac, 
10)  sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia, 
11)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia, 
12)  dokonać samooceny pracy, 
13)  uporządkować stanowisko pracy, 
14)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

szpachelka, 

− 

szpachlówka cementowa, 

− 

miotełka do odpylenia ściany, 

− 

ubranie robocze, rękawice i okulary ochronne, 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

przybory do pisania. 

 

4.8.4. Sprawdzian postępów 

 

Czy potrafisz: 

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

 

Nie 

 
1)  uzasadnić konieczność przygotowania  

podłoża pod powłoki chemoodporne ?  

2)  optycznie ocenić stan podłoża i jego przydatność pod powłoki  

chemoodporne ? 

3)  wymienić podstawowe kryteria oceny  
       podłoża pod powłoki chemoodporne ? 
4)  wymienić cztery podstawowe sposoby  
       przygotowania podłoży betonowych pod powłoki żywiczne ? 
5)  wytłumaczyć na czym polega chemiczne przygotowanie podłoża ? 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

39 

4.9.  Obróbka wykończeniowa powłok chemoodpornych 
 

4.9.1. Materiał nauczania 
 

Obróbka  wykończeniowa  powłok  chemoodpornych  to  prace  dodatkowe,  uzupełniające 

mające  na  celu  wykończenie  powłok  lub  ich ochronę przed  zniszczeniem  lub  uszkodzeniem  -  tj. 
elementy  wykończeniowe  powłok  z  tworzyw  sztucznych  na  posadzkach,  elementy uzupełniające 
i wykończeniowezamknięcie dylatacji konstrukcyjnych i dylatacji przy ścianach. 

Dylatacje  konstrukcyjne  wykonuje  się  jako  przeniesienie  dylatacji  podłoża.  Aby  do  środka 

dylatacji  nie  dostawał  się  brud,  woda  oraz aby nie następowało wyłamywanie krawędzi  dylatacji 
należy  ją  zamknąć  materiałem  plastycznym  (odkształcalnym)  -  kitem  poliuretanowym, 
epoksydowym lub silikonowym (rys.16).  

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

 

Rys.16  Wypełnienie dylatacji konstrukcyjnej posadzki przemysłowej [10 s.53] 

 

W przypadku styku posadzka - ściana wypełnienie dylatacji wykonuje się za pomocą kitów  

plastycznych z wykończeniem cokolika lub bez cokolika (rys.17).  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Rys. 17  Wypełnienie styku posadzka – ściana wraz z wykonaniem cokolika na ścianie [10 s.53] 

 
Cokoliki  na  styku  posadzka  -  ściana  wykonuje  się  na  kilka  sposobów:  gotową  listwą 

przyścienną  wykonaną  z  twardego  PVC  mocowaną  mechanicznie  za  pomocą  kołków 
rozporowych  do  ściany,  z  płytki  ceramicznej  przyklejonej  do  ściany  klejem  do  ceramiki 
z przygotowanego  fabrycznie  profilu  wykonanego  z  zaprawy  żywicznej przyklejanego do  ściany 
klejem żywicznym. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

40 

Elementy odprowadzające wodę z posadzki przemysłowej 

 
W  bardzo  wielu  wypadkach  posadzki  przemysłowe  chemoodporne  muszą  posiadać  układ 

odprowadzający  wodę  z  płaszczyzny  posadzki:  mycie  posadzek,  odprowadzanie  wody 
technologicznej.  Elementy  także  muszą  być  wpuszczone  w  konstrukcję  posadzki  i  dokładnie 
uszczelnione (rys.18). 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Rys .18 Liniowy element do odprowadzenia wody z posadzki przemysłowej [10 s.53]

 

  
Elementy wykończeniowe powłok ceramicznych  

Zamknięcie  dylatacji  konstrukcyjnych,  narożników  posadzka  -  ściana,  wykończenia  płytek 

przy  ościeżach  wykonuje  się  najczęściej  za  pomocą  ozdobnych  listew  wykonanych  z  twardego 
kolorowego  PVC,  metali  kolorowych  i  nierdzewnych  (mosiądz  stal  chromoniklowa).  Listwy 
montuje  się  w  warstwie  kleju  do  ceramiki  lub  w  przypadku  posadzek  poddanych  dużym 
obciążeniom stosuje się listwy wbijane z twardego PVC. 
W  handlu  znajduje  się  bardzo  duży  wybór  kształtów  kolorów,  wzorów  tych  elementów. 
Przykładowe wzory listew ilustrują rysunki (rys 19-21).  
 

