background image

WOJNA SIĘ SKOŃCZYŁA: kino amerykańskie lat 1945-1955 

Amerykańska kinematografia wkracza w euforii!Sukcesy kasowe z 1946 roku przyniosły 
wytwórniom największe dotąd dochody, pojawiła się znacza grupa utalentowanych reżyserów i 
aktorów, do Hollywood wrócili z frontu : Wyler, Ford, Steward,  Huston, wzrost gospodarczy nie 
zwalniał tempa! Nic nie zapowiadało kryzysu z 1947 roku, hehe, który będzie się pogłębiał. Przyczyny 
kryzysu: po wojnie było aż za dobrze! Ludziom znudziły się filmy, szukali nowych rozrywek. Na 
biletowy kryzys złożyło się jeszcze to, że Hollywood zara po wojnie utracił część zagranicznych rynków 
zbytu : Francja, Włochy (propagują rodzime kino), Wlk Brytania, która wprowadziła wysoki podatek 
eksportowy, no i żelazna kultura odcięła hollywood od bloku komunistycznego.  Były strajki związków 
zawodowych. Procesy antytrustowe weszły w decydującą falę, a promowane przez część filmy noir 
odstraszały bardziej konserwatywnych widzów. kryzys niespodziewany! 

1.  Proces antytrustowy – że niby wytwórnie stosują praktyki monopolistyczne, posiadając 

zależne sieci kin i że stosują block-booking – sprzedają jeden przebój i kilka gniotów. I to była 
prawda, „Wielka piątka” tak robiła, te praktyki stały się celem ataków ze strony władz 
federalnych.Przesłuchowano świadków, zatrudniano coraz droższych adwodatów, 

2.  Komisja do badania działalności Antyamerykańskiej – „polowanie na czarownice” – jest o tym 

osoby temat, to nie będę się rozpisywać. 

3.  Jasne barwy powojennego kina – rankingi nie dają złudzeń – ludzie kochają typowo 

hollywoodzkie filmy, a wyjątkowo przebojami stały się filmy sensacyjne – Urzecznona, 
Midred Pierce i Zostaw ją niebiosom. Po 1945 najlepiej prosperuje dalej Paramount (Wilder), 
do studia trafiła też de Havilland, a to był wyjątkowo owocny dla niej okres. W 20th Century 
Fox królowali Abbott i Costello, prestiż wytwórni przynosił Kazan.  Robią Cud z 34 ulicy, aww.  
MGM – robią np. Powrót Lessie, gdzie gra Taylor, spora dziecięco/młodzieżowa gwiazda. 

4.  Ewolucja filmu muzycznego, musical stał się specjalnością MGM 
5.  Tymczasem Warner Bros pogrążał się w kryzysie  Zwalniali gwiazdy, o cokolwiek walczył 

samotnie John Huston,  robiąc np. Skarb Sierra  Madre, za który dostał oscara 

6.  W RKO jeszcze gorzej,  wykupionej przez niezrównoważonego Howarda Hughesa, od którego 

wszyscy poodchodzili 

7.  Columbia i Universal wchodziły w obiecujący okres, dzięki Hayworth i filmach o Alu Jolsonie 

(ta pierwsza), Universal wsparł Artur Rank, zdobyli prestiż dystrybucją „Hamleta” Lawrencea. 

8.  FILM NOIR – osoby temat jest 
9.  Potem nadchodzą lata 50 z fastfoodami, supermarketami, mrożonkami i KULTURĄ MASOWĄ 

(polecam poczytać Kłoskowską, coby rozwinąć) i całym dobrem tego świata, „Złota dekada”, 
Eisenhower prezydentem, rozwój gospodarczy ale też problemy społeczne – rasizm, dzielnice 
ubóstwa, wyścig zbrojeń.  Kino preferuje gatunki klasyczne, jeszcze kontrkultura się nie 
wdziera, uwzniaśla się chrześcijańskie wartości, na klimacie lat 50. Zaważyły polityczne lęki, 
ekonomiczny wyścig szczurów, wzrastająca przestępczość wśród nastolatków, badania które 
ujawniły praktyki seksualne PURYTAŃSKIEGO tsaaa społeczeństwa. Kino  kluczowy element 
tworzenia mitologii i dokument epoki. 

10. System produkcji  nie zmienił się jakoś bardzo, wciąż rządzi „wielka piątka”, United Artists 

zostało fenomenem lat 50  „W samo południe”,  specjalizacja w dystrybucji filmów 
niezależnych producentów. RKO zniknęło  

11. Błyskawicznie rozwija się telewizja, Paramount właścicielem 4 z 9 stacji telewizyjnych, 

pozostali też angażowali się w nowe medium 

background image

12. Eksperymenty – kino 3d, ale bez jakichś sukcesów i szerokie ekrany 
13. ZŁOTY OKRES KINA GATUNKÓW 

•  WESTERN – John Ford – „Miasto bezprawia”, Trylogia kawalerska, Howard Hawks – 

Czerwona rzeka, Bezkresne Niebo, oni mitologizowali zachód. Synteza gatunku = 
Jeździec znikąd Georgea Stevensa (1953) – początek demitologizacji, „W samo 
południe” – interpretowano jako metaforę strachu przed komisją do badan 
działalności antyamerykańskiej 

