background image

FUNDAMENTOWANIE

9. Badania pali (próbne obciążenia)

Podstawowym   badaniem   nośności   jest   próbne   obciążenie   statyczne.   Zgodnie   z   PN-83/B-

02482 wykonuje się 2 badania na pierwsze 100 pali i po jednym na każde kolejne rozpoczęte 100 pali.

Badania te nie zawsze dają wyniki pozwalające na właściwą interpretację (wykonawca palowania wie

zazwyczaj, które pale będą próbnie obciążane). Rozwiązaniem zapewniającym większą niezawodność

kontroli  nośności i  jakości  pali  fundamentowych jest  zastosowanie   dynamicznych  badań nośności.

Badania   takie   wymagają   jednak   odpowiedniej   liczby   i   zakresu   badan   statycznych,   które   stanowią

podstawę kalibracji tych dwóch metod określania nośności pali.

Próbne obciążenia statyczne wykonuje się zazwyczaj:

-

metodą belki odwróconej z wykorzystaniem sąsiednich pali jaki kotwiących (należy zwrócic

szczególna uwagę na zachowanie odległości pali kotwiących od pala próbnie obciążanego oraz

od punktów zamocowania układu odniesienia do rejestracji osiadań);

-

z   zastosowaniem   balastu:   z   płyt   drogowych,   bloków   betonowych,   pali   prefabrykowanych

przeznaczonych do późniejszego wbicia, kontenerów wypełnionych wodą.

Norma PN-83/B-02482 stawia wymóg sporządzenia „Projektu próbnego obciążenia”, który ma być

integralną częścią projektu posadowienia na palach. Kluczowym wymogiem poprawnego badania jest

uzyskanie   stabilizacji   osiadań   w   kolejnych   stopniach   obciążenia   realizowanymi   siłownikami

hydraulicznymi (lub rzadziej – dokładanym balastem). Innym czynnikiem, który znacząco wpływa na

jakość wyników badania jest odpowiednie skonstruowanie układu odniesienia do pomiaru osiadań.

Podstawą analizy jest uzyskana w trakcie badan polowych zależność obciążenie – osiadanie

s(Q),   wykreślenie   na   tej   podstawie   krzywej   dQ/ds.   i   odnalezienie   na   niej   charakterystycznych

punktów  pozwalających na wyznaczenie obliczeniowej nośności pala  

k

N

c

0

.

Występujące problemy:

-

Taki   sposób   przeprowadzenia   badania   weryfikuje   poprawność   założeń   projektowych   i

obliczeń statycznych w odniesieniu do badanego pala, nie daje jednak zazwyczaj precyzyjnej

informacji o nośności granicznej pala rozumianej jako obciążenie, przy którym nie uzyskuje się

stabilizacji narastających osiadań.

-

Czas potrzebny w trakcie badań na uzyskanie wymaganej stabilizacji osiadań. Wyklucza sie w

tym   czasie   prowadzenie   robót   budowlanych   w   bezpośrednim   sąsiedztwie   stanowiska

badawczego.

Badania dynamiczne w Polsce wykonywane są od 1996 roku. Szczególnie często wykonywane

na palach prefabrykowanych wbijanych,  gdzie  technologia pozwala na wykorzystanie młota kafara

jako   urządzenia   generującego   falę   sprężystą   w   palu.   W   przypadku   innych   technologii   palowych

konieczne jest wykonanie specjalnych stelaży ze spadającą masą, których transport i montaż na palu

stanowią dodatkowe  utrudnienie. Sprzęt  do  badań  dynamicznych (poza  urządzeniem  uderzającym

mieści się w walizce. Jest to szybkie badanie i nie wymagana jest „cisza” na budowie. Najważniejsze

zalety badań dynamicznych:

-

swobodna możliwość wyboru pali poddanych badaniom

-

możliwość   powtórnego  obciążania   pali   wcześniej   przebadanych,  co   pozwala   np.   na   ocenę

przyrostu nośności pala w czasie

13

background image

Próbne   obciążenia   boczne   wykonywane   są   stosunkowo   rzadko,   choć   dla   pali   o   małych

średnicach konstrukcja stanowiska jest prosta – wystarczy rozeprzeć (lub ściągnąć) siłownikiem dwa

sąsiednie pale. Prowadzony równocześnie pomiar przemieszczeń bocznych pozwala na oszacowanie

nośności bocznej jednego lub obydwu pali.

