Advanced Series 

Advanced Series GT 

Instrukcja użytkowania 

C6-N GT / C8-N / C8-N GT 

● 

C10-N / C10-N GT 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

1. Wstęp 

 
Gratulujemy  zakupu  teleskopu  Celestron  Advanced  Series  (AST)!  Seria  teleskopów  Advanced,  czyli 
zaawansowanych jest dostępna w wersji standardowej (nie-skomputeryzowanej) i skomputeryzowanej 
-  model  GT.  Teleskopy  te  są  wykonane  z  materiałów  najwyższej  jakości,  aby  zapewnić  stabilność  i 
trwałość.  Wszystko  to  składa  się  na  teleskop,  który  może  dostarczać  przyjemności  przez  całe  życie 
wymagając  tylko  niewielkiego  nakładu  przy  konserwacji.  Co  więcej,  Twój  teleskop  Celestron  jest 
uniwersalny - będzie rósł w miarę jak będą rosnąć Twoje zainteresowania. 
 
Seria  Advanced  GT  bierze  swój  początek  w  nowej  generacji  automatycznych,  skomputeryzowanych 
teleskopów.  Seria  Celestron  GT  kontynuuje  tą  chwalebną  tradycję  łącząc  optykę  o  dużej  aperturze  z 
zaawansowaniem i łatwością użycia naszego skomputeryzowanego montażu Go To. 
 
Jeśli  jesteś  nowy  w  astronomii,  być  może  zechcesz  zacząć  od  wbudowanej  funkcji  Sky  Tour,  która 
każe teleskopom znaleźć najciekawsze obiekty na niebie i automatycznie przewija do każdego z nich. 
A  jeśli  jesteś  doświadczonym  amatorem,  na  pewno  docenisz  bogatą  bazę  ponad  40000  obiektów, 
zawierającą  spersonalizowane  listy  najlepszych  obiektów  deep  sky,  jasnych  gwiazd  podwójnych  i 
zmiennych.  Bez  względu  na  to,  na  jakim  poziomie  zaczynasz,  teleskopy  Advanced  Series  odsłonią 
przed Tobą i Twoimi przyjaciółmi wszystkie cuda Wszechświata. 
 
Oto niektóre z wielu standardowych funkcji Advanced GT: 
- w pełni wewnętrzne kodery optyczne do lokalizacji pozycji 
- ergonomicznie zaprojektowany montaż, który da się rozłożyć na zwarte i przenośne części 
- zakresy dla filtrów nakładanych na bazę pozwalające tworzyć spersonalizowane listy obiektów 
- przechowywanie programowalnych obiektów określonych przez użytkownika 
 
oraz wiele innych funkcji zapewniających wysokie osiągi! 
 
Luksusowe  funkcje  AST  łączą  się  z  legendarnym  systemem  optycznym  Newton’a,  aby  dać 
miłośnikom  astronomii  najbardziej  zaawansowane  i  łatwe  w  użyciu  teleskopy  z  dostępnych  na 
współczesnym rynku. 
 
Poświęć  trochę  czasu  na  przejrzenie  tej  instrukcji  zanim  wyruszysz  w  swoją  podróż  po 
Wszechświecie.  Zanim  oswoisz  się  ze  swoim  teleskopem  może  upłynąć  kilka  sesji  obserwacyjnych 
tak, więc powinieneś trzymać tą instrukcję pod ręką aż w pełni opanujesz obsługę swojego teleskopu. 
Pilot  od  Advanced  GT  ma  wbudowane  polecenia,  aby  poprowadzić  Cię  przez  wszystkie  procedury 
wyrównywania  potrzebne  do  tego,  aby  przygotować  i  uruchomić  teleskop  w  ciągu  zaledwie  minut. 
Używaj  tej  instrukcji  w  połączeniu  z  poleceniami  pokazującymi  się  na  ekranie  pilota.  Instrukcja 
podaje dokładne informacje na temat każdego kroku jak również potrzebny materiał odniesienia oraz 
pomocne  wskazówki,  które  zagwarantują,  że  Twoje  obserwacje  będą  tak  łatwe  i  przyjemne  jak  to 
tylko możliwe. 
 
Twój teleskop jest zaprojektowany tak, aby dać Ci mnóstwo zabawy i satysfakcjonujących obserwacji. 
Niemniej  jednak  należy  wziąć  pod  uwagę  kilka  rzeczy  zanim  użyjesz  swojego  teleskopu,  które 
pozwolą zapewnić Ci bezpieczeństwo i ochronić Twój sprzęt. 
Uwaga! 
 
- Nigdy nie patrz bezpośrednio na Słońce gołym okiem ani przez teleskop (chyba, że masz właściwy 
filtr słoneczny). Inaczej spowodujesz trwałe i nieodwracalne uszkodzenie wzroku. 
-  Nigdy  nie  używaj  swojego  teleskopu  do  rzutowania  obrazu  Słońca  na  jakąkolwiek  powierzchnię. 
Nagromadzenie ciepła wewnątrz może uszkodzić teleskop i wszelkie zamocowane do niego akcesoria. 
-  Nigdy  nie  używaj  filtra  słonecznego  zakładanego  na  okular  ani  klina  Herschela.  Nagromadzenie 
ciepła  wewnątrz  niego  może  spowodować,  że  kiedyś  urządzenia  w  nim  pękną  pozwalając,  aby 
nieprzefiltrowane światło słoneczne dostało się do oka. 
Nigdy nie zostawiaj teleskopu bez opieki, bez względu na to czy w pobliżu są dzieci czy też dorośli, 
którzy mogą nie być zaznajomieni z właściwymi procedurami obsługi Twojego teleskopu. 
 
 
 

Rys. 1-1 Teleskop Newtona - Advanced Series (pokazano C8-N) 

 

 
1. szukacz 
2. obejma szukacza 
3. okular 
4. focuser 
5. pierścienie na tubus 
6. dźwignia regulacji wysokości 

7. stalowy trójnóg 2" 
8. centralny łącznik nóg/stolik na akcesoria 
9. przeciwwagi 
10. trzon przeciwwag 
11. wsuwany pręt "jaskółczy ogon" 
12. tubus 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

5 

6 

2 

3 

4 

7 

8 

9 

10 

11 

12 

1 

Rys. 1-2 - Teleskop Newtona - Advanced Series GT (pokazano C8-NGT) 

 

 
1. szukacz 
2. obejma szukacza 
3. okular 
4. focuser 
5. pierścienie na tubus 
6. dźwignia regulacji wysokości 
7. stalowy trójnóg 2" 
8. centralny łącznik nóg trójnoga / tacka 
akcesoriów 

9. przeciwwagi 
10. trzon przeciwwag 
11. wsuwany pręt "jaskółczy ogon" 
12. tubus 
13. pilot 
14. napęd w rektascensji / panel kontrolny 
15. silnik napędu w deklinacji 

 
PANEL KONTROLNY 
 
A. Port ręcznego sterowania 
B. Port silnika deklinacji 
C. Port autoguidera 

D. Gniazdo wyjścia 12 V 
E. Włącznik 

 

2

3

4

5

6

13 

7

8

9

10 

14 

15 

11 

12 

D 

C 

B 

A 

E 

2. Składanie 

 
Ten  rozdział  zawiera  instrukcje  składania  Twojego  teleskopu  Celestron  AST.  Za  pierwszym  razem 
należy  go  składać  w  domu,  aby  można  było  łatwo  zidentyfikować  różne  części  i  zaznajomić  się  z 
właściwą procedurą zanim spróbujesz ją przeprowadzić na dworze. 
 
                                  31061 / 31062                                   11047 / 11048 
                                   C8-N                                                 C10-N 
ś

rednica                     200mm (8.0") reflektor                     254mm (10") reflektor 

ługość ogniskowej     1000mm F/5 Parabola                      1200mm F/4.7 Parabola 
okular                         20mm - 1.25" (50x)                          20mm - 1.25" (60x) 
szukacz                      9x50                                                   9x50 
montaż                       CG-5 paralaktyczny                          CG-5 paralaktyczny 
trójnóg                       2" stal nierdzewna                              2" stal nierdzewna                                 
oprogramowanie        The Sky poziom 1                             The Sky poziom 1 
przeciwwaga              2 szt 11 funtów                                  3 szt 11 funtów 
 
Rozstawianie trójnoga 
 
Trójnóg CG-5 jest wyposażony w centralny łącznik wykonany w całości z metalu będący jednocześnie 
tacką na akcesoria, przez co ma oparcie stabilne jak skała. Trójnóg jest dostarczany razem z metalową 
płytą,  zwaną  głowicą  trójnogu,  która  utrzymuje  nogi  razem  na  górze.  Dodatkowo  jest  tam  centralny 
pręt, który rozciąga się w dół od głowicy trójnogu i służy do mocowania montażu paralaktycznego do 
trójnogu. Aby rozstawić trójnóg: 
 
1.  Ustaw  trójnóg  pionowo  i  rozciągaj  jego  nogi  aż  będą  rozłożone  na  pełną  długość.  Trójnóg  będzie 
teraz stał sam bez podtrzymywania. Gdy już jest ustawiony, możesz wyregulować jego wysokość. 
2. Poluzuj dźwignię na blokadzie nogi tak, aby można było dostosować długość nogi.  
3.  Wysuwaj  środkową  część  nogi  trójnogu  w  kierunku  od  głowicy  aż  znajdzie  się  na  pożądanej 
wysokości. 
4. Dociśnij dźwignie na każdej z blokad, aby utrzymywały nogi na miejscu. 

 

Rys. 2-3 
1. Śruby regulacji w azymucie  
2. Głowica trójnogu 
3. Gałka mocowania 

1

2

3

4

5

4. Montaż paralaktyczny 
5. Kołek wyrównywania 
 
Mocowanie montażu paralaktycznego 
 
Montaż  paralaktyczny  pozwala  Ci  pochylić  oś  obrotu  teleskopu  tak  abyś  mógł  śledzić  gwiazdy  w 
miarę jak poruszają się po niebie. CG-5 to niemiecki montaż równikowy, który mocuje się do głowicy 
trójnogu.  Z  boku  głowicy  trójnogu  jest  metalowy  kołek  wyrównywania  do  wyrównywania  montażu. 
Ta  strona  trójnogu  ma  być  skierowana  na  północ,  gdy  ustawiamy  go  do  sesji  obserwacji 
astronomicznych. Aby zamocować głowicę paralaktyczną: 
 
1. Znajdź śruby regulacji azymutu na montażu paralaktycznym 
2. Wycofaj śruby tak, aby nie sięgały do wnętrza obudowy azymutu na montażu. NIE wyciągaj 
całkowicie śrub, bo będą potem potrzebne do nastawiania na oś biegunową. 
3. Przytrzymaj montaż paralaktyczny nad głowicą trójnoga tak, aby obudowa azymutu znalazła się nad 
metalowym kołkiem. 
4. Umieść montaż paralaktyczny na głowicy trójnogu tak, aby załapały. 
5. Dokręć gałkę (przymocowaną do centralnego pręta) na spodzie głowicy trójnogu, aby utrzymać 
montaż paralaktyczny stabilnie na miejscu. 
 
Mocowanie centralnego łącznika nóg 
 
1. Nasuń tackę akcesoriów na centralny pręt tak, aby każde z jej ramion naciskało od wewnątrz na 
nogi trójnogu. 
2. Nakręć gałkę tacki akcesoriów na centralny pręt i dociśnij. 
 
Instalowanie trzonu przeciwwag 
 
Aby można było prawidłowo zbalansować teleskop, jest on dostarczany z prętem przeciwwag i co 
najmniej jedną przeciwwagą (zależnie od modelu). Aby zainstalować pręt przeciwwag: 
 
1. Znajdź otwór w montażu paralaktycznym na osi DEC 
2. Wkręcaj pręt przeciwwag do otworu aż będzie tam mocno siedział. 
3. Całkowicie dokręć blokadę trzonu przeciwwag aby zwiększyć stabilność oparcia (zob. rys. 2-5) 
 
Gdy już trzon będzie trzymał się na miejscu, będziesz gotowy do zamocowania przeciwwagi. 
Rys. 2-4 

 

1. Gałka mocowania 

4

1

2

3

2. Centralny trzon 
3. Tacka akcesoriów 
4. Gałka tacki akcesoriów 
 
Ponieważ  w pełni  zmontowany teleskop  może być  dość  ciężki, ustaw  montaż tak, aby  oś biegunowa 
była skierowana na północ zanim założysz tubus i przeciwwagi. To sprawi, że procedura nastawiania 
na oś biegunową będzie dużo łatwiejsza. 
 
Instalowanie przeciwwagi 
 
Zależnie od tego, jaki model teleskopu AST posiadasz, dostaniesz dwie albo trzy przeciwwagi. Aby je 
zainstalować: 
1. Ustaw montaż tak, aby pręt przeciwwag był skierowany w stronę gruntu. 
2. Wyjmij śrubę zabezpieczającą przeciwwagę na końcu pręta (czyli po przeciwnej stronie niż ten, 
który mocuje się do montażu). 
3. Poluzuj śrubę blokującą z boku przeciwwagi. 
4. Nasuń przeciwwagę na trzon (zob. rys. 205). 
5. Dokręć śrubę blokującą z boku ciężarka, aby utrzymać przeciwwagę na miejscu. 
6. Załóż z powrotem śrubę zabezpieczającą przeciwwagę. 
 

 

Rys. 2-5 

1.

  Nit blokujący trzon przeciwwagi 

2.

  Trzon przeciwwagi 

3.

  Śruba blokująca 

4.

  Przeciwwaga 

5.

  Śruba zabezpieczająca 

 
Mocowanie uchwytu pilota (tylko w modelach Advanced GT) 
 
Teleskopy  Advanced  GT  są  dostarczane  z  uchwytem,  w  którym  umieszcza  się  pilot  zdalnego 
sterowania.  Uchwyt  jest  złożony  z  dwóch  części:  klamry  na  nogę,  która  zaskakuje  wokół  nogi 
trójnogu oraz samego uchwytu, który mocuje się do klamry. Aby zamocować uchwyt pilota: 
 
1. Przyłóż klamrę do jednej z nóg trójnogu i mocno naciśnij aż zaskoczy ona wokół nogi. 
2. Wsuwaj tył uchwytu pilota do kanaliku z przodu klamry (zob. rys. 2-6) aż zaskoczy na miejscu. 
 
