Mahamudra
Tylko nieograniczona, otwarta,
ś
wiadoma przejrzysto
ść
W
ś
ród czterech buddyjskich szkól Tybetu najdobitniejszy nacisk na medytacje kładzie
linia Kagyu. Jest linia, w której istnieje przekaz nauk Milarepy, którego sprawno
ść
w
praktyce została tu niezłomnie utrzymana. Kagyupowie praktykuj
ą
Mahamudre, za
ś
Ningmapowie Maha Ati. Nazwy te róznia si
ę
wprawdzie, jednak oba systemy maja te
sama warto
ść
. Co oznacza słowo "Mahamudra"? Maha dosłownie znaczy wielka, co
wskazuje, ze ta metoda medytacji jest najwy
Ŝ
sza i najpo
Ŝ
yteczniejsza. Mudra ma - jak
wiele słów w sanskrycie - du
Ŝ
o ró
Ŝ
nych znacze
ń
. Najcz
ęś
ciej rozumiana jest jako
potwierdzaj
ą
ca piecz
ęć
Buddy, jego gwarancja, ze nie ma niczego, co by ja
przewy
Ŝ
szało - ze poza Mahamudra nie istnieje nic gł
ę
bszego ani lepszego.
W tradycji Kagyu mówi si
ę
o trzech rodzajach Mahamudry. S
ą
to stopnie odpowiadaj
ą
ce
zró
Ŝ
nicowanym potrzebom i zdolno
ś
ciom ró
Ŝ
nych ludzi.
Mahamudra Sutr
Pierwszy rodzaj odnosi si
ę
do Madjamiki, blisko zwi
ą
zanej z filozofia Wielkiej
Ś
rodkowej
Drogi. Umo
Ŝ
liwia ona łagodne i stopniowe dotarcie do do
ś
wiadczenia Mahamudry.
Ć
wiczenie zaczyna si
ę
tu od medytacji uspokojenia umysłu, która najpierw wykorzystuje
celowo pojawiaj
ą
cy si
ę
obraz w umy
ś
le, a potem, ju
Ŝ
bez niego, pozwala umysłowi na
uspokojenie. Dla badania prawdziwej natury zjawisk naucza si
ę
tez medytacji b
ę
d
ą
cej
poł
ą
czeniem powy
Ŝ
szej z inna, analityczna, posługuj
ą
ca si
ę
inteligentna
ś
wiadomo
ś
ci
ą
umysłu. Kiedy nauczyciel zobaczy, ze ucze
ń
opanował ju
Ŝ
te umiej
ę
tno
ść
, wprowadza go
w rozpoznawanie prawdziwej natury umysłu. Mo
Ŝ
e to nast
ą
pi
ć
po kilku miesi
ą
cach, ale i
po wielu latach. Ta metoda Mahamudry opiera si
ę
na sutrach Mahajany i ofiarowuje
dłu
Ŝ
sza, ale bezpieczniejsza drog
ę
do o
ś
wiecenia.
Szkoła Kagyu, jako jedyna ze szkól, proponuje jeszcze inna form
ę
Mahamudry Sutr,
wywodz
ą
ca si
ę
od Gampopy. Pokazał on, w jaki sposób mo
Ŝ
na poł
ą
czy
ć
Drog
ę
Sutr z
Mahamudra w jedna
ś
cie
Ŝ
k
ę
, wolna od ogranicze
ń
, jakie zmuszeni s
ą
na siebie
przyjmowa
ć
tantryczni praktykuj
ą
cy; musza oni z reguły dotrzymywa
ć
licznych samaja,
czyli slubowan tantrycznych.
Pierwotne nauki Buddy do tej
ś
cie
Ŝ
ki zapisane s
ą
w sutrze Samadhirja. Mo
Ŝ
emy tam
przeczyta
ć
o proroctwie Buddy dotycz
ą
cym pojawienia si
ę
Gampopy i zapowiedzi, i
Ŝ
wprowadzi on i rozszerzy te metod
ę
, doprowadzaj
ą
c tysi
ą
ce ludzi do o
ś
wiecenia. Mówi
sie/ ze gdy Gampopa zaczai jej naucza
ć
- nawet sarny wyszły z lasu, by go słucha
ć
-
podobnie jak uczyniły to, kiedy Budda Siakjamuni nauczał po raz pierwszy w Sarnim
Parku.
