PODSTAWY BIOTECHNOLOGII 

 

NADPRODUKCJA KWASU CYTRYNOWEGO W KULTURACH Aspergillus niger  

(2 h) 

 

 

 

 

 
 
 
1.

  Przygotowanie podłoża 

 
a)

  Podłoże melasowe (hodowla powierzchniowa) 

 
Przygotować 200 cm

3

 20% roztworu melasy z dodatkiem 0,5  cm

3

 roztworu  K

4

Fe(CN)

6 , 

0,1 cm

3 

 kwasu fosforowego oraz 1% węgla aktywowanego. Pożywkę melasową podzielić 

na dwie porcje po 100cm

3

. Jedną z nich zakwasić do pH 3,0 za pomocą kwasu siarkowego i 

przelać do kolby Erlenmayera. Niezakwaszoną część (100 cm

3

) podłoża (o pH ok. 7,0) 

również przenieść do kolby Erlenmayera .  
Otrzymujemy w ten sposób 2 próby fermentacyjne zawierające po 100 cm

3

 20% 

brzeczki melasowej. Kolby zakorkować i wyjałowić. 
 
b)

  Podłoże syntetyczne A (hodowla powierzchniowa) 

 
Przygotować 200 cm

3

 pożywki syntetycznej o składzie: 

•  Sacharoza (20%) 
•  NH

4

NO

3

 (0,3%) 

•  KH

2

PO

4

 (0,15%) 

•  MgSO

4

 (0,1%)  

w wodzie destylowanej. Rozlać po 100 cm

3

 do dwóch kolb stożkowych, jedną kolbę z 

podłożem zakwasić do pH 2,5.  
Kolby zakorkować i wyjałowić. 
 
c) Podłoże syntetyczne B (hodowla wgłębna) 
 
Przygotować 200 cm

3

 pożywki syntetycznej B o składzie: 

• 

20% roztwór syropu maltozowego z dodatkiem: 

• 

(NH

4

)

2

SO

4 

(0,2%) 

• 

MgSO

4

 (0,02%) 

• 

KH

2

PO

4

 (0,02%) 

Rozlać po 100 cm

3

 do dwóch kolb stożkowych, jedną kolbę z podłożem zakwasić do pH 2,5.  

Kolby zakorkować i wyjałowić. 
 
 
 

Wymienione podłoża po ostudzeniu zaszczepić konidiami kwasotwórczego szczepu 
Aspergillus niger w ilości 1 cm

3

 gęstej zawiesiny na 100 cm

3

 podłoża. Hodowle z punktów a 

i b inkubować w cieplarce, z punktu c w wytrząsarce w temp. 30 

0

C przez 7 dni. 

 
 
2.

  Po okresie inkubacji ocenić wygląd makro- i mikroskopowy grzybni w 

poszczególnych próbach. 

 
3.

  Oznaczenie kwasowości ogólnej. 

 

Kwasowość ogólna jest to suma wszystkich kwasów organicznych, jakie 

tworzą się podczas fermentacji cytrynowej, wśród których najwięcej powstaje 

kwasu cytrynowego (ponad 90%), reszta to głównie kwas szczawiowy i 

glukonowy. 

 

•  W celu oznaczenia kwasowości ogólnej należy pobrać 2 cm

3

 płynu pofermentacyjnego i 

przenieść do kolby stożkowej na 200 cm

3

.  

•  Dodać 20 cm

3

 wody destylowanej i miareczkować 0,1 N NaOH wobec fenoloftaleiny do 

pierwszej trwałej zmiany zabarwienia. 

•  Wynik podać w cm

3

 0,1 N NaOH /100 cm

3

 pożywki. Aktywna kultura powinna 

wykazywać kwasowość ogólną odpowiadającą 30 – 40 cm

3

 0,1 N NaOH na 100 cm

3

 

roztworu  

 

Obserwacje, wyniki i wnioski należy przedstawić w formie sprawozdania 

 

 
 
Literatura:  

 
1.

  Gołębiowska  J.,  Kaszubiak  H.,  Pędziwilk  Z.,  Kaczmarek  W.:  Ćwiczenia  z 

mikrobiologii, Poznań 2001. 

2.

  Ilczuk Z.: Ćwiczenia z mikrobiologii przemysłowej, UMCS, Lublin, 1997. 

3.

  Sobczak E.: Teoria i ćwiczenia z mikrobiologii ogólnej i technicznej, skrypt SGGW, 

Warszawa, 1993. 

4.

  Szostak  –  Kotowa  J.:  Ćwiczenia  z  mikrobiologii  ogólnej  i  przemysłowej,  Wyd. 

Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków 2002.