2013-01-18

1

Ćwiczenie 3

Projekt budowlany 

przepompowni ścieków

część technologiczna

Hydrauliczne tłoczenie ścieków

Metody hydraulicznego 

transportu ścieków

Za pomocą urządzeń 

przepływowych

Za pomocą urządzeń 

wyporowych

- pompownie z urządzeniami 
przepływowymi do bezpośredniego 
transportu wszystkich 
zanieczyszczeń zawartych w 
ściekach

- pompownie z urządzeniami 
wyporowymi do bezpośredniego 
transportu wszystkich 
zanieczyszczeń zawartych w 
ściekach

- pompownie z agregatami 
przepływowymi z pośrednią 
separacją ciał stałych zawartych w 
ściekach

- pompownie z agregatami 
wyporowymi z pośrednią separacją 
ciał stałych zawartych w ściekach

2013-01-18

2

Pompownia

Transport ścieków

Ścieki spływają grawitacyjnie do przewodu kanalizacyjnego,  

ułożonego zgodnie z zasadami projektowania do 

przepompowni ścieków. 
Zasadnicza cechą charakterystyczną: jest konieczność 

wytworzenia takiego ciśnienia całkowitego pomiędzy 

pompownią, a punktem zrzutu ścieków, które zapewni 

wystarczającą ilość energii potrzebnej do bezpiecznego 

pokonania wszystkich oporów przepływu.
Spływ ścieków przebiega przy wykorzystaniu własnego 

potencjału energetycznego, co decyduje o jego dużej 

ekonomiczności (zakładając wykonanie prawidłowego 

projektu stanowi on optymalną metodę transportu 

ścieków).

2013-01-18

3

Rozwiązanie komunalnych pompowni ścieków

Komunalne pompownie ścieków

Przy użyciu pomp zatapialnych

Przy użyciu pomp ustawionych na sucho

- pompownie z urządzeniami przepływowymi służące 
do bezpośredniego tłoczenia ścieków wraz ze 
wszystkimi zawartymi w nich zanieczyszczeniami

- pompownie z urządzeniami przepływowymi służące 
do bezpośredniego tłoczenia ścieków wraz ze 
wszystkimi zawartymi w nich zanieczyszczeniami

- pompownie z agregatami przepływowymi służącymi 
do tłoczenia ścieków wraz ze wszystkimi zawartymi w 
nich zanieczyszczeniami, przy użyciu urządzeń do 
pośredniej separacji ciał stałych

- pompownie z agregatami przepływowymi służące do 
tłoczenia ścieków wraz ze wszystkimi zawartymi w nich 
zanieczyszczeniami, przy użyciu urządzeń do pośredniej 
separacji ciał stałych

-pompownie z urządzeniami wyporowymi służące do 
bezpośredniego tłoczenia ścieków wraz ze wszystkimi 
zanieczyszczeniami

-pompownie z agregatami wyporowymi służące do 
tłoczenia ścieków wraz ze wszystkimi zawartymi w nich 
zanieczyszczeniami, przy użyciu urządzeń do pośredniej 
separacji ciał stałych 

- pompownie pneumatyczne

- pompownie pneumatyczne ssąco-tłoczące

- pompownie z kombinacjami różnych metod tłoczenia, 
zatapiania i ustawiane na sucho

- pompownie próżniowe

Pompownie wyposażone w pompy zatapialne

Pompa ustawiona jest w komorze zbiorczej 

ścieków i jest całkowicie bądź częściowo 

zanurzona w ściekach
Wszystkie urządzenia zanurzone w ściekach, 

muszą być wyposażone w;

Silniki zatapialne odporne na zalanie 
Silniki z ochroną przeciwwybuchową

Ścieki otaczające pompę wykorzystywane 

częściowo lub całkowicie do chłodzenia silnika. W 

niektórych typach pomp przewidziano 

dodatkowe, wewnętrzne chłodzenie olejowe. 

Część hydrauliczna pompy oraz jej silnik tworzą 

całość.

2013-01-18

4

Przepompownie ścieków bez nadbudowy

W przepompowniach bez nadbudowy rurociągi tłoczne doprowadzone są do góry 

pod płytę przykrywającą, co umożliwia obsługę armatury bez konieczności 

wchodzenia do zbiornika. 
W celu zapewnienia odpowiedniego komfortu pracy przy niesprzyjających 

warunkach atmosferycznych, stosuje się dodatkowe zadaszenie zabezpieczające 

głównie rozdzielnię elektryczną przed opadami atmosferycznymi. Pozwala to na 

bezpieczną obsługę bez niebezpieczeństwa porażenia prądem lub zalania 

aparatury automatyki. 
Rozwiązania bez nadbudowy ze względu na niższe koszty mają zastosowanie 

głównie tam gdzie mamy do czynienia z niewielkimi obiektami, obsługującymi 

małe zlewnie. Są to przede wszystkim: ośrodki wypoczynkowe, melioracja, 

przemysł, obiekty turystyczne ,gospodarstwa rolne.
Przepompownie dostarczane są z kompletnym wyposażeniem zapewniającym 

automatyczną pracę. Typowo wyposażane są w jedną, dwie lub trzy pompy. Do 

przepompowni z dwiema lub trzema pompami dostarczany jest układ sterowania 

zapewniający automatyczną alternację pomp. 
Układ technologiczny oraz konstrukcje wsporcze standardowo wykonywane są ze 

stali nierdzewnej. Włazy wykonywane są z laminatów szklano epoksydowych, 

aluminium lub stali nierdzewnej. 
W typowych przepompowniach ścieków komunalnych lub wód zanieczyszczonych 

montowane są drabiny z aluminium. Do przepompowni ścieków przemysłowych 

instalowane są drabiny ze stali kwasoodpornej. 