Mahamudra Tantr
Kolejny rodzaj Mahamudry jest szczególnie zwi
ą
zany z tantrami. Tutaj otrzymuje si
ę
najpierw inicjacje, potem medytuje si
ę
na ciało i mandale okre
ś
lonego jidama, a tak
Ŝ
e
recytuje jego mantre. Poprzez te duchowo stworzone symbole umysł zostaje
oczyszczony i przekształcony. Prowadzi to do dalszych praktyk, takich jak "Sze
ść
Jog
Naropy", które uzupełniaj
ą
te transformacje i powoduj
ą
rozpoznanie Mahamudry. Metoda
ta odpowiada medytacjom trekczo i thogal w systemie Maha Ati.
Mahamudra Esencji
Mahamudra Esencji, trzeci rodzaj, nie ma z poprzednimi dwoma nic wspólnego. Na
poziomie Madjamaki stabilne zaufanie praktykuj
ą
cego do umysłu jest efektem
intensywnych bada
ń
, które prowadza do zrozumienia Mahamudry. W Mahamudrze Tantr
praktykuj
ą
cy pracuje z jidamami i wykonuje
ć
wiczenia jogi. Tutaj nic takiego nie jest
Strona 1 z 3
Droga Mahamudry cz. 4
2009-09-12
potrzebne: nauczyciel jest o
ś
wiecony, a ucze
ń
jest gotów by to o
ś
wiecenie osi
ą
gn
ąć
.
Jest to bezpo
ś
rednie rozpoznanie umysłu przez umysł, bezpo
ś
rednie medytowanie na
rezultat, zamiast przechodzenia wielu etapów. Uczen potrafi rozpoznawa
ć
umysł i jego
manifestacje bez konieczno
ś
ci u
Ŝ
ywania uprzednio okre
ś
lonych metod. Po prostu, gdy
jest przez kogo
ś
naprowadzony, jego obudzona inteligencja rozpoznaje to, co zostaje mu
pokazane. W wypadku niektórych ludzi rozpoznanie to wyst
ę
puje natychmiast.
Mahamudra Esencji została przekazana przez Sarahe, Tilope i Milarepe w bogactwie ich
pie
ś
ni. Jest to bardzo gł
ę
boka metoda, góruj
ą
ca nad wszystkimi pozostałymi. W systemie
Maha Ati znajdujemy cos porównywalnego w praktykach Poza Intelektem (tyb. : Lo da)
oraz Powstawanie Zjawisk (tyb. : Tezo s
ą
). Te trzy aspekty Mahamudry oferuj
ą
bardzo
zr
ę
czny start, umo
Ŝ
liwiaj
ą
c nawet osobie o malej zdolno
ś
ci duchowej stopniowe
wchodzenie na coraz gł
ę
bsze poziomy praktyki.
Trzy aspekty do
ś
wiadczenia
Rozpoznanie Mahamudry znane jest tez jako Inherentna Jedno
ść
, co oznacza, ze
uczymy si
ę
pozostawia
ć
nasz umysł w jedno
ś
ci z wła
ś
ciwa mu natura. Mo
Ŝ
e to zosta
ć
rozpoznane w trzech aspektach naszych dotychczasowych do
ś
wiadcze
ń
: w prawdziwej
naturze naszego umysłu, prawdziwej naturze naszych my
ś
li oraz prawdziwej naturze
przejawów umysłu.
Prawdziwa natura umysłu
Prawdziwa umysłu odnosi si
ę
do jego pierwotnej esencji, która jest obecna w ka
Ŝ
dym
momencie i dlatego nazywana jest inherentna. Esencja ta nie jest
Ŝ
adna forma,
Ŝ
adnym
d
ź
wi
ę
kiem, zapachem ani smakiem, nie jest tez dotykiem, nie posiada koloru, nie jest
przyjemna ani nieprzyjemna. Nie jest tez niczym materialnym ani trwałym, lecz
nieograniczona, otwarta,
ś
wiadoma przejrzysto
ś
ci
ą
.
Prawdziwa natura przejawów umysłu
Poniewa
Ŝ
umysł jest swobodny, mo
Ŝ
e projektowa
ć
najrozmaitsze rzeczy - pokazywa
ć
wielki show. Jego manifestacje s
ą
jednak w swej istocie nierzeczywiste. Z powodu
nieskr
ę
powanych zdolno
ś
ci umysłu przezywamy domy, ludzi, rzeki, góry, skały, drzewa i
tak dalej. Góra we
ś
nie nie jest wszak rzeczywista góra lecz samym umysłem. To samo
dotyczy naszego
ś
wiata na jawie, w którym si
ę
znajdujemy. Kiedy z ludzkim
ś
wiatem.
