●
w samochodzie
Aby zapewniç wy˝szy poziom bez-
pieczeƒstwa, w pojazdach
wyposa˝onych w pasy, wszystkie
dzieci w wieku do 12 lat, których
wzrost nie przekracza 150 cm
powinny siedzieç w fotelikach lub na
siedziskach dostosowanych do ich
wagi i wzrostu, oraz byç zapi´te
pasami. Nie nale˝y krzyczeç i robiç
ha∏asu, poniewa˝ mo˝e to zmniej-
szyç uwag´ kierowcy i spowodowaç
wypadek. Niebezpieczne jest rów-
nie˝ wyrzucanie przedmiotów za
okno lub wychylanie si´ – mo˝na ko-
goÊ zraniç lub zrobiç sobie krzywd´.
Nale˝y wsiadaç i wysiadaç z samo-
chodu od strony chodnika, aby nie
nara˝aç si´ na niebezpieczeƒstwo
potràcenia przez jadàce pojazdy.
●
na rowerze
Dobrze jest za∏o˝yç kask. Zachowaç
odpowiednià odleg∏oÊç w stosunku
do innych pojazdów. Nie ocieraç si´
o nie przy wyprzedzaniu ani nie za-
Jak nale˝y si´
zachowaç na
ulicy?
●
poruszajàc si´ pieszo
Uwa˝aç na innych przechodniów,
unikajàc potràcania ich. Chodziç
chodnikiem, a w przypadku ulicy
bez chodnika, zawsze poboczem le-
wej strony drogi, a gdy go nie ma
lewà stronà drogi. Przechodziç po
pasach dla pieszych tylko wtedy,
gdy “ludzik” jest zielony, a pojazdy
zatrzyma∏y si´. Spojrzeç w lewo,
potem w prawo, a nast´pnie po-
nownie w lewo i zrobiç krok do
przodu, aby byç lepiej widocznym
i dopiero wtedy przejÊç przez jezd-
ni´. Na Êrodku jezdni spojrzeç jesz-
cze raz w prawo. Wieczorem i nocà
oraz w warunkach z∏ej widocznoÊci
stosowaç ró˝ne elementy odblasko-
we, aby zasygnalizowaç kierowcom
swojà obecnoÊç.
Cel zaj´ç
Karta ta stanowi ogólne wprowadzenie
do zagadnieƒ bezpieczeƒstwa na drodze
i przekazuje najwa˝niejsze rady dla dzieci
zawarte w karcie tematycznej
Przemieszczanie si´.
UÊwiadomienie dzieciom koniecznoÊci
istnienia przepisów.
Zredagowanie karty obywatela
prawid∏owo post´pujàcego na ulicy.
Czy
wiesz,
˝e
?
●
Kierujàcy rowerem mo˝e zostaç ukarany mandatem za
potràcenie pieszego. Rowerzysta korzystajàc z chodnika lub
drogi dla pieszych jest zobowiàzany ustàpiç pieszym
i zachowaç szczególnà ostro˝noÊç.
●
Pieszy tak˝e mo˝e zostaç ukarany
mandatem
– za
przechodzenie w miejscach niedozwolonych, np.:
jeÊli przechodzi przez jezdni´ poza pasami dla pieszych,
a te znajdujà si´ w odleg∏oÊci poni˝ej 100 m od miejsca,
w którym si´ znajduje.
▼
Zasady ˝ycia
spo∏ecznego
●
Te niepisane zasady zaczynajà
dzia∏aç z chwilà, gdy kilka osób
dzieli wspólnà przestrzeƒ. Ka˝dy
musi przestrzegaç pewnych przyj´-
tych zwyczajów, aby ˝ycie by∏o ∏a-
twiejsze i przyjemniejsze dla
wszystkich. Zarówno w domu, jak
i w szkole istniejà pewne normy
wspó∏˝ycia w grupie, których nale-
˝y przestrzegaç.
Âwiat ulicy
równie˝
ma
swoje zasady
●
Ulica jest miejscem publicznym,
a zatem dost´pnym dla wszystkich.
Przestrzeganie zasad poruszania
si´ po ulicy polega na nieutrudnia-
niu ruchu innym i nienara˝aniu si´
na niebezpieczeƒstwo.
●
Uwa˝anie na innych to tak˝e za-
pewnienie bezpieczeƒstwa sobie
samemu. Nieprzestrzeganie zasad
na ulicy mo˝e mieç bardzo powa˝-
ne skutki – zarówno dla nas, jak
i dla innych uczestników ruchu: na
przyk∏ad, 8-letni rowerzysta jadàcy
chodnikiem mo˝e potràciç lub prze-
wróciç pieszego.
Ucz´ si´ zasad prawid∏owego
post´powania
wiedzieç powinno
Co dziecko
wiedzieç powinno
●
Istniejà pisane i niepisane zasady, dzi´ki którym ˝ycie
w spo∏eczeƒstwie i na ulicy jest ∏atwiejsze.
WPROW
ADZENIE
1
åwiczenie
1
●
Uwa˝nie przeanalizowaç regula-
min wewn´trzny szko∏y. PodkreÊliç
zasady wspó∏˝ycia spo∏ecznego.
Porównaç je z kodeksem drogowym.
Poprosiç uczniów o wymienienie
ró˝nych regulaminów, jakie znajà
(regu∏y gry planszowej, pi∏ki no˝nej,
zalecenia, jakich nale˝y przestrzegaç
w sklepie, na basenie itp.).
●
Zach´ciç dzieci do zastanowienia
si´ nad pytaniem: „Dlaczego istniejà
regulaminy? Co by si´ dzia∏o, gdyby
ich nie by∏o?”
●
Opracowaç wewn´trzny regula-
min klasy.
