Ocena współpracy kół zębatych przekładni głównej pojazdu metodą oceny 

śladów 

 
 
Wykorzystywana w ćwiczeniu skrzynia biegów z przekładnią  główna i mechanizmem 
różnicowym pochodzi z samochodu osobowego Polski Fiat 126p. Przekładnię główną stanowi 
para kół zębatych o zazębieniu hipoidalnym: 

- koło stożkowe napędzające 9 (rys. 3.56), umieszczone na wałku zdawczym skrzynki 

biegów, 

- koło talerzowe 10 przykręcone do kołnierza obudowy i pokrywy mechanizmu 

różnicowego 11. 

 

 

Przekrój przekładni głównej i mechanizmu różnicowego pokazano na rys. 3.57. 

 

 
Aby ocenić stan kół zębatych przekładni głównej należy zdemontować pokrywy łożysk półosi 
napędowych 5 (rys. 3.56) oraz osłonę sprzęgła odkręcając nakrętki mocujące 2 (rys. 3.71) 

 

W celu sprawdzenia współpracy kół  zębatych metoda oceny śladów należy pokryć 
pędzelkiem zęby koła napędzającego i talerzowego mieszanina oleju przekładniowego i 
tlenku żelaza (przez otwór między gniazdem w obudowie sprzęgła a wystającym z obudowy 
wałkiem sprzęgłowym. Podczas tej czynności należy obracać kołem talerzowym (za półoś). 
Przekładnie główną z posmarowanymi kołami należy najpierw obracać za wałek sprzęgłowy 
przyhamowując lekko półosie, a następnie odwrócić kierunek napędu. 
 
Ślady współpracy odciśnięte na  zębach koła talerzowego umożliwiają ocenę prawidłowości 
ustawienia: 

-  ślad współpracy o dużej powierzchni, położony symetrycznie z obu stron koła 

zębatego (rys 3.73a), wskazuje na prawidłowy montaż obu kół; 

-  ślad współpracy na wypukłej stronie zęba koła talerzowego, położony przy średnicy 

wewnętrznej, a po stronie wklęsłej przy średnicy zewnętrznej (rys. 3.73b), wskazuje 
na konieczność dosunięcia koła talerzowego i odsunięcia wałka atakującego; 

-  ślad współpracy na wypukłej stronie zęba koła talerzowego, położony przy średnicy 

zewnętrznej, a po stronie wklęsłej przy średnicy wewnętrznej (rys. 3.73c), wskazuje 
na konieczność odsunięcia koła talerzowego i dosunięcia wałka atakującego. 

 
Regulacje ustawienia wykonuje się poprzez pokręcanie pierścieni regulacyjnych 7 (rys. 3.56), 
co pokazano na rys. 3.72