•   Musical – najlepsze filmy z MGM 
•  Komedia – Rzymskie wakacje jako komedia nietypowa, bo bez klasycznego happy 

endu. Pojawia się Marylin Monroe 

•  Gatunki sensacyjne – policjanci, gangsterzy i komuniści – film noir wchodzi w okres 

schyłkowy, ale filmy kolejne niewiele zmieniają się jeżeli chodzi o strukturę i 
wyznaczniki. Zniknięcie z ekranów prywatnych detektywów. Powstają filmy 
antykomunistyczne – „Czerwone Niebezpieczeństwo”, „Poślubiłam komunistę”, robi 
się je a’la gangsterskie. Nie prezentowały one wysokiego poziomu artystycznego 

•  Film wojenny – konflikt w Korei i obrachunki z wielkimi wojnami. Filmy z 

zarysowanymi antynomiami.  Ciekawy był „Most  nad rzeką Toko-Ri” (1953) Marca 
Robsona, bo wszyscy giną. 

•  Kino epickie – filmy biblijne, historyczno-kostiumowe i przygodowe. Ben Hur spoko. 
•  Melodramat. Na uwagę zasługuje Douglas Sirk, który uniknął hybryd i tworzył czyste 

melodramaty tj  „Wspaniała obsesja” czy „Imitacja życia” 

•  Science fiction uuuuuuDouble Feature, Dr. X will build a creatureeeee! 

14. Kino autorów – nie będę tego opisywać bo prawie każdy ma swój osobny temat 

Filmy wypisane przez Grażę jako przykłady, nie będę ich za bardzo streszczać, bo część każdy oglądał. 

 

1946 – „Najlepsze lata naszego życia” – William Wyler - amerykański melodramat wojenny, 
historia trzech żołnierzy wracających do domu z frontu II wojny światowe 

 

1945 – „Stracony weekend” – Wilder- Don Birnam jest uzależniony od alkoholu. W 
pokonaniu nałogu pomagają mu Wick i Helen, którzy planują wspólny wyjazd na wieś. 

 

1947 – „Zycie jest piękne” – Capra 

 

1953 – „Wojna światów” – Byron Hoskin - W małym miasteczku w USA spada dziwny 
meteor. Ludzie są zafascynowani tym zjawiskiem. Jedynie doktor Clayton Forrester jest 
sceptyczny. Jego niepokój budzą również doniesienia o podobnych zjawiskach na całym 
świecie. Jak się później okazuje, meteor jest kapsułą, w której na Ziemię przybyły istoty z 
Marsa. Rozpoczyna się inwazja 

 

1950 – „Amerykanin w Paryżu” – Vincent Minelli- Po zakończeniu II wojny światowej, 
amerykański żołnierz osiada na stałe w Paryżu, gdyż planuje zostać malarzem. Wkrótce 
poznaje bogatą wdowę, która postanawia go wypromować. Musical z Genem Kelly. 

 

1952 – „Deszczowa piosenka” – Donen&Kelly- Stany Zjednoczone, koniec ery filmu niemego. 
Producenci jednej z większych wytwórni filmowych mają duże problemy z udźwiękowieniem 
swoich nowych filmów, gdyż ich wielka gwiazda, Lina Lemont (Jean Hagen), ma głos, 
który...przypomina skrzypiące drzwi. Mimo lekcji wymowy Lina nie "brzmi" dobrze - ani na 
ekranie, ani w życiu prywatnym. Jej partner, słynny amant, Don Lockwood (Gene Kelly) 
poznaje bardzo interesującą młodziutką aktorkę, KathySelden (Debbie Reynolds), która 

background image

zarabia śpiewając na przyjęciach. Pomimo początkowej niechęci ta dwójka zaprzyjaźnia się i 
w końcu zakochuje w sobie. Pozostaje już tylko jeden problem: głos Liny, który trzeba 
zastąpić cudzym. Ten zabawny musical już stał się klasykiem, przede wszystkim dzięki 
tytułowej piosence "Singin' in the rain", nieskrępowanie wyrażającej radość życia 

 

1953 – „Mężczyźni wolą blondynki” – Hawks 

 

1948 – „Czerwona rzeka” – Hawks - Hodowcy bydła wraz ze swoim inwentarzem wyruszają 
do Missouri w celu powiększenia stada. Trudna podróż sprawia, że część osób się buntuje. 
Gra tam Montgomery Clift 

 

1952 – „W samo południe” – Fred Zinnemann - opowieść o stróżu prawa, który samotnie 
broni tchórzliwych mieszkańców miasteczka przed bandą szukających zemsty kryminalistów. 
W największym rewolwerowym pojedynku w dziejach kina Gary Cooper walczy nie tylko o 
miasto, ale i o świeżo poślubioną żonę, graną przez Grace Kelly.  

 

1950 – „Bulwar…” – Wilder 

 

1953 – „Stąd do wieczności” – Zinnemann 

 

1953 – „Dziki” – Laszlo Benedek 

 

1955 – „Buntownik bez powodu” – Nicholas Ray 

 

1951 – „Tramwaj…” – Kazan 

 

1953 – „Rzymskie wakacje” – William Wyler- Księżniczka Anna spędza incognito dzień w 
Rzymie. Towarzyszy jej dziennikarz, który zna jej prawdziwe nazwisko, z Audrey oczywiście