background image

http://e-prawnik.pl

 Przebieg postępowania 

Jak uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym?
Data: 14-11-2008 r.

Na czym polega postępowanie upominawcze?

Obok postępowania zwykłego w procesie cywilnym wyróżnia się 

postępowania odrębne - każde służące 

rozpoznawaniu tylko spraw określonego rodzaju. Toczą się one według przepisów o postępowaniu zwykłym z 
odrębnościami przewidzianymi w przepisach ich dotyczących. Są one unormowane odmiennie ze względu na 
szczególny charakter rozpatrywanych w nich spraw. 

Jednym z postępowań odrębnych, wdrażanych obligatoryjnie (jeśli zachodzą ustawowo określone 
okoliczności), mających na celu przyspieszenie załatwienia sprawy przed sądem, jest postępowanie 
upominawcze. 

Postępowanie upominawcze należy do właściwości sądów rejonowych i okręgowych

. Sąd rozpoznaje w 

jego ramach sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zarządzenia może wydać także referendarz sądowy.

Kiedy uzyskasz nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, a kiedy nie?

Postępowanie upominawcze zostało ograniczone w zasadzie do wydania nakazu zapłaty. Nakaz zapłaty 

wydaje się, jeżeli powód dochodzi 

roszczenia pieniężnego, a w innych sprawach, jeżeli przepis szczególny 

tak stanowi. W każdym więc przypadku dochodzenia roszczenia pieniężnego powinien zostać wydany przez 
sąd lub referendarza sądowego nakaz zapłaty. Wniosek o wydanie nakazu zapłaty nie jest potrzebny. 

Obowiązuje jednak zasada niepołączalności trybów postępowania

. W trybie postępowań odrębnych mogą 

być rozpoznawane tylko te sprawy, które zostały do tych trybów przekazane. Nie można z powództwami 
przekazanymi do trybu postępowania odrębnego łączyć powództw rozpoznawanych w zwykłym postępowaniu 
procesowym. Warunkiem więc wydania nakazu w postępowaniu upominawczym jest jednorodność roszczeń 
dochodzonych jednym pozwem, a zatem można wydać nakaz zapłaty, o ile przedmiotem procesu są jedynie 
roszczenia pieniężne.

Postępowanie upominawcze może jednakże nakładać się na postępowanie odrębne w sprawach z zakresu 
prawa pracy bądź postępowanie w sprawach gospodarczych czy na postępowanie nakazowe lub uproszczone. 
Postępowanie upominawcze ustępuje jednak przed postępowaniem nakazowym, jeśli powód złożył wniosek o 
wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Sprawa, w której złożono wniosek o wydanie nakazu 
zapłaty w postępowaniu nakazowym, będzie mogła być rozpoznana w postępowaniu upominawczym tylko w 
razie, gdyby nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym nie mógł być wydany. 

background image

Nakaz zapłaty niemoże być wydany, jeżeli według treści pozwu: 

roszczenie jest oczywiście bezzasadne;  

przytoczone okoliczności budzą wątpliwość; 

zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego;  

miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju.  

W razie zaś braku podstaw do wydania nakazu zapłaty przewodniczący wyznacza rozprawę, chyba że sprawa 
może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, iż sprawa będzie rozpatrywana w 
postępowaniu zwykłym lub innym postępowaniu odrębnym.

Jaki charakter ma nakaz zapłaty?

W nakazie zapłaty nakazuje się pozwanemu, żeby w ciągu 2 tygodni od doręczenia tego nakazu 

zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo w tym terminie wniósł sprzeciw do sądu.

Pozwanemu doręcza się nakaz zapłaty wraz z pozwem i pouczeniem o sposobie wniesienia sprzeciwu oraz o 
skutkach niezaskarżenia nakazu. 

Nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, ma skutki 

prawomocnego wyroku. 

W jakich przypadkach sąd uchyli nakaz zapłaty?

Jeżeli doręczenie nakazu zapłaty nie może nastąpić z tej przyczyny, że miejsce pobytu pozwanego nie jest 
znane albo doręczenie mu nakazu nie mogłoby nastąpić w kraju, wówczas sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty, a 
przewodniczący podejmuje odpowiednie czynności. 

Jeśli po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że pozwany w chwili wniesienia pozwu nie miał zdolności 
sądowej, zdolności procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania, a braki te nie zostały 
usunięte w wyznaczonym terminie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, sąd z urzędu 
uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie postanowienie.

Jak można zaskarżyć nakaz zapłaty?

Pismo zawierające sprzeciw wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty, a w przypadku nakazu wydanego 
przez referendarza sądowego - do sądu, przed którym wytoczono powództwo. W piśmie pozwany powinien 
wskazać, czy zaskarża nakaz w całości czy w części, przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy 
zgłosić przed wdaniem się w spór, a także pozostałe zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oraz wszystkie 
okoliczności faktyczne i dowody na ich potwierdzenie. 

Jeżeli pozew wniesiono na urzędowym formularzu, wniesienie sprzeciwu wymaga również zachowania tej 
formy. Sąd odrzuca sprzeciw wniesiony po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalny albo 
którego braków pozwany nie usunął w terminie. 

background image

W razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc, a przewodniczący wyznacza 
rozprawę i zarządza doręczenie powodowi sprzeciwu razem z wezwaniem na rozprawę. 

Nakaz zapłaty traci moc w części zaskarżonej sprzeciwem. Sprzeciw jednego tylko ze współpozwanych o to 
samo roszczenie oraz co do jednego lub niektórych uwzględnionych roszczeń powoduje utratę mocy nakazu 
jedynie co do nich.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - 

Kodeks postępowania cywilnego 

(Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze 

zmianami)

http://e-prawnik.pl