 
 
 
 
 

1

2

3

4

5

Rys. 2-6 

 

 
Mocowanie pokręteł mikroruchów (tylko w modelach nie-GT) 
 
Teleskopy  Advanced  Series  (nie-GT)  są  wyposażone  w  dwa  pokrętła  mikroruchów,  które  pozwalają 
wykonywać  dokładną  regulację  przy  nakierowywaniu  teleskopu,  zarówno  w  rektascensji  jak  i 
deklinacji. Aby zainstalować pokrętła: 
 
1. Znajdź osłonę z twardego plastiku pod trzonami RA. 
2. Zdejmij jeden z dwóch owalnych przywieszek lekko pociągając. 
3. Zrównaj płaską część po wewnętrznej stronie pokrętła mikroruchów RA z płaską częścią na trzonie 
RA (zob. rys. 2-7). 
4. Nasuń pokrętło mikroruchów RA na trzon RA. Pokrętło dopasowuje się na zasadzie naprężenia, tak 
więc nasunięcie go wystarczy aby trzymało się na miejscu. Tak jak wspomnieliśmy powyżej, są  dwa 
trzony RA, po jednym z każdej strony montażu. Nie ma znaczenia, którego trzonu będziesz używał, bo 
oba  działają  tak  samo.  Możesz  używać  tego,  który  będzie  dla  Ciebie  wygodniejszy.  Jeśli  po  kilku 
sesjach obserwacyjnych przekonasz się, że pokrętło mikroruchów RA jest łatwiej dostępne po drugiej 
stronie, pociągnij mocno, aby zdjąć pokrętło a następnie zainstaluj je po przeciwnej stronie. 
5. Pokrętło mikroruchów DEC zakłada się w ten sam sposób jak pokrętło RA. Trzon, na który zakłada 
się pokrętło mikroruchów DEC znajduje się na górze montażu, tuż poniżej platformy mocowania 
teleskopu. I znów możesz wybierać spośród dwóch trzonów. Użyj tego, który jest akurat skierowany 
w stronę gruntu. Przez to będzie go łatwiej dosięgnąć jednocześnie patrząc przez teleskop - a ma to 
dość duże znacznie, gdy obserwujesz. 
Rys. 2-7 

 

Uchwyt pilota 

klamra na nogę 

Platforma mocowania 
teleskopu 

pokrętło mikroruchów 
deklinacji 

trzon RA 

pokrętło 
mikroruchów RA 

Mocowanie tubusa teleskopu do montażu 
 
Teleskop  łączy  się  z  montażem  za  pośrednictwem  wsuwanego  pręta  typu  jaskółczy  ogon,  który  jest 
mocowany  wzdłuż  dolnej  części  tubusa  teleskopu.  Zanim  zamocujesz  tubus,  upewnij  się  że  gałki 
zaciskowe  deklinacji  i  rektascensji  są  dokręcone.  Dzięki  temu  będziesz  miał  pewność,  że  montaż 
nie przesunie się nagle podczas mocowania teleskopu. Aby zamocować tubus teleskopu: 
 
(dla użytkowników GT!) 
 
Aby  skomputeryzowany  montaż  GT  działał  prawidłowo,  przed  zainstalowaniem  tubusa  należy  tak 
ustawić  platformę  mocowania,  aby  były  ze  sobą  wyrównane  znaczniki  wskaźników  deklinacji 
(Declination Index Marks) - zob. rys. 2-8. 
 
Rys. 2-8 

 

1. Znajdź wspornik mocujący w pudle, które zawierało głowicę montażu paralaktycznego. 
2. Doczep wspornik mocujący do pierścieni na tubus tak, aby stożkowaty (zwężony) koniec znalazł się 
po przeciwnej stronie niż spód pierścieni na tubus. 
3. Poluzuj pokrętło z boku montażu CG-5. 
4. Wsuń wspornik mocujący, przyczepiony do spodniej strony pierścieni tubusa, do wnęki na szczycie 
platformy mocowania (zob. rys. 2-9). 
5. Dokręć śrubę mocowania teleskopu w montażu CG-5, aby utrzymać teleskop na miejscu. 
6. Ręcznie dokręcaj śrubę zabezpieczającą platformy mocowania aż jej koniec dotknie boku 
wspornika mocującego. 
 
UWAGA! Nigdy nie poluzowuj żadnych pokręteł na tubusie teleskopu ani na montażu. Poza tym 
upewnij  się,  że  otwarty  koniec  teleskopu  jest  zawsze  skierowany  w  kierunku  przeciwnym 
względem gruntu. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Znaczniki 
wskaźników 
deklinacji 

Rys. 2-9 

 

Instalowanie szukacza 
 
Aby zainstalować szukacz na teleskopie musisz najpierw włożyć go do obejmy. Z przodu tubusa, obok 
pokręteł ostrości, jest mała obejma ze śrubą nastawną. To właśnie tu mocuje się uchwyt szukacza. Aby 
zainstalować szukacz: 
 
1. Nasuń gumowy pierścień na koniec szukacza po stronie okularu i przesuń o 2/3 jego długości. 
2. Wsuwaj koniec szukacza tak daleko aż pierścień będzie ciasno ściśnięty między szukaczem i 
wewnętrzną stroną obejmy. 
3. Dokręcaj śruby regulacyjne aż zetkną się z korpusem szukacza. 
4. Znajdź uchwyt mocujący blisko przedniego (otwartego) końca teleskopu. 
5. Poluzuj śrubę nastawną na uchwycie mocującym w teleskopie. 
6. Wsuń obejmę szukacza (połączoną już z szukaczem) do uchwytu mocującego w teleskopie. 
7. Obejmę szukacza wsuwa się od tyłu. Szukacz powinien być ustawiony w taki sposób, aby soczewka 
obiektywu była skierowana w stronę przedniego (otwartego) końca teleskopu. 
8. Dokręć śrubę nastawną na uchwycie mocującym, aby utrzymać szukacz na miejscu. 
 
Aby zasięgnąć informacji na temat wyrównywania szukacza, zobacz rozdział Podstawy obsługi 
teleskopu

 w niniejszej instrukcji. 

 
Rys. 2-10 
 

 

 

Obejmy na tubus 

wspornik mocujący 

platforma mocowania 

ś

ruba mocowania teleskopu 

Montaż 
szukacza 

Mocowanie 
szukacza 

Ś

ruba 

blokująca 

szukacz 

Zakładanie okularów 
 
Okular  to  element  optyczny,  który  powiększa  obraz  ogniskowany  przez  teleskop.  Bez  okularu  nie 
byłoby  możliwe  wizualne  użytkowanie  teleskopu.  Okular  zakłada  się  bezpośrednio  do  uchwytu 
okularowego. Aby założyć okular: 
 
1. Poluzuj śrubę nastawną na uchwycie okularowym tak, aby nie przesłaniała wewnętrznej średnicy 
uchwytu okularowego. 
2. Wsuń chromowaną część okularu do uchwytu okularowego. 
3. Dokręć śrubę nastawną, aby przytrzymać okular na miejscu. 
 
Rys. 2-11 
 

 

Aby wyjąć okular, poluzuj śrubę nastawną na uchwycie okularowym i wysuń okular. Możesz zamiast 
niego włożyć teraz inny. 
 
Okulary  zwykle  są  opisywane  przez  ich  długość  ogniskowej  oraz  średnicę  cylindra.  Długość 
ogniskowej każdego okularu jest nadrukowana na cylindrze okularu. Im większa długość ogniskowej 
(czyli  im  większa  liczba)  tym  mniejsze  jest  powiększenie  okularu  a  im  krótsza  długość  ogniskowej 
(czyli  im  mniejsza  liczba)  tym  wyższe  powiększenie.  Ogólnie  rzecz  biorąc  podczas  obserwacji 
będziesz używał niskich do umiarkowanych powiększeń. 
Twój  teleskop  może  wykorzystywać  okulary  o  średnicy  cylindra  zarówno  1  i  1/4"  jak  i  2".  Aby 
używać okularu 2", należy najpierw wyjąć adapter do okularów 1 i 1/4" i zamienić go na dołączony do 
zestawu  adapter  okularów  2".  Aby  to  zrobić,  po  prostu  poluzuj  dwie  chromowane  śruby  motylkowe 
rozmieszczone  wokół  cylindra  focusera  (zob.  rys.  2-12)  i  wyjmij  adapter  1  i  1/4".  Gdy  to  zrobisz, 
możesz  wsunąć  adapter 2" bezpośrednio  do  cylindra  focusera i  zabezpieczyć za pomocą  dwóch śrub 
motylkowych. 
 
Rys. 2-12 

 

okular 

Uchwyt 
okularowy 

część 
chromowan
a 

Adapter okularów 2" 

Balansowanie montażu w rektascensji 
 
Aby  wyeliminować  niepożądane  naprężenia  montażu,  teleskop  należy  odpowiednio  zbalansować 
wokół  osi  biegunowej.  Odpowiednie  zbalansowanie  jest  kluczowe  dla  dokładnego  śledzenia.  Aby 
zbalansować montaż: 
 

1.  Poluzuj  blokadę  w  rektascensji  (rys.  2-16)  i  przechyl  teleskop  na  jedną  stronę  montażu 

(upewnij się, że śruba  uchwytu  mocującego jest  dokręcona). Pręt przeciwwagi rozciągnie się 
poziomo po przeciwnej stronie montażu (zob. rys. 2-13). 

2.  Puść teleskop - STOPNIOWO - aby sprawdzić, w którą stronę zacznie się „zataczać" 
3.  Poluzuj śrubę nastawną na przeciwwadze. 
4.  Przesuń przeciwwagę do miejsca gdzie zrównoważy teleskop (czyli doprowadź do sytuacji że 

teleskop pozostanie stacjonarny gdy blokady rektascensji są zwolnione). 

5.  Dokręć śrubę nastawną, aby utrzymać przeciwwagę (lub przeciwwagi) na miejscu. 

 
Są  to  ogólne  wskazówki  na  temat  balansowania,  które  pozwolą  zredukować  niepożądane 
naprężenia  montażu.  Podczas  wykonywania  astrofotografii  procedurę  balansowania  należy 
przeprowadzić dla konkretnego obszaru, na który jest wycelowany teleskop. 
 
Balansowanie teleskopu w deklinacji] 
Teleskop należy także zbalansować w osi deklinacji, aby zapobiec wszelkim nagłym ruchom, gdy 
gałka blokady w deklinacji (rys. 2-16) jest zwalniana. Aby zbalansować teleskop w deklinacji: 

1.  Zwolnij blokadę rektascensji i obróć teleskop tak, aby znalazł się po jednej stronie montażu 

(czyli tak jak opisano w poprzednim rozdziale na temat balansowania montażu w 
rektascensji"). 

2.  Dokręć blokadę w rektascensji, aby utrzymać teleskop na miejscu. 
3.  Zwolnij blokadę w deklinacji i obracaj teleskopem aż tubus będzie ustawiony równolegle 

względem gruntu (zob. rys. 2-14). 

4.  Puść tubus - STOPNIOWO - aby sprawdzić, w którą stronę obróci się wokół osi deklinacji. 

ALE NIE PUSZCZAJ TUBUSA CAŁKOWICIE! 

5.  Poluzuj śruby, które utrzymują teleskop wewnątrz pierścieni mocujących i przesuwaj teleskop 

do przodu lub do tyłu aż będzie pozostawał na miejscu, gdy jest zwolniona blokada deklinacji. 
NIE puszczaj tubusa, podczas gdy jest poluzowana gałka na platformie mocowania. 

6.  Dokręć mocno śruby na pierścieniach tubusa teleskopu, aby utrzymać go na miejscu. 

Podobnie  jak  w  przypadku  balansowania  w  rektascensji,  są  to  ogólne  wskazówki  na  temat 
balansowania,  które  pozwolą  zredukować  niepożądane  naprężenia  montażu.  Podczas 
wykonywania  astrofotografii  procedurę  balansowania  należy  przeprowadzić  dla  konkretnego 
obszaru, na który jest wycelowany teleskop. 
 
Rys. 2-13, Rys. 2-14 

 

 

 

Regulowanie montażu 
 
Aby napęd zegarowy  mógł dokładnie  śledzić oś  obrotu teleskopu  musi być  równoległa  do osi  obrotu 
Ziemi  -  proces  ustawiania  tego  nazywamy  nastawianiem  na  oś  biegunową.  NIE  robi  się  tego 
przesuwając  teleskop  w  rektascensji  lub  deklinacji,  ale  regulując  położenie  montażu  w  pionie,  czyli 
względem  wysokości  oraz  w  poziomie,  czyli  względem  azymutu.  Ten  rozdział  omawia  po  prostu 
prawidłowe poruszanie teleskopem podczas procedury nastawiania na oś biegunową. Sama procedura 
nastawiania,  czyli  ustawiania  osi  obrotu  teleskopu  równolegle  do  osi  obrotu  Ziemi,  jest  opisana  w 
dalszej części tej instrukcji w rozdziale "Nastawianie na oś biegunową". 
 
Regulacja wysokości montażu 
 
-  Aby  zwiększyć  szerokość  geograficzną  osi  biegunowej,  dokręć  tylną  śrubę  regulacji  szerokości  i 
poluzuj śrubę przednią (jeśli to konieczne). 
-  Aby zmniejszyć szerokość geograficzną osi biegunowej, dokręć przednią śrubę regulacji szerokości 
(pod trzonem przeciwwag) i poluzuj śrubę przednią (jeśli to konieczne). 
 
Regulacja szerokości geograficznej w montażu CG-5 ma zakres od około 30 aż do 60 stopni. 
 
Najlepiej  zawsze  robić  ostateczne  poprawki  regulacji  wysokości  poruszając  montażem  w  kierunku 
przeciwnym  do  siły  grawitacji  (czyli  używając  tylnej  śruby  regulacji  szerokości  geograficznej  aby 
unieść  montaż). Aby to zrobić powinieneś poluzować  obie  śruby  regulacji szerokości  geograficznej i 
ręcznie pchnąć w dół przednią część montażu w dół tak daleko jak tylko się da. Następnie dokręć tylną 
ś

rubę nastawną, aby unieść montaż na żądaną wysokość. 

 
Rys. 2-15 

 

1.

  Tylna śruba regulacji szerokości geograficznej 

2.

  Przednia śruba regulacji szerokości geograficznej 

3.

  Pokrętła regulacji w azymucie 

Użytkownicy  Advanced GT  mogą sobie pomóc  całkowicie  wyjmując przednią śrubę. To pozwoli  na 
ustawianie montażu na niższe wysokości przy jednoczesnym uniknięciu przypadków, gdy śruba styka 
się  z  układem  napędu  w  RA.  Aby  wyjąć  śrubę,  najpierw  użyj  tylnej  śruby,  aby  unieść  głowicę 
montażu  całkiem  do góry. Następnie  całkowicie  wyciągnij przednią śrubę. Teraz powinieneś już być 
w  stanie  ręcznie  całkowicie  przesunąć  głowicę  montażu  aż  do  najmniejszej  wysokości.  Teraz, 
używając tylko tylnej śruby, unieś montaż na pożądaną wysokość. 
 
Regulacja montażu w azymucie 
 
Dla dokonywania drobnych poprawek po prostu chwyć teleskop i trójnóg i przesuń je. Natomiast, aby 
dokonać drobnych regulacji w azymucie: 
1.  Obracaj  pokrętła  regulacji  w  azymucie  umieszczone  po  obu  stronach  obudowy  azymutalnej  (zob. 
rys. 2-15). Stojąc za teleskopem zobaczysz pokrętła z przodu montażu. 

