KWASY KARBOKSYLOWE - REAKCJE
1. Kwasowość i tworzenie soli
RCOOH
RCOO
-
+ H
3
O
+
H
2
O
R C
O
O
R C
O
O
sp
2
R
O
O
Grupy wyciągające elektrony stabilizują anion karboksylanowy i zwiększają moc kwasu
Grupy oddające elektrony destabilizują anion karboksylanowy i zmniejszają moc kwasu
Podstawnik fenylowy (C
6
H
5
), w porównaniu do grupy metylowej ma charakter bardziej elektronoakceptorowy,
przez co kwas benzoesowy (pKa = 4.20) jest mocniejszy niŜ kwas octowy (pKa = 4.75)
W kwasach alifatycznych:
o
moc kwasu maleje wraz ze wzrostem długości i stopnia rozgałęzienia łańcucha alkilowego
o
wpływ podstawnika maleje wraz z jego odległością od grupy karboksylowej
o
podstawniki elektronoakceptorowy zwiększają moc kwasu a elektrodonorowe - zmniejszają
Kwas alifatyczny
pKa
Kwas alifatyczny
pKa
mrówkowy (metanowy)
3.75
kwas dichlorooctowy
1.26
octowy (etanowy)
4.74
kwas trichlorooctowy
0.64
propionowy (propanowy)
4.87
kwas 2-chlorobutanowy
2.86
kwas 2-metylopropanowy
4.79
kwas 3-chlorobutanowy
4.05
kwas 2,2-metylopropanowy
5.04
kwas 4-chlorobutanowy
4.52
masłowy (butanowy)
4.82
kwas nitrooctowy
1.68
kwas fluorooctowy
2.59
kwas hydroksyoctowy
3.83
kwas chlorooctowy
2.86
kwas bromooctowy
2.90
kwas jodooctowy
3.18
W kwasach aromatycznych efekty podstawnikowe zaleŜą od charakteru podstawnika i miejsca podstawienia
(o-, m- czy p-)
Kwas benzoesowy – pK
a
=4.20
orto
meta
para
Podstawniki oddające elektrony
-NH
2
4.80 (-)
4.72 (-)
4.85 (-)
-OH
2.98 (++)
4.08 (+)
4.59 (-)
-OCH
3
4.09 (+)
4.09 (+)
4.48 (-)
-CH
3
3.91 (+)
4.27 (-)
4.38 (-)
Podstawniki wyciągające elektrony
-F
3.27 (++)
3.85 (+)
4.14 (+)
-Cl
2.92 (++)
3.82 (+)
4.00 (+)
-Br
2.92 (++)
3.82 (+)
3.96 (+)
-J
2.85 (++)
3.85 (+)
4.04 (+)
-NO
2
2.17 (++)
3.49 (+)
3.44 (+)
(+) podwyŜszenie kwasowości
(-) obniŜenie kwasowości