10. Rodzaje konstrukcji oporowych. Rodzaje parć gruntu.

 

 

Konstrukcje   oporowe   mogą   służyć   do   zabezpieczania   ścian   wykopów,   zboczy,   nasypów,   nabrzeży,

tuneli itp. Poniżej rodzaje wraz z opisami i zdjęciami dla przypomnienia. 

- ścianka szczelna

Ściankami   szczelnymi   nazywamy

konstrukcję   składającą   się   z   grodzic,

czyli podłużnych elementów najczęściej

stalowych jak również drewnianych i z

tworzyw   sztucznych,   zapuszczonych   w

grunt

 

poprzez

 

wbijanie,

wwibrowywanie,   wpłukiwanie   lub

wciskanie,

 

ściśle

 

do

 

siebie

przylegających.   Stosowane   jako

konstrukcje   tymczasowe   i   stałe   do

zabezpieczania   przed   osunięciem   mas

ziemnych   np.:   w   głębokich   wykopach,

przyczółkach

 

mostowych

 

czy

nabrzeżach   portowych.   W   celu   uzyskania   odpowiedniej   szczelności,   sąsiadujące   ze   sobą

elementy mają odpowiednie połączenia na całej długości tzw. zamki. 

- ściana szczelinowa

Ściany szczelinowe są obecnie często stosowanymi obudowami głębokich wykopów, z uwagi

na  dużą  sztywność oraz możliwość  wykorzystania  ich   zarówno  jako  ściany  podziemia oraz

fundament budynku. Wykonuje się je do głębokości nawet 25-30 m. Najczęściej stosowane

grubości ścian szczelinowych wynoszą 60 lub 80 cm (wyjątkowo stosuje się ściany o innej

grubości np. 50 lub 100 cm).

14

background image

Ściana   szczelinowa,   to   ściana   wykonana   z   betonu   lub   żelbetu,   formowana   w   szczelinie

wykopanej   w   gruncie.   Wykonanie   ściany   szczelinowej   (Rys.1.)   obejmuje   prace

przygotowawcze,   wykonanie   murków   prowadzących   (1),   głębienie   szczeliny   w   osłonie

zawiesiny iłowej (2,3), wstawienie elementów rozdzielczych i zbrojenia (4), betonowanie oraz

prace wykończeniowe (5). 

- palisada z mikropali, pali wierconych

Palisady   wykonywane   są   z   pali

żelbetowych.   Zbrojenie   pali   stanowią

kształtowniki   dwuteowe   lub   szkielety

prętowe   (kosze   zbrojeniowe).   Pale

tworzące   palisadę   wykonywane   są   na

zakład   lub   w   określonym   rozstawie.

Zastosowanie   palisad   daje   możliwość

dopasowania się do złożonego kształtu

wykopu,   pozwala   zbliżyć   się

maksymalnie   do   pobliskiej   zabudowy.

Metoda   wykonywania   jest   cicha   i   nie

powoduje   wstrząsów.   Obudowę

wykopu   z   pali   można   wykonać   w

większości rodzajów gruntów. Po wykonaniu konstrukcji obudowy, ścianę z pali zwieńcza się

żelbetowym oczepem. 

- ścianka berlińska

Ścianka   berlińska   stanowi   obudowę

głębokich   wykopów.   Jest   powszechnie

stosowana jako konstrukcja tymczasowa.

Ścianka berlińska składa się z pionowych

słupów   stalowych   i   poziomych

elementów opinki. Słupy wykonywane są

z   różnego   rodzaju   dwuteowników   lub

podwójnych   ceowników   tworzących

słupy dwugałęziowe. Wolne przestrzenie

między   słupami   opinki   wypełniane   są

najczęściej przy pomocy bali drewnianych. 

- gwoździowanie

Gwoździowanie  jest  ekonomiczną   technologią,  która  poprawia  stateczność zboczy   poprzez

podwyższenie   brakującej   kohezji   oraz   wytrzymałości   na   rozciąganie   i   ścinanie   gruntów.

Poprawę   tych   parametrów   uzyskuje   się   poprzez   uzbrojenie   gruntu   prętami   (gwoździami),

wytwarza   się   blok   z   tworzywa   zespolonego   -   gruntu   i   elementów   zbrojenia,   który   przy

zastosowaniu   odpowiedniej   ilości   gwoździ   na   1   m2   skarpy   zachowuje   się   jak   konstrukcja

masywna. 