1

2

3

 
- obracanie prawego pokrętła zgodnie z ruchem wskazówek zegara przesuwa montaż na prawo. 
- obracanie lewego pokrętła zgodnie z ruchem wskazówek zegara przesuwa montaż na lewo. 
 
Obie  śruby  wywierają  nacisk  na  kołek  w  głowicy  trójnogu,  co  oznacza,  że  być  może  trzeba  będzie 
poluzować  jedną śrubę  dokręcając jednocześnie drugą. Być  może trzeba będzie też lekko poluzować 
ś

rubę, która przytrzymuje montaż paralaktyczny przy trójnogu. 

 
Pamiętaj, że regulacja montażu jest przeprowadzana wyłącznie podczas nastawiania na oś biegunową. 
Gdy już zostanie  to  zrobione,  NIE  należy przesuwać  montażu. Nakierowywanie teleskopu  wykonuje 
się  poruszając  montażem  w  rektascensji  i  deklinacji  tak  jak  to  opisano  we  wcześniejszej  części  tej 
instrukcji. 
 
Podłączanie przewodu deklinacji (tylko w modelach GT) 
 
Montaż  Advanced  Series  jest  dostarczany  z  przewodem  deklinacji,  który  łączy  elektroniczny  panel 
silnika RA z silnikiem napędu Dec. Aby podłączyć przewód: 
 
Znajdź przewód  deklinacji i podłącz jeden jego  koniec do portu w panelu elektroniki z napisem DEC 
Port

 a drugi koniec podłącz do portu znajdującego się na napędzie deklinacji (zob. rys. 2-16). 

 
Rys. 2-16 

 

 
1.

  Blokada deklinacji, blokada RA 

2.

  Port wyjściowy przewodu deklinacji 

3.

  Wejście zasilania 12V 

4.

  Włącznik 

5.

  Port wejściowy przewodu deklinacji 

 
Zasilanie teleskopu 
 
Advanced  GT  można  zasilać  z  dołączonego  adaptera  do  akumulatora  samochodowego  albo 
opcjonalnego  adaptera  12v  prądu  stałego.  Używaj  wyłącznie  adapterów  dostarczanych  przez 
Celestrona. Używanie jakiegokolwiek innego adaptera może uszkodzić elektronikę albo spowodować 
nieprawidłowe działanie teleskopu i stracisz przez to gwarancję producenta. 
 

1

5

2

3

4

1. Aby zasilać teleskop z adaptera  do  akumulatora samochodowego  (albo opcjonalnego adaptera 12v 
prądu  zmiennego)  po  prostu  podłącz  okrągłą  wtyczkę  do  wyjścia  12v  na  panelu  elektroniki  a  drugi 
koniec  podłącz  do  gniazda  zapalniczki  w  Twoim  samochodzie  albo  do  przenośnego  zasilacza  (zob. 
Opcjonalne  akcesoria

).  Uwaga:  aby  zapobiec  przypadkowemu  wyciągnięciu  przewodu  zasilania, 

zawiń go wokół uchwytu znajdującego się poniżej wyłącznika. 
2. Włącz zasilanie teleskopu przestawiając na "On" przełącznik znajdujący się na panelu elektroniki. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

 

Pilot ręcznego sterowania teleskopu 

 
Dzięki  automatycznemu  dostępowi  do  ponad  40000  obiektów  i  intuicyjnemu  menu,  nawet 
początkujący  może  opanować  bogactwo  jego  funkcji  w  ciągu  zaledwie  kilku  sesji  obserwacyjnych. 
Poniżej  zamieszczamy  szczegółowy  opis  poszczególnych  części  skomputeryzowanego  ręcznego 
sterowania: 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 3.1 Pilot ręcznego sterowania teleskopu Advanced GT. 

 

1.

  Okienko wyświetlacza ciekłokrystalicznego LCD: ekran posiada dwie linie tekstu po 16 znaków z 

podświetleniem dla wygodnego przeglądania i przewijania tekstu. 

2.

  Wyrównanie: funkcja wykorzystania wybranej gwiazdy lub obiektu do wyrównywania teleskopu. 

3.

  Klawisze kierunkowe: pozwalają na pełną kontrolę ruchów w każdym kierunku. Używaj ich, aby 

przesuwać  teleskop  do  początkowych  gwiazd  wyrównania  albo  do  wyśrodkowania  obiektu  w 
okularze. 

4.

  Klawisze  katalogów:  ręczne  sterowanie  jest  wyposażone  w  klawisze,  które  pozwalają  na 

bezpośredni  dostęp  do  każdego  z 40000 obiektów  zapisanych  w bazie  danych.  Są to  następujące 
katalogi: 

Messier – pełna lista wszystkich obiektów z katalogu Messiera. 
NGC  –  pełna  lista  wszystkich  obiektów  mgławicowych  z  poprawionego  Nowego  Katalogu 
Generalnego. 

Caldwell – zbiór wybranych najciekawszych obiektów z katalogów NGC i IC. 
Planety – wszystkie 8 planet naszego układu oraz Księżyc. 
Gwiazdy – lista najjaśniejszych gwiazd z katalogu SAO. 
Lista  –  dla  szybszego  dostępu  wszystkie  najlepsze  i  najpopularniejsze  obiekty  w  bazie  danych 
Teleskop  zostały  podzielone  na  spersonalizowane  listy  w  oparciu  o  ich  rodzaj  i/lub  powszechnie 
używaną nazwę: 
 
Nazwane gwiazdy - lista powszechnie używanych nazw najjaśniejszych gwiazd na niebie. 
Nazwane obiekty 

- alfabetyczna lista ponad 50 najpopularniejszych obiektów mgławicowych. 

Gwiazdy podwójne -  numeryczno-alfabetyczne  zestawienie  najbardziej  efektownych  wizualnie 
podwójnych, potrójnych i poczwórnych gwiazd na niebie. 
Gwiazdy zmienne  

Lista  wybranych  najjaśniejszych  gwiazd  zmiennych  o  najkrótszym  okresie 

zmian jasności. 
Asteryzmy 

Unikalna lista najbardziej rzucających się w oczy małych „wzorków” z gwiazd. 

 
5.

  Info: Wyświetla współrzędne i przydatne informacje o obiektach wybranych z bazy danych. 

6.

  Wycieczka:  Włącza  tryb  wycieczkowy,  w  którym  są  wyszukiwane  najlepsze  obiekty  na  dany 

dzień i godzinę a następnie teleskop jest automatycznie na nie nakierowywany. 

7.

  Enter: Wciśnięcie Enter pozwala wybierać funkcje oraz akceptować wprowadzone parametry. 

8.

  Cofnij:  Cofnięcie  pozwoli  ci  wyjść  aktualnego  menu  i  wyświetlić  poprzedni  poziom  menu. 

Wciśnij „cofnij” wiele razy, aby wrócić do głównego menu albo usunąć dane wprowadzone przez 
pomyłkę. 

9.

  Menu: Wyświetla funkcji ustawień i użytkowych takich jak tempo śledzenia, obiekty użytkownika 

i wiele innych. 

10.

 Klawisze  przewijania:  Używane,  aby  przewijać  w  górę  i  w  dół  w  obrębie  list  menu.  Jeśli 

wyświetlone  menu  zawiera  podmenu,  to  po  prawej  stronie  wyświetlacza  pojawi  się  podwójna 
strzałka. Submenu także możesz przewijać za pomocą tych klawiszy. 

11.

 Tempo:  Natychmiast  zmienia  prędkość  obrotu  silniczków  uruchamianych  przez  naciśnięcie 

klawiszy kierunku. 

12.

 Złącze RS-232: Pozwala komunikować się z komputerem i zdalnie sterować teleskopem. 

 
Funkcje pilota 
 
Ten  rozdział  opisuje  podstawowe  procedury  stosowane  w  obsłudze  teleskopu  serii  GT.  Są  one 
pogrupowane  w  trzy  kategorie:  wyrównanie,  ustawienia  i  narzędzia.  Część  na  temat  wyrównania 
mówi o wstępnym wyrównaniu teleskopu, jak również o odnajdywaniu obiektów na niebie. W części 
o ustawieniach jest omówione zmienianie parametrów takich, jak tryb śledzenia oraz tempo śledzenia. 
Wreszcie  ostatnia  część  omawia  wszystkie  funkcje  użytkowe  takie,  jak  limity  przewijania,  limity 
filtrów bazy danych czy kompensacja luzów. 
 
Procedury wyrównywania 
 
Aby  teleskop  mógł  się  dokładnie  nastawiać  na  wybrane  obiekty  na  niebie  trzeba  go  najpierw 
wyrównać  względem  dwóch  znanych  pozycji  (gwiazd)  na  niebie.  Dzięki  tym  informacjom  teleskop 
może stworzyć model nieba, z którego będzie korzystać, aby zlokalizować dowolny obiekt o znanych 
współrzędnych. Istnieje wiele sposobów wyrównywania teleskopu zależnie od tego, jakich informacji 
może  udzielić użytkownik. Przy automatycznym wyrównywaniu „Auto Align” teleskop wybiera trzy 
gwiazdy  po  wprowadzeniu  informacji  o  dacie  i  położeniu  miejsca  obserwacji.  Wyrównanie  przy 
użyciu  trzech  gwiazd  „Auto  Three  Star  Align”  jest  podobne  do  automatycznego  wyrównania 
pozwala  jednak  użytkownikowi  samodzielnie  wybrać  trzy  gwiazdy  wyrównywania.  Przy  szybkim 
wyrównywaniu  „Quick  Align”  zostaniesz  poproszony  o  wprowadzenie  tych  samych  informacji,  co 
przy  automatycznym.  Jednak  zamiast  przewijać  do  gwiazd  w  celu  wyśrodkowania  i  wyrównania, 
teleskop  omija  ten  krok  i  po  prostu  tworzy  model  nieba  na  podstawie  dostarczonych  informacji.  I 
wreszcie  funkcja  „Przywoływania  ostatniego  wyrównania”  „Last  Alignment”  zapisuje  dane 
ostatniego wyrównania oraz pozycje teleskopu w momencie wyłączenia. Jest to dobre zabezpieczenie 

w  przypadkach  na  zaniku  napięcia  w  sieci  zasilającej.  Każdą  z  metod  wyrównywania  szczegółowo 
omawiamy poniżej. 

 

Uruchomienie 
 
Przed rozpoczęciem wyrównywania jakąkolwiek metodą 
najpierw  należy  ustawić  osie  montażu  w  taki  sposób, 
aby  znaczniki  zarówno  osi  deklinacji,  jak  i  rektascensji 
były  zrównane  (patrz  rys.  2.8.).  Każda  oś  ma  teraz  do 
pokonania  w  obu  kierunkach  taką  samą  drogę.  Po 
ustawieniu  znaczników  pilot  wyświetli  informacje  o 
ostatnio  zapisanej  dacie  i  czasie  obserwacji.  Po 
włączeniu zasilania: 
 
1. Naciśnij „Enter”, aby rozpocząć proces wyrównania. 
 
2. Teleskop poprosi Cię o zrównanie znaczników na obu 
osiach.  Można  tego  dokonać  ręcznie  lub  za  pomocą 
klawiszy  pilota  (patrz  rys.  2.8.).  Po  ustawieniu  naciśnij 
„Enter”. 
 
3.  Pilot  wyświetli  ostatnio  wprowadzone  informacje  o 
czasie, dacie, strefie czasowej oraz szerokości i długości 
geograficznej miejsca obserwacji. 
 
   ● użyj klawiszy „góra-dół” (10), aby przejrzeć bieżące 
ustawienia, 
   ●  naciśnij  „Enter”,  by  zaakceptować  bieżące 
ustawienia, 
   ●  naciśnij  „Undo”,  aby  wprowadzić  nowe  dane  o  czasie  i  miejscu.  Na  wyświetlaczu  pojawia  się 
następujące informacje: 
 
Czas  -  Time  –  wprowadź  aktualny  lokalny  czas  dla  swojej  okolicy.  Możesz  wprowadzić  albo  czas 
lokalny (np. 8:00) albo wojskowy (np. 20:00). 
-

  Wybierz PM (po południu) lub AM (przed południem). Jeśli został wprowadzony czas wojskowy, 

ręczne sterowanie pominie ten krok. 

-

  Wybierz między czasem standardowym, a czasem letnim. Używaj klawiszy przewijania „w górę” 

i „w dół”  (10), aby przewijać opcje.  Zajrzyj do mapy  stref czasowych w  dodatku E, aby uzyskać 
więcej informacji. 

-

   

Data – wprowadź miesiąc, dzień i rok twojej sesji obserwacyjnej. 
 
   ●  na  końcu  musisz  wprowadzić  długość  i  szerokość  geograficzną  twojego  stanowiska 
obserwacyjnego.  Skorzystaj  z  tabeli  w  dodatku  C,  aby  ustalić  najbliższą  długość  i  szerokość 
geograficzną  swojego  aktualnego  stanowiska  obserwacyjnego  i  wprowadź  te  dane,  gdy  poprosi  o  to 
ręczne  sterowanie,  wciskając  ENTER  po  każdej  wprowadzonej  pozycji.  Pamiętaj,  aby  wybrać 
„zachód”  dla  długości  w  Ameryce  Północnej  i  „północ”  dla  szerokości  na  półkuli  północnej.  W 
przypadku miast poza USA, właściwa półkula jest podana w zestawieniach zawartych w dodatkach. 
 
4. Wyrównaj teleskop wybierając jedną z metod opisanych w następnych rozdziałach. 
 
Pomocna wskazówka: jeśli do ręcznego sterowania zostały wprowadzone błędne informacje, klawisz 
„cofnij” będzie działać jak klawisz „backspace”  w komputerze pozwalając użytkownikowi ponownie 
wprowadzić informacje. 
 

Kalibracja montażu 
 
Po  zakończeniu  wyrównania  „Auto 
Align”  pilot  wyświetli  informację 
„Calibrating”. 
 
Automatyczna kalibracja jest konie -
czna  do  kalkulacji  i  kompensacji 
„błędu  stożka”  występującego  w 
niemieckich 

montażach 

parala- 

ktycznych. 

„Błąd 

stożka” 

jest 

odchyleniem  wynikającym  z  nie 
prostopadłego 

położenia 

tuby 

optycznej  wobec  osi  deklinacji  oraz 
innych  luzów  np.  przekładni  silnika. 
Teleskop  potrafi  określić  ten  błąd 
wykorzystując 

do 

wyrównania 

gwiazdy  po  obu  stronach  południka 
niebieskiego  (patrz  rys  3.2.).  Luzy 
mechaniki 

można 

korygować 

używając 

do 

wyśrodkowywania 

gwiazd  wyrównania  tylko  klawisza 
„w  górę”  („Up”)  oraz  klawisza  „w 
prawo” („Right”). 

Automatyczne wyrównywanie „Sky Align” 
 
Automatyczne 

wyrównywanie 

„Auto 

Align” 

polega  na  wybraniu  przez  teleskop  trzech  jasnych 
gwiazd  (dwóch  po  jednej  stronie  południka 
niebieskiego  i  jednej  po  drugiej),  na  podstawie 
których  tworzy  model  nieba.  Procedura  przebiega 
następująco: 
 
1.

