Seminarium: Przewlekłe serce płucne.  

 
Serce płucne (def.) - Przerost lub rozstrzeń prawej komory wynikająca z obecności nadciśnienia płucnego 
związanego z  nieprawidłowościami strukturalnymi, zaburzeniami funkcji oraz krążenia w obrębie płuc. 
 
Nadciśnienie płucne (def.) – Stan, w którym skurczowe ciśnienie w tętnicy płucnej przekracza 35 mmHg (SPAP 
> 35mmHg) lub średnie ciśnienie w tętnicy płucnej przekracza 20mmHg (MPAP > 20 mmHg).  
 
Przyczyny i mechanizm tworzenia ostrego serca płucnego: 
1.  ostry zator tętnicy płucnej 
2.  atak astmy oskrzelowej 
3. odma 

opłucnowa wentylowa 

 
Odruch pęcherzykowo-włośniczkowy, jego rola w fizjologii oraz patofizjologii serca płucnego. 
 
Przewlekłe serce płucne – przyczyny: 
 
1. Choroby 

płuc: 

 
a. Przebiegające z zaporowymi zaburzeniami wentylacji: 
- Astma 

oskrzelowa 

- Przewlekłe spastyczne zapalenie oskrzeli 
- POChP 
- Mukowiscydoza 
 
b. Przebiegające z restrykcyjnymi zaburzeniami wentylacji: 
- 

Stan po lobektomii lub pulmonektomii 

- 

Śródmiąższowe choroby płuc (pylice, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, uszkodzenia polekowe, 
toksyczne, popromienne, stan po ARDS, płuco nerczycowe, sarkoidoza, kolagenozy, samoistne zwłóknienie 
płuc) 

 
2. Schorzenia 

pozapłucne prowadzące do hipowentylacji pęcherzykowej 

 
a.  Deformacje klatki piersiowej 
b. Schorzenia 

mięśni oddechowych 

c. Schorzenia 

neurologiczne 

d. Zespół bezdechu nocnego (SAS) 
 
3. Schorzenia 

dotyczące naczyń płucnych 

 
a) Zatorowość płucna 
b) Zapalenie 

naczyń płucnych 

 
4. Polekowe 

nadciśnienie płucne (fenfluramina) 

 
5. Pierwotne 

nadciśnienie płucne 

 
Serce płucne ≠ Niewydolność prawokomorowa 
 
Serce płucne wyrównane – przerost lub rozstrzeń bez cech niewydolności prawokomorowej. 
Serce płucne niewyrównane – obecne cechy niewydolności prawokomorowej. 

 
 
Obraz kliniczny: 
 
1. Obniżenie tolerancji wysiłku, powoli narastająca duszność wysiłkowa, w zaawansowanym stadium również 

spoczynkowa, zawroty głowy i omdlenia wysiłkowe, zaburzenia rytmu serca 

2. Objawy niewydolności prawokomorowej: widoczne wypełnienie  żył szyjnych oraz podstawy języka, 

powiększenie wątroby, tkliwość lub ból w okolicy prawego łuku  żebrowego, dolegliwości ze strony 
przewodu pokarmowego, białkomocz, obrzęki 

3. Objawy przewlekłej hipoksji: poliglobulia, sinica, palce pałeczkowate, paznokcie w kształcie szkieł 

zegarkowych 

 
Osłuchiwanie:  
 
Sztywne rozszczepienie drugiego tonu, głośny II ton nad zastawką pnia płucnego, rozkurczowy szmer 
niedomykalności tętnicy płucnej.  
 
EKG: 
 
Cechy przerostu prawego serca: R

V1

 + S

V5 

≥ 11mV, obniżenie ST-T w odprowadzeniach prawokomorowych,  

P pulmonale, prawogram 
 
Echo serca: 
 
Przerost lub rozstrzeń prawej komory, poszerzenie pnia tętnicy płucnej, paradoksalny ruch przegrody 
międzykomorowej, wysokie skurczowe ciśnienie w tętnicy płucnej 
 
Rtg. klatki piersiowej: 
 
Uwydatnienie pnia płucnego i naczyń  płucnych wnęki, redukcja kalibru naczyń  płucnych obwodowych (tzw. 
amputowana wnęka), powiększenie sylwetki prawej komory 
 
Leczenie: 
 
1.  Przyczynowe - pozostaje najczęściej w gestii pulmonologów 
 
2. Transplantacja 

płuc lub płuc i serca 

 
3. Objawowe 

 

 

Leczenie nadciśnienia płucnego: 

- przewlekła ambulatoryjna tlenoterapia 
- analogi 

prostacykliny 

- nitraty 
- upusty 

krwi 

 

Leczenie prawokomorowej niewydolności krążenia: 

- diuretyki 
- inhibitory 

konwertazy 

- unikanie 

wysiłku fizycznego 

 
Rokowanie:  
 
W zaawansowanym nadciśnieniu płucnym rokowanie jest podobne jak w nowotworach złośliwych. 
 
Dla MPAP > 50mmHg 5 lat przeżywa 10% chorych. 
 
Główna przyczyna zgonu – zaburzenia rytmu serca.