15

background image

Gwoździowanie znajduje zastosowanie w:

• stabilizacji zboczy, 
• stabilizacji ścian wykopów w gruntach spoistych i niespoistych, 
• wzmacnianiu podłoża, 

obudowach tuneli.

 

Metoda   ta   służy   do   formowania   in   situ   ścian   oporowych   umożliwiających   zastąpienie

łagodnych skarp lub zboczy stromą lub pionową ścianą. Do wykonywania gwoździ gruntowych

stosuję   się   elementy   identyczne   jak   dla   mikropali   (np.   TITAN,   GSI).   Ściany   z   gruntu

gwoździowanego   wymagają   zabezpieczenia   powłoką   pokrywającą   powierzchnię   gruntu,

spełniającą   funkcję   stabilizacyjną,   estetyczną   oraz   ochronę   przed   zjawiskami   erozyjnymi.  

Stosuje się powłoki wiotkie (z siatki metalowej, geosyntetyków, mat komórkowych), podatne

(z siatki lub rusztu stalowego), sztywne - żelbetowe (beton natryskowy, prefabrykaty) grubość

powłoki betonowej wynosi od 10 cm dla ścian tymczasowych do 20 cm dla trwałych.  Głowicę

gwoździa łączy się z osłoną ściany za pomocą nakrętki śrubowej i płyty głowicowej.

- grunt zbrojony (np. Freyssinet, Macres)

System gruntu zbrojonego Macres (Maccaferri Reinforcement

Earth   System)   stanowią   taśmy   stalowe   lub   polimerowe

ParaWeb

TM

,   będące   zbrojeniem,   grunt   nasypowy   niespoisty,

oraz   betonowe   panele   okładzinowe,   stanowiące   oblicowanie

konstrukcji. 

Konstrukcje z gruntu zbrojonego MACRES są idealną alternatywą

dla   betonowych   ścian   oporowych.   Dzięki   ograniczeniu   ilości

betonu   konstrukcje   z   gruntu   zbrojonego   są   bardziej

ekonomiczne oraz posiadają wiele innych zalet m.in. możliwość

posadawiania   tego   typu   konstrukcji   na   słabo   nośnym

podłożu,odporność   na   przemieszczenia   i   osiadania,   szybkość

wznoszenia,   dowolne   kształtowanie   geometrii   konstrukcji   a

także krótki czas realizacji dzięki prostocie całego systemu. 

16

background image

- ściany z koszy gabionowych

Z   gabionów   buduje   się   ściany   oporowe

przeciwdziałające   naciskowi   wywieranemu   przez

grunt i czasami wodę. Za wznoszeniem tego typu

konstrukcji przemawiają względy estetyki. Gabiony

pozwalające   na   wzrost   naturalnej   roślinności

zapewniają   kształtowanie   terenu   odpowiednie   do

wizualnych   wymagań   lokalizacji,   utrzymując

jednocześnie   stabilność   konstrukcji.   Oferowane

przez   nas   gabiony   dzięki   unikalnej   sztywnej

konstrukcji, nie deformują się po ułożeniu i pozwalają na budowę wysokich ścian oporowych. 

- inne: murowe konstrukcje oporowe (kamienne, ceglane), ściany betonowe, żelbetowe, 

Parcie   czynne   gruntu   Ea  –   wypadkowa   sił   działająca   od   strony   ośrodka   gruntowego

spowodowana   przemieszczeniem   konstrukcji   lub   jej   elementu   w   kierunku   od   gruntu   o

wartości   dostatecznej   do   uzyskania   najmniejszej   wartości   parcia   gruntu.   Parcie   czynne

występuje   w   przypadku   ścian   oporowych,   ścianek   szczelnych,   ścian   szczelinowych,   płyt

kotwiących, obudowy wykopów.

Parcie spoczynkowe gruntu Eo  – wypadkowa sił działająca od strony ośrodka gruntowego,

gdy   nie   istnieje   możliwość   przesunięcia   konstrukcji   lub   jej   elementu.   Parcie   spoczynkowe

występuje przy obudowach tuneli zagłębionych w gruncie, ścianach budyku.