åwiczenie
3
Praktyka w warunkach rzeczywistych
●
Uczniowie notujà swoje pytania, dotyczàce zastosowania prawa w przypad-
ku naruszenia kodeksu drogowego. Klasa udaje si´ do sàdu, aby wys∏uchaç
rozprawy, której przedmiotem jest jedno z takich naruszeƒ. Uczniowie robià
notatki.
●
Po powrocie do klasy nauczyciel sprawdza, czy wizyta w sàdzie rozstrzy-
gn´∏a wàtpliwoÊci uczniów.
åwiczenie
2
●
Nauczyciel dzieli klas´ na cztery grupy. Ka˝da z nich wybiera jeden z na-
st´pujàcych sposobów transportu: pieszo, rower, pasa˝er samochodu, pasa˝er
komunikacji miejskiej, i opracowuje zasady prawid∏owego zachowania si´
w tych sytuacjach.
●
Ka˝da grupa prezentuje ustnie swojà kart´ prawid∏owego zachowania. Po-
zosta∏e dzieci uzupe∏niajà jà w razie potrzeby.
ostro˝noÊci, z daleka od jezdni, gdy
nie przeszkadza to pieszym. Osoby
je˝d˝àce na rolkach czy hulajnodze
obowiàzujà te same zasady co pie-
szych, ale wi´ksza szybkoÊç, z jakà
si´ poruszajà, wymaga od nich
uwa˝nego zachowania, zwracania
uwagi na pieszych i noszenia odpo-
wiednich zabezpieczeƒ. Nale˝y kon-
trolowaç swojà szybkoÊç, ostrzec
przechodnia, który nie
zauwa˝y∏ jadàcego, aby uniknàç ko-
lizji.
●
w Êrodkach komunikacji
miejskiej
Nie zajmowaç miejsc zarezerwowa-
nych dla osób w podesz∏ym wieku,
kobiet w cià˝y lub/i z dzieckiem do
lat 4, niepe∏nosprawnych, rannych
i inwalidów. Ustàpiç im miejsca na-
wet wtedy, kiedy nie siedzi si´ na
miejscu dla nich zarezerwowanym.
Wsiadaç i wysiadaç czekajàc na
swojà kolej, bez przepychania si´.
Poczekaç a˝ wszyscy pasa˝erowie
wysiàdà i dopiero wtedy wsiadaç.
Poczekaç, a˝ autobus odjedzie i do-
piero wtedy przejÊç przez jezdni´.
Jak nale˝y si´
zachowaç?
●
Nale˝y stosowaç zasady oparte na
poszanowaniu innych i siebie same-
go.
●
WejÊç w po∏o˝enie innych, aby
oceniç, do jakiego stopnia nasze
zachowanie mo˝e im przeszkadzaç.
●
Zawsze zadawaç sobie nast´pujà-
ce pytanie: je˝eli to zrobi´, to czy b´-
dzie to stanowi∏o dla mnie zagro˝e-
nie? A dla innych?
●
Powiedzieç sobie, ˝e bezpieczeƒ-
stwo wszystkich zale˝y tak˝e ode
mnie!
je˝d˝aç drogi. Uwa˝aç na przejÊcia
dla pieszych i na sygnalizacj´ Êwietl-
nà. Zasygnalizowaç innym zamiar
skr´tu poprzez wyciàgni´cie r´ki
w po˝àdanym kierunku. Dzieci
w wieku poni˝ej 10 lat mogà jeêdziç
na rowerze po chodniku, wy∏àcznie
pod opiekà doros∏ych. Starsze muszà
jeêdziç po Êcie˝ce rowerowej, a gdy
jej nie ma – poboczem prawej strony
drogi lub blisko kraw´dzi prawej
strony jezdni. Nale˝y uwa˝aç na po-
tencjalne zagro˝enia (wyjazd z gara-
˝u lub parkingu, etc.). Nocà i przy
z∏ej pogodzie w∏àczyç Êwiat∏o i stoso-
waç ró˝ne elementy odblaskowe,
aby byç dobrze widocznym i nie na-
ra˝aç si´ na potràcenie.
●
na rolkach, na hulajnodze
Na rolkach i hulajnodze nale˝y
raczej jeêdziç z dala od drogi, na
placach zabaw oraz po alejkach
osiedlowych lub parkowych. Jazda
po chodniku jest mo˝liwa, ale pod
warunkiem zachowania bardzo du˝ej
KOMENTARZ DO
çwiczeƒ
åwiczenie 2
W trakcie tego çwiczenia dziecko powinno
samodzielnie rozró˝niç to, co jest zachowaniem oby-
watelskim od tego, co takim zachowaniem nie jest.
Sprowokowaç mi´dzy dzieçmi dyskusj´ na temat ich
w∏asnych doÊwiadczeƒ. Zach´ciç dzieci do zastano-
wienia si´ nad ró˝nicami w ich zachowaniu w obr´bie
w∏asnej klasy.
åwiczenie to daje dziecku mo˝liwoÊç wypo-
wiedzenia si´ i zrozumienia, jakie zachowania innych
osób mogà lub mog∏yby byç utrudnieniem w ruchu
lub nara˝aç innych na niebezpieczeƒstwo. Uczeƒ mo-
˝e równie˝ uÊwiadomiç sobie, ˝e on sam te˝ mo˝e
utrudniaç poruszanie si´ innym (pieszym i pojazdom).
Zwróciç uwag´ dzieci na to, ˝e
nieobywatelskie zachowanie mo˝e prze-
szkadzaç innym i spowodowaç ich nie-
ostro˝noÊç.
åwiczenie 3
åwiczenie 1
WPROW
ADZENIE
znajdujàcych si´ w zeszycie ucznia
1