  Z  menu  wybierz  metodę  „Auto  Align”.  W 

oparciu  o  informacje  o  czasie  i  dacie  teleskop 
automatycznie  nakieruje  się  na  jasna  gwiazdę 
nad horyzontem. 
●

 jeśli z jakiś  powodów  wybrana  gwiazda jest 

niewidoczna  (zasłania  ją  np.  drzewo  lub 
budynek) naciśnij „Undo”, a teleskop wybierze 
kolejną jasną gwiazdę z listy. 

2.

  Gdy  teleskop  będzie  kończyć  przewijanie  do 

pierwszej jasnej  gwiazdy,  wyświetlacz poprosi 
Cię,  abyś  za  pomocą  klawiszy  kierunkowych 
wyśrodkował 

gwiazdę 

w  szukaczu.  Po 

wyśrodkowaniu naciśnij „Enter”. 

3.

  Wyświetlacz  następnie  poinstruuje  Cię,  abyś 

wycentrował gwiazdę w polu widzenia okularu. Po wycentrowaniu naciśnij przycisk „Align”, aby 
teleskop zapisał gwiazdę jako pierwszy obiekt wyrównania. 

4.

  Po  określeniu  pierwszej  gwiazdy  wyrównania  teleskop  natychmiast  nakieruje  się  na  drugą 

gwiazdę  po  tej  samej  stronie  południka  niebieskiego.  Powtórz  całą  procedurę  wyrównania  dla 
drugiej gwiazdy. 

5.

  Trzecią  gwiazdę  wyrównania  teleskop  wybierze  po  przeciwnej  stronie  południka  niebieskiego. 

Tak samo, jak w przypadku poprzednich gwiazd wycentruj trzecią gwiazdę w szukaczu i okularze. 
Po wyśrodkowaniu naciśnij „Enter”. 

6.  Gdy  teleskop  zostanie  wyrównany  na  trzy  gwiazdy,  na  wyświetlaczu  pojawi  się  komunikat 
„Alignment  Successful”  „wyrównanie  udało  się”  i  jesteś  teraz  gotowy  do  odnalezienia  swojego 
pierwszego obiektu.  
Automatyczne  wyrównanie  przy  użyciu  trzech  gwiazd  – 
Auto Three-Star Align 
 
Automatyczne wyrównanie przy użyciu trzech gwiazd – „Auto 
Three-Star  Align”  jest  bardzo  podobne  do  wyrównania  „Auto 
Align”.  Główna  różnica  polega  na  tym,  że  gwiazdy 
wyrównania  wybiera  z  listy  nie  teleskop,  lecz  sam 
użytkownik: 
 
1.

  Z menu wybierz opcję „Auto Three-Star Align”. 

 
2.

  Pilot  wyświetli  propozycje 

pierwszej 

gwiazdy 

wyrównania.  
●

  naciśnij  „Undo”  w  celu  wybrania  innej  gwiazdy  po  tej 

samej stronie południka niebieskiego, 
●

 skorzystaj ze strzałek „góra-dół” w celu przejrzenia całej listy dostępnych obiektów. 

 

3.

  Chcąc zapisać pierwsza gwiazdę wyrównania, której nazwa widnieje na ekranie wciśnij ENTER. 

Teleskop nakieruje się na tą gwiazdę. 

 

Precyzja wyszukiwania 

 

W  celu  zwiększenia  precyzji 
nacelowywania,  zawsze  wyśro- 
dkowywuj  gwiazdy  wyrównania 
w  okularze  za  pomocą  klawiszy 
„w górę” i „w prawo”. Zbliżanie 
się  do  gwiazdy  od  tej  strony 
wyeliminuje  większość  luzów 
między 

trybami 

i 

zapewni 

najdokładniejsze 

możliwe 

wyrównanie.  

4.

  Podobnie,  jak  w  poprzedniej  procedurze  wyrównania  „Auto  Align”  zostaniesz  poproszony  o 

wycentrowanie obiektu w szukaczu i okularze. Następnie naciśnij „Enter”. 

 
Uwaga!  Pomimo,  iż  użytkownik  sam  ma  możliwość  decydowania,  które  gwiazdy  posłużą  do 
wyrównania  teleskopu,  dla  zwiększenia  precyzji  konieczne  należy  wybrać  dwie  gwiazdy  po  jednej 
stronie  południka  niebieskiego  i  jedną  po  drugiej  stronie.  Z  tego  powodu  podczas  wyrównania  pilot 
dla  pierwszych  dwóch  gwiazd  wyświetli  listę  obiektów  znajdujących  się  po  jednej  stronie  południka 
niebieskiego, a przy wybieraniu trzeciej gwiazdy wyświetli listę obiektów po drugiej stronie południka. 
 
Szybkie wyrównanie „Quick Align” 
 
Szybkie wyrównanie „Quick Align” wykorzystuje wszystkie informacje o dacie i czasie wprowadzone 
podczas  uruchamiania  teleskopu.  Jednak  zamiast  ustawiani  gwiazd  wyrównania  teleskop  omija  ten 
etap  i  buduje  model  nieba  tylko  w  oparciu  o  wprowadzone  informacje.  Pozwoli  to  na  szybkie 
przewinięcie  do  współrzędnych  jakiegoś  jasnego  obiektu  (np.  Księżyca  lub  planety)  i  dostarczenie 
teleskopowi  informacji  do  odnajdowania  obiektów  w  całym  obszarze  nieba  (z  uwzględnieniem 
precyzji wyrównania na Biegun Niebieski). Szybkie wyrównanie nie jest przeznaczone do dokładnego 
lokalizowania  małych  lub  słabych  obiektów  mgławicowych  albo  do  dokładnego  śledzenia  obiektów 
przy wykonywaniu fotografii.  
 
Chcąc  włączyć  funkcję  szybkiego  wyrównania  wybierz  z  menu  opcję  „Quick  Align”  i  naciśnij 
„Enter”.  Teleskop  automatycznie  wyrówna  się  na  podstawie  wprowadzonych  wcześniej  informacji  i 
po zakończeniu wyrównania wyświetli komunikat „Alignment Successful”. 
 
Uwaga:  gdy  już  zostało  przeprowadzone  szybkie  wyrównywanie,  możesz  skorzystać  z  funkcji 
ponownego  wyrównywania  („Re-Alignment”  -  zob.  poniżej),  aby  poprawić  dokładność  celowania 
swojego teleskopu. 
 
Przywracanie ustawień ostatniego wyrównania „Last Alignment” 
 
Funkcja  ta  pozwala  na  przywrócenie  ustawień  ostatniego  wyrównania  zapisanego  przed  ostatnim 
wyłączeniem  teleskopu.  Szczególnie  przydaje  się,  gdy  np.  podczas  sesji  obserwacyjnej  wystąpi 
przerwa w zasilaniu.  
 
Uwaga!  Gdy  już  zostało  przeprowadzone  przywracanie  ustawień,  możesz  skorzystać  z  funkcji 
ponownego  wyrównywania  („Re-Alignment”  -  zob.  poniżej),  aby  poprawić  dokładność  celowania 
swojego  teleskopu.  W  celu  zachowania  wyjątkowo  udanego  ustawienia  poprzez  kilka  kolejnych  sesji 
można skorzystać z funkcji hibernacji „Hibernate” opisane j w dalszej części instrukcji. 
 
Funkcja „Re-Alignment”  
 
Funkcja  „Re-Alignment” pozwala  na zamianę każdej  z gwiazd  wyrównania  na  nową. Funkcja ta jest 
przydatna, gdy: 
●

 po kilku godzinach obserwacji gwiazdy, na podstawie których teleskop był wyrównywany znacznie 

przesunęły  się  w  kierunku  zachodnim  (gwiazdy  przesuwają  się  w  tempie  15°  na  godzinę). 
Wyrównanie  do  nowych  gwiazd  na  wschodniej  części  nieba  znacznie  poprawi  dokładność 
wyszukiwania obiektów. 
●

 jeśli początkowo  wyrównywałeś teleskop za pomocą  metody  „Quick Align”, to po pewnym  czasie 

możesz wprowadzić korekcję wyrównani w oparciu o aktualnie widoczne obiekty na niebie. Poprawi 
to precyzje wyszukiwania bez konieczności wprowadzania bazowych informacji. 
 
W celu zamiany obiektu wyrównania teleskopu na nowy: 
1. Wybierz obiekt z listy i nastaw teleskop na niego. 
2. Wycentruj obiekt w okularze. 
3. Następnie naciskając „Undo” przejdź do głównego menu. 

4. Gdy na ekranie pojawi się komunikat „Advanced GT” naciśnij przycisk „Align”. 
5. Na ekranie pojawi się pytanie, którą z gwiazd wyrównania chcesz wymienić. 
6. Za pomocą klawiszy „up” i „down” (10) wybierz obiekt, który chcesz zamienić i naciśnij „Enter”. 
Najkorzystniej  jest  wymieniać  gwiazdę  położoną  najbliżej  w  stosunku  do  nowego  obiektu 
wyrównania, gdyż zwiększa to precyzję wyszukiwania. 
7. Naciśnij klawisz „Align”, aby zatwierdzić. 
 
Katalog obiektów 
 
Wybieranie obiektu 
 
Teraz,  gdy  teleskop  jest  już  właściwie  wyrównany,  możesz  wybrać  obiekt  z  dowolnego  katalogu  w 
obszernej  bazie  danych  teleskopu.  Pilot  ma  po  jednym  oznaczonym  przycisku  (4)  dla  każdego 
katalogu w bazie. Są dwa sposoby wybierania obiektów z bazy: przewijanie list z nazwami obiektów 
oraz wprowadzanie ich numerów. 
Wciśnięcie  klawisza  „List”  w  ręcznym  sterowaniu  przywoła  wszystkie  obiekty  z  bazy,  które  mają 
powszechnie  stosowane  nazwy  lub  rodzaje.  Każda  lista  jest  podzielona  na  następujące  kategorie: 
nazwane gwiazdy „Named Stars”, nazwany obiekt „Named Objects”, gwiazdy podwójne „Dual Stars”, 
gwiazdy  zmienne  „Variable  Stars”,  asteryzmy  „Asterism”  oraz  obiekty  CCD  „CCD  Objects”. 
Wybranie jednego z tych katalogów wyświetli numeryczno-alfabetyczne zestawienie obiektów z listy. 
Wciskanie  przycisków  przewijania  „w  górę”  i  „w  dół”  (10)  pozwoli  ci  przewijać  katalog  do 
wybranego obiektu. 
Pomocna  uwaga:  przewijając  długą  listę  obiektów  przytrzymanie  przycisku  „w  górę”  lub  „w  dół” 
pozwoli ci przewijać z dużą szybkością. 
Wciśnięcie jednego z pozostałych przycisków katalogowych (M, CALD, NGC lub STAR) spowoduje 
wyświetlenie  migającego  kursora poniżej  nazwy  wybranego  katalogu.  Użyj  klawiatury  numerycznej, 
aby  wprowadzić  numer  dowolnego  obiektu  z  katalogów  ułożonych  według  określonych  standardów. 
Na przykład, aby odnaleźć Mgławicę Oriona, wciśnij klawisz „M” i wprowadź numer „042”. 
 
Przewijanie do obiektu 
 
Gdy  już  szukany  obiekt  jest  wyświetlony  na  ekranie  ręcznego  sterowania,  wybierz  jedną  z 
następujących opcji: 
-

  Wciśnij klawisz INFO. To pokaże ci przydatne informacje na temat wybranego obiektu takie jak 

rektascensja i deklinacja, jasność, rozmiary oraz informacje tekstowe dostępne w przypadku wielu 
najpopularniejszych obiektów. 

-

  Wciśnij klawisz ENTER. To automatycznie przewinie teleskop do współrzędnych obiektu. 

 
Uwaga: Nigdy nie przewijaj teleskopu, gdy ktoś patrzy w okular. Teleskop może się poruszać z dużą 
prędkością przewijania i uderzyć obserwatora w oko. 
 
Informacje na temat obiektu można uzyskiwać bez potrzeby przeprowadzania wyrównania względem 
gwiazd. Po włączeniu teleskopu wciśnięcie dowolnego klawisza katalogu pozwala na przewijanie list 
obiektów  lub  wprowadzanie  numerów  katalogowych  i  przeglądanie  informacji  o  obiekcie  tak  jak 
opisano powyżej. 
 
Odnajdywanie planet 
 
Teleskop  potrafi  zlokalizować  wszystkie  8  planet  naszego  układu  oraz  Księżyc.  Jednak  ręczne 
sterowanie  wyświetli tylko te obiekty  Układu Słonecznego, które są nad  horyzontem  (albo w obrębie 
limitów przewijania).  Aby  zlokalizować planety,  wciśnij klawisz  „PLANET”  w ręcznym sterowaniu. 
Ręczne sterowanie wyświetli wszystkie obiekty Układu Słonecznego, które sa nad horyzontem: 
-

  Użyj przycisków „w górę” i „w dół”, aby wybrać planetę, którą chcesz obserwować. 

-

  Wciśnj INFO, aby przywołać informacje na temat wyświetlanej planety. 

-

  Wciśnij ENTER, aby przewinąć do wyświetlanej planety. 

Tryb wycieczkowy 
 
Teleskop  ma  funkcję  wycieczki,  która  pozwala  użytkownikowi  wybierać  z  listy  interesujących 
obiektów  w  oparciu  o  aktualną  datę  i  czas.  Zostaną  wyświetlone  wyłącznie  obiekty  w  obrębie 
ustalonych  limitów  filtrów (zob. Limity  filtrów  w rozdziale  na temat procedur  ustawień  w  niniejszej 
instrukcji).  Aby  włączyć  tryb  wycieczkowy,  wciśnij  klawisz  TOUR  (6)  w  ręcznym  sterowaniu. 
Teleskop wyświetli najlepsze obiekty do obserwacji, które są aktualnie widoczne na niebie. 
-

  Aby zobaczyć informacje i dane na temat wyświetlonego obiektu, wciśnij klawisz INFO. 

-

  Aby przewinąć do wyświetlanego obiektu, wciśnij ENTER. 

-

  Aby zobaczyć następny obiekt, wciśnij klawisz „w górę”. 

 
Tryb wycieczkowy po konstelacjach 
 
Dodatkową  funkcją  teleskopu  jest  „Tryb  wycieczkowy  po  konstelacjach”  pozwalający  obejrzeć 
najciekawsze  obiekty  w  88  gwiazdozbiorach.  Wybierając  funkcję  „Constellation”  z  menu  „List” 
spowoduje  wyświetlenie  nazw  wszystkich  widocznych  w  danej  chwili  na  niebie  gwiazdozbiorów 
(włączona  funkcja  limitów  filtrów  „Filter  Limits”).  Po  wybraniu  konstelacji  pojawia  się  lista 
dostępnych obiektów w granicach danej konstelacji.  
-

  Aby zobaczyć informacje i dane na temat wyświetlonego obiektu, wciśnij klawisz INFO. 

