plik

1. Definicja eposu,

2. Życiorys,

3. Polskie przekłady dzieł Hezjoda,

Opis dzieł przypisywanych Hezjodowi,

Theogonia- Narodziny bogów,

Erga kai hemerai- Prace i dni

Aspis- Tarcza

5. Cytaty,

6. Podsumowanie,

7. Bibliografia.

1. DEFINICJA EPOSU

Epos jest to jeden z głównych i najstarszych gatunków epiki. Obejmuje on

głównie utwory poetyckie, trochę rzadziej te tworzone prozą. W eposach
ukazane są dzieje życia legendarnych, historycznych lub nie całkiem
historycznych bohaterów, na tle wydarzeń przełomowych dla danego narodu,
lub też opowieść o prapoczątkach tego narodu, lub grupy etnicznej.

Eposy często opowiadają nie tylko o postaciach ludzkich, ale też boskich,

magicznych czy demonicznych. Najwcześniejsze eposy mają charakter zbioru
opowieści  mitycznych i wywodzą się często  z czasów,  w których grupa ich
autorów nie znała  pisma.  Często  głównym wątkiem eposu  jest historia rodu
panującego, lub dzieje życia jednego, niezwykłego, heroicznego bohatera- tu za
przykład może posłużyć „Odyseja”, ale może on też przedstawiać opowieść o
całym ludzie, o jego początkach- tak jak jest to napisane w „Eneidzie”, także o
bogach   i   przodkach,   gdzie   główną   zasługę   ponoszą   eposy   Hezjoda.   Dawne
eposy i poematy epickie przeznaczone były do recytowania lub do śpiewania,
często   zawierały   elementy   rytuałów   religijnych   i   były   używane   w   celach
religijnych,   stanowiły   też   często   zapis   religii   i   mitologii   danego   ludu,   jego
wartości moralnych, obyczajowości i najstarszego języka.

2. ŻYCIORYS HEZJODA

Hezjod pochodził z Askry w Beocji. Był synem Greka pochodzącego

z eolskiej  Kyme  w Azji  Mniejszej.   Następnie  jego  ojciec przeniósł  się  przez
morze do Grecji "właściwej" i osiadł w Askrze- małej miejscowości u podnóży
Helikonu w Beocji. Jego imię Hesiodos interpretowane było czasami jako „ten,
który   wysyła   pieśń”.   Daty   życia   i   śmierci   Hezjoda   nie   są   dokładnie   znane.
Najczęściej   jednak   mówi   się,   że   żył   on   przypuszczalnie   w obrębie   półtora
stulecia: od roku 850 do 700 roku p.n.e.  Niektórzy z badaczy uważają go nawet
za   starszego   od   Homera-   jednak   ten   spór     istniał   już   nie   wyjaśniony   od
starożytności.

Była   to   postać   w   dziejach   kultury   i   literatury   greckiej   szczególnie
charakterystyczna, dlatego, że był on pierwszym w dziejach literatury poetą, o
którego życiu wiemy bardzo niewiele. Głownie tylko dzięki temu, że pisał o
sobie we własnej twórczości. Hezjod pochodził z dość ubogiej rodziny. Był
poetą, a także śpiewakiem- aojdem, co prawda nie zawodowym, ale często brał
udział   w   zawodach   poetyckich,   zwanych   ówcześnie   agonami.   Nie   wiadomo
dokładnie   czy   jeszcze   za   młodu,   czy   może   w nieco   już   dojrzalszym   wieku,
Hezjod wystąpił w konkursie śpiewaczym i uzyskał nagrodę - spiżowy trójnóg.
Konkurs ten był jednym z największych wygranych Hezjoda, a także nagroda-
spiżowy trójnóg, w ówczesnych czasach była bardzo wartościowa. Przypuszcza
się, że może poematem wtedy wyśpiewanym przez Hezjoda była „Theogonia”.

