PROCES   REKREACJI   RUCHOWEJ 

I   JEGO   ETAPY   ORAZ   ZADANIA 

INSTRUKTORA   REKREACJI 

RUCHOWEJ   

W   ZJEDNYWANIU   

DO   AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ.

              

OPRACOWAŁA 

                                         mgr Małgorzata Kapela

                                      nauczyciel wychowania fizycznego

Większość ludzi w naszym społeczeństwie, czyli 90% dorosłych i 70% 

dzieci, z aktywnością ruchową mają kontakt sporadyczny, przypadkowy lub nie 

ma go w ogóle. Ci, którzy ją rozpoczęli wpadają w pewien rytm i staje się to ich 

sposobem na życie.

Aby   doprowadzić   do   takiej   sytuacji   i   pozyskać   do   uczestnictwa  

w kulturze fizycznej jak najwięcej osób, należy działać w sposób systematyczny 

i zorganizowany.

Zadaniem   animatora   -   instruktora   jest   dążenie   do   sytuacji,   w   których 

uczestniczący   w   rekreacji   fizycznej   wzbogacają   swoje   doświadczenie, 

zdobywają wiadomości i umiejętności w zakresie kultury fizycznej, rozwijają 

swoje zainteresowania i potrzeby.  Pamiętając przy tym, że celem nadrzędnym 

jest wypoczynek, zdrowie, przyjemność i rozwój osobowości.

Na proces rekreacji składają się trzy ogólne elementy: programowanie, 

realizacja, ocena skuteczności działania.

Zajęcia, na których prowadzący skupiają się jedynie na prowadzeniu zajęć 

bez   uwzględnienia   warunków   ,   możliwości   i   potrzeb   ćwiczących,   stają   się 

szablonowe, nie przynoszą zamierzonego celu głównego, a następnie nudne dla 

niego samego jak i dla ćwiczących.

A. PROGRAMOWANIE     -   rozpoczyna   pracę   każdego   instruktora

 

  

rekreacji.

Na   kształt,   treść   i   formę   programu   istotny   wpływ   ma   typ   placówki  

dla której przeznaczony jest określony program (np. kluby sportowe, osiedlowe, 

parafialne, miejskie, szkolne, studia rekreacyjne, ośrodek wczasowy).

Przed   ułożeniem   programu   należy   dokonać     tzw.   diagnozy   środowiskowej  

i osobniczej potencjalnego uczestnika – klienta.

Programowanie powinno uwzględniać:

- najogólniej   określony   cel   działania   z   uwzględnieniem 

możliwości oraz form pracy, którą wyznaczają warunki,

- analizę   warunków   pracy   –   właściwości   naturalne, 

infrastrukturę sportową, możliwości sprzętowe, kadrowe,

- warunki   czasowe   prowadzenia   zajęć,   ich   regularność  

i   systematyczność,   uwzględnienie   tzw.   sezonowych   działań, 

bądź okresów martwych,

- możliwości   wykorzystania   dużej   ilości   form   rekreacyjnych, 

kompleksowość działań, różne pakiety usług itp.,

- informacje   dotyczące   odbiorcy:   wiek,   płeć,   wykonywany 

zawód, warunki materialne, problemy zdrowotne,

- zaspokajanie wielorakich potrzeb rekreacyjnych potencjalnych 

uczestników w rekreacji,

- kulturowe aspiracje środowiska społecznego,

- tradycje i obyczaje panujące na danym terenie,

- bariery udziału w rekreacji ruchowej, które mogą występować 

wśród uczestników.

Aby program był bardziej szczegółowy należy dołączyć do niego plan 

rekreacji   ruchowej,   który   jest   zbiorem   wytycznych   i   kierunków   działań.  

Plan może obejmować działalność rekreacyjną w skali roku, sezony, miesiąca 

bądź jednorazowej akcji.

Jeżeli   jest   tak   potrzeba,   w   trakcie   realizacji   planu   może   dochodzić  

do   modyfikacji   programu.   Jest   to   jak   najbardziej   prawidłowe.   Skuteczność 

programowania jest weryfikowana przez praktyczne działania.