-

  Aby przewinąć do wyświetlanego obiektu, wciśnij ENTER. 

-

  Aby zobaczyć następny obiekt, wciśnij klawisz „w górę”. 

 
Klawisze kierunkowe 
 
Teleskop  ma  cztery  klawisze  kierunkowe  (3)  pośrodku  ręcznego  sterowania,  które  kontrolują  ruchy 
teleskopu  w  wysokości  (w  górę  i  w  dół)  oraz  azymucie  (w  lewo  i  w  prawo).  Teleskopem  można 
sterować przy dziewięciu różnych prędkościach. 
 
Przycisk tempa 
 
Wciśnięcie klawisza tempa „rate” (11) pozwala ci natychmiast zmienić prędkość silników z szybkiego 
tempa  przewijania  na  precyzyjne  prowadzenie  oraz  ustawiać  różne  wartości  pomiędzy  nimi.  Każde 
tempo  ma przypisany przycisk na klawiaturze ręcznego sterowania. Numer 9 to  najszybsze tempo (3 
stopnie  na  sekundę,  zależnie  od  źródła  zasilania),  które  jest  używane  do  przewijania  od  obiektu  do 
obiektu  oraz  przy  odnajdywaniu  gwiazd  wyrównania.  Numer  1  oznacza  najwolniejsze  tempo  (0,5  x 
tempo  gwiazdowe) i  można  go  używać  do  dokładnego  wyśrodkowywania  obiektów  w  okularze  oraz 
do prowadzenia przy wykonywaniu fotografii.  
 
Aby zmienić tempo obracania silniczków: 
-

  Wciśnij klawisz tempa „Rate” w ręcznym sterowaniu. LCD pokaże aktualne tempo. 

-

  Wciśnij liczbę w ręcznym sterowaniu, która odpowiada pożądanej prędkości. Liczba pojawi się w 

prawym górnym rogu LCD, aby pokazać, że prędkość została zmieniona. 

-

   

Ręczne  sterowanie  ma  funkcje  „podwójny  przycisk”,  która  pozwala  natychmiast  przyspieszać  silniki 
bez  potrzeby  wybierania  tempa.  Aby  użyć  tej  funkcji,  po  prostu  wciśnij  klawisz  ze  strzałką 
odpowiadający  kierunkowi,  w  którym  chcesz  przewinąć  teleskop.  Przytrzymując  go  wciśnij  klawisz 
przeciwnego kierunku. To ustawi maksymalną prędkość przewijania. 
 
Kierunek, w którym porusza się gwiazda w polu widzenia okularu w momencie przewijania zależy od 
położenia  tuby  optycznej  teleskopu  względem  południka  niebieskiego.  W  razie  potrzeby  zmiany 
kierunku przycisków zajrzyj do rozdziału „Funkcje ustawień teleskopu”. 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

 

Dziewięć dostępnych prędkości przewijania. 

 

Procedury ustawień 
 
Teleskop zawiera wiele funkcji ustawień definiowanych przez użytkownika stworzonych, aby dać mu 
kontrolę  nad  wieloma  zaawansowanymi  możliwościami  teleskopu.  Do  wszystkie  funkcji  ustawień  i 
narzędziowych  można  się  dostać  wciskając  klawisz  MENU  i  przewijając  między  następującymi 
opcjami: 
 
Tryb  śledzenia:  to  pozwala  ci  zmieniać  sposób,  w  jaki  teleskop  śledzi  zależnie  od  rodzaju  użytego 
montażu. Teleskop ma trzy różne tryby śledzenia: 
 

Równikowy północny „EQ North”  wykorzystywany,  gdy  teleskop  jest  ustawiony  na  oś 
biegunową za pomocą platformy równikowej na półkuli północnej. 
 
Równikowy południowy „EQ South” wykorzystywany, gdy teleskop jest ustawiony na oś 
biegunową za pomocą platformy równikowej na półkuli południowej. 
 
Wyłączony  „Off”  służy  do  obserwacji  celów  naziemnych,  śledzenie  można  wyłączyć  tak, 
aby teleskop się nie poruszał. 

 
Tempo  śledzenia  -  oprócz  przesuwania  teleskopu  za  pomocą  pilota,  teleskop  może  w  sposób  ciągły 
ś

ledzić obiekt na niebie w miarę jak przesuwa się po niebie. Tempo śledzenia można zmienić zależnie 

od rodzaju obserwowanego obiektu: 
 

Gwiazdowe  „Sideral”  -  to  tempo  kompensuje  obrót  Ziemi  przesuwając  teleskop  w  takim 
samym  tempie,  w  jakim  się  ona  obraca,  ale  w  przeciwnym  kierunku.  Gdy  teleskop  jest 
nastawiony  na  oś  biegunową  można  to  wyrównać  poruszając  teleskopem  wyłącznie  w 
rektascensji.  Jeśli  natomiast  jest  na  montażu  azymutalnym  to  trzeba  wykonywać  poprawki 
zarówno w rektascensji jak i deklinacji. 
 
Księżycowe  „Lunar”  -  używane  do  śledzenia  Księżyca  przy  obserwacjach  jego 
krajobrazów 
 
Słoneczne „Solar” - do śledzenia Słońca podczas jego obserwacji 

 
Zobacz  czas  i  miejsce  „View  Time  and  Site”  -  wyświetla  aktualny  czas  oraz  współrzędne  miejsca 
obserwacji ściągnięte poprzez opcjonalny odbiornik CN-16 GPS. Po za tym funkcja ta wyświetla inne 
istotne  informacje  o  czasie  i  miejscu  obserwacji,  jak  np.  strefę  czasową,  czas  letni  lub  lokalny  czas 
gwiazdowy. Lokalny czas gwiazdowy informuje o rektascensji obiektów na niebie znajdujących się w 
danym  czasie  na  południku  niebieskim.  Funkcja  „View  Time  and  Site”  podaje  zawsze  ostatnie 
zachowane informacje  o czasie i miejscu ściągnięte z odbiornika GPS podczas  ostatniego połączenia. 
Ponowne połączenie z GPS aktualizuje automatycznie informacje. Jeśli występuje brak połączenia lub 
GPS jest wyłączony teleskop wyświetli ostatnio zapisane dane. 
 
Obiekty  użytkownika  „User  Defined  Objects”  -  teleskop  może  przechowywać  w  pamięci  do  400 
obiektów użytkownika. Mogą to być obiekty terenowe oglądane w dzień lub ciekawy obiekt niebieski 

nieuwzględniony w standardowej bazie. Istnieje kilka sposobów zapisania obiektu w pamięci zależnie 
od jego rodzaju: 
 
Zapisz obiekt GoTo „GoTo Object” - aby przejść do dowolnego obiektu użytkownika zapisanego  w 
bazie przewiń do „GoTo Sky Obj” (przewin do obiektu niebieskiego) albo „GoTo Land Obj” (przewiń 
do obiektu terenowego) i wprowadź liczbę obiektu, który chcesz wybrać, a następnie wciśnij ENTER. 
Teleskop automatycznie pobierze i wyświetli współrzędne przed przewinięciem do obiektu. 
Aby  zachować  dane  jakiegokolwiek  obiektu  użytkownika,  po  prostu  zapisz  nowy  obiekt  używając 
jednego z istniejących numerów identyfikacyjnych. Teleskop zastąpi poprzedni obiekt nowym. 
 
Zapisz  obiekt  niebieski  „Save  Sky  Objects”  -  teleskop  zapisuje  obiekty  w  bazie  zachowując  ich 
rektascensję i deklinację na niebie. Dzięki temu można odnaleźć ten sam obiekt za każdym razem, gdy 
teleskop  jest  wyrównany.  Gdy  już  szukany  obiekt  zostanie  wyśrodkowany  w  okularze,  po  prostu 
przewiń  do  komendy  „Zapisz  obiekt  niebieski”  i  wciśnij  ENTER.  Wyświetlacz  poprosi  cię  o 
wprowadzenie  liczby  między  1,  a  200  aby  zidentyfikować  obiekt.  Ponownie  wciśnij  ENTER,  aby 
zapisać obiekt w bazie. 
 
Wprowadź  rektascensję  i  deklinację  „Enter  R.A.  –  Dec.  -  możesz  zachowywać  współrzędne 
obiektu  po  prostu  wprowadzając  jego  rektascensję  i  deklinację.  Przewiń  do  komendy  „Wprowadź 
rektascensję  i  deklinację”  i  wciśnij  ENTER.  Zostaniesz  poproszony  najpierw  o  wprowadzenie 
rektascensji, a potem deklinacji szukanego obiektu. 
 
Zapisz  obiekt  lądowy:  Teleskop  może  być  również  stosowany  do  obiektów  terenowych.  Stałe 
obiekty  można  zapisać  zachowując  ich  wysokość  i  azymut  względem  położenia  teleskopu  w 
momencie  obserwacji.  Ponieważ  podajemy  położenie  względem  teleskopu,  współrzędne  są  ważne 
wyłącznie dla tego konkretnego stanowiska. Aby zachować takie obiekty, jeszcze raz wyśrodkuj jeden 
z  nich  w  okularze.  Przewiń  do  komendy  „zachowaj  obiekt  lądowy”  i  wciśnij  ENTER.  Zostaniesz 
poproszony  o  wprowadzenie  liczby  między  1  a  200  aby  zidentyfikować  obiekt.  Wciśnij  ponownie 
ENTER, aby zapisać go w bazie. 
 
Aby  zamienić  dane  jakiegokolwiek  obiektu  użytkownika,  po  prostu  zapisz  nowy  obiekt  używając 
jednego z istniejących numerów identyfikacyjnych. Teleskop zastąpi poprzedni obiekt nowym. 
 
Pokaż R.A./DEC - „ Get R.A. / DEC. – wyświetla współrzędne aktualnej pozycji teleskopu. 
 
GoTo RA/Dec – pozwala ci wprowadzić konkretną rektascensję i deklinację i przewinąć do niej. 
Aby  zapisać  współrzędne  R.A.  /  DEC  w  bazie  uczyń  to  za  pomocą  funkcji  Obiekty  użytkownika 
„User Defined Objects” opisanej powyżej. 
 
Funkcja  „Identify”  –  „Identyfikacja”  –  przeszukuje  wszystkie  katalogi  w  pamięci  teleskopu  i 
wyświetla  nazwy  i  odległość  do  najbliższego  pasującego  obiektu.  Można  ja  wykorzystać  na  dwa 
sposoby. Po pierwsze w celu zidentyfikowania nieznanego obiektu w polu widzenia okularu. Po drugi 
–  za  jej  pomocą  można  znaleźć  inny,  blisko  położony  obiekt  w  pobliżu  obiektu,  który  właśnie 
obserwujesz. Na przykład, jeśli Twój teleskop jest skierowany na  najjaśniejsza gwiazdę w konstelacji 
Lira,  wybierając  funkcję  „Identify”  i  przeszukując  katalog  „Named  Stars”  („gwiazdy  nazwane”)  bez 
wątpliwości  dostaniesz  informację,  że  gwiazda,  którą  obserwujesz  to  Vega.  W  innym  przypadku, 
wybierając  funkcję  „Identify”  i  przeszukując  katalog  „Named  Objects”  („obiekty  nazwane”)  lub 
katalog  Messier’a,  pilot  poinformuje  Cię,  że  Mgławica  Pierścień  (M57)  jest  zaledwie  6°  od  Twojej 
obecnej pozycji. Przeszukując katalog „Double Star” („gwiazdy podwójne”) dostaniesz informację, że 
Epsilon Lira jest o 1° od Vegi. 
 
Aby użyć funkcji „Identify”: 

●

 wejdź w Menu i wybierz funkcję „Identify”, 

●

 używając strzałek „góra-dół” wyszukaj katalog, który chcesz przeszukać, 

●

 naciśnij „Enter”, aby rozpocząć przeszukiwanie. 

Uwaga: niektóre katalogi zawierają tysiące obiektów i ich przeszukanie może zająć trochę czasu. 
 
Precyzyjne GoTo 
 
Seria  teleskopów  Advanced  posiada  funkcję  „Precise  GoTo”  pomagającą  znajdować  ekstremalnie 
małe obiekty i idealnie wyśrodkowywać je  do celów astrofotografii i CCD. Aby to  osiągnąć teleskop 
automatycznie  znajduje  najbliżej  położony,  jasny  obiekt  i  prosi  o  dokładne  wyśrodkowanie  go  w 
okularze. Na tej podstawie teleskop oblicza minimalna różnicę pomiędzy położeniem GoTo obiektu, a 
położeniem  wynikającym  z  wyśrodkowania.  Opierając  się  na  tej  różnicy  teleskop  z  dużo  większą 
precyzją wyśrodkuje obiekt wyjściowy. Aby skorzystać z funkcji „Precise GoTo”: 
 
1.  Naciśnij  przycisk  „Menu”  i  przewijając  opcje  menu  za  pomocą  strzałek 
wybierz funkcję „Precise GoTo”. 

●

 wybierz opcje „Database”, jeśli chcesz obserwować obiekt zapisany w 

bazie teleskopu lub: 
●

 wybierz opcje  „R.A./Dec.” Jeśli  chcesz sam  wprowadzić współrzędne 

obiektu. 

2.  Po  wybraniu  obiektu  teleskop  wyszuka  najbliższą  jasną  gwiazdę.  Naciśnij 
„Enter”, a teleskop nakieruje się na nią. 
3. Używając strzałek wyśrodkuj dokładnie obiekt w polu widzenia okularu. 
4. Naciśnij „Enter”, a teleskop nakieruje się na obiekt wyjściowy. 
 
Funkcje ustawień teleskopu 
 
Ustaw czas i miejsce „Setup Time-Site” – pozwala użytkownikowi dostosować 
wyświetlacz  teleskopu  zmieniając  parametry  czasu  i  lokalizacji  (takie  jak  strefa 
czasowa i czas letni). 
 