Po śmierci swojego ojca, Hezjod prowadził kłótnie ze swoim bratem o podział
majątku. Spór ten rozstrzygnął się na niekorzyść Hezjoda- jak sam twierdził
przez przekupionych urzędników. Przegrana w sporze z bratem była impulsem
do   stworzenia   eposu   „Erga   kai   hemerai”   jednego   z   jego   najsławniejszych
utworów, w którym wykładał nauki gospodarskie, dawał wskazówki na cały
rok, opisywał prace polowe i domowe, omawiał narzędzia rolnicze. Był to bez
wątpienia świetny poradnik dla rolników, dzięki któremu dziś możemy wiele
dowiedzieć   się   jak   zajmowano   się   uprawą   ziemi   i   gospodarstwem.     Tekst
poematu   zawiera   też   liczne   sentencje,   przysłowia   czy   porzekadła,   które
wyrażają mądrość ludową, a dotyczą najczęściej stosunku człowieka do pracy.
Inny   znany   utwór   Hezjoda   to   „Theogonia”,   opisująca   narodziny   bogów   i
powstanie świata. Epos ten opowiadał o wierzeniach Greków, porządkował i
ujednolicał wersje na temat mitów, a także rejestrował zasób postaci i legend
epickich,   z   których   czerpała   późniejsza   poezja.   Utwór   ten   dla   starożytnych
stanowił   bardzo   ważne   źródło   na   temat   wiedzy   religijnej.   Hezjod   jest   też
autorem uznanego za zaginiony, genealogicznego poematu "Katalog niewiast".
Prawdopodobnie opowiadał on o śmiertelniczkach, które były matkami herosów
greckich. Hezjodowi przypisuje się też autorstwo zachowanego do dzisiejszych
czasów   utworu   epickiego   "Tarcza",  zawierającego   opis   zwycięskiej   walki
Heraklesa   z   Kyknosem,   synem   Aresa,   gdzie   centrum   poematu   stanowi   opis
słynnej tarczy Achillesa.

POLSKIE PRZEKŁADY DZIEŁ HEZJODA

Zanim przedstawię niektóre z dzieł Hezjoda, należałoby wspomnieć

najpierw o rzeczy bardzo ważnej, a mianowicie polskich przekładach utworów
Hezjoda. Utwory jego pisane były w języku staro-greckim, może nawet było to

kilka języków, a w każdym razie silnie zróżnicowane dialekty, którymi
mówiono w całym greckim Śródziemnomorzu. To właśnie powodowało, że bez
polskich przekładów nie bylibyśmy oczywiście w stanie zapoznać się z treścią
dzieła, a już na pewno nie potrafilibyśmy odczytać zawartego w nim sensu. Dla
Samych tłumaczy, którzy pracowali nad utworami Hezjoda było to nie małe
wyzwanie.

Prace   Hezjoda   zaczęto   tłumaczyć   w   Polsce   już   w   XVIII   wieku.   Jednym   z
pierwszych   osób,   które   podjęły   się   przetłumaczenia   wszystkich   trzech   dzieł
Hezjoda, czyli „Tarczy”, „Prac i dni” oraz „Narodzin Bogów” był Jacek Idzy
Przybylski. Jego przekład wydany został w 1790 roku w Krakowie. Mimo, że
jego   tłumaczenia   nie   cieszyły   się   zbyt   dobrą   opinią,   ten   jednak   dokonany
rymowanym   trzynastozgłoskowcem,   był   chyba   jednym   z   lepszych   osiągnięć
tłumacza.

Dopiero   na   początku   XX   wieku   wzrosło   znów   zainteresowanie   dziełami
Hezjoda.   Kazimierz   Kaszewski-  krytyk  literacki  i  publicysta  ogłosił  w  1902
roku swój przekład „Prac i dni” we Lwowie, a następnie w 1904 roku także
„Narodzin   bogów”.   Oba   tłumaczenia   były   tradycyjne,   rymowanym
trzynastozgłoskowcem,   gdzie   poetyckie   partie,   czyta   się   do   dziś   z
przyjemnością.

Kolejną osobą, która w 1952 roku podjęła się tłumaczenia  „Prac i dni”, był
Profesor Wiktor Steffen.  Tłumacz zaproponował rozwiązanie kompromisowe -
wiersz   izometryczny,   ale   rymowany.   Wymagało   to   z   pewnością   niemałego
wysiłku dla tłumacza, ale  to rozwiązanie nie było raczej najlepszym wyjściem.
Jednak przekład ten zachował coś z ducha oryginału, opatrzony był ponadto
kompetentnym wstępem i bogatymi przypisami.

