1 

 

 

ZAKŁAD BIOCHEMII 

UMCS 

BIOCHEMIA II 

I rok II stopnia 

Biochemia 

 

 

ELEKTROFOREZA DNA W ŻELU AGAROZOWYM 

 

Wstęp 

 

Elektroforeza  jest  to  proces  rozdziału  cząsteczek,  obdarzonych  ładunkiem,  w  polu  elektrycznym. 

Rozdział wynika z różnic w ładunku i masie cząsteczek, co powoduje ich niejednakową ruchliwość. Odbywa się 

to w specjalnych aparatach, których schematyczna budowa wygląda następująco: 

 

 

 

Elektroforeza  w  żelach  agarozowych  i  poliakrylamidowych  stała  się  kluczową  techniką 

wykorzystywaną do rozdziału, identyfikacji i oczyszczania cząsteczek DNA. Technika ta jest prosta, szybka w 

wykonaniu i pozwala na rozdział cząsteczek DNA, które nie mogą być zróżnicowane na drodze innych procedur, 

takich  jak  wirowanie  w  gradiencie  stężeń.  Ponadto,  umiejscowienie  fragmentów  DNA  w  żelu  może  zostać 

określone  przez  użycie  niewielkich  stężeń  takich  substancji  jak  bromek  etydyny,  który  pozwala  na  wykrycie 

nawet 20 pg podwójnej nici DNA w żelu agarozowym. Wizualizacja prążków odbywa się po naświetleniu żelu 

światłem UV. W razie konieczności fragmenty DNA z żelu mogą być wycięte i użyte do dalszych analiz. 

Żele poliakrylamidowe pozwalają na rozdział niewielkich fragmentów DNA (5-500 bp), użycie takiego 

żelu pozwala na zróżnicowanie fragmentów DNA różniących się już o 1  bp  w  długości  lub  o  jedynie  0,1%  w 

masie cząsteczkowej. Chociaż czas rozdziału jest 1 relatywnie szybki i pozwala na rozdział dużej ilości DNA, to 

przygotowanie żelu poliakrylamidowego jest bardziej pracochłonne niż żelu agarozowego. 

Żele  agarozowe  pozwalają  na  mniejsze  zróżnicowanie  cząstek  DNA,  jednakże  możliwe  jest 

rozdzielanie fragmentów DNA od 50 do 20 000 bp. W zależności od wielkości rozdzielanych fragmentów używa 

się żeli o różnym stężeniu procentowym agarozy, przy czym ogólna zasada jest taka, że im mniejsze fragmenty 

DNA tym większe stężenie agarozy. 

2 

 

 

Celem ćwiczenia jest sprawdzenie czystości i jakości wyizolowanego DNA z włosa ludzkiego. 

 

 

Wykonanie ćwiczenia: 

 

1)  Przygotować 1 % roztwór agarozy w buforze 1xTBE. 

2)  Rozpuścić we wrzącej łaźni wodnej. 

3)  Schłodzić do temp. ok. 60°C. 

4)  Wylać żel o wymaganym kształcie i grubości. 

5)  Żel po zastygnięciu zanurzyć w buforze 1xTBE. 

6)  Do próbek DNA dodać bufor próbkowy w propocji 5:1. 

7)  Nanieść obciążone próbki DNA w ilości 5 µl do studzienek. 

8)  Podłączyć kamerę do zasilacza. 

9)  Po  zakończeniu  rozdziału  wybarwić  żel  w  wodnym  roztworze  bromku  etydyny  (koniecznie  używać 

rękawiczek) przez 15 min. 

10)  Przepłukać żel wodą destylowaną. 

11)  Obejrzeć żel w świetle UV przy użyciu transluminatora 

 

 

Zaliczenie ćwiczenia: 

 

Przedstawić wybarwiony żel oraz opis ćwiczenia w zeszycie. 

 

 

 

3 

 

 

Odczynniki: 

 



 

bufor  10xTBE  (108  g  TRIS,  55  g  kwasu  borowego,  40  ml  0,5M  EDTA  pH  8,0;  uzupełnić  do  1  litra 

wodą destylowaną i wyjałowić) 



 

1% agaroza w buforze 1xTBE 



 

bufor próbkowy (0,25% błękit bromofenolowy, 40 % sacharozy w wodzie destylowanej) 



 

bromek etydyny (1mg/ml)