Kompensacja  luzów  „Anti  Backlash”  –  wszelkie  mechaniczne  tryby  mają 
pewien  stopień  luzu  przy  stykaniu.  Jest  to  wyraźne  widoczne  w  tym  jak  długo 
zajmuje  gwieździe  przesunięcie  się  w  okularze  po  wciśnięciu  klawiszy  ze 
strzałkami  (zwłaszcza  przy  zmienianiu  kierunków).  Funkcje  kompensowania 
luzów pozwalają użytkownikowi to wyrównywać przez wprowadzenie wartości, 
która  szybko  przewija  silniki  akurat  o  tyle  żeby  zredukować  luzy.  Konieczny  poziom  kompensacji 
zależy od wybranego tempa przewijania. Im jest wolniejsze tym więcej czasu upłynie zanim gwiazda 
w  sposób  widoczny  poruszy  się  w  okularze.  Tak,  więc  należy  wtedy  zwiększyć  kompensację. 
Będziesz  musiał  eksperymentować  z  różnymi  wartościami.  Zwykle  do  obserwacji  wizualnych 
najlepsza jest między 20 a 50 podczas gdy wyższa wartość może być potrzebna podczas prowadzenia 
przy astrofotografii.  
Aby  ustawić  wartość  kompensowania,  przewiń  do  tej  opcji  i  wciśnij  ENTER.  Patrząc  przez  okular 
zaobserwuj  efekty  działania  klawiszy  kierunkowych.  Zauważ,  po  naciśnięciu  którego  klawisza 
wystąpi  minimalne  zatrzymanie  ruchu  gwiazdy  w  polu  widzenia.  Operując  w  jednej  osi  ustaw 
kompensacje  luzów  zapewniająca  maksymalna  płynność  obserwacji  przy  zmianie  kierunku 
przewijania.  Następnie  wprowadź  uzyskaną  wartość  dla  kierunku  dodatniego  i  ujemnego.  Jeśli 
zauważysz  „skok”  po  zwolnieniu  przycisku,  a  przy  wprowadzeniu  mniejszej  wartości  kompensacji 
wystąpi  „pauza”  po  naciśnięciu  przycisku  wprowadź  większa  wartość  kompensacji  dla  kierunku 
dodatniego,  a  mniejsza  dla  ujemnego.  Teleskop  zachowa  te  wartości  i  będzie  je  wykorzystywać  za 
każdym razem, gdy zostanie włączony, do momentu, aż zostaną zmienione. 
 
Limity  filtrów  „Filter  Limits”  –  gdy  wyrównywanie  jest  zakończone,  teleskop  automatycznie  wie, 
które  obiekty  niebieskie  są  ponad  horyzontem.  W  związku  z  tym  przewijając  listy  baz  danych  (albo 
wybierając  funkcję  wycieczkową)  ręczne  sterowanie  teleskopu  wyświetli  tylko  te  obiekty,  o  których 
wiadomo, że są ponad  horyzontem podczas twoich obserwacji. Możesz spersonalizować bazę danych 
ustalając limity wysokości właściwe dla twojej lokalizacji i ustawienia. Na przykład, jeśli obserwujesz 
w górzystym rejonie gdzie horyzont jest szczególnie zasłonięty, możesz ustawić swój limit wysokości 

na +20 stopni. Dzięki temu będziesz pewien, że pilot  wyświetla  wyłącznie  obiekty powyżej tej linii. 
Jeśli ręcznie wprowadzisz  obiekt znajdujący się pod horyzontem za pomocą klawiatury numerycznej, 
pilot ręcznego sterowania pokaże komunikat ostrzegawczy przed przewinięciem do danego obiektu. 
 
Wskazówka  do  obserwacji:  jeśli  chcesz  przejrzeć  całą  bazę  danych,  ustaw  maksymalny  limit 
wysokości na 90 stopni, a minimalny na –90. Wyświetli to każdy obiekt w bazie bez względu na to czy 
jest widoczny na niebie z twojej lokalizacji. 
 
Przyciski kierunkowe – „Direction Buttons”: kierunek, w którym gwiazda przesuwa się w okularze 
zależy tego, po której stronie południka niebieskiego znajduje się tuba teleskopu. Może to powodować 
dezorientację, szczególnie, jeśli śledzimy  gwiazdę przy astrofotografii. Aby to skompensować można 
zamienić kierunek przypisany klawiszom sterującym napędem. Zrobisz to wciskając klawisz MENU i 
wybierając  opcję  „Direction  Buttons”  („klawisze  kierunkowe”)  z  menu  narzędzia.  Użyj  klawiszy  ze 
strzałkami  „w  górę”  i  „w  dół”  (10),  aby  wybrać  przypisanie  klawiszy  w  azymucie  (w  lewo  lub  w 
prawo) albo w wysokości (w górę i w dół) i naciśnij ENTER. Ustawiając kierunek ruchu w azymucie 
jako wartość dodatnią, spowoduje ruch teleskopu w tą samą stronę, w którą się on normalnie porusza 
podczas  śledzenia  gwiazd  (tj.  na  zachód).  Ustawienie  dodatniej  wartości  dla  klawiszy  wysokości 
spowoduje ruch w kierunku przeciwnym do ruchy wskazówek zegara wokół osi DEC. 
 
Podejście GoTo – „GoTo Approach”: funkcja ta pozwala użytkownikowi zaprogramować, od której 
strony  teleskop  podejdzie  od  obiektu  podczas  przewijania.  Umożliwia  to  zminimalizowanie  błędów 
wyszukiwania  wynikających  z  luzów  mechaniki  teleskopu.  Podobnie,  jak  w  przypadku  funkcji 
„Direction  Buttons”,  ustawiając  „GoTo  Approach”,  jako  wartość  dodatnią  spowoduje  podchodzenie 
do  obiektu  w tym  samym  kierunku,  w  którym  następuje śledzenie  obiektu  w  azymucie (od  zachodu) 
oraz w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara w deklinacji. Podejście GoTo w deklinacji 
ma zastosowanie tylko, gdy tuba jest po jednej stronie południka. Po przejściu tubusa na drugą stronę 
funkcja „GoTo Approach” w deklinacji musi być zmieniona. 
 
Aby  zmienić  kierunek  podejścia  GoTo  wybierz  z 
Menu  ustawień  teleskopu  „Scope  Setup”  opcję 
„GoTo  Approach”  wybierz  rodzaj  podejścia  (w 
azymucie lub  wysokości),  ustaw  wartość dodatnią 
lub  ujemną  („positive”  lub  „negative”)  i  naciśnij 
„Enter”. 
 
W 

celu 

zminimalizowania 

niedokładności 

wyszukiwania  i  śledzenia  wynikających  z  luzów 
mechaniki  teleskopu  ustawienie  dla  funkcji 
kierunku przycisków „Direction Buttons” powinno 
być  idealnie  zgrane  z  ustawieniami  podejścia 
GoTo.  Używając  do  wyśrodkowania  obiektu 
klawiszy  przewijania  w  kierunku  „w  górę”  i  „w 
prawo” 

teleskop 

domyślnie 

wyeliminuje 

większość luzów mechaniki. Jeśli zmieniasz opcje 
podejścia  GoTo,  nie  ma  konieczności  zmiany 
kierunku  klawiszy.  Wystarczy  wziąć  pod  uwagę 
kierunek 

ruchu 

teleskopu 

przy 

finalnym 

ustawianiu 

podejścia 

GoTo.  Jeśli 

teleskop 

podchodzi  do  gwiazdy  wyrównania  od  zachodu 
(azymut  ujemny)  oraz  w  kierunku  zgodnym  z 
ruchem wskazówek zegara (ujemna wysokość), po 
prostu  upewnij  się,  czy  przyciski  kierunkowe 
używane do wyśrodkowywania gwiazdy poruszają się w tym samym kierunku.  
 
 

Tempo  automatycznego  prowadzenia  „Autoguide  Rates”:  funkcja  pozwala  ustawić  tempo 
automatycznego  prowadzenia,  jako  procent  tempa  gwiazdowego.  Jest  to  szczególnie  przydatne  do 
kalibracji teleskopu pod CCD autoguider przy długich ekspozycjach w astrofotografii. 
 
Limity  azymutu  „Azimuth  Limits”:  funkcja  pozwala  ustawić  limity  przewijania  teleskopu  w 
azymucie  (oś  R.A.).  Zakres  ustawień  wynosi  od  0  do  180°,  gdzie  0°  jest  pozycją,  gdy  pręt 
przeciwwagi jest skierowany na zachód, a 180° jest pozycją. Gdy pręt przeciwwagi jest skierowany na 
wschód (patrz rys. 3.3.). Limity można ustawiać dowolnie w zależności od potrzeb. Na przykład, jeśli 
używasz  kamery  CCD  i  nie  masz  wystarczająco  długiego  kabla,  aby  teleskop  mógł  wyszukiwać 
obiekty  na  całym  obszarze  nieba,  możesz  ustawić  limity  przewijania  w  zależności  od  zasięgu  kabli. 
Najłatwiej to zrobić ustawiając teleskop w azymucie w pozycji, gdy kable są maksymalnie napięte i po 
odczytaniu  wartości  azymutu  dla  tej  pozycji  (funkcja  „Get  Alt-Az”  w  menu  „Utilities”)  ustawić  tę 
wartość, jako graniczną dla maksymalnego i minimalnego limitu przewijania.  
 
Uwaga:  w  celu  umożliwienia  teleskopowi  podejścia  do  gwiazdy  z  kierunku,  który  zapewnia 
minimalizację  błędu  wynikającego  z  luzów  mechaniki  teleskopu,  może  wystąpić  potrzeba 
przekroczenia  ustawionych  limitów  przewijania.  Limity  mogą  ograniczyć  przewinięcie  do  obiektu 
znajdującego się o 6° od ustawionej granicy przewijania w azymucie. Jeśli stanowi to problem, można 
zmienić  kierunek,  z  którego  teleskop  odchodzi  do  obiektu.  Aby  to  uczynić,  wejdź  w  opcje  „GoTo 
Approach”  w  menu  „Scope  Setup”.  Chcąc  zagwarantować  pełny  zakres  ruchu  w  osi  R.A.,  należy 
ustawić zakres limitów na 354 i 186.  
 
Filtracja  wschód/zachód  –  „East/West  Filtering”:  w  celu  zapewnienia  maksymalnej  precyzji 
wyszukiwania,  teleskopy  serii  Advanced  automatycznie  wyszukują  gwiazd  wyrównania  w  taki 
sposób, aby pierwsze  dwie  gwiazdy były po jednej stronie południka  niebieskiego,  a trzecia gwiazda 
po  drugiej.  Funkcja  „East/West  Filtering”  pozwala  wyłączyć  filtrację,  aby  mieć  dostęp  do  pełnego 
zbioru wszystkich gwiazd do wyrównania za pomocą metody „Auto Three Star Align” bez względu na 
ich położenie względem południka.  
 
 
Funkcje użytkowe 
 
Kalibracja  GoTo  –  „Calibrate  GoTo”  –  funkcja  kalibracji  GoTo 
jest  przydatna  przy  podłączaniu  do  teleskopu  akcesoriów  o  dużej 
wadze  (np.  aparatu  fotograficznego  itp.).  Funkcja  „Calibrate  GoTo” 
oblicza  odległość  oraz  czas  potrzebny  teleskopowi  do  zakończenia 
ostatecznego  wyśrodkowywania  obiektu.  Zmiana  balansu  teleskopu 
po  obciążeniu  go  akcesoriami  może  wydłużyć  ten  czas.  Funkcja 
„Calibrate  GoTo”  bierze  pod  uwagę  zmianę  balansu  i  wprowadza 
korektę wyszukiwania obiektów i poprawia precyzję. 
 
Funkcja  „Home  Position”  –  pozwala  na  zaprogramowanie  pozycji 
teleskopu,  w  której  będzie  on  zostawiany  na  dłuższy  czas,  gdy  nie 
będzie  używany.  Jest  to  przydatna  funkcja  np.  w  domowym 
obserwatorium.  Domyślnie  w  pozycji  „Home”  znaczniki  „Index” 
teleskopu  są  zrównane  tak,  jak  podczas  wyrównywania  montażu. 
Aby  zaprogramować  pozycję  „Home”  dla  Twojego  teleskopu  za 
pomocą  klawiszy  kierunkowych  ustaw  go  w  wybranej  pozycji,  a 
następnie  zapisz  to  ustawienie  wybierając  z  menu  opcję  „Set”  i 
naciskając „Enter”. 
 
Wyrównanie  na  Biegun  Północny  –  „Polar  Align”  –  teleskopy  z 
serii  Advanced  GT  posiadają  funkcję  „Polar  Align”  pozwalającą  na 
wyrównanie  teleskopu  na  Biegun  Północny  w  celu  zwiększenia 
precyzji  wyszukiwania  i  śledzenia  obiektów.  Po  zakończeniu 

wyrównywania  „Auto  Alignment”  teleskop  nakieruje  się  na  niebo  w  miejsce,  gdzie  powinna  być 
Gwiazda Polarna. Używając  głowicy  montażu paralaktycznego  do  wyśrodkowania Gwiazdy Polarnej 
w  okularze,  montaż  zostanie  ustawiony  na  Północny  Biegun  Niebieski.  Po  zakończeniu  wyrównania 
na Biegun Północny należy przeprowadzić ponowne wyrównanie teleskopu za pomocą jednej z metod 
opisanych wcześniej. Aby wyrównać teleskop na Biegun Północny (opis dla półkuli północnej): 
 
1. Po wstępnym ustawieniu teleskopu i skierowaniu na Gwiazdę Polarną wyrównaj montaż za pomocą 
metody „Auto Align” lub „Auto Three Star Align”. 
2. Wybierz z menu opcję „Polar Align” i naciśnij „Enter”. 
 
Bazując  na  bieżącym  wyrównaniu  teleskop  nakieruje  się  na  miejsce,  gdzie  powinna  znajdować  się 
Gwiazda  Polarna.  Użyj  regulacji  szerokości  geograficznej  głowicy  montażu  paralaktycznego  oraz 
regulacji  azymutu  do  wyśrodkowania  Gwiazdy  Polarnej  w  okularze.  Przy  wyśrodkowywaniu  nie 
korzystaj  z  klawiszy  kierunkowych.  Po  ustawieniu  Gwiazdy  Polarnej  w  centrum  pola  widzenia 
okularu  naciśnij  „Enter”.  Os  polarna  powinna  być  teraz  skierowana  dokładnie  na  Północny  Biegun 
niebieski. 
 
Kontrola  oświetlenia  -  „Light  Control”  –  pozwala  wyłączyć  zarówno  czerwone  podświetlenie 
klawiatury,  jak  i  wyświetlacz  LCD  podczas  użytkowania  teleskopu  w  dzień  w  celu  zaoszczędzenia 
energii lub, aby nie naświetlać oczu zaadoptowanych do ciemności.  
 
Ustawienia fabryczne - „Faktory Settings” – przywraca ustawienia fabryczne pilota Advanced GT. 
Parametry  takie,  jak  wartości  kompensacji  luzów,  początkowa  data  i  czas,  długość  i  szerokość  oraz 
limity  przewijania  i  filtrów  zostaną  zresetowane.  Jednak  zapisane  parametry  takie,  jak  np.  obiekty 
użytkownika pozostaną zapisane  w pamięci  nawet po  wybraniu tej  opcji. Ręczne sterowanie poprosi 
cię o wciśnięcie klawisza „0” przed powrotem do ustawień fabrycznych. 
 
Wersja  -  „Version”  –  wybranie  tej  opcji  pozwoli  ci  zobaczyć  numer  wersji  oprogramowania 
sterującego  silnikami  oraz  pilotem,  a  także  numer  wersji  oprogramowania  GPS  (jeśli  używasz 
opcjonalnie  CH-16  GPS).  Najpierw  jest  wyświetlany  numer  dla  pilota,  później  jako  drugi  numer 
sterowania  silnikiem  azymutalnym  a  jako  trzeci  –  sterowanie  silnikiem  wysokości.  W  drugiej  linii 
wyświetlacza LCD pokazuje się numer GPS oraz numer seryjny połaczenia. 
 