Odpór   graniczny   (parcie   bierne)   gruntu   Eb  –   reakcja   podłoża   gruntowego   spowodowane

przemieszczeniem konstrukcji lub jej elementu w kierunku gruntu o wartości wystarczającej

do   osiągnięcia   przez   odpór   wartości   największej.   Odpór   graniczny   może   występować   w

przypadku   płyt   lub   innych   elementów   kotwiących,   nośności   podłoża   fundamentowego,

nadbrzeży masywnych. 

17

background image

11. Obliczanie parć gruntu na ścianki szczelne. Współczynnik parcia czynnego i

biernego.

Schemat wyznaczania parć:

1. Podział gruntu na warstwy obliczeniowe (ze względu na rodzaj gruntu, poziom wody)

2. Wyznaczenie parć jednostkowych na granicach warstw. 

Do wyznaczenia parć jednostkowych przyjmuje się wartość efektywną ciężaru

objętościowego gruntu, ponadto uwzględnia się parcie wody (w przypadku, gdy

znajduje się po jednej stronie wykopu), oraz obciążenie dodatkowe naziomu (gdy

takie występuje). Do obliczeń potrzebna jest również grubość warstwy, współczynnik

parcia, spójność gruntu (dla spoistych). 

3. Stworzenie wykresu parć jednostkowych czynnych i biernych. Wykonanie wykresu

sumarycznego parcia jednostkowego. 

4. Wyznaczenie siły parcia, która jest równa objętości bryły parcia (pole wykresu na

jednostce długości ścianki). 

Szerzej: 

http://karnet.up.wroc.pl/~kajewski/dydaktyka/mechgrun/parcie.pdf

http://www.pg.gda.pl/~tbrzo/pliki/Pomoce_sc_sz.pdf

Parcia jednostkowe są naprężeniami poziomymi w ośrodku gruntowym. Współczynnik parcia

(biernego, czynnego) to stosunek takiego naprężenia poziomego do naprężenia  pionowego

(

σ

z

).

K

a

=

z

e

a

=

tg

2

45

o

2

K

p

=

z

e

p

=

tg

2

45

o

2

Szczegóły ( 

http://karnet.up.wroc.pl/~kajewski/dydaktyka/mechgrun/parcie.pdf

 

    

):

Jednostkowe   parcie   czynne   (e

a

)   oraz   parcie   bierne   (e

p

)   za   ścianą   oporową   oblicza   się   ze

wzorów wynikających z analizy stanu granicznego w gruncie (rozwiązanie Rankine'a):

18

background image

Należy zauważyć, że K

< 1 i K

> 1 

z czego wynika, że w tym samym gruncie i na tej samej

głębokości "z" poniżej naziomu jednostkowe parcie czynne posiada znacznie mniejszą

wartość niż odpór gruntu (e

 <= 

e

p

).

19

background image

Wypadkowa   siła   parcia   czynnego   i   biernego   w   jednorodnym   gruncie   niespoistym   jest

położona   w   odległości   H/3   od   podstawy   bryły   parcia,   w   przypadku   parcia   czynnego

jednorodnego   gruntu   spoistego,   wypadkowa   ta   znajduje   się   w   odległości   (H–H

c

)/3   od

podstawy bryły parcia.

Ustalenie   położenia   wypadkowej   siły   parcia   biernego   dla   gruntu   spoistego   można

przeprowadzić według następującego schematu:

20

background image

W   przypadku,   gdy   za   ścianą   oporową   znajduje   się   grunt   uwarstwiony,   na   granicy   warstw

dochodzi   do   skokowych   zmian   wartości   parcia   jednostkowego.   Wartość   skokowych   zmian

jednostkowego   parcia   jest   uzależniona   od   wzajemnych   relacji   parametrów

wytrzymałościowych   (kąta   tarcia   wewnętrznego   i   kohezji)   w   sąsiadujących   warstwach

geotechnicznych, co przedstawia kilka poniższych przykładów:

21

background image

W przypadku ścianki szczelnej zagłębionej w gruncie poniżej dna wykopu, po prawej stronie

ścianki działa parcie czynne gruntu  (grunt przemieszcza ściankę do wykopu),  zaś po  lewej

stronie   ścianki   (poniżej   dna   wykopu)   występuje   parcie   bierne   (ścianka   jest   dociskana   do

gruntu).

Wykres sumarycznego parcia jednostkowego gruntu na ściankę otrzymuje się odejmując od

wartości parcia czynnego parcie bierne na określonej głębokości poniżej dna wykopu jak na

wykresie:

22