W XX wieku kazały się także przekłady „Tarczy”. Jednym z tłumaczy tego
dzieła był Artur Górski, przedstawiciel Młodej Polski. Swój przekład ogłosił w
1919 roku w Warszawie, gdzie został wznowiony po wojnie w 1948 roku.
Dzieło Hezjoda zostało przetłumaczone bardzo dobrze, rymowanym
trzynastozgłoskowcem, ale dla krytyków literackich była to raczej młodopolska
parafraza niż przekład, nazwany nawet "fantazją na temat".

Jeszcze całkiem niedawno bo w roku 1997 jeden z najlepszych dziś tłumaczy
poezji antycznej, Zygmunt Kubiak, w swej Mitologii Greków i Rzymian, bogato
inkrustowanej fragmentami starożytnej poezji, przetłumaczył także przeszło
półtorej setki wierszy Hezjodowych. Najwięcej, jakieś 2/3, z „Narodzin bogów”,
ale też niecałe 100 wierszy z „Prac i dni” zamieszczonych w Literaturze
Greków i Rzymian.

4.OPIS DZIEŁ PRZYPISYWANYCH HEZJODOWI

Kiedy zapoznajemy się z twórczością Hezjoda oraz jego życiorysem,

nasuwa nam się stwierdzenie o nim „filozof chłopski” Rzeczywiście pisał wiele
na tematy  związane z gospodarką i uprawą roli. Pracę tą jednak opisywał z
pełnym  oddaniem   i   rzeczywistością.   Nie   ubarwiał   jej,   ale   pisał   o   wszelkich
trudach związanych z uprawą ziemi. Nie można go co prawda nazwać filozofem
w   dosłownym   znaczeniu   tego   słowa,   ale   Hezjod   wiele   myślał   na   temat
powstania   świata,   tego   jak   jest   on   ułożony.   Ciekawili   go   również   bogowie,
dlatego   w   jego   pracach   możemy   odnaleźć   zbiór   bogów   bardzo   dokładnie
uporządkowanych od ich narodzin, oraz mity o nich.

Religia, a może raczej religie starożytnej Grecji nie miały swojej świętej księgi,
nie   znały   ogólnie   obowiązujących   dogmatów.   Każde   miasto-   państwo   miało
swoje wierzenia i własnych bogów, którym oddawano cześć. Ludzie wędrujący
po   różnych   miastach,   nie   byli   zobowiązani   do   wierzenia   i   modlitw   tylko   i
wyłącznie   swojego   boga,   ale   też   do   składania   czci   i   ofiar   bogom   jakich
wyznawano   na   danym   terenie   gdzie   się   znajdował.   Bogów   i   przeróżnych
bożków   było   więc   całe   mnóstwo   i   jeżeli   w tym   wszystkim   możemy   jednak
obserwować   jakiś   system   i porządek,   jakąś   "jedną"   religię,   jest   to   zasługą
właściwego   Hellenom zmysłu  porządkowania  i choć  nie mieli   jednej świętej
księgi, to ich religię, zrąb wierzeń "porządkowała" wielka poezja. . Nie znaczyło
jednak     to,   że   cała   literatura   była   "religijna",   była   tylko   cała   elementami
religijności   nasycona.   Przeciętny   współczesny   człowiek     wyobraża   sobie,   że
mitologia,   czyli   uporządkowany   na   różny   sposób   zbiór   legend   o   bogach
i bohaterach, to jest właśnie religia grecka, ale tak na prawdę to tylko jej część,
którą   należałoby   dopełnić   opisem   obrzędów,   tekstami   kultowymi,
fragmentarycznie   tylko   znanymi   nam   szczegółami   obrządków   jawnych
i tajnych, wykładnią samych mitów i wierzeń, modlitw i ofiar.

Kiedy ludzie nie potrafili wytłumaczyć sobie pewnych zjawisk, tworzyli mity.
Były to w języku greckim opowieści. Mogły określać i baśń i legendę

świątynną, i poetycki wykład świata. Mit jako opowieść częstokroć nie ma raz
na zawsze ustalonego kształtu i szczegółów. Historia mityczna miała
wytłumaczyć człowiekowi jego miejsce w świecie, jego stosunek do światem
władających sił, wreszcie sam świat - jego powstanie i istnienie, przemiany
i kres. Pytaniem podstawowym, jak we wszystkich kulturach, będzie oczywiście
powstanie świata, narodziny bóstw i człowieka, porządek natury.