2013-01-18

5

W przepompowniach z nadbudową rurociąg tłoczny zakończony jest nad 

poziomem podłogi, co umożliwia obsługę armatury bez konieczności otwierania 

zbiornika.
Bardzo ważną zaletą takiego rozwiązania jest wysoki komfort pracy. Czynności 

konserwacyjne mogą być wykonywane bez zakłóceń, nawet przy niesprzyjających 

warunkach pogodowych. 
Nadbudowa kontenerowa umożliwia również wyposażenie przepompowni w 

dodatkowe źródło zasilania (agregat prądotwórczy). W rozbudowanych 

kontenerach istnieje możliwość rozdziału na komorę zbiornika, komorę zasuw oraz 

sterownię. 
Ze względu na wyższe koszty inwestycyjne, tego typu obiekty stosuje się obecne 

jedynie w przypadku pompowni głównych, obsługujących duże zlewnie.
Przepompownia dostarczana jest z kompletnym wyposażeniem zapewniającym jej 

automatyczną pracę. W zależności od indywidualnych warunków pracy oraz 

wymagań inwestora wyposażane są w jedną, dwie lub trzy i więcej pomp. 
Do przepompowni z dwiema i więcej pompami dostarczany jest układ sterowania 

zapewniający automatyczną alternację pomp. Układ technologiczny oraz 

konstrukcje wsporcze standardowo wykonywane są ze stali nierdzewnej. 

Przepompownie ścieków z nadbudową

2013-01-18

6

Przepompownie ścieków z komorą zasuw

W przepompowniach z komorą zasuw rurociąg tłoczny wyprowadzony jest 

do dodatkowej komory z zasuwami. 
Rozwiązanie takie pozwala w sposób bezpieczny wykonywać czynności 

ruchowe, bez narażania obsługi na zatrucia gazami wydzielanymi w 

kanalizacjach sanitarnych. 
Bardzo ważną zaletą takiego rozwiązania jest wysoki komfort pracy. 

Czynności konserwacyjne mogą być wykonywane bez zakłóceń, nawet w 

sytuacji całkowitego zalania zbiornika. Dodatkowa komora zasuw ma 

również zastosowanie w przepompowniach z nadbudową.
Przepompownie z komorą zasuw w szczególności mają zastosowanie 

wszędzie tam gdzie istnieje duże zagrożenie w postaci wydzielania się 

niebezpiecznych gazów i oparów. 
Przepompownie dostarczane są z kompletnym wyposażeniem 

zapewniającym automatyczną pracę. Do przepompowni z dwiema i więcej 

pompami dostarczany jest układ sterowania zapewniający automatyczną 

alternację pomp. 
Układ technologiczny oraz konstrukcje wsporcze standardowo 

wykonywane są ze stali nierdzewnej. Włazy wykonywane są z laminatów 

szklano epoksydowych, aluminium lub stali nierdzewnej

2013-01-18

7

2013-01-18

8

Standardowe średnice przepompowni 

ścieków

Średnica

800

1000

1200

1400

1500

1600

1800

2000

2500

2600

P

ro

je

kt

o

w

an

ie

 

in

d

yw

id

u

al

n

e

Materiał

PEHD

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

Beton B45 wg 
DIN 4034

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

3000

Polimerobeton

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

Polietylen

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

Laminaty 
poliestrowo 
szklane

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

2200

Beton

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

V

Wylewane

na 

placu 

budowy

2013-01-18

9

Standardowe średnice przepompowni 

ścieków

Standardowe średnice zbiorników wykonanych z 

elementów żelbetowych kl. B45:

1000, 1200, 1500, 2000, 2500, 3000
Standardowe średnice zbiorników wykonanych z 

polimerobetonu:

1000, 1200, 1500, 2000
Standardowe średnice zbiorników wykonanych z 

laminatów poliestrowo szklanych:

800, 1000, 1200, 1500, 1800, 2000, 2200
Wielkość zbiornika przepompowni zależą od ilości i 

nierównomierności dopływających ścieków. 
Na życzenie dno zbiornika wykonane jest ze skosami celem 

zminimalizowania sedymentacji osadu.
W przepompowniach występuje możliwość zastosowania pomp 

firmy: WILO, EMU, METALCHEM, KSB, MEPROZET, ABS, FLYGT, 

GRUNDFOS-SARLIN, HYDRO-VACUUM, LFP inne wg wyboru 

inwestora.

Etapy projektowania

Obliczenia hydrauliczne – dobór pomp i  
pompowni 

Dobór pompy/pomp
Obliczenie wymaganej objętości zbiornika ścieków

Wytyczne wykonania pompowni
Wytyczne układu sterowniczo-zasilającego
Wytyczne montażu i demontażu pomp
Wytyczne eksploatacji pompowni
Zagospodarowanie działki