Temat dzisiejszego spotkania: Problemy demograficzne w Polsce i na świecie.  
 
Małe wprowadzenie: 
 
Społeczeństwo o duŜym procentowym udziale dzieci i młodzieŜy w strukturze wieku 
nazywamy społeczeństwem młodym.  
 
Społeczeństwa krajów, gdzie przyrost naturalny jest bardzo niski lub ujemny, charakteryzują 
się duŜym udziałem procentowym ludzi w wieku starszym oraz zmniejszającą się ilością 
dzieci i młodzieŜy.  
 
Takie cechy są charakterystyczne dla krajów rozwiniętych - ich społeczeństwa określa się 
jako starzejące się. 
 
>> Przyczyny wysokiego przyrostu ludności w krajach rozwijających się: 
 
A) Wysoki współczynnik dzietności - duŜa liczba dzieci rodzona przez jedną kobietę. 
 
B) DuŜa liczba kobiet w wieku rozrodczym 
 
C) Wielodzietny model rodziny podtrzymywany tradycją 
 
D) Małe znaczenie środków antykoncepcyjnych, aborcji, świadomego planowania rodziny 
 
E) Rozwój medycyny, szczepień ochronnych ograniczających epidemie 
 
F) Zmniejszenie umieralności niemowląt 
 
G) WydłuŜenie Ŝycia 
 
>> Przyczyny niewielkiego lub ujemnego przyrostu naturalnego: 
 
A) Mały współczynnik dzietności 
 
B) Starzenie się społeczeństwa - zmniejszenie się liczby kobiet w wieku rozrodczym 
 
C) Powszechność antykoncepcji 
 
D) Zmniejszenie się liczby zawieranych małŜeństw  
 
E) Wzrost liczby rozwodów 
 
F) Indywidualizm, materializm, konsumpcyjny styl Ŝycia 
 
G) WydłuŜanie się okresu nauki  
 
H) Emancypacja kobiet - kobiety coraz częściej stawiają na samorealizacje, karierę 
zawodową 
 
Trzeba przyznać, Ŝe dzisiejsza lekcja ma sporo wspólnego z geografią :) 

 
 
Wracając do naszego tematu w wielu krajach Trzeciego Świata kobiety mają 6-7 dzieci, gdyŜ 
zamoŜność i bezpieczeństwo na starość zaleŜy od pracy licznej rodziny. 
 
W krajach rozwiniętych oboje rodziców dąŜą do samorealizacji - posiadania własnych źródeł 
utrzymania, odpowiedniego wykształcenia i pozycji zawodowej.  
 
Dzieci traktuje się jako barierę utrudniającą osiągnięcie sukcesu w pracy. Bezpieczna starość 
w krajach rozwiniętych nie zaleŜy od liczebności rodziny, bo opiekę zapewnia system 
ubezpieczeń społecznych i instytucje państwowe.  
 
Wraz z rozwojem cywilizacyjnym i wzrostem gospodarczym długość Ŝycia wydłuŜa się. W 
krajach dotkniętych krwawymi wojnami wskaźnik feminizacji (liczba kobiet na 100 
męŜczyzn) jest większy: przykładem jest Ukraina, Białoruś, Rosja.  
 
Przewaga kobiet nad męŜczyznami jest największa w rocznikach, w których podczas wojen 
męŜczyźni znajdowali się w wieku poborowym. Przewaga liczebna kobiet nad męŜczyznami 
występuje prawie zawsze wśród mieszkańców wielkich miast, co jest spowodowane głównie 
migracja kobiet do aglomeracji, gdzie w związku z rozwojem usług łatwiej znajdują 
zatrudnienie.  
 
JeŜeli chodzi o Polskę, to przeciętny wiek, w którym Polka decyduje się na dziecko wynosi 27 
lat. W ostatnich latach zmniejszyła się liczba zawieranych małŜeństw, natomiast wzrosła 
liczba rozwodów.  
 
Warto wiedzieć, Ŝe współczynnik rozwodów oscyluje na poziomie 20%.  
 
Młodzi ludzie decydują się Ŝyć w wolnych, niesformalizowanych związkach. 
 
Na taką sytuację wpływ ma brak tanich mieszkań, bezrobocie, emigracja za granicę w 
poszukiwaniu zatrudnienia oraz konsumpcyjny styl Ŝycia.