Oskarżony

Przeglądaj tym dziale: 

Odpowiedzi

 | 

Artykuły

  | 

Opinie prawne

 | 

Dokumenty

 | 

Ustawy

 | 

Forum

 

 

Data: 28.05.2008 r.

Jak doręcza się pisma w postępowaniu karnym?

W postępowaniu karnym istotne jest, aby uczestnicy, a przede wszystkim oskarżony był 
należycie   zawiadamiany   o   wszelkich   czynnościach   procesowych.   Ważne   jest  więc,   aby 
wszelkie pisma sądowe zostały mu prawidłowo doręczone. W pewnych jednak wypadkach 
uznaje się pismo za doręczone, mimo że w rzeczywistości adresat wcale go nie otrzymał. 

Jak powinno wyglądać prawidłowe wezwanie czy zawiadomienie? 

W wezwaniu należy: 

•

oznaczyć organ wysyłający 

•

oraz podać, w jakiej sprawie, w jakim charakterze, miejscu i czasie ma się stawić 
adresat iczy jego stawiennictwo jest obowiązkowe, 

•

a także uprzedzić o skutkach niestawiennictwa (np. o możliwości wydania wyroku 
zaocznego w postępowaniu uproszczonym czy zastosowania kar porządkowych, 
gdy stawiennictwo jest obowiązkowe). 

To samo dotyczy odpowiednio zawiadomień, tj. pism informujących osobę uprawnioną do 
wzięcia udziału o czasie i miejscu czynności procesowej, bądź o czynności już dokonanej.

Jeżeli od dnia doręczenia pisma biegnie termin wykonania czynności procesowej, należy 
pouczyć o tym adresata. 

W jaki sposób powinny być doręczane pisma w postępowaniu karnym?

Orzeczenia   i   zarządzenia   doręcza   się w   uwierzytelnionych   odpisach,   jeżeli   ustawa 
nakazuje ich doręczenie. Obowiązek doręczenia orzeczeń (tzn. wyroków czy postanowień) 
i   zarządzeń   istnieje   więc  tylko   w   wypadkach   przewidzianych   ustawą.   Dotyczy   to 
postępowania przygotowawczego i jurysdykcyjnego.

Wszelkie   pisma   przeznaczone   dla  

 

 wszystkich  

 

 uczestników   postępowania   doręcza   się

 

    w

   

taki sposób, by treść ich nie była udostępniona osobom niepowołanym. 

Pisma   doręcza   się

 

    za   pokwitowaniem   odbioru.

 

   Odbierający   potwierdza   odbiór   swym 

czytelnym   podpisem   zawierającym   imię   i   nazwisko   na   zwrotnym   pokwitowaniu,   na 
którym doręczający potwierdza swym podpisem sposób doręczenia. Dotyczy to każdego 
pisma. Warunkiem prawidłowego doręczenia pisma jest więc potwierdzenie jego odbioru 
poprzez   zamieszczenie   na   dołączonym   do   pisma   zwrotnym   pokwitowaniu   odbioru 
własnoręcznego   czytelnego   podpisu   odbiorcy   i   podpisu   doręczającego,   który   stanowi 
potwierdzenie sposobu doręczenia.  

Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, 
doręcza   się   przez   pocztę   lub   inny   uprawniony   podmiot   zajmujący   się   doręczaniem 
korespondencji albo pracownika organu wysyłającego, a w razie niezbędnej konieczności 
-   przez   Policję.  W   przypadku   doręczania   pisma   sądowego   przez   pracownika   organu 
wysyłającego  lub  inny uprawniony podmiot zajmujący się  doręczaniem  korespondencji 
albo przez Policję, czynności związane z uzyskaniem pokwitowania odbioru pisma przez 
adresata,   zawiadomieniem   adresata   o   miejscu   pozostawienia   pisma   i   terminie   jego 
odebrania   oraz   zwrotem   pisma   organowi   wysyłającemu   są   dokonywane   odpowiednio 
przez pracownika organu wysyłającego albo funkcjonariusza Policji lub osobę występującą 
w imieniu podmiotu uprawnionego do doręczania korespondencji. 