A. REALIZACJA   -   zależy   od   wiedzy   z   zakresu   metodyki 

prowadzenia   zajęć   rekreacyjnych   jaką   powinien   posiadać 

instruktor rekreacji.

Uwarunkowana   jest   wieloma   wyznacznikami   takimi   jak:   odpowiedni 

dobór zasad, metod i form działania pod względem wieku, płci ćwiczących, 

poziomu   ich   sprawności   i   wydolności   fizycznej,   motywów   i   oczekiwań  

w stosunku do podejmowanej aktywności, bezpieczeństwa.

Każda aktywność sportowa posiada charakterystyczne dla siebie formy i 

metody postępowania, swoją systematykę i metodykę nauczania. Niezależnie 

jednak   od   dyscypliny,   formy   organizacyjno   –   metodycznej

 

i innych elementów różniących zajęcia rekreacyjne od siebie, istnieją pewne 

wspólne zasady i metody postępowania w pracy szkoleniowo – wychowawczej.

ZASADY  DYDAKTYCZNE:

- świadomości,

- aktywności,

- poglądowości,

- systematyczności,

- przystępności,

- utrwalania.

Stanowią one metodyczną całość i należy je uwzględnić jednocześnie  

w swoich działaniach.

METODY PRACY

Metody   pracy   są   to   sposoby   postępowania   stosowane   świadomie  

dla   osiągnięcia   określonego   celu.   Metody   wykorzystywane   przez   instruktora 

rekreacji   wynikają   ze   specyfiki   zadań   i   mnogości   celów   występujących  

w działalności rekreacyjnej.

Metodykę rekreacji determinują dwa aspekty:

- wychowawczo – społeczny,

- zdrowotno – kształtujący.

DLATEGO TEŻ WYRÓŻNIAMY METODY:

-  wychowawcze,

- nauczania czynności ruchowych,

- kształtujących cechy motoryczne,

- formy prowadzenia zajęć.

DO METOD WYCHOWAWCZYCH ZALICZA SIĘ:

- metodę wpływu osobistego,

-

metodę wpływu sytuacyjnego,

- metodę wpływu społecznego,

- kierowania samowychowaniem.

METODY NAUCZANIA RUCHU:

•

Nie specyficzne;

- siłowe,

- poglądowe,

- działania praktycznego.

•

Specyficzne;

- metoda całościowa (syntetyczna),

- metoda nauczania ćwiczeń częściami (analityczna),

- metoda mieszana (kompleksowa).

METODY WSPOMAGAJĄCE KSZTAŁTOWANIE CECH 

MOTORYCZNYCH:

•

ścisła,

•

powtórzeniowa,

•

interwałowa,

•

zmienna.

Metody – formy prowadzenia zajęć:

•

forma ścisła,

•

forma zabawowa,

- właściwa,

- naśladowcza,

- opowieści ruchowej,

•

forma improwizacji ruchowej,

•

forma zadaniowa (bezpośredniej celowości ruchu),

•

forma współzawodnictwa,

•

forma obwodowo – stacyjna,

•

forma wielozadaniowa.

B. OCENA SKUTECZNOŚCI

 

 

Żeby proponowana aktywność ruchowa była „odpowiednia” – pozwalała 

osiągnąć określony cel, a jednocześnie nie szkodziła – winna być dostosowana 

do możliwości ćwiczącego. Należy więc:

•

poznać poziom motoryczności człowieka, jego możliwości, aby 

na tej podstawie  zaproponować odpowiednią dawkę ruchu,

•

wysiłek powinien podlegać stałej kontroli i ocenie, co jest 

punktem wyjścia, wdrożenia do samokontroli i samooceny 

ćwiczących.

W tym celu proponuje się różnego rodzaju próby i testy określające 

poziom sprawności fizycznej. Mogą one dotyczyć:

•

wyglądu – pomiary obwodów czy ciężaru ciała,

•

wydolności – sprawności adaptacyjnej organizmu do wysiłku,

•

sprawności motorycznej.

