PIERWSZA POMOC MEDYCZNA -
ĆWICZENIA 1
1
) Do czynności życiowych zaliczamy:
czynność oddechowa tzn pobieranie tlenu z powietrza
amosferycznego i wydalanie dwutlenku węgla
czynności serca i krążenia krwi tzn transport tlenu i
substancji odżywczych do poszczególnych komórek oraz
wydalanie resztek przemiany materi
regulacja składu płynów ustrojowych tzn wody i zawartych
w niej elementów
Zaburzenia czynnośći oddechowych i krążenia w krótkim
czasie powoduje stan krytyczny(4 min) ponieważ organizm
ludzki ma bardzo niewielką rezerwę tlenu. Wstrzymanie
pobierania tlenu lub utrudnienie jego transportu choćby w
minimalnej ilości pokrywającej zapotrzebowanie
poszczególnych komórek stwarza poważne
niebezpieczeństwo dla życia.
Zaburzenia w gospodarce wodno-
elektrolitowej stanowią
również duże zagrożenie przez wpływ na czynności
oddechową i krążenie.
DORAŹNA POMOC
Doraźnej pomocy wymaga pacjent u którego w wyniku
urazu, zranienia lu
b groźnego dla życia ostrego
zachorowania dochodzi do zaburzenia ważnych życiowo
czynności witalnych tj. oddychania, akcji serca i krążenia.
To samo dotyczy sytuacji gdy stan pacjenta budzi obawę
wystąpienia tych zaburzeń lub obserwujemy ich początek.
Przy
padki wymagające doraźnej pomocy sa wynikiem:
1
. ciężkich uszkodzeń ciała występujących na skutek
wszelkiego rodzaju nieszczęśliwych wypadków
2
. groźnych dla życia ostro występujących schorzeń
3. zatrucia
W każdym ostrym wypadku należy przystępować do
po
mocy juz na miejscu. Pomoc ta powinna być nastawiona
na rozpoznanie, usunięcie przyczyn i chronienie żywotnych
czynności organizmu.
Zadanie to utrzymanie czynności życiowych i nie
dopuszczenie do pogorszenia stanu pacjenta.
Ostre stany chorobowe, którym towarzyszą ciężkie
zaburzenia czynności ustrojowych oraz bóle nie stanowiące
jednak groźby dla czynności życiowych określa się mianem
" nagłych sytuacji ".
Odróżnienie nagłego przypadku od nagłej sytuacji jest
często bardzo trudne a czasami niemożliwe dlatego każdą
sytuację nagłą, gdy nie można wykluczyć ewentualnego
zaburzenia czynności życiowych kwalifikujemy jako nagły
wypadek.
Medycyna nagłych przypadków obejmuje wszystkie
czynności i zabiegi dokonane w ramach pierwszej pomocy
zarówno w szpitalu jak i poza nim. Dotyczy to przede
wszystkim pierwszej pomocy na miejscu wypadku lub
zachorowania, opieki w czasie transportu aż do chwili
przyjęcia pacjenta na oddział szpitalny. Kolejne etapy
udzielania pomocy tworzą jakby ogniwa jednego łańcucha
opieki nad chory
m i stanowia podst. dla modelu " łańcucha
ratunkowego "
1
.pomoc dorażna2.wezwanie pomocy3.pierwsza
pomoc.4.transport.5.pomoc lekarska
Zadaniem osoby udzielajacej pierwszej pomocy jest
niedopuszczenie do powstania dodatkowych cięzkich
komplikacji do czasu przybycia pogotowia ratunkowego.
Każdy świadek lub współuczestnik jest obowiązany do
udzielenia pomocy.
W przypadkach nagłych konieczne jest niezwłoczne
przystapienie do akcji ratunkowej juz w pierwszych
minutach po wypadku lub nagłym wystapieniu ostrych
o
bjawów schorzenia. Pierwsza pomoc ma za zadanie
przede wszystkim utrzymanie przy życiu poszkodowanego
do chwili przybycia lekarza i pogotowia ratunkowego.