Jeżeli   w   sprawie   ustalono   tylu   pokrzywdzonych,   że   ich   indywidualne   zawiadomienie   o 
przysługujących im uprawnieniach spowodowałoby poważne utrudnienie w prowadzeniu 
postępowania, zawiadamia  się ich poprzez ogłoszenie  w prasie,  radiu  lub telewizji. Tę 
zasadę stosuje się odpowiednio, jeśli istnieje obowiązek doręczenia postanowienia. Należy 
jednak zawsze doręczyć je temu pokrzywdzonemu, który w zawitym terminie 7 dni od 
dnia ogłoszenia o to się zwróci.

Pismo doręcza się w zasadzie adresatowi osobiście (czyli do rąk własnych). 

W   razie   jednak   chwilowej   nieobecności   adresata   w   jego   mieszkaniu,   pismo   doręcza 
się

      dorosłemu   domownikowi

 

   (tj.   osobie   pozostającej   z   adresatem   we   wspólnym 

gospodarstwie domowym), a gdyby go nie było - 

 

 administracji domu, dozorcy domu lub

 

  

sołtysowi

 

 , jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi.

 

  Osoby odbierające pismo powinny 

więc zobowiązać się oddać pismo adresatowi.

Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. 
W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.

Co jeśli w powyższy sposób nie da się doręczyć pisma?

Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany wyżej

 

 ,   pismo przesłane pocztą 

pozostawia  się w najbliższej  placówce pocztowej operatora  publicznego, a przesłane w 
inny   sposób   -   w   najbliższej   jednostce   Policji   albo   we   właściwym   urzędzie   gminy.   O 
pozostawieniu   pisma   doręczający   umieszcza   wówczas  zawiadomienie  w   skrzynce   do 
doręczania   korespondencji   bądź   na   drzwiach   mieszkania   adresata   lub w   innym 
widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je 

odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu,  należy czynność 
zawiadomienia powtórzyć jeden raz; tak samo należy postąpić w razie doręczenia pisma 
administracji   domu,   dozorcy   domu   lub   sołtysowi.   Zawiadomienie   dla   adresata   o 
pozostawieniu przesyłki listonosz sporządza na odrębnym formularzu.

Rozporządzenie   Ministra   Sprawiedliwości   z   dnia   18   czerwca   2003   r.   w   sprawie 
szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym określa 
szczegółowe   zasady   i   tryb   doręczania   pism   sądowych.  I   tak,   do   pisma   sądowego 
doręczanego   w   postępowaniu   karnym   dołącza   się  zwrotne   pokwitowanie   odbioru  (na 
określonym formularzu), na którym odbierający pismo wpisuje datę i potwierdza odbiór 
pisma swym czytelnym podpisem zawierającym imię i nazwisko, a doręczający wpisuje 
datę   doręczenia   i   potwierdza   swym   podpisem   sposób   doręczenia   lub   przyczynę 
niedoręczenia pisma. 

Pismo   sądowe,   doręczane   przez   pocztę,   wysyłane   jest   jako   przesyłka   polecona   za 
potwierdzeniem   odbioru. Na   stronie   adresowej   takiej   przesyłki   umieszcza   się   napis: 
„Polecona   -   za   potwierdzeniem   odbioru".   Przesyłka   ta   nie   może   być   adresowana   na 
skrytkę pocztową adresata ani też doręczana przez skrytkę. 

Przesyłkę,   doręczaną   przez   pocztę,   nadaje   się w   pocztowej   placówce   nadawczej   za 
potwierdzeniem   nadania   w   wykazie   przesyłek   poleconych. Wzór   wykazu   przesyłek 
poleconych   nadanych   w   pocztowej   placówce   nadawczej   określa   również   omawiane 
rozporządzenie. 