 
 
 
 
 
           
   

 
 
 
 

 

Rys.19  Listwy ozdobne wklejane w posadzkach z ceramiki [poz.10 s.53] 

 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

41 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.20  Listwy ozdobne wbijane w posadzkach z ceramiki [10 s.53] 

 

    
 

 

   
 
 
 
 
 
 
 

Rys.21  Listwy ozdobne wykończeniowe do płytek ceramicznych [10 s.53] 

 
Elementy wykończeniowe powłok bitumicznych 

Powłoki  bitumiczne  nie  potrzebują  elementów  wykończeniowych  wykonywanych  ze 

względów  estetycznych  natomiast  koniecznie  jest  wykonanie  prac  osłonowych  w  celu  ich 
ochrony 

przed 

uszkodzeniami 

mechanicznymi. 

Szczególnie 

dotyczy 

to 

powłok 

grubowarstwowych  elastycznych  wykonywanych  na  bazie  past  bitumicznych.  Izolacje  pionowe 
części  podziemnej  obiektów  (izolacje  ścian)  wymagają  ochrony  poprzez  przyklejenie  osłony 
z płyty  styropianowej  o  grubości  minimum  30  mm  lub  płyty  ochronnej  drenażowej  wykonanej 
z wytłaczanego  PVC  obustronnie  wyklejonego  warstwą  osłonową  -  z  jednej  strony  gruba  folia 
PCV  (tą  stroną  płytę  przyklejamy  do  izolacji  bitumicznej)  ze  strony  drugiej  (montaż  od  strony 
gruntu) flizelina (rys 22 – 25). 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
Rys. 
22  Nakładanie kleju bitumicznego                                                    Rys. 23 Przyklejanie płyty ochronnej  
       na płytę ochronną [poz.2 s.53]                                                             do izolacji bitumicznej [poz.2 s.53] 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

42 

                                                                                                       

 
 
 
 
 
 
             
 
 
 

 
 
 

    Rys. 24  Widok płyty ochronnej do                                                         Rys. 25 Przyklejanie płyty ochronnej  
     izolacji bitumicznych [poz.2 s.53]                                                            do izolacji bitumicznej [poz.2 s.53] 

 

Powłoki  bitumiczne  wykonane  jako  izolacje  poziome  w  trakcie  dalszych  prac  budowlanych  

na  pokrywane  kolejnymi  warstwami  posadzkowymi  -  styropianem  z  wylewką  betonową  lub 
cementową  lub  posadzką  betonową  przemysłową.  W  przypadku  bezpośredniego  ułożenia 
styropiany  na  warstwę  izolacji  bitumicznej  materiał  ten  poza  izolacją  cieplną  jest  także  bardzo 
dobrą  ochroną  izolacji  bitumicznej.  W  przypadku  konieczności  ułożenia  na  izolacji  bitumicznej 
następnych  warstw  betonowych  izolację  należy  ochronić  przed  uszkodzeniem  stosując  minimum 
dwie warstwy folii budowlanej grubości minimum 0.2 mm . 
 

4.9.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania , sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie  są  elementy  wykończeniowe  stosowane  przy  powłokach  z  tworzyw  sztucznych  ze 

szczególnym zwróceniem uwagi na powłoki posadzkowe? 

2.  Jakie znasz elementy wykończeniowe typowe dla okładzin z płytek ceramicznych? 
3.  Jakie  są  stosowane  materiały  ochronny  przy  wykładzinach  chemoodpornych  wykonanych 

z materiałów bitumicznych szczególnie elastycznych? 

 
4.9.3. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  obejrzanych  plansz  w  sali  lekcyjnej  omów  sposoby  wykonywania  cokolików 

na styku posadzka – ściana.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś : 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  obejrzeć dokładnie planszę, 
3)  zapisać na kartce sposoby wykonania cokolików na styku posadzka - ściana, 
4)  skonsultować z nauczycielem sposoby wykonywania zadania, 
5)  zapisać spostrzeżenia w zeszycie, 
6)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

43 

Wyposażenie stanowiska pracy : 

− 

plansza przedstawiajaca wykonywanie cokolików, 

− 

kartkaa, 

− 

przybory do pisania, 

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

literatura z rozdziału 6. 

 
Ćwiczenie 2 

Dobierz  odpowiednią  długość  cokolika  wykonanego  z  twardego  PCV  w  pomieszczeniu 

o wymiarach 5 x 8 m. Ile sztuk cokolika należy kupić jeżeli długość jednej listwy wynosi 2,50 mb? 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  przeczytać treść ćwiczenia, 
2)  wykonać rysunek szkicowy,  
3)  wykonać odpowiednie obliczenia, 
4)  zapisać obliczenia w dzienniczku ucznia, 
5)  skonsultować odpowiedź z nauczycielem. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

dzienniczek ucznia, 

− 

przybory do pisania, 

− 

kalkulator. 