A) NARODZINY BOGÓW- Theogonia.

Napisaniu tego dzieła niewątpliwie służyły Hezjodowi ciągłe myśli i

zastanawianie   się   nad   stworzeniem   świata.   Starożytni   nie   mieli   konkretnej
księgi,   ani   utworów,   w   której   byłyby   zawarte   chronologicznie   powstania
kolejnych bóstw i bogów, różnego typu legendy i mity, z których ludzie mogliby
czerpać wiedzę na temat swoich wierzeń. Dlatego właśnie tematami „Theogoni”
jest powstanie świata, kolejne generacje bogów, związki bogów z człowiekiem
oraz przyrodą . Napisanie tego dzieła było dla Hezjoda wielkim wyzwaniem,
ponieważ nie posiadał żadnej pomocy jakiej mógłby czerpać z innych utworów.
W   swoim   dziele   Hezjod   zawarł   wiadomości   o   bogach   poczynając   od   tych
najważniejszych, takich jak Dzeus, czczonych w całej Grecji, również bogów i
bóstw czczonych w samej Beocji, z której Hezjod pochodził, ale też postacie
niemalże nieznane wśród mitów i opowieści lub całkiem zapomniane takie jak:
cyklopowie, nimfy, rusałki.

„Theogonię” Hezjod napisał będąc jeszcze młodym chłopcem. Było to
prawdopodobnie jego pierwsze dzieło. Jak sam napisał, natchnienie do napisania
go przyszło do niego w czasie wypasania trzód na stokach Helionu, gdzie treść
poematu podyktowały mu muzy. Dzieło to przyniosło mu w niedługim okresie
czasu powodzenie, ponieważ według niektórych uczonych to właśnie dzięki
„Theogoni” Hezjod wygrał jeden z konkursów poetyckich.

Ciekawostką  jest to, że w  1022 wersach „Theogoni”  naliczyć można okrągło
400   imion,   nazw   przeróżnych   bóstw.   Ponad   połowa   z nich   (236)   występuje
w tekście  tylko jeden raz , najczęściej w katalogach pomniejszych istot boskich,
ale  inne  nieraz  wielokrotnie, łącznie  ponad  800 razy,  a imię   władcy   bogów,
Zeusa, wokół którego jakoby ogniskowała się treść poematu, aż 65 razy. A więc
można bez wątpienia stwierdzić, że niełatwym zadaniem było uporządkowanie
tej rzeszy bogów w jakiś system, objąć je jakąś chronologią.

„Theogonię” otwiera "przedśpiew" (gr. proójmion) zawierający inwokację oraz
hymn do muz. Przedśpiew ten obejmuje mniej więcej jedną dziesiątą tekstu. Na

samym   początku   hymnu   widzimy   muzy   u   ołtarza   Kroniona,   ich   boskiego
rodzica. Kronion roztacza opiekę nad królami, natomiast muzy  dyktują poetom
treści ich utworów. Dzięki temu  Hezjod podkreśla boskie znaczenie władzy,
jaką posiadali królowie, oraz natchnienie i cudowność utworach jakie tworzyli
pieśniarze-   aojdowie.   „Theogonia”   właściwa   podzielona   została     na   opisy
powstania kolejnych generacji bogów przeplatane z elementami  mitów   oraz
opowieściami dotyczącymi poszczególnych wybranych postaci. Gdyby w dziele
tym   znajdowały   się   tylko   i   wyłącznie   suche   fakty   na   temat   bogów   nie
przyciągałoby   to   w   tak   dużym   stopniu   ówczesnych   ludzi,   jednak   dzięki
powieściom i mitom umieszczonym w „Theogoni” został nakreślony bardziej
dynamiczny   obraz   świata   bogów.   Równolegle   ze   scenami   mitu,     występują
bardziej rozwinięte historie, takie jak opowieść np.: o narodzinach Afrodyty,
wywód   o   Styks,   historia   o   podstępach   Prometeusza   i "ulepieniu"   kobiety.
Jednym   z   opowieści   godnym   uwagi   jest   historia   o   narodzinach   Afrodyty.
Hezjod oprócz znanego wszystkim mitu o tym, że Afrodyta powstała z piany
morskiej,   dodaje   bardziej   szczegółowy   opis   jej   narodzin.   Według   niego
Afrodyta   powstała   z   odciętych   genitali   Uranosa   po   bitwie   z   Kronosem   i
wrzuconych do wód, które należały do Dzeusa. Po boskich związkach bogów
następuje krótka lista związków bogów z Nimfami i śmiertelniczkami. Po niej
drugie  proojmion  wprowadza   szereg   związków   bogiń   ze   śmiertelnikami,
a zamiast spodziewanego zakończenia Hezjod pozostawił dwuwierszowe trzecie
proojmion, wyraźne przejście do „Katalogu kobiet”.