W   dniu   doręczenia   przesyłki   listonosz   składa   formularz   pokwitowania   odbioru   we 
właściwej   pocztowej   placówce   oddawczej,   która   na   formularzu   pokwitowania   odbioru 
umieszcza odcisk datownika i odsyła je organowi wysyłającemu.

Na stronie adresowej  niedoręczonej przesyłki  listonosz dokonuje adnotacji  „awizowano 
dnia", składa podpis i niezwłocznie przekazuje przesyłkę do właściwej pocztowej placówki 
oddawczej.   Pozostawienie   przesyłki   w   pocztowej   placówce   oddawczej   placówka   ta 
potwierdza przez umieszczenie na stronie adresowej przesyłki - odcisku datownika oraz 
podpisu   przyjmującego. Przesyłkę   taką   przechowuje   się w   pocztowej   placówce 
oddawczej, wraz z pokwitowaniem odbioru, przez 7 dni. Jeżeli adresat nie zgłosi się po 
odbiór   przesyłki   w   tym   terminie,   pocztowa   placówka   oddawcza   wysyła   powtórne 
zawiadomienie o możliwości jej odbioru, zaś na przesyłce umieszcza odcisk datownika i 
dokonuje   adnotacji   o   ponownym   awizowaniu;   w   zawiadomieniu   tym   określa 
siedmiodniowy   termin   do   odebrania   przesyłki,   licząc   go   od   dnia   umieszczenia 
zawiadomienia w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania 
adresata   lub w   innym   widocznym   miejscu. Złożoną   w   pocztowej   placówce   oddawczej 
przesyłkę wydaje się za pokwitowaniem odbioru adresatowi albo jego przedstawicielowi 
ustawowemu lub ustanowionemu pełnomocnikowi po umieszczeniu na stronie adresowej 
adnotacji „wydano dnia" i odcisku datownika. Odbierający potwierdza odbiór przesyłki na 
formularzu pokwitowania odbioru. Wypełnione pokwitowanie odbioru pocztowa placówka 
oddawcza,   po   umieszczeniu   na   nim   odcisku   datownika,   odsyła   niezwłocznie   organowi 
wysyłającemu. Przesyłkę niepodjętą w terminach określonych wyżej pocztowa placówka 

oddawcza opatruje na stronie adresowej adnotacją  „nie podjęto w terminie", odciskiem 
datownika i podpisem oraz odsyła niezwłocznie organowi wysyłającemu.

Pismo   można   również   pozostawić   osobie   upoważnionej   do   odbioru   korespondencji   w 
miejscu stałego zatrudnienia adresata. 

Jak doręcza się pisma adresowane do szczególnych osób?

Pisma   adresowane   do  żołnierzy  oraz  funkcjonariuszy  Policji,   Agencji   Bezpieczeństwa 
Wewnętrznego,  Agencji  Wywiadu,  Służby   Kontrwywiadu  Wojskowego,  Służby   Wywiadu 
Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej i Służby Więziennej 
można   doręczyć   adresatom   za   pośrednictwem   ich   przełożonych,   przy   czym   wezwania 
przeznaczone   dla   żołnierzy   pełniących   zasadniczą   służbę   wojskową   przesyła   się   do 
dowódcy   jednostki   wojskowej,   w   której   żołnierz   pełni   służbę,   w   celu   doręczenia   i 
zarządzenia   stawienia   się   stosownie   do   wezwania.   Jeżeli   przesyłka   ma   być   doręczona 
takiej osobie, za pośrednictwem przełożonego, do przesyłki dołącza się dwa formularze 
pokwitowania odbioru dla adresata oraz dla organu przełożonego adresata. Takie same 
zasady stosuje się odpowiednio w razie doręczenia przesyłki osobie pozbawionej wolności, 
za   pośrednictwem   administracji   zakładu   karnego   lub   aresztu   śledczego;  Osobom 
pozbawionym   wolności  doręcza   się   bowiem   pismo   za   pośrednictwem   administracji 
odpowiedniego zakładu. 