Pobierz  wysokość i azymut – „Get Alt-Az” – wyświetla względną wysokość i azymut dla aktualnej 
pozycji teleskopu. 
 
Przejdź  do  wysokości  i  azymutu  –  „Go  to  Alt-Az”  –  pozwala  wprowadzić  konkretną  wysokość  i 
azymut i do niej przewinąć. 
 
Hibernacja  –  „Hibernate”  –  pozwala  na  całkowite  wyłączenie  teleskopu  (odłączenie  od  zasilania) 
przy  jednoczesnym  zachowaniu  wyrównania  przy  kolejnym  włączeniu.  Dzięki  temu  oszczędza  się 
energię  i  jest  to  idealne  rozwiązanie  dla  tych,  którzy  mają  teleskop  zamontowany  na  stałe  albo 
zostawiają go w jednym miejscu przez długi okres czasu. Aby przejść do trybu hibernacji: 
1.

  Wybierz opcję „Hibernate” z menu narzędzi „Utilities Menu”. 

2.

  Przesuń teleskop do wybranej pozycji i naciśnij ENTER 

3.

  Wyłącz  teleskop.  Pamiętaj,  aby  nigdy  nie  przesuwać  teleskopu  ręcznie,  gdy  jest  w  stanie 

hibernacji. Gdy zostanie ponownie włączony na wyświetlaczu pojawi się komunikat „Wake-Up” - 
„pobudka”.  Po  wciśnięciu  ENTER  masz  opcję  przewijania  informacji  o  czasie  i  miejscu,  aby 
zaktualizować ustawienia. Wciśnij „Enter”, aby wybudzić teleskop ze stanu hibernacji. 

 
Wciśnięcie  „Undo”  w  ekranie  „Wake-Up”  pozwala  ci  poruszać  się  między  wieloma  funkcjami 
teleskopu  bez  budzenia  go  ze  stanu  hibernacji.  Aby  przerwać  hibernację  po  wciśnięciu  „Undo”, 
wybierz  „Hibernate”  z  menu  narzędzi  i  wciśnij  ENTER.  Nie  używaj  klawiszy  kierunkowych  do 
przesuwania teleskopu, gdy pozostaje w stanie hibernacji. 
 

Włącz/wyłącz  GPS  –  „Turn  On/Off  GPS”  (przy  opcjonalnym  urządzeniu  CN16)  –  pozwala 
wyłączyć  opcjonalny  moduł  CN16.  Podczas  automatycznego  wyrównywania  teleskop  dalej  będzie 
otrzymywał z GPS takie informacje, jak aktualny czas. Jeśli zechcesz użyć bazy danych teleskopu, aby 
sprawdzić  współrzędne  obiektu  dla  daty  w  przyszłości  będziesz  musiał  wyłączyć  moduł  GPS,  aby 
ręcznie wprowadzić datę i czas inną niż obecna. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Podstawy astronomii

 

 
Do tego momentu instrukcja mówiła o budowie i podstawowych zasadach działania twojego teleskopu 
NexStar.  Jednak,  aby  lepiej  je  rozumieć,  musisz  się  trochę  dowiedzieć  na  temat  nocnego  nieba.  Ten 
rozdział  mówi  o  astronomii  obserwacyjnej  w  ogólności  i  zawiera  informacje  o  nocnym  niebie  i 
nastawianiu na oś biegunową. 
 
Układ współrzędnych niebieskich 
 
Aby pomóc sobie w odnajdywaniu obiektów na niebie, astronomowie używają system współrzędnych 
niebieskich  podobny  do  współrzędnych  geograficznych  na  Ziemi.  Ma  on  bieguny,  linie  długości  i 
szerokości oraz równik. W niezbyt długich odcinkach czasu są one stałe względem gwiazd. 
 
Równik  niebieski  opisuje  360  stopni  wokół  Ziemi  i  oddziela  północną  półkulę  niebieską  od 
południowej.  Tak  jak  równik  na  naszej  planecie,  przypisana  jest  mu  wartość  zero  stopni.  Na  Ziemi 
byłaby  to  szerokość  geograficzna.  Jednak  na  niebie  mówi  się  o  deklinacji  –  w  skrócie  DEC.  Linie 
deklinacji są nazywane zgodnie z odległością kątową – poniżej i powyżej równika niebieskiego. Dzieli 
się  je  na  stopnie,  minuty  łuku  oraz  sekundy  łuku.  Odczyty  deklinacji  na  południe  od  równika  mają 
znak  minus  (-)  przed  współrzędną  a  te  na  północ  od  równika  niebieskiego  albo  nie  mają  znaku  albo 
poprzedza je znak plus (+). 
 
Niebieski  odpowiednik  długości  nazywamy  rektascensją,  w  skrócie  R.  A.  Tak  jak  na  Ziemi  linie  te 
biegną od bieguna do bieguna i są ułożone w równych odstępach, co 15 stopni. Chociaż linie długości 
są ułożone według odległości kątowych, są także miernikiem czasu. Każda główna linia długości różni 
się od kolejnej o godzinę. Ponieważ Ziemia obraca się raz w ciągu 24 godzin, w sumie są 24 linie. W 
związku  z  tym  współrzędne  w  rektascensji  są  oznaczone  w  jednostkach  czasu.  Zaczynają  się  od 
arbitralnego  punktu  w  konstelacji  Ryb  oznaczonego  jako  0  godzin,  0  minut,  0  sekund.  Wszystkie 
pozostałe  punkty  są  oznaczone  według  tego  jak  daleko  (albo  jak  długo)  zalegają  za  tą  współrzędną 
podczas, gdy przechodzi ona nad głową poruszając się na zachód. 
 

 

 
Rys. 7-1 Sfera niebieska widziana z zewnątrz – pokazana jest rektascensja i deklinacja. 
 
Ruch gwiazd 
 
Dzienny ruch Słońca na sferze niebieskiej jest znany nawet najbardziej przypadkowym obserwatorom. 
To  jednak  nie  Słońce  się  porusza  jak  przypuszczali  dawni  astronomowie,  ale  Ziemia.  Jej  obrót 
powoduje,  że  gwiazdy  zakreślają  na  niebie  wielkie  koła.  Ich  rozmiar  zależy  od  tego,  w  jakiej  części 
nieba  znajduje  się  gwiazda.  Gwiazdy  w  pobliżu  równika  niebieskiego  tworzą  największe  koła 
wschodząc na wschodzie i zachodząc na zachodzie. Idąc w stronę bieguna niebieskiego, czyli punktu, 

wokół  którego  wydają  się  krążyć  gwiazdy  na  półkuli  północnej  te  koła  stają  się  coraz  mniejsze. 
Gwiazdy z  umiarkowanych szerokości niebieskich wschodzą na północnym wschodzie a zachodzą na 
północnym zachodzie. Gwiazdy na wysokich szerokościach niebieskich są zawsze ponad horyzontem 
i są zwane okołobiegunowymi, ponieważ nigdy  nie wschodzą i nigdy nie zachodzą. Nigdy jednak nie 
zobaczysz  jak  gwiazda  zakreśla  pełne  koło,  ponieważ  podczas  dnia  światło  Słońca  zagłusza  światło 
gwiazd.  Jednak  część  kolistego  ruchu  w  tej  okolicy  nieba  można  zobaczyć  ustawiając  na  trójnogu 
kamerę  i  otwierając  migawkę  na  kilka  godzin.  Na  wywołanym  filmie  będzie  widać  półkola  wokół 
bieguna (ten opis ruchów gwiazd odnosi się także do półkuli południowej z tym, że wszystkie gwiazdy 
na południe od równika niebieskiego poruszają się wokół południowego bieguna niebieskiego). 
 

 

 
Rys.  7-2  Wszystkie  gwiazdy  wydają  się  krążyć  wokół  biegunów  niebieskich.  Jednak  wygląd  tego 
ruchu  różni  się  w  zależności  od  tego,  na  jaką  część  nieba  patrzysz.  Blisko  północnego  bieguna 
gwiazdy  zakreślają  rozpoznawalne  koła  wycentrowane  na  biegun  (1).  Gwiazdy  blisko  bieguna  także 
podążają  po  kolistych  torach  wokół  bieguna.  Jednak  nie  widać  całego  koła  ze  względu  na  to,  że 
zasłania  horyzont.  Dlatego  widać  to  tak,  że  wschodzą  na  wschodzie  i  zachodzą  na  zachodzie  (2). 
Patrząc  w  stronę  przeciwnego  bieguna,  gwiazdy  podążają  w  przeciwnym  kierunku,  zakreślając  koło 
wokół przeciwnego bieguna (3). 
 
 
Nastawianie na biegun (z opcjonalną platformą równikową) 
 
Chociaż  NexStar  może  precyzyjnie  śledzić  obiekt  niebieski  w  trybie  azymutalnym,  to  do 
astrofotografii  o  długim  czasie  ekspozycji  jednak  należy  odpowiednio  wyrównać  oś  biegunową 
teleskopu (ramię widelca) względem osi obrotu Ziemi. Aby przeprowadzić dokładne nastawienie na oś 
biegunową, NexStar  wymaga opcjonalnej platformy  równikowej  między teleskopem a trójnogiem,  w 
postaci  klina.  To  pozwala  silniczkom  śledzącym  teleskopu  obracać  teleskop  wokół  bieguna 
niebieskiego w taki sam sposób jak robią to  gwiazdy. Bez klina zauważyłbyś, że gwiazdy w okularze 
wolno  rotują  wokół  środka  pola  widzenia.  Chociaż  tą  stopniową  rotację  trudno  zauważyć  patrząc 
przez okular, byłaby ona bardzo wyraźna na kliszy. 
 
Nastawienie  na  oś  biegunową  to  proces,  w  którym  oś  rotacji  teleskopu  (zwana  osią  biegunową)  jest 
wyrównywana (ustawiana równolegle) do osi rotacji Ziemi. Po wyrównaniu teleskop z mechanizmem 
zegarowym  będzie  śledził  gwiazdy  w  miarę  jak  przesuwają  się  po  niebie.  Dzięki  temu  obiekty 
obserwowane przez teleskop wydają się być stacjonarne (nie będą dryfować poza pole widzenia). Jeśli 

nie będziemy używać mechanizmu zegarowego to wszytkie obiekty  na niebie (zarówno w nocy jak i 
w dzień) powoli przedryfują poza pole widzenia. Ten ruch jest spowodowany obracaniem się Ziemi. 
 
 
Wyrównywanie klina (za pomocą skomputeryzowanego ręcznego sterowania) 
 
Jeśli  używamy  skomputeryzowanego  ręcznego  sterowania,  mamy  do  dyspozycji  dwa  tryby 
wyrównywania  platformy  równikowej  (jeden  dla  półkuli  północnej  a  drugi  dla  południowej),  które 
pomogą ustawić teleskop na oś biegunową. Po przeprowadzeniu albo automatycznego wyrównywania 
albo  wyrównywania  na  dwóch  gwiazdach,  wyrównywanie  klina  przewinie  teleskop  tam  gdzie 
powinna być Gwiazda Polarna.  Gdy  używasz trójnogu i  klina, aby  wyśrodkować Gwiazdę Polarną  w 
okularze,  ramię  widelca  (oś  biegunowa)  będzie  wskazywać  w  stronę  prawdziwego  bieguna 
niebieskiego.  Po  zakończeniu  wyrównywania  klina  musisz  ponownie  wyrównać  swój  teleskop 
używając  albo  metody  równikowej  na  dwóch  gwiazdach  albo  równikowej  automatycznej.  Aby 
wyrównać klin NexStara na półkuli północnej postępuj zgodnie z następującymi krokami: 
 
1.

  Mając  teleskop  ustawiony  na  opcjonalnym  klinie  równikowym  i  z  grubsza  nastawiony  na 

Gwiazdę  Polarną,  wyrównaj  go  używając  albo  metody  równikowej  automatycznej  albo 
równikowej na dwóch gwiazdach. 

2.

  Wybierz „wyrównywanie klina” z menu narzędzi i wciśnij Enter. 

3.

  Bazując na twoim aktualnym  wyrównaniu NexStar przewinie tam,  gdzie powinna być Gwiazda 

Polarna.  Użyj  regulacji  trójnogu  i  klina,  aby  umieścić  Gwiazdę  Polarną  w  środku  pola  widzenia 
soczewki.  Nie  używaj  do  tego  klawiszy  kierunkowych.  Gdy  już  Gwiazda  Polarna  będzie 
wyśrodkowana  w  okularze  wciśnij  ENTER;  oś  biegunowa  powinna  być  teraz  nakierowana  na 
północny biegun niebieski. 

 
Odnajdywanie północnego bieguna niebieskiego 
 
Na  każdej  półkuli  jest  punkt  na  niebie,  wokół  którego  wydają  się  krążyć  wszystkie  gwiazdy.  Takie 
punkty nazywamy biegunami niebieskimi a ich nazwy pochodzą od półkuli, na której się znajdują. Na 
przykład na północnej półkuli wszystkie gwiazdy krążą wokół północnego bieguna niebieskiego. Gdy 
oś biegunowa teleskopu jest skierowana na biegun, staje się równoległa do osi obrotu Ziemi. 
 
Wiele  metod  wyrównywania  biegunowego  wymaga  abyś  wiedział  jak  znaleźć  biegun  niebieski 
identyfikując  gwiazdy  na  tym  obszarze.  Na  północnej  półkuli  odnajdywanie  bieguna  nie  jest  trudne. 
Na  szczęście  jest  gwiazda  widoczna  gołym  okiem  oddalona  od  niego  o  mniej  niż  jeden  stopień.  Tą 
gwiazdą jest Gwiazda Polarna na końcu dyszla Małego Wozu. Ponieważ Mały Wóz (prawie tożsamy z 
Wielką  Niedźwiedzicą)  nie  jest  szczególnie  jasną  konstelacją  na  niebie,  może  być  trudno  go 
zlokalizować  z  rejonów  miejskich.  Jeśli  tak  jest,  użyj  dwóch  gwiazd  z  tyłu  Wielkiego  Wozu  jako 
wskazówek.  Narysuj  przechodzącą  przez  nie  umowną  linię  skierowaną  w  stronę  Małego  Wozu. 
Zobaczysz  wtedy,  że  wskazują  na  Gwiazdę  Polarną  (zob.  rys.  7-4).  Ustawienie  Wielkiego  Wozu 
zmienia się w ciągu roku albo inaczej na to patrząc –  w ciągu nocy (zob. rys. 7-3). Gdy Wielki Wóz 
jest  nisko  na  niebie (np. blisko  horyzontu)  może być trudno  go zlokalizować. W takich przypadkach 
skorzystaj  z  Kasjopei  (zob.  rys.  7-4).  Obserwatorzy  na  południowej  półkuli  nie  są  takimi 
szczęśliwcami.  Gwiazdy  wokół  południowego  bieguna  nie  są  tak  jasne  jak  te  wokół  północnego. 
Najbliższa gwiazda, która jest stosunkowo jasna, to Sigma Octantis. Jest ona na granicy widzialności 
gołym okiem (jasność 5.5) i jest oddalona od bieguna o około 59 minut łuku.  
 