Dzieło   Hezjoda   nie   jest   jednak   tak   przejrzyste   i   proste   w   odebraniu   przez
czytelnika jak mogłoby się wydawać. To za sprawą licznych powtórzeń oraz
dygresji,   które   zastosował   autor.   „Theogonia”,   która   opisuje   porządkowanie
świata tchnie specyficzną grozą, nie tyle zresztą nadprzyrodzoną, co właśnie
grozą   przyrody.   Potęgi,   żywioły,   bóstwa   reprezentują   surowe   moce.   Postaci
określone są najczęściej jako ogromne, gwałtowne, straszliwe i takie jest też ich
działanie.

Poeta-filozof Ksenofanes z Kolofonu napisał:

„Wszystko to bogom przypisać ważyli się Homer i Hezjod,

co pośród ludzi za wstyd i za hańbę uchodzi ostatnią:

kraść, cudzołożyć i wzajem szalbierstwem godzić na siebie”.

Właśnie te wszystkie zachowania bogów przedstawione zostały w „Theogoni”
Hezjoda. Autor nie wychwalał bogów, nie przedstawiał ich w jak najlepszym

świetle, ale wręcz odwrotnie- chciał ukazać ich jako okrutnych, bezlitosnych i
zawistnych bogów, dla których najważniejsze jest zdobycie władzy.

W dziele Hezjoda znajdowały się również liczne braki. Bywało, że opisywał
mniej ważnych bogów oraz ich losy, a zapominał o tych bardziej znanych. Poeta
wyraźnie skupił się w „Theogoni” na swym pierwotnym zamierzeniu zapisanym
w proojmion. Braki mogły również pojawiać się ze względu na to, iż dzieło to
było pierwszym Hezjoda, był on jeszcze stosunkowo młody, a więc i dzieło nie
było doskonałe. W następnych jego utworach możemy dostrzec większe
doświadczenie pisarskie.

B) PRACE I DNI- Erga kai hemerai

Utwór ten był drugim z poematów Hezjodowych. W dziele tym można

zauważyć powiązanie z literaturą Bliskiego Wschodu. Jak wspomniałam
wcześniej, ojciec Hezjoda pochodził z greckiego miasta położonego w Azji
Mniejszej, gdzie dokonywało się wzajemne przenikanie kultur. Należy jednak
podkreślić że „Prace i dni” to dzieło oryginalne i indywidualne.

Autorzy podobnych dzieł do „Pracy i dni” Hezjoda, zwracali się   zwykle do
bliskich sobie osób, np.: ojciec do syna, nauczyciel do ucznia, z wieloma radami
najczęściej negatywnymi, ale także i pozytywnymi, dotyczącymi prowadzenia
życia i uprawiania zawodu. Jeśli chodzi o powód napisania „Prac i dni” przez
Hezjoda, to prawdopodobnie był to spór poety ze swoim bratem- Persesem, o
podział   majątku   po   ich   zmarłym   ojcu.   Hezjod   przegrał   spór,   ponieważ
sędziowie, którzy decydowali o wyniku podziału majątku zostali przekupieni
przez Persesa.  Był to więc z jednej strony utwór, w którym Hezjod ukazywał
własną   krzywdę,   a   z   drugiej   napominał   Persesa   o   tym,   aby   zabrał   się   do
uczciwej   pracy   na   roli,   zamiast   niesłusznego   zagarniania   cudzego   mienia.
„Prace  i dni”  były  pozornie  poematem  niejednorodnym,   ponieważ   sam  tytuł
odpowiadał   ściślej   tylko   drugiej   części   poematu.   Pierwsza   część   zawierała
treści, które ogarniały horyzonty dużo szersze niż tylko zainteresowania chłopa
na roli. Część pierwsza bardziej przybliżała do „Narodzin bogów” i wyznaczała
także   główne   nurty   filozofii   Hezjoda.   Natomiast   druga   część   poematu   to
plastyczny obraz chłopskiej pracy, ale i odpoczynku, czynności gospodarskich,
ale i wiary,  przesądów.