Ten
ś
wiat nie ma jednak
Ŝ
adnej wła
ś
ciwej mu, prawdziwej egzystencji, która
odró
Ŝ
niałaby si
ę
od komunikuj
ą
cego si
ę
z nim umysłem. Wszystko poza manifestacjami
umysłu jest niezlozone i dlatego nie ma ona wi
ę
cej z realno
ś
ci ni
Ŝ
sen. To jest prawdziwa
natura przejawów umysłu.
Prawdziwa natura my
ś
li
Miedzy umysłem a jego zewn
ę
trznymi iluzjami pojawiaj
ą
si
ę
my
ś
li. S
ą
sposobem
wyra
Ŝ
ania si
ę
umysłu, jego reakcja na wra
Ŝ
enia, które odbiera od własnych manifestacji.
My
ś
li znajduj
ą
si
ę
w ci
ą
głym ruchu, a ich ilo
ść
zale
Ŝ
y od wielo
ś
ci kontaktów, które ma
umysł z projektowanym na zewn
ą
trz
ś
wiatem. Tak jak p
ę
cherzyki powietrza w wodzie,
my
ś
li powstaj
ą
w przej
ś
ciowo istniej
ą
cych warunkach - nie maja one w
Ŝ
aden sposób
niezale
Ŝ
nej egzystencji; kiedy warunki si
ę
zmieniaj
ą
, w równie szybki sposób znikaj
ą
my
ś
li. Je
ś
li jednak badamy istot
ę
my
ś
li pojawiaj
ą
cej si
ę
w danym momencie,
odnajdujemy nieograniczona, otwarta przejrzysto
ść
umysłu. Istota my
ś
li jest bowiem
istota umysłu. To jest prawdziwa natura my
ś
li.
Kontrola nad umysłem
Słowo Jedno
ść
(Inherentna Jedno
ść
, patrz wy
Ŝ
ej) wskazuje na to, ze chodzi nam o bycie
jednym z prawdziwa natura umysłu, my
ś
li oraz rzeczy. Rzeczywi
ś
cie spo
ś
ród trzech
powy
Ŝ
szych jako
ś
ci najwa
Ŝ
niejsze jest rozpoznanie prawdziwej natury umysłu. Kiedy raz
si
ę
ono pojawi, pozostałe dwa wgl
ą
dy nast
ą
pi
ą
naturalnie, same z siebie. Oznacza to, ze
Strona 2 z 3
Droga Mahamudry cz. 4
2009-09-12
musimy podda
ć
umysł - te pusta, nieograniczona przejrzysto
ść
- naszej kontroli. Mamy
skłonno
ść
do natychmiastowego pod
ąŜ
ania za umysłem, kiedy ten cos projektuje:
jeste
ś
my przyzwyczajeni, by akceptowa
ć
pomieszane informacje, które nam przekazuje.
To czego musimy si
ę
nauczy
ć
, to rozpoznawanie prawdziwej natury umysłu; wtedy nasza
ś
wiadomo
ść
stanie si
ę
"
ś
wiadomo
ś
ci
ą
pierwotna". Umysł nie powinien by
ć
oci
ęŜ
ały i
u
ś
piony, ani tez przebywa
ć
w stanie podniecenia czy szale
ń
stwa. Pozostaje on sam w
sobie i nie polega na zewn
ę
trznych wra
Ŝ
eniach. Przebywa w naturalnym stanie i
do
ś
wiadcza go, b
ę
d
ą
c odpr
ęŜ
onym. Nie wymusza sztucznymi lub agresywnymi
sposobami stanu spokoju. Wszystkie toporne i subtelne my
ś
li rozpływaj
ą
si
ę
same z
siebie. Kiedy my
ś
li ust
ę
puj
ą
, umysł rozpoznaje si
ę
sam, bez lgni
ę
cia do samego siebie.
To jest pocz
ą
tek Inherentnej Jedno
ś
ci. Kiedy po raz pierwszy odnajdziecie w tym spokój,
ta zdolno
ść
umysłu stanie si
ę
coraz wyrazniejsza, a rozwój ten nie b
ę
dzie miał granic: nie
mo
Ŝ
ecie bowiem powiedzie
ć
w jakim
ś
momencie: "Teraz osi
ą
gn
ą
łem ju
Ŝ
koniec". Nie
mo
Ŝ
ecie tego opisa
ć
słowami lub przekaza
ć
za pomoc
ą
przykładu, poniewa
Ŝ
na
ś
wiecie
nie istnieje nic porównywalnego.