Jaki test wybierzemy zależy od celu naszych działań. Osiągnięte wyniki 

można oceniać w rozmaity sposób:

1. W stosunku do własnego wyniku w układzie; Ja-wczoraj – dziś 

– jutro, czyli do wyników poprzednich lub potencjalnych.

2. W stosunku do ustalonych norm, standardów, uwzględniających 

wiek i płeć.

3. W stosunku do rezultatów grupy – średniego jej wyniku.

ZADANIA  INSTRUKTORA  W  ZJEDNYWANIU  DO AKTYWNOŚCI 

RUCHOWEJ

Jednym z głównych zadań instruktora jest dbałość o stale wysoki poziom 

motywacji   do   ćwiczeń   każdego   z   podopiecznych,   jak   również   swej   własnej 

motywacji do pracy. Wspólne zaangażowanie prowadzącego i uczestnika zajęć 

przynosi   pozytywne   efekty   procesu   treningowego.   Osoba   instruktora   bardzo 

silnie   oddziałuje   na   psychikę   uczestników   zajęć,   co   staje   się   punktem 

wyjściowym wzajemnej empatii. Instruktor przekonany wewnętrznie do swojej 

pracy   jest   miłośnikiem   aktywnego   trybu   życia,   promuje   go   wśród   innych. 

Angażuje się w prowadzenie każdych zajęć ciałem, umysłem i duchem – jest 

uśmiechnięty, życzliwy, pamięta o potrzebach każdego z ćwiczących.

Jest   zawsze   przygotowany   merytorycznie   i   psychicznie.   Przekazuje   na 

zajęciach wiedzę dotyczącą zdrowego, aktywnego stylu życia oraz dokładnie 

tłumaczy   cel   proponowanych   ćwiczeń.   W   sposób   stanowczy,   kulturalny 

koryguje zauważone błędy.

Instruktor fitness podejmujący pracę w tym zawodzie musi wiedzieć 

o   odpowiedzialności   jaka   ciąży   na   nim   jako   kierowniku   procesu 

treningowego   wielu   osób,   które   mu   zaufały   jako   profesjonaliście.   Rolą 

instruktora   fitness   jest   przede   wszystkim   uświadamianie   ludziom 

przychodzącym   na   zajęcia   kim   są,   jakich   wyborów   dokonywać   powinni  

w zakresie swego stylu życia oraz jak mogą dbać o swoje ciało i psychikę.

Nauczenie,   jak   w   pełni   kontynuować   swoje   życie   i   czynić  

je   satysfakcjonującym.   Praca   instruktora   obejmuje   swym   wpływem 

wszystkie   sfery   osobowości   uczestnika   zajęć   –   fizyczną,   psychiczną, 

motoryczną i emocjonalną.

Podstawą sukcesu każdego instruktora jest przede wszystkim własna 

postawa   wobec   celów   treningu   fitness.   W   czasie   prowadzenia   zajęć 

instruktor  musi  być zawsze  sobą, tylko wtedy będzie  osobą  wiarygodną  

i godną naśladowania, przez tych, których uczy.

Z tego powodu bardzo ważne jest aby instruktor wytworzył w sobie własne 

motywacje wewnętrzne i nie kierował się tylko motywacjami zewnętrznymi 

(sposobem zdobywania pieniędzy lub dbania o własną urodę). Fitness musi 

stać się częścią jego stylu życia, a nie tylko narzędziem osiągnięcia pewnych 

celów.

LITERATURA:

1. Dex   D.   „Fitness”   Metodyka   i   praktyka.   Katowice   2001r.   Górnośląska 

Oficyna Wydawnicza S.A.

2. TKKF – Poradnik Metodyczny dla instruktorów rekreacji ruchowej ze 

specjalnością fitness w różnych formach gimnastyki. TKKF 1998.

3. Siwiński   W.,   Tanber   R.   –   Rekreacja   ruchowa.   Poznań   2004. 

Wydawnictwo Naukowe  WSHiG w Poznaniu.

4. Kordoń E. – Poradnik dla instruktorów rekreacji ruchowej. Salezjańska 

Organizacja Sportowa. Warszawa 1999.