Na czynności doraźne ratujące życie składa się:
1 ewakuacja ofiary z zagrożenia
2 resustytucja i reanimacja
3 opanowanie groźnego krwawienia
4 ułożenie na boku- pozycja boczna ustalona
5 walka ze wstrząsem
6 zabezpieczenie miejsca wypadku
Wezwanie pomocy
Już podczas rozpoczęcia pierwszych czynności
ratunkowych druga osoba powinna równocześnie wzywac
pomocy ponieważ należy pamiętać iż wzywanie pomocy nie
może przerwać wykonywania pomocy. Wezwanie to musi
zawierać: miejsce, co się stało, ile osób rannych ofiar, jakie
sią obrażenia bo dzięki temu okraślamy kto przyjedzie. Na
końcu się przedstawiamy.
Pierwsza pomoc to wszystkie czynności , które wykonamy
aż do przyjazdu karetki.
Transport.
Pomoc lekarska.
Łańcuch dzielimy na:
-
pomoc niezorganizowaną
-
pomoc zorganizowaną
Zadaniem wszystkich ogniw łańcucha jest dostarczenie
pacjenta z nagłego wypadku lekarzowi z izby przyjęć w
możliwie dobrym stanie unikając dodatkowych komplikacji.
Zadania
udzielającego 1 pomocy:
-ocena sytuacji powypadkowej(oceniamy rozmiar i rodzaj
wypadku)
-opanowanie sytuacji
-
ocena zagrożeń, którym mozna skutecznie zapobiec lub
usunąc
-opanowanie paniki i zachowanie spokoju
-
zapobieganie niewłaściwej pomocy
Prawne podstawy udzielania pomocy(art.164 kodeksu
karnego) dotyczą:
1 sytuacji konieczności
2 obowiązek ratowania
3 granice wymagalności
4 nie wymaga bohaterstwa
5 pomoc udzielana przez nas powinna byc najlepsza i
wykonana w sposób skuteczny
6 zobow. do zastasowania każdej sobie znanej metody jeśli
w danym przypadku sytuacja tego wymaga
Prawo cywilne kwalifikuje udzielanie pierwszej pomocy jako
" niezlecone wykonanie zadan
ia ". W związku z tym jego
wykonawca odpowiada za szkody powstałe w wyniku
niewłaściwie wykonanych czynności jedynie wówczas gdy
te szkody są następstwem rozmyślnego lub wyraźnie
niedbałego wykonywania działania. Możemy żądać zadość
uczynienia za straty, koszty od towarzystwa
ubezpieczeniowego (art. 164 kodeksu karnego"kto
człowiekowi znajdującemu się w połozeniu grożącym
bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego
uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia nie
udziela pomocy mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub
innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub
poważnego uszczerbku na zdrowiu podlega karze
pozbawienia wolności do 3 lat")
SKÓRA
-
naskórek
-
skóra własciwa
-
tkanka podskórna
Naskórek szczególnie pogrubiały na podeszwach i dłoniach
jest zbudowany ze zrogowaciałych komórek nabłonka
płaskiego, nie zawiera naczyń krwionośnych. Warstwa
zrogowaciała ulega stałemu złuszczaniu na skutek działania
zewn. czynników mechan. Mieszczące się głęniej kom
nabłonkowe podlegają nieprzerwanemu podziałowi i
uzupełniaja niedobór. Zwarty układ miedzy naskórkiem a
skóra właściwą dzieki spacjalnej budowie histologicznej
stwarza duza odporność mechaniczna. Włosy, paznokcie,
gruczoły łojowe i potowe nazywamy uzupełnieniem skóry i
zn
ajduja się w skórze właściwej.
Zadania Sóry:
1chroni przed szkodliwymi wpływami z zewnątrz, stanowi
warstwę ochronną organizmu przed wpływami
chemicznymi, fizycznymi i mechanicznymi i tym samym
zapobiega przenikaniu do ogranizmu bakteri
chorobotwórczych
2
jest głównym regulatorem temperatury ciała. Dzięki gęstej
sieci naczyń skóra jest obficie ukrwiona co umóżliwia
zwiększone oddawanie ciepła z organizmu do otoczenia.
Przez parowanie wydziel. potu nastepuje ochłodzenie skóry
powodując ogólne obniżenie temperatuty ciała.