Głównym tematem zawartym w „Pracy i dniach” ( a przynajmniej w drugiej
części tego dzieła) obok nauk i rad dotyczących pracy na roli, było również
przestrzeganie prawa i sprawiedliwość. Podobnie jak w pierwszym ze swoich
dzieł,   Hezjod   rozpoczął     inwokacją   do   muz,   tych   samych,   które   wezwał   o
pomoc  do napisania  „Narodzin bogów”. Hezjod również wychwalał Dzeusa,
który według niego przybrał miano nie tylko najbardziej potężnego boga, ale też
sprawiedliwego   i   prawego.   Na   samym   początku   Hezjod   podał   również   imię
osoby, do którego swoje dzieło skierował. Adresatem tym miał być Perses- brat
Hezjoda.

Po wstępie Hezjod opisał rozważania na temat nieszczęść jakie nękały ludzkość
od początku istnienia świata. Opisał historię o stworzeniu Pandory, która miała
być karą za sprzeciwianie się Prometeusza Dzeusowi, i która właśnie miała być
zalążkiem zła na ziemi. Po tej historii Hezjod opisał następną w micie o pięciu
wiekach, który mówił o nieuchronnym zbliżaniu się końca świata, przez to iż
ludzie wciąż są zawistni, kłamliwi i źle postępują. Pięć wieków to w kolejności:
złoty, srebrny, brązowy, heroiczny i najgorszy- żelazny, w którym przyszło żyć
poecie. Mit ten wywodził się najprawdopodobniej z kultury Bliskiego Wschodu,
ale został on przekształcony przez Hezjoda. Następnie Hezjod ponownie
powrócił do tematu sporu ze swoim bratem, ale kolejny tekst dedykowany był
bardziej niesprawiedliwym i przekupionym sędziom. Tekstem tym była bajka o
sokole i słowiku ginącym w jego szponach.

W drugiej części swojego poematu Hezjod skupił się głównie już tylko na pracy.
Stworzył on nawet kalendarz prac rolnika w polu i w domu. Pory prac miały
wyznaczać różnego typu zjawiska na niebie, zachody i wschody słońca, ułożenie
gwiazd, ale także zachowania przyrody i zwierząt. Dzięki temu Hezjod nakreślił
piękne obrazy przyrody, np. bardzo ciepłego lata, czy srogiej zimy. W „Pracach
i dniach” poeta napomniał również o żegludze morskiej, która związana była z
handlem. Jednak jak sam wspomniał, miał z nią do czynienia tylko raz w życiu,
a więc w tym przypadku nie mógłby pomóc odbiorcy tego tekstu. Oprócz rad
dotyczących prac rolnika Hezjod zamieścił również porady związane
bezpośrednio z zakładaniem rodziny, stosunkach z sąsiadami, pobożności.

Za bardzo ciekawą, do pewnego stopnia magiczną można uznać trzecią i
końcową już część dzieła „Prac i dni”. W części tej Hezjod umieścił wykaz dni
szczęśliwych i pechowych, oraz czynności, jakie w czasie trwania tych dni
powinno się wykonywać, a jakich powinno się unikać.

„Prace i dnie” to niewątpliwie zbiór porad i przestróg dla rolnika, ubarwiony
poetyckimi opisami. W utworze tym można naleźć nie tylko porady dla
chłopów, ale przede wszystkim z ujawnia się również stan duchowy Hezjoda,
jego problemy życiowe i borykanie się z trudnym losem.