 

4.9.4.  Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz : 

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

 

Nie 

 
1)  wymienić i krótko uzasadnić jakie gdzie są stosowane elementy  
       wykończeniowe w okładzinach ceramicznych ?  
2)  ocenić dlaczego wykładziny chemoodporne  
       bitumiczne wymagają warstw ochronnych ? 
3)    dobrać odpowiedni cokolik w zależności od rodzaju posadzki ? 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

44 

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ 

 
INSTRUKCJA DLA UCZNIA 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję . 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi . 
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych . 
4.  Test  zawiera  20  pytań  dotyczących  wykonania  powłok  chemoodpornych.  Są  to  pytania 

wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa . 

5.  Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi  ,  stawiając  w  odpowiedniej 

rubryce  znak  X  .W  przypadku  pomyłki  należy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem  a 
następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową ) 

6.  Pracuj samodzielnie , bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania  
7.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność  ,  wtedy  odłóż  jego  rozwiązanie 

na później i wróć do niego , gdy zostanie Ci wolny czas .  

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut . 

Powodzenia! 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

45 

ZESTAW  ZADAŃ  TESTOWYCH 
 

1.  Konieczność  przestrzegania  zasad  przeciwpożarowych  przy  organizacji  stanowiska  pracy 

podczas wykonywania powłok chemoodpornych wynika z: 

a)  stosowania materiałów ceramicznych, 
b)  stosowania narzędzi ręcznych, 
c)  używania materiałów rozpuszczalnikowych, 
d)  stosowania materiałów silikatowych. 
 

2.   Folie z polichlorku winylu należą do grupy materiałów: 

a)  malarskich, 
b)  ceramicznych, 
c)  rulonowych, 
d)  bitumicznych. 
 

3.   Materiały malarskie chemoodporne to: 

a)  lepiki asfaltowe, 
b)  lakiery fenolowe, 
c)  kity silikonowe, 
d)  folie oppalonowe. 
 

4.  Obciążenie chemiczne posadzki hali produkcyjnej to: 

a)  piasek, 
b)  zaprawa cementowa, 
c)  olej napędowy, 
d)  woda z kranu. 
 

5.  Do zapewnienia ciągłości posadzki z płytek ceramicznych służy: 

a)  izolacja podpłytkowa, 
b)  fuga, 
c)  klej do ceramiki, 
d)  materiał do gruntowania podłoża. 
 

6.  Do  wyrównania  chłonności  i  wzmocnienia  podłoża  przy  wykonywaniu  powłok  z  żywic 

epoksydowych stosuje się: 
a)  materiał gruntujący epoksydowy, 
b)  beton żywiczny, 
c)  lepik asfaltowy, 
d)  mleczko cement. 
 

7.  Izolacje chemoodporne z materiałów bitumicznych produkowane są z: 

a)  żywic silikonowych, 
b)  materiałów ropopochodnych, 
c)  żywic akrylowych, 
d)  żywic epoksydowych. 
 

8.  Odporność na obciążenia mechaniczne, termiczne i chemiczne spełnia posadzka wykonana z:  

a)  wykładzin chemoodpornych, 
b)  płytek ceramicznych, 
c)  wykładzin z materiałów rulonowych – folii, 
d)  żywic epoksydowych. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

46 

9.  Do natryskowego nanoszenia grubowarstwowych powłok bitumicznych stosuje się: 

a)  szpachle metalowe, 
b)  aparat ręczny AMR – 50, 
c)  pompę WAGNERA, 
d)  kompresor. 
 

10. Do izolacji chemoodpornej i wodoszczelnej stosuje się materiały: 

a)  kamienne,  
b)  bitumiczne, 
c)  ceramiczne, 
d)  z tworzyw sztucznych. 
 

11. Odległość końcówki do natrysku od elementu budowlanego w hydraulicznym aparacie 

natryskowym wynosi: 
a)  10 do 20 cm, 
b)  20 do 25 cm, 
c)  40 do 50 cm, 
d)  50 do 60 cm. 
 

12. Obróbkę wykończeniową powłok chemoodpornych wykonuje się w celu: 

a)  wykończenia powłok i ochrony przed zniszczeniem lub uszkodzeniem, 
b)  trwałego połączenia posadzki ze ścianą, 
c)  zabezpieczenia przed hałasem, 
d)  zabezpieczeniem przed obniżeniem temperatury pomieszczeń. 
 