W   wypadkach   powyższych   organ   przełożony   adresata   lub   administracja   właściwego 
zakładu   przekazuje   niezwłocznie   potwierdzony   egzemplarz   formularza   pokwitowania 
odbioru pocztowej placówce oddawczej. Czynności związane z uzyskaniem potwierdzenia 
odbioru   przez   adresata   na   drugim   egzemplarzu   formularza   dokonywane   są   przez 
funkcjonariusza   organu   przełożonego   adresata   lub   właściwego   zakładu,   który 
niezwłocznie   po   doręczeniu   przesyłki   adresatowi   zwraca   potwierdzony   przez   adresata 
formularz   pokwitowania  odbioru  do   pocztowej   placówki  oddawczej. Pocztowa  placówka 
oddawcza po umieszczeniu na formularzu pokwitowania odbioru odcisku datownika odsyła 
je organowi wysyłającemu. 

Pismo   przeznaczone   dla   adresata  nie   będącego   osobą   fizyczną  albo  dla   obrońcy  lub 
pełnomocnika  doręcza   się w   biurze   adresata   osobie   tam   zatrudnionej.   Jeśli   bowiem 
przepisy ustawy nie stanowią inaczej,  orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy, 
które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom 
i ustawowym przedstawicielom. 

Prokuratora  zawiadamia   się o   rozprawach   i   posiedzeniach   przez   doręczenie   wykazu 
spraw, które mają być w danym dniu rozpoznane. 

Co jeśli adresat odmawia przyjęcia pisma?

W razie odmowy przyjęcia  pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania  odbioru 
przez   adresata,  doręczający   sporządza   na   zwrotnym   pokwitowaniu   odpowiednią 

wzmiankę;   wówczas   doręczenie   uważa   się za   dokonane.   Pismo   nie   przyjęte   przez 
adresata zwraca zaś się organowi wysyłającemu. Jeżeli więc przesyłki, doręczanej przez 
pocztę, nie można doręczyć z takich powodów, listonosz umieszcza o tym adnotację na 
formularzu   pokwitowania   odbioru   i   niezwłocznie   oddaje   przesyłkę   pocztowej   placówce 
oddawczej,   która   po   umieszczeniu   na   formularzu   pokwitowania   odbioru   odcisku 
datownika odsyła pismo organowi wysyłającemu.

Jak wezwać osoby w przypadkach nagłych?

W wypadkach nie cierpiących zwłoki można wzywać lub zawiadamiać osoby telefonicznie 
albo w inny sposób stosownie do okoliczności, pozostawiając w aktach odpis nadanego 
komunikatu z podpisem osoby nadającej. 

Kto powinien wyznaczyć adresata dla doręczeń?

Strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, przebywająca 
za granicą, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju; w razie nieuczynienia 
tego pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju albo, jeżeli adresu tego nie ma, 
załączone do akt sprawy uważa się za doręczone.

Co jeśli strona nie zawiadomiła o zmianie adresu?

Jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa 
pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wysłane  pod tym adresem uważa się za 
doręczone.   Nie   dotyczy   to   pism   wysłanych   po   raz   pierwszy   po   prawomocnym 
uniewinnieniu oskarżonego.

Kiedy jeszcze pismo uważa się za doręczone?

Doręczenie bez zachowania powyższych zasad uważa się

 

    za dokonane, jeżeli osoba, dla

 

  

której pismo było przeznaczone, oświadczy, że pismo to otrzymała. A zatem oświadczenie 
osoby, dla której pismo było przeznaczone, że pismo otrzymała, jest równoznaczne z jego 
doręczeniem.

Podstawa prawna:

•

Ustawa z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r. - 

Kodeks postępowania karnego

 (Dz. U. 

1997 r., Nr 89, poz. 555, ze zmianami);

•

Rozporządzenie  Ministra   Sprawiedliwości  z dnia  18 czerwca 2003  r.  w sprawie 
szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym 
(Dz. U. 2003 r., Nr 108, poz. 1022)