C) TARCZA- Aspis

Kolejny utwór Hezjoda i zupełnie inny od pozostałych. Nie wiadomo dokładnie
czy całe dzieło było napisane tylko i wyłącznie przez Hezjoda. Z całą pewnością
przypisywany był mu początek poematu, a konkretnie Hezjodowa partia z Ehoi
o Alkmenie, żonie Amfitriona, i jej boskim i ludzkim partnerze. Jeśli chodzi o
ciąg dalszy utworu, można znaleźć ślady odwołania do Homera, poprzez opisy
czynów   sławnych   herosów,   ale   przede   wszystkim   do   najsłynniejszego   opisu
tarczy Achillesa.  Wiadomo więc już, że głównym tematem w tym dziele, miał
być poetycki opis tarczy Achillesa. Hezjod wspaniale opisał wartość materiałów
z jakich powstała owa tarcza, oraz jej zdobienia. Według opisu Hezjoda centrum
tarczy zajmował smok, a na jego czole znajdowała się Eryda. Wynikiem jej
działań były  obrazy walki ludzi i zwierząt. Po tym umieszczone zostały historie
walk ludzi oraz spory bóstw. Hezjod w utworze tym przeplatał ze sobą świat
ludzi oraz świat bogów. Z mitu o przelatującym nad tarczą Perseuszu Hezjod
przeszedł   do   opisu   dwóch   miast.   Pierwsze   z   nich   to   miasto,   w   którym
rozgrywała się wojna, natomiast drugie to miasto w czasie pokoju, gdzie ludzie
żyli w dostatku i szczęściu. Dzięki tak świetnie i szczegółowo skomponowanym
opisom, historiom i wydarzeniom jakie zawarł w tym utworze Hezjod można
zapomnieć o tym, że wszystkie one to obrazy i rysunki znajdujące się na tarczy
Achillesa,   nie   rzeczywistość.   Wszystkie   te   obrazy   zostały   objęte   płynącym
dookoła tarczy Okeanosem z łabędziami i rybami.

Mimo, że opis tarczy Achillesa nie jest tak wspaniały jak w Iliadzie można bez
wątpienia stwierdzić, że „Tarcza” Hezjoda napisana jest równie pięknym
językiem poezji.

CYTATY

Oto kilka cytatów jakimi posługiwał się Hezjod w swoim życiu a także, które

możemy znaleźć czytając jego dzieła:

- Bezmyślny dzień to stracony dzień.

- Co masz dziś zrobić, nie odkładaj na jutro.

- Kobiety chętnie dzielą z nami słodycze życia, ale niechętnie dzielą smutek i

ubóstwo.

- Na błędach człowiek uczy się rozumu.

- Na początku był chaos.

- Największym skarbem człowieka jest powściągliwy język, a największa

przyjemność to posługiwanie się nim z umiarem.

- Nie praca jest hańbą, ale próżnowanie.

- Po szkodzie nawet i głupiec jest mądry.

6. PODSUMOWANIE

W mojej pracy starałam się przybliżyć życie oraz twórczość starożytnego poety

i aojda Hezjoda. Z trzech prac jakie przytoczyłam, czyli „Narodzin bogów”,

które były najdawniejszym zachowanym poemat kosmogonicznym,” Prac

i dni”, pierwszym utworem epiki dydaktycznej, oraz częściowo tylko

autentyczną „Tarczę” jako artystyczny obrazek epicki, można stwierdzić, że

poezja Hezjoda wysławia nie rycerza, na polu walki zyskującego sławę, lecz

człowieka ciężkiej pracy, który uprawiając ziemię, zdobywa dobro

najcenniejsze: codzienny chleb. Opowieści mityczne zawarte w „Narodzinach

bogów” zaczerpnięte z tradycji, nie tylko greckiej, pozwalają rozpoznać

porządek tego świata, chronią przed rozpaczą, umożliwiają dostrzeżenie

w ludzkiej egzystencji momentów przynoszących radość i szczęście. Hezjod to

także początek i natchnienie literatury wieków późniejszych. Grecy uważali

Hezjoda za najwybitniejszego po Homerze epika, a niektórzy z nich skłonni byli

twórczość jego uznawać za cenniejszą od Homerowej ze względu na jej

przesłania moralne, czyli głównie pochwałę nie wojny, lecz pracy.

7. BIBLIOGRAFIA

1.Hezjod ,Narodziny bogów (Theogonia). Prace i dni. Tarcza,

przeł. J.Łanowski, Warszawa 1999.

2. A. Krokiewicz, Moralność Homera i etyka Hezjoda, Warszawa 1959.

3. Mit, [w:] Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Warszawa 1988.

4. Epos[w:] Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Warszawa 1988.