13. Głównym zadaniem szlifowania podłoży jest usunięcie: 

a)  brudu lub kurzu, 
b)  mleczka cementowego i wyrównanie niewielkich nierówności, 
c)  podłoża silnie zabrudzonego, 
d)  podłoża mało nośnego. 
 

14. Powłoki lakiernicze chemoodporne to warstwy o grubości: 

a)  około 0,05 mm, 
b)  0,1 ÷ 0,3 mm, 
c)  powyżej 1 ÷ 3 mm, 
d)  powyżej 3 mm. 
 

15. Wymiana powietrza w pomieszczeniach , w których wykonywane są powłoki  
      chemoodporne powinna być minimum: 

a)  1 krotna w ciągu godziny, 
b)  2 krotna w ciągu godziny, 
c)  3 krotna w ciągu godziny, 
d)  4 krotna w ciągu godziny. 
 

16. Przy wykonywaniu powłok chemoodpornych środki ochrony osobistej to: 

a)  odzież robocza, 
b)  odzież robocza i okulary ochronne, 
c)  odzież robocza , okulary ochronne i rękawice gumowe, 
d)  odzież robocza , okulary ochronne , rękawice gumowe i maski. 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

47 

17.  Trwałość i funkcjonalność obiektu narażonego na działanie obciążeń chemicznych zależy od: 

a)  prawidłowego zaprojektowania obiektu, 
b)  obliczeń statycznych, 
c)  doboru odpowiednich materiałów izolacyjnych, 
d)  prawidłowego zaprojektowania i jakości wykonania robót izolacyjnych. 
 

18. Materiały bitumiczne stosowane są do izolacji: 

a)  chemoodpornej, 
b)  przeciwwilgociowej, 
c)  wodoszczelnej, 
d)  chemoodpornej i wodoszczelnej. 

 
19. Przy wykonywaniu powłok z żywic epoksydowych i poliuretanowych warstwa gruntująca       
      ma na celu: 

a)  wyrównanie chłonności podłoża, 
b)  wzmocnienie elementu, 
c)  związanie powierzchni, 
d)  wyrównanie chłonności podłoża , wzmocnienie elementu , związanie powierzchni. 
 

20. Natryskowe nanoszenie powłok chemoodpornych pozwala na:  

a)  zmniejszenie grubości warstw, 
b)  zmniejszenie ilości warstw, 
c)  zmniejszenie ilości materiału, 
d)  wykonanie powłoki wielowarstwowo w małych grubościach warstw. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

48 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko......................................................................................................... 
 

Wykonywanie powłok chemoodpornych  
 

Zakreśl poprawną odpowiedź  
 

Nr 

zadania 

 

Odpowiedź 

Punkty 

1. 

 

2. 

 

3. 

 

4. 

 

5. 

 

6. 

 

7. 

 

8. 

 

9. 

 

10. 

 

11. 

 

12. 

 

13. 

 

14. 

 

15. 

 

16. 

 

17. 

 

18. 

 

19. 

 

20. 

 

Razem:  

 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

49 

6.  LITERATURA 

 
1.  Budownictwo ogólne t.1 Arkady , Warszawa 1992 
2.  Deitermann – katalogi i informacje techniczne (www.deitermann.pl) 
3.  Francuz  W.M.  Sokołowski  :  Bezpieczeństwo  i  higiena  pracy  na  budowie  .  Oficyna 

Wydawnicza Rem Script Sp. z o.o. Warszawa 1998 

4.  Katalog  Polskich  Norm  2000  .  Wybór  norm  budowlanych  cz.1-3  Polski  Komitet 

Normalizacyjny , Warszawa 2000 

5.  Kuczyński A. , Lenkiewicz W : Zarys budownictwa ogólnego WsiP , Warszawa 1999 
6.  Materiały Budowlane – miesięcznik nr. 9/1988 , 9/2002 , 9/2006 
7.  Martinek W , Szymański E : Murarstwo i tynkarstwo . Technologia WsiP . Warszawa 1999 
8.  MC Bauchemie katalogi informacje techniczne (www.botament.pl) 
9.  Poradnik kierownika budowy . Praca zbiorowa Arkady, Warszawa 1997 
10. Schluter Systems – listwy do płytek , katalogi produkcji 
11. Szymański E , Wrześniowski Z. Materiały Budowlane WsiP , Warszawa 1997 
12. Warunki techniczne wykonania i odbioru robót , MBiPMB – ITB , Warszawa 1989 
13. Wokół płytek ceramicznych - kwartalnik 
14. Wolski Z. Technologia - Roboty malarskie WSiP , Warszawa 1997