 

Rys.  7-3  Ustawienie Wielkiego Wozu zmienia się  w  ciągu roku albo inaczej  na to patrząc –  w  ciągu 
nocy. 
 
Definicja:  Północny  biegun  niebieski  jest  punktem,  wokół  którego  wydają  się  krążyć  wszystkie 
gwiazdy. Jego odpowiednikiem na półkuli południowej jest południowy biegun niebieski. 
 
Wielki  Wóz,  Mały  Wóz,  Kasjopeja,  północny  biegun  niebieski,  Gwiazda  Polarna,  gwiazdy 
wskazujące 
 

 

Rys. 7-4 Dwie gwiazdy z przodu Wielkiego Wozu wskazują na Gwiazdę Polarną, która jest odległa o 
mniej niż jeden stopień od prawdziwego (północnego) bieguna niebieskiego. Kasjopeja, konstelacja w 
kszałcie litery „W”, jest po przeciwnej stronie bieguna względem Wielkiego Wozu. Północny  biegun 
niebieski jest oznaczony znakiem „+”. 
 

Obserwacje nieba 
 
Gdy  już  wyregulujesz  swój  teleskop,  jesteś  gotowy  do  obserwacji.  W  tym  rozdziale  znajdują  się 
wskazówki  do  obserwacji  wizualnych  zarówno  dla  obiektów  Układu  Słonecznego  jak  i 
mgławicowych oraz ogólny opis warunków obserwacji, które mogą je utrudnić. 
 
 
Obserwacje Księżyca 
 

Często zdarza się, że kusi nas, aby oglądać Księżyc, gdy jest w 
pełni.  W  tym  czasie  półkula,  którą  widzimy  jest  w  pełni 
oświetlona i jej światło może przytłaczające. Poza tym podczas 
tej  fazy  tarcza  jest  bardzo  mało  kontrastowa  albo  całkowicie 
pozbawiona kontrastu. 
 
 
 
 
 

 
Jednym  z  najlepszych  momentów  na  obserwacje  Księżyca  są  fazy  pośrednie  (około  pierwszej  i 
ostatniej  kwadry).  Długie  cienie  ujawniają  wiele  szczegółów  na  powierzchni  Księżyca.  Przy  małym 
powiększeniu  będziesz  mógł  uchwycić  w  polu  widzenia  większą  część  tarczy.  Opcjonalny 
reduktor/korektor  pozwala  oglądać  zapierające  dech  w  piersiach  widoki  całego  dysku,  jeśli  użyjemy 
go  z  okularem  o  małym  powiększeniu.  Przejdź  na  wyższe  powiększenie,  aby  zogniskować  na 
mniejszym obszarze. Wybierz księżycowe tempo śledzenia z opcji śledzenia NexStara, aby utrzymać 
Księżyc pośrodku pola widzenia nawet przy dużych powiększeniach. 
 
 
Wskazówki do obserwacji Księżyca 
 
Aby zwiększyć kontrast i wydobyć szczegóły księżycowej powierzchni, użyj filtrów. Żółty filtr dobrze 
działa,  jeśli  chcesz  zwiększyć  kontrast,  podczas  gdy  filtr  neutralnej  gęstości  lub  polaryzujący 
zmniejszy ogólną jasność powierzchni i poświatę. 
 
Obserwowanie planet 

 
Wśród innych fascynujących celów jest pięć planet widocznych 
gołym  okiem.  Możesz  zobaczyć  jak  Wenus  zmienia  fazy 
podobnie  jak  Księżyc.  Mars  ujawni  dużo  szczegółów 
powierzchniowych  oraz  jedną,  jeśli  nie  dwie,  czapę  polarną. 
Będziesz  mógł  zobaczyć  pasy  chmur  na  Jowiszu  oraz  Wielką 
Czerwoną  Plamę  (o  ile  jest  widoczna  w  czasie,  gdy 
obserwujesz). Dodatkowo będziesz  mógł zobaczyć jak księżyce 
Jowisza  okrążają  tą  olbrzymią  planetę.  Saturn,  ze  swoimi 
pięknymi 

pierścieniami, 

jest 

łatwo 

widoczny 

przy 

umiarkowanym powiększeniu. 

 
Wskazówki do obserwacji planet 
 
-

  Pamiętaj, że  warunki atmosferyczne są zwykle  czynnikiem,  który ogranicza to jak  wiele będzie 

widocznych szczegółów na planecie. Unikaj więc obserwacji planet gdy są nisko nad horyzontem 
albo  gdy są bezpośrednio  nad źródłem  wypromieniowującym  ciepło, takim jak  dach  albo  komin. 
Zobacz także fragment “warunki seeingu” w dalszej części tego rozdziału. 

-

  Aby zwiększyć kontrast i wydobyć szczegóły na powierzchni planet, używaj filtrów okularowych 

Celestrona. 

 
Obserwacje Słońca 
 
Chociaż  wielu  amatorów  astronomii  wydaje  się  nie  zauważać  tej  dziedziny,  obserwacje  Słońca 
dostarczają  zarówno  satysfakcji  jak  i  dobrej  zabawy.  Jednak  ponieważ  Słońce  jest  tak  jasne,  należy 
przedsięwziąć  specjalne  środki  ostrożności  podczas  obserwacji  naszej  dziennej  gwiazdy  aby  nie 
uszkodzić wzroku albo teleskopu. 
 
Nigdy nie rzutuj obrazu Słońca przez nasz teleskop. Ze względu  na bardzo złożony system optyczny, 
wewnątrz  tubusa  nagromadziłyby  się  wtedy  ogromne  ilości  ciepła.  To  może  uszkodzić  teleskop  i 
wszelkie przymocowane do niego akcesoria. 
 
Dla bezpiecznego oglądania Słońca używaj filtra, który redukuje jego światło powodując, że łatwo je 
oglądać.  Z  filtrem  możesz  zobaczyć  jak  plamy  słoneczne  przesuwają  się  po  tarczy  oraz  pochodnie, 
które są jasnymi obszarami widzianymi blisko krawędzi tarczy Słońca. 
 
 
Wskazówki do obserwacji Słońca 
 
-

  najlepszym czasem na obserwacje Słońca jest wczesny ranek lub późne popołudnie gdy powietrze 

jest chłodniejsze. 

-

  aby  wyśrodkować Słońce bez patrzenia  w  okular, przesuwaj teleskop  do  momentu  aż  cień jego 

tubus uformuje okrągły cień. 

-

  aby być pewnym co do dokładności śledzenia, pamiętaj aby wybrać tempo śledzenia dostosowane 

do ruchu Słońca. 

 
 
Obserwacje obiektów głębokiego nieba 
 
Obiekty  mgławicowe  czy  też  obiekty  głębokiego  nieba  to  te,  które  znajdują  się  poza  granicami 
naszego  Układu  Słonecznego.  Są  to  gromady  gwiazd,  mgławice  planetarne,  mgławice  dyfuzyjne, 
gwiazdy  podwójne  oraz  inne  galaktyki  poza  naszą  Drogą  Mleczną.  Większość  z  nich  ma  duże 
rozmiary kątowe. Tak więc, aby je oglądać wystarczą  małe lub średnie powiększenia. Wizuanie są za 
słabe,  aby  ujawnić  kolor  widoczny  na  fotografiach  o  długim  czasie  ekspozycji.  Zamiast  tego 
wyglądają  na  czarnobiałe.  I  ze  względu  na  małą  jasność  powierzchniową  należy  je  obserwować  z 
ciemnego  stanowiska.  Zanieczyszczenie  światłem  wokół  wielkich  ośrodków  miejskich  zagłusza 
większość  mgławic  sprawiając,  że  są  trudne,  jeśli  nie  niemożliwe  do  obserwacji.  Filtry  redukcji 
zanieczyszczenia światłem pomagają zmniejszyć jasność tła zwiększając kontrast. 
 
Warunki atmosferyczne 
 
Warunki  atmosferyczne  mają  wpływ  na  to,  co  widzisz  przez  teleskop  podczas  sesji  obserwacyjnej. 
Składają się na nie: przejrzystość, rozjaśnienie nieba i seeing. Rozumienie warunków atmosferycznych 
i ich wpływu na obserwacje pomoże ci wycisnąć jak najwięcej z twojego teleskopu. 
 
Przejrzystość 
 
Na przejrzystość atmosfery mają wpływ chmury, wilgoć oraz inne unoszące się cząstki. Grube chmury 
typu cumulus są całkowicie nieprzezroczyste, podczas gdy cirrusy mogą być cienkie, pozwalając, aby 
przeszło przez nie światło najjaśniejszych gwiazd. Zamglone niebo pochłania więcej światła niż czyste 
sprawiając,  że  słabsze  obiekty  są  trudniej  widoczne  i  redukując  kontrast  jaśniejszych  obiektów. 
Aerozole  wyrzucane  do  atmosfery  przez  erupcje  wulkaniczne  także  wpływają  na  przejrzystość. 
Idealne warunki są wtedy, gdy niebo jest czarne jak atrament. 

Rozjaśnienie nieba 
 
Ogólne rozjaśnienie nieba przez Księżyc, zorze, naturalne świecenie powietrza oraz zanieczyszczenie 
ś

wiatłem  znacznie  wpływają  na  przejrzystość.  Podczas  gdy  nie  jest  to  problem  w  przypadku 

jaśniejszych  gwiazd  i  planet,  rozjaśnione  niebo  redukuje  kontrast  rozległych  mgławic  sprawiając,  że 
obserwacje  stają  się  trudne,  jeśli  nie  niemożliwe.  Aby  zmaksymalizować  efekty  swoich  obserwacji, 
ogranicz  oglądanie  obiektów  mgławicowych  do  bezksiężycowych  nocy  z  dala  od  nieba 
zanieczyszczonego  światłem  występującego  wokół  wielkich  obszarów  miejskich.  Filtry  LPR 
zwiększają  możliwości  oglądania  obiektów  mgławicowych  z  zanieczyszczonych  obszarów  blokując 
niepożądane światło i przepuszczając jednocześnie światło od niektórych obiektów głębokiego nieba. 
Z drugiej jednak strony, planety i gwiazdy można obserwować z rejonów zanieczyszczonych światłem 
lub gdy nie ma Księżyca. 
 
Seeing 
 
Seeing  to  inaczej  stabilność  atmosfery  i  ma  bezpośredni  wpływ  na  ilość  szczegółów  widocznych  w 
obiekach  rozciągłych. Powietrze  w  naszej  atmosferze  działa jak soczewka,  która  ugina i zniekształca 
dochodzące  promienie  słoneczne.  Stopień  ugięcia  zależy  od  gęstości  powietrza.  Warstwy  o  różnej 
temperaturze mają różne gęstości i w związku z tym inaczej uginają światło. Promienie świetlne z tego 
samego obiektu docierają lekko przesunięte tworząc niedoskonały lub rozmazany obraz. Te zakłócenia 
atmosferyczne zmieniają się zależnie  od  czasu i  miejsca. Rozmiar  komórek powietrza  w porównaniu 
do  twojej  apertury  określa  jakość  seeingu.  Przy  dobrym  seeingu  są  widoczne  drobne  szczegóły  na 
jaśniejszych  planetach  takich  jak  Jowisz  i  Mars  a  gwiazdy  są  malutkimi  punkcikami.  Przy  słabym 
seeingu obrazy są zamglone a gwiazdy wyglądają jak krople. 
 
Opisane tutaj warunki odnoszą się zarówno do obserwacji wizualnych jak i fotograficznych. 
 

Astrofotografia 

 
Po  tym  jak  trochę  czasu  pooglądasz  niebo  być  może  zechcesz  je  sfotografować.  Twój  teleskop 
umożliwia  kilka różnych  form  fotografowania nieba, w tym  krótkie  ekspozycje  w ognisku głównym, 
projekcja  okularowa,  fotografie  deep  sky  przy  długich  ekspozycjach,  fotografia  naziemna  oraz 
obrazowanie CCD. Każdy z nich jest omówiony w sposób wystarczająco szczegółowy, aby pozwolić 
Ci  zacząć.  Omawiane  tematy  to  między  innymi  potrzebne  akcesoria  oraz  trochę  prostych  technik. 
Więcej  informacji  jest  dostępnych  w  niektórych  publikacjach  wyszczególnionych  na  końcu  tej 
instrukcji. 
 
Poza  specjalnymi  akcesoriami  wymaganymi  dla  każdego  rodzaju  fotografowania  nieba,  zachodzi 
potrzeba posiadania kamery - ale nie jakiejkolwiek. Nie musi ona mieć wielu funkcji oferowanych we 
współczesnym  sprzęcie  najwyższej  klasy.  Na  przykład  nie  musisz  mieć  możliwości  automatycznego 
ogniskowania ani blokady lusterka. Wymienimy teraz obowiązkowe funkcje, jakie musi mieć kamera 
do  fotografowania  nieba.  Po  pierwsze,  potrzebny  jest  czas  "B",  który  pozwala  na  ekspozycje 
długoczasowe.  To  wyklucza  kamery  typu  "naceluj  i  pstrykaj"  i  ogranicza  wybór  do  lustrzanek  SLR 
czyli najbardziej powszechnego rodzaju aparatu na kliszę 35 mm dostępnego obecnie na rynku. 
 
Po  drugie,  czas  "B"  albo  ręczny  NIE  powinien  korzystać  z  baterii.  Wiele  nowych  aparatów 
elektronicznych  wykorzystuje  baterie,  aby  podtrzymać  otwarcie  migawki  podczas  ekspozycji 
długoczasowych.  Gdy  baterie  się  wyczerpią,  zwykle  po  kilku  minutach,  migawka  się  zamyka  bez 
względu na to czy zakończyłeś ekspozycję czy nie. Szukaj aparatu, który ma ręczną migawkę w trybie 
ekspozycji  długoczasowych.  Firmy  Olympus,  Nikon,  Minolta,  Pentax,  Canon  i  inne  wyprodukowały 
właśnie takie korpusy aparatów. 
 
Aparat  musi  mieć  wymienne  obiektywy  abyś  mógł  go  zamocować  do  teleskopu  a  poza  tym  możesz 
dzięki temu  używać różnych  obiektywów podczas  fotografowania  aparatem zamocowanym  na  górze 
teleskopu.  Jeśli  nie  znajdziesz  odpowiedniego  nowego  aparatu,  możesz  zamówić  używany  korpus, 

który nie jest nawet w 100 procentach sprawny. Na przykład światłomierz nie musi działać, ponieważ 
będziesz ręcznie ustalał długość ekspozycji. 
 
Potrzebujesz  także  wężyka  spustowego  z  funkcją  blokady,  aby  utrzymać  migawkę  otwartą,  podczas 
gdy robisz inne rzeczy. Są dostępne modele z wyzwalaniem mechanicznym oraz pneumatycznym. 
 
Piggyback 
 
Najłatwiejszym  sposobem  żeby  wejść  do  krainy  długoczasowej  fotografii  astrofotografii  obiektów 
deep  sky  jest  metoda  wykorzystywania  