ś
aden ludzki je
Ŝ
yk nie jest w stanie uj
ąć
słowami tego
nieograniczonego rozwoju. Tak długo, jak umysł jest uwikłany w swoje własne
manifestacje, tak długo my
ś
li s
ą
podniecane najró
Ŝ
niejszymi obiektami zewn
ę
trznymi:
poprzez przyjemne i nieprzyjemne, gniew i lgniecie, oboj
ę
tno
ść
lub to co male albo du
Ŝ
e.
My
ś
li s
ą
umysłem, ale tylko jak p
ę
cherzyki powietrza w wodzie. Aby uzyska
ć
zaufanie do
prawdziwej natury umysłu, na pocz
ą
tku formułuje si
ę
bardzo wyra
ź
na mysi - mysi, która
łatwo mo
Ŝ
na rozpozna
ć
. Na przykład: "Chcialbym mie
ć
du
Ŝ
o pieni
ę
dzy". Przyjrzyjcie si
ę
bezpo
ś
rednio tej my
ś
li. Patrzcie dalej. Przyjrzyjcie si
ę
jej istocie. Je
ś
li tego nie uczynicie,
pojawi si
ę
lgniecie, które zwielokrotni mysi i przekształci. Pojawi si
ę
wiele dalszych my
ś
li
na ten temat. Kiedy jednak spojrzycie na istot
ę
idei posiadania miliona marek,
przekształci si
ę
ona i stanie umysłem. Mysi zostanie przetransformowana w esencje
otwartej przestrzeni. P
ę
cherzyk powietrza rozpu
ś
ci si
ę
w wodzie i stanie si
ę
woda. Jak to
si
ę
dzieje? Otó
Ŝ
umysł i my
ś
li maja te same wła
ś
ciwo
ś
ci. Nie zniszczyli
ś
cie bowiem
my
ś
li, lecz dotarli
ś
cie do jej prawdziwej natury. To nie wy "wystarali
ś
cie si
ę
" o te
wła
ś
ciwo
ś
ci i nie wy "przymocowali
ś
cie" je do my
ś
li. Nie zniszczyli
ś
cie równie
Ŝ
ich i nie
zast
ą
pili
ś
cie owymi wła
ś
ciwo
ś
ciami. Umysł po prostu posiada w sposób naturalny takie
wła
ś
ciwo
ś
ci, a wy weszliscie jedynie w stan ich rozpoznawania. Je
ś
li b
ę
dziecie rozwija
ć
przyzwyczajenie w tym kierunku, ka
Ŝ
da mysi przekształci si
ę
w Dharmakaje, obszar
ostatecznej rzeczywisto
ś
ci. Natomiast je
ś
li nie jest si
ę
ś
wiadomym natury my
ś
li,
pozostaj
ą
one oceanem samsary/ wci
ąŜ
obracaj
ą
cym si
ę
kołem cyklicznej egzystencji.
Skoro rozpoznajecie prawdziwa nature jednej my
ś
li, dlaczego nie mo
Ŝ
ecie naraz, od
razu, rozpozna
ć
natury całego nawału my
ś
li? W linii Karma Kagyu istnieje w zwi
ą
zku z
tym metoda Mahamudry, dzi
ę
ki której mo
Ŝ
na w mgnieniu oka, o ile ma si
ę
szcz
ęś
cie,
sta
ć
si
ę
Budda. Jest to najtrudniejsze ze wszystkich trzech aspektów; kiedy jednak
rozpoznaje si
ę
nature my
ś
li, mo
Ŝ
na łatwo zrozumie
ć
, ze manifestacje maja nature
umysłu. Nauczamy co prawda, ze manifestacje s
ą
umysłem i ze nic nie istnieje
niezale
Ŝ
nie od umysłu. Jest jednak bezcelowe, by na tym etapie rozpoznawa
ć
istniej
ą
ce
przejawy umysłu/je
ś
li nie rozpoznali
ś
my jeszcze prawdziwej natury umysłu i my
ś
li. Je
ś
li
jeste
ś
cie w pełni
ś
wiadomi natury umysłu i my
ś
li, rozpoznacie, i
Ŝ
umysł projektuje swoje
manifestacje a tak
Ŝ
e do
ś
wiadcza ich. Były to krótkie obja
ś
nienia. Zobaczycie jednak, ze
b
ę
d
ą
one po
Ŝ
ytecznym kluczem, by otworzy
ć
wrota Mahamudry.
Tłumaczył Michal Siwek
Strona 3 z 3
Droga Mahamudry cz. 4
2009-09-12