Listeria
monocytogenes
listerioza
ć
wiczenie 4
28.11.2009
Listeria
monocytogenes
listerioza
ć
wiczenie 4
28.11.2009
Listeria
Gram dodatnia , niesporotwórcza pałeczka
Rozwijają się w warunkach tlenowych i beztlenowych
Dobrze toleruje warunki mikroaerofilne (mniejsze
stężenia O
2
w atmosferze, też warunki zbliżone do
beztlenowych, przez co często występuje w żywności
beztlenowych, przez co często występuje w żywności
pakowanej próżniowo)
Rosną przy koncentracji NaCl do 10%, nie giną w
nasyconym roztworze
Rosną w temperaturze od 1.1 do 45
0
C
Najniższe pH wzrostu 4.6
W obrębie rodzaju Listeria wyróżnia się 6 gatunków:
• L.monocytogenes
• L.innocua
• L.ivanovii
• L.grayi
• L.seeligeri
• L.seeligeri
• L.welshimeri
Spośród 6 gatunków Listeria sp.
dwa z nich są chorobotwórcze:
• L.monocytogenes dla człowieka
• L.innocua dla zwierząt
EPIDEMIE LISTERIOZY NA ŚWIECIE
Rok, miejsce
Źródło
Liczba zachorowań Przypadki
śmiertelne
1981 Kanada
Sałatka z kapusty
41
15 (noworodki) i 2
(osoby dorosłe)
1983 Boston
Pasteryzowane
mleko
49
14
1985
Kalifornia
Ser twarogowy
meksykański
142
48
Kalifornia
meksykański
1983-1987
Szwajcaria
Ser miękki
-
31
1992 Francja
Ozorki w galarecie
279
63 i 22 poronienia
1998 USA
Hot-dogi
100
21
1999 Francja
Filety z kurczaka
32
21
2002 USA
Mięso (restauracja
turecka)
43
31
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2073/2005
z dnia 15 listopada 2005 r.
w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków
spożywczych
1.1. Żywność gotowa do spożycia przeznaczona dla niemowląt oraz gotowa
do spożycia żywność specjalnego medycznego przeznaczenia;
1.2. Żywność gotowa do spożycia, w której możliwy jest wzrost
1.2. Żywność gotowa do spożycia, w której możliwy jest wzrost
L.monocytogenes, niebędąca żywnością przeznaczoną dla niemowląt ani
żywnością specjalnego medycznego przeznaczenia;
1.3. Gotowa do spożycia żywność, w której niemożliwy jest wzrost
L.monocytogenes, niebędąca żywnością przeznaczoną dla niemowląt ani
żywnością specjalnego medycznego medycznego przeznaczenia.
Izolację Listeria monocytogenes z żywności
prowadzi się w oparciu o normę EN ISO 11290-
1:1996 “Microbiology of Food and Animal
Feeding Stuffs. Horizontal Method for the
Detection and Enumeration of Listeria
monocytogenes” znaną także jako
monocytogenes” znaną także jako
“Mikrobiologia żywności i pasz - Horyzontalna
metoda wykrywania obecności
i oznaczania liczby Listeria monocytogenes”
(PN EN ISO 11290-1: 1999)
Wykrywanie obecności bakterii L.monocytogenes
obejmuje cztery etapy:
I – namnażanie wstępne w pożywce płynnej;
I – namnażanie wstępne w pożywce płynnej;
II – namnażanie selektywne w pożywce płynnej;
III – różnicowanie na pożywkach stałych;
IV – biochemiczne badania potwierdzające.
Listeria monocytogenes – schemat postępowania
Badany materiał
Posiew bezpośredni i po 6 h inkubacji w 30
0
C do
pojedynczych kolonii - Listeria Selektive Agar
Inkubacja 24 - 48h w 30
0
C
10 ml pół Frasera
24h w 30
0
C
Posiew do pojedynczych
kolonii - Listeria Selektive
Agar
Inkubacja 25 - 48h w 30
0
C
10 ml Frasera,
inkubacja przez
24h w 30
0
C
Wyrosłe kolonie na podłożu LSA oceniano na podstawie charakterystycznego wyglądu:
-przesiew na agar z dodatkiem 4% krwi ludzkiej i inkubacja 24 - 48h w temperaturze 37
0
C
- wynik dodatni hemoliza typu B.
Szczepy hemolizo dodatnie:
-posiew na pożywkę TSYEB – inkubacja 24h w 37
0
C
-zdolność rozkładu cukrów –ksyloza i ramnoza – inkubacja w 37
0
C do 5 dni
Izolacja DNA szczepów przynależnych do Listerii monocytogenes i identyfikacja multiplex
PCR
Wzrost L.monocytogenes na
pożywkach selektywnych
Wzrost na podłożu Chromogenic Listeria Agar
Gatunek
Charakterystyka wzrostu
niebiesko-
turkusowe
kolonie
nieprzeźroczysta
strefa zmętnienia
wokół kolonii
L.monocytogenes
L.monocytogenes
L.ivanovii
+
+
L.innocua
L.seeligeri
L.grayi
L.welshimeri
+
-
Testy potwierdzające przynależność do rodzaju Listeria
1. Preparat zabarwiony
metoda Grama
2. Zdolność do
ruchu
3. Test na wykrywanie
katalazy
Listeria katalazo-dodatnia
4. Test na wykrywanie
oksydazy
Listeria oksydazo-ujemna
Testy potwierdzające przynależność do gatunku L.monocytogenes
Rozkład cukrów: L-ramnoza, D- ksyloza
hemoliza
Cechy identyfikacyjne dla poszczególnych gatunków
rodzaju Listeria sp.
Gatunek
Aktywność
hemolityczna
Rozkład cukrów
L-ramnoza
D-ksyloza
L. monocytogenes
+
+
-
L. innocua
-
+
-
L. ivanovii
+
-
-
L. seeligeri
+/-
-
+
L. welshimeri
-
+
+
-
-
+
L. grayi
-
-
-
Właściwości biochemiczne
Listeria sp.
Gatunek:
Test CAMP:
S. aureus
R. equi
L. monocytogenes
+
-
L. monocytogenes
+
-
L. ivanovii
-
+
L. seeligeri
+
-
L. innocua
-
-
L. welshimeri
-
-
L. grayi
-
-
Wykonanie ćwiczeń
Numer
szczepu
Charakterystyka
wzrostu na podłożu:
Testy potwierdzające
przynależność do rodzaju
Listeria:
Testy potwierdzające przynależność do
gatunku L.monocytogenes:
Fraser
LSA
katalaza
oksydaza
Rozkład cukrów
hemoliza
L-ramnoza
D-ksyloza
1
2
3
4
5