3 nieuszkodzona skóra zapobiega wysychaniu organizmu
przede wszystkim dzięki wzrstwie zrogowaciałej naskórka i
nieprzepuszczalnej warstwie łoju, przyczynia sie to do
regulacji zawartości wody w organiźmie.
4 narządy uzupełniajace skórę wydzielaja łój i pot tworząc
dodatkową stale odnawiająca się warstwę ochronną. Drogą
ta są wydalane produkty przemiany materii.
5 skóra jest ważnym narządem zmysłu. Rózne zakończenia
nerwowe rejestrują uciskanie, dotyk, drgania, temteraturę.
Dzięki tym informacją wychodzącym ze skóry ukł. nerwowy
może odpowiednio reagować kierując ruchami i
ustawieniem ciała w przestrzeni. Odczuwanie bólu jest
sygnałem ostrzegawczym i strażnikiem naszego zdrowia.
Czucia bólowe sygnalizują obnażone zakończenia nerwowe
mieszczące się w skórze właściwej.
RANY
Każda rana powstaje na skutek działania zewnętrznego a to
może byc: uraz mechaniczny, wysoka temp., zimno lub
rozmaite substancje chemiczne, które moga całkowicie lub
częściowo zniszczyc skóre i spowodować powstanie rany.
W miej
scu zniszczonej skóry ustaje czynnośc obronna
chroniąca organizm przed przenikaniem z otoczenia
drobnoustrojów chorobotwórczych. W zależności od
rozmiarów i głębokości rany mogą ulec uszkodzeniu
naczynia krwionośne, nerwy, mięśnie, kości oraz inne
narządy. Każda rana powoduje 3 rodzaje bezpośrednich
skutków:1 ból 2 krwawienie3 możliwosc zakażenia
Ból w ranie jest spowodowany miejscowym uszkodzeniem
narwów poniewaz przy zniszczeniu tkanek zostaja
zniszczone delikatne zakończenia nerwowe. Nasilenie bólu
zalez
y od miejsca i rozmiaru rany. Ból z rany jest m.in.
czynnikiem wstrząsorodnym i wpływa ujemnie na stan
ogólny chorego.
Każdemu zranieniu przekraczającemu powierzchowne
otarcie naskórka towarzyszy mniejsze lub wieksze
krwawienie. Rozmiary krwawienia sa uwarunkowane
wielkościa i głebokością rany oraz liczbąi przekrojem
uszkodzonych naczyń. Silne krwawienia mogą zagrażać
zyciu rannego jednak nawet nieznaczne moga same lub w
połaczeniu z bólem spowodować zaburzenie krążenia czyli
wstrząs. Drobnoustroje mogą dostac sie do rany
przenikając z samego przedmiotu raniącego lub przez
zetkniecie rany z otoczeniem albo na skutek wtórnego
zakażenia. Dlatego nalezy pamietać że każda ranę
traktujemy jako potencjalnie zakażona, dotyczy to także
powierzchownych skalczeń. Przenikniecie zarazków do
rany powoduje utrudnienie gojenia.
Niezaleznie od miejscowego ropnienia zakażenie może się
rozprzestrzeniać na cały organizm powodując posocznicę.
Objawami są pulsujący ból w okolicy rany, zaczerwienienie,
gorączka, wystapienie czerwonych smug wychodzących od
rany(zapalenie węzłów chłonnych).
Tężec
Przyczyna zakażenia jest bakteria zarodnikowa żyjąca w
warunkach beztlenowych i znajdująca się w ziemi, kurzu
ulicznym i butwiejącym drewnie. Mogą one przenikać nawet
prze małe ranki, zadrapania lub pękniecia skóry. Zarazki
tężca rozwijaja się z ranie i wydzielaja jad wywołujący
skurcze. Objawy chorobowe występuja między pierwszym a
60-
tym dniem od chwili zakażenia i rozpoczynaja się zwykle
od skurczu mięsni żwaczy czego wynikiem jest wyraż
twarzy sztywny grymas usmiechu. Potem dochodzi do
kolejnego porażenia mięsni a zagrożeniem dla życia jest
porażenie mięsni oddechowych. Nadal mozna umrzeć na
tężec. Szczególnie narażeni są rolnicy, ogrodnicy, hodowcy
zwierząt.
szczepienie czynne- podawanie
osłabionych lub zabitych
bakteri które powodują w organiźmie powstawanie
przeciwciał które w razie zakażenia będa je zwalczać;
polega na 3-
krotnum szczepieniu; jeśli od pełnego
szczepienia czynnego minęły 3 lata to w przypadku nowego
zranienia powinno być wykonane szczepienie
przypominające, w przypadku osób całkowicie
zaszczepionych nalezy dla bezpieczeństwa wykonac
szczepienie czynne i bierne
szczepienie bierne-
podaje się gotowe aktywne
przeciwciała, które maja zatychmiast zwalczać zakażenie
Wścieklizna
Przenosi się najczęściej przez ukąszenie, polizanie lub
zadrapanie przez zwierze chore na wścielkiznę. Chore
zwierzęta można zaobserwować z powodu dziwnego
zachowania. Zwierzęta z natury płochliwe nie uciekają, zaś
łagodne staja się agresywne. Przyczyna choroby jest wirus
znajdujący się w ślinie. Choroba jest smiertelna dla ludzi i
zwierząt. Pierwsze objawy od 15 dnia do 4 miesięcy od
zakażenia. Objawy: utródnienie połykania, bóle głowy, silny
ból w miejscu ukąszenia, wodowstręt. W przypadku
ukąszenia przez zwierze podejrzane o wściekliznę powinno
byc ono natychmiast schwytane ponieważ mozliwość
wykrycia wirusa w mózgu zwierzęcia istnieje jedynie
bezpośrednio po zabiciu. Należy umyć ranę wodą z
mydłem.
RODZAJE RAN
1 OTARCIE-
w związku w uszkodzeniem licznych bardzo
delikatnych zakończeń nerwowych rany są bardzo bolesne
ale małe krwawienie; pokrywa się obfitym wysiękiem;
tkanka podskórna nie ulega uszkodzeniu ale w ranie
znajduje się bardzo dużo ciał obcych.
2 RANA CIĘTA- w skutek gwałtownego przecięcia naczynia
krwionośne pozostaja długo ziejące i powodują obfite
krwawienie; przy silnym urazie przecięciu moga ulec
wszystkie warstwy tkanek miękkich aż do kości; zakażenie
3 RANA KŁUTA-brzegi są gładkie ale rana drąży głęboko,
krwawienie zewnętrzne jest zwykle niewielkie, natomiast w
głębi rany bywa bardzo obfite; zakażenie; rany te są bardzo
niebezpieczne w okoliczy jamy brzusznej i okolicy stawów
4 RANA TŁUCZONA- najbardziej narażone okolice ciała
gdzie kości leżą bezpośrednio pod skórą i brak tam warstwy
tkanek
miękkich, które amortyzują; maja nierównomierne
brzegi; zakażenie
5 RANA MIAŻDŻONA- powoduje rozerwanie tkanek
miękkich i naczyń krwionośnych i tworzenie się głębokiego
krwiaka; rany są zanieczyszczone; zakażenie
6 RANA SZARPANA-
charakterystyczne są nieregularne
brzegi rany i zranienia okolicznych tkanek; zakażenie
7 RANA POSTRZAŁOWA- w przypadku przestrzału rana
wlotowa pocisku jest mała i gładka a rana wylotowa jest
stosunkowo większa o postrzępionych brzegach, brak rany
wylotowej świadczy o tym że pocisk pozostałw ciele
rannego, w postrzale często uszkodzone są naczynia
krwionośne, narządy itp.a niekiedy śmierć; zakażenie
8 OPARZENIA CHEMICZNE-
na skutek działania kwasów
lub zasad na skórze, nie towarzyszy mu krwawienie, brzegi
nieregularne, przejście do skóry zdrowej jest nieostre,
powierzchnia wydaje się jakby pokryta tłuszczem a na
brzegach strup, dodatkowe niebezpieczeńswto polega na
możliwym trującym działaniu środka chem., który
spowodował oparzenie, należy długo obficie spłukać wodą;
zakażenie
9 OPARZENIE TERMICZNE- na skutek wysokiej
temteratuty np. gaz, płyn, w zalezności od sposobu
zadziałania i temperatury skutkiem może byc
zaczerwienienie, rumień, pęcherz, zwęglenie; ze względu
na dużą powierzchnię oparzenia istnieje zagrożenie
wstrząsem, chorobą oparzeniową co skutkuje śmiercią;
zakażenie
Ważne:sterylnośc, staranność, wszystkie narzędzia
zaostwiamy, zabezpieczenie
10 RANA KĄSANA- są szczególnie narażone na zakażenie
ponieważ na żebach znajdują się zawsze liczne bakteria;
ukąszenie przez węża jest szczególnym rodzajem, prawie
zawsze miejscem ukąszenia jest stopa lub łydka, charakt.
się dwiema małymi mieszczącymi się bardzo blisko siebie
rankami wielkości główki szpilki, występuje obrzęk i silny
kłujący ból co wskazuje na zakażenie, główne
n
iebezpieczeństwo ukąszenia polega na możliwości
przeniknięcia jadu do organizmu, objawy: zawroty głowy,
nadmierna potliwość, zaburzenia oddychania i układu
krążenia i życia.
zapobieganie przedostania się jadu do organizmu:1 chory
powinien leżeć i nie ruszać się(brak ruchu zmniejsza
ukrwienie), 2 zakładamy oposkę zaciskową.
PIERWSZA POMOC MEDYCZNA -
ĆWICZENIA 2
KRWAWIENIE
Przy uszkodzeniu w któtymkolwiek miejscu układu
krwionosnego następuje utrata krwi do tkanek, do jednej z
jam ciała lub na zewnątrz. Przy dużych ubytkach
uszczelnienie czopem skrzepliny następuje wolno lub może
w ogóle nie nastąpić, gdyż tworzące się skrzepy zostaja
wypłukane silnym prącem kwri. W tych warunkach dochodzi
do utraty dużej ilości krwi- co staje się przyczyną
zmniejszonego odżywiania poszczególnych komórek, a
przede wszystkim niedoborem tlenu. Ulega również
zahamowanie wydalania produktów przemiany materii.
Powstaje tzw. wstrząs krwotoczny. Naszym zadaniem jest
wykonanie czynności prowadzących do zatamowania
krwawienia, aby nie
dopuścić do powstania wstrząsu.
Układ krwionośny może ulec uszkodzeniu z powodu:
-
działania od zewnątrz gwałtownego urazu: pchnięcie
ostrym narzędziem, cięcie, rozdarcie
-
tępego urazu od zewnątrz: uderzenie, cios, skóra może
byc nie uszkodzona
- zranieni
a naczyń ostrymi krawędziami złamanej kości
-
samoistnego pęknięcia naczynia na osłabionym odcinku w
wyniku schorzenia naczynia
-
rozerwania duzych mas tkankowych: na kończynie
Rozmiar krwawienia zależy głównie od rodzaju i przekroju
uszkodzonego naczynia.
Krwawienie zewnętrzne rozpoznajemy stwierdzając
wypływanie, sączenie lub tryskanie krwi z rany. Szukamy
źródła krwawienia kierując sie miejscem.
Krwawienie żylne charakteryzuje się ciemno czerwonym
zabarwieniem krwi wypływającej ciągłą stróżką. Najczęściej
spotykamy mieszny typ krwawienia tętniczo-żylnego.
Duża utrata krwi oraz wstrząs krwotoczny stanowią
zagrożenie dla życia rannego. Może dojść do zgonu z
powodu tzw. wykrwawienia. Utrata około 1 litra krwi u
dorosłego stanowi groźbę powatania wstrząsu, ponadto tak
jak w przypadku każdego uszkodzenia ciała istnieje
niebezpieczeństwo zakażenia. Naszym celem jest zawsze
zapobieganie dalszej utracie krwi. Lekkie krwawienie zwykle
ustępuje po kilku minutach, rana powinna jednak możliwie
szybko zostać opatrzona jałowym opatrunkiem aby
zapobiec zakażeniu. U niektórych osób np z hemofilią lub
osób które zażywają leki przeciw zakrzepowe- nalezy je
traktować jak duże uszkodzenie.
Obfite krwawienie udaje się najczęściej doraźnie
zatamować miejscowym uciśnięciem rany. Można równiez
zatrzymać krwawienie uciskając doprowadzającą krew dużą
tętnicę i wstrzymać w ten sposób dopły kwri do rany- można
łatwo zastosować w przypadku krwawień na kończynach.
tutaj brakuje mi ok pół strony A4
Na ramieniu oraz udzie usiska się ściśle określone miejsca,
w których są najbardziej dostępne odpowiednie tętnice.
Na ramieniu przyciska się czterema palcami jednej ręki
przestrzeń między zginaczem przedramienia-mięśniem
dwugłowym a jego prostownikiem- mięśniem trójgłowym,
gdzie biegnie t
ętnica ramieniowa, którą staramy się
docisnąć do kości ramieniowej. Skuteczność działania
rozpoznaje się po szybkim ustaniu krwawienia.
Niewyczuwalne tętno nad tętnicą ramieniową potwierdza
prawidłowy ucisk.
Opatrunek uciskowy
W przeważającej liczbie nieszczęśliwych wypadków
pożądany jest współudział drugiej osoby. Wówczas gdy
pierwsza uciska, druga nakłada opatrunek.
Opatrunek uciskowy za pomocą opatrunku indywidualnego i
poduszeczki uciskającej rozpoczynamy od nakrycia
jałowym materiałem opatrunku. Jałowy opatrunek należy
umocować kilkoma okrążeniami opaski. Następnie
nakładamy twardą elastyczną poduszeczkę i przyciskamy
wszystko obwojami opaski. Dodatkowo działanie
poduszeczki wzmaga ucisk na ranę i jej okolice. Cała
trudnośc przy nakładaniu opatrunku uciskowego polega na
tym aby mocując kolejnymi obwojami opaski poduszeczkę
uciskającą uzyskać ustanie krwawienia, z drugiej strony aby
nie wywołać zastoju krwi.
Zastój powstaje gdy żyły położone powierzchownie zostają
uciśnięte podczas gdy tętnice leżące głębiej nadal
zachowują swoją czynność. W tym wypadku krewkrew
dopływa do obwodowej części kończyny przy
równoczesnym utrudnionym odpływie. Następuje
wypełnienie naczyń wzmagające krwawienie. Na skutek
utrudnienia odpływu krwi żylniej, zastoinowa część
kończyny nabiera innej barwy a powierzch. żyły wyraźnie
się uwypuklają. W przypadku stwierdzenia zastoju należy
natychmiast zdjąć opatrunek i nałożyć go powtónie przy
nieco mnieszym napięciu.
Opatrunek uciskowy tamuje prawie wszytskie nawet ciężkie
krwawienia żylne i tętnicze.
Opaska zaciskowa-
hemostatyczna. Istnieją jednak pewne
pojedyncze przypadki, gdy nie uda się nałożyć na
krwawiącą kończynę opatrunku uciskowego i wtedy
stosujemy opaskę zaciskawą. Do sytuacji tych należą:
-
krwotok z rozlagłej powierzchni rany
-
duże ciała obce w ranie
-
otwarte złamanie
- rozewranie tkanek
Zachodzi tu konieczność założenia opaski zaciskowej ale
teraz obwodowo od opaski znajduje się część kończyny bez
dopływu krwi.Opaskę zaciskową można założyć tylko na
ramie
niu i udzie. Bardzo dobrze nadaje się do tego celu
sfałdowana chusta trójkątna, nie cienka opaska.
Opaska zaciskowa rany-
opaskę z chusty trójkątnej składa
się w pół i owija wokół ramienia. Oba końce przekłada się
przez pętlę i uciska tak mocno puki krew się nie przestanie
lać, naciągnięte końce zawiązujemy wokół ramienia.
Opaskę zaciskająca udo wiąże się wokół uda w połowie
długości, wkładamy tam kij, patyk,żeby był lepszy ucisk
następnie zawiązujemy drugą chustę.Zacisnięcie zamyka
całkowicie dopływ i odpływ krwi z kończyny. Ustaje
doprowadzanie tlenu i substancji odżywczych jak również
odprowadzanie produktów przemiany materii. To powoduje
że dochodzi do uszkodzeń tkankowych spowodowanych
niedotlenieniem i nagromadzeniem trujących produktów
przemiany materii. Bardzo wazne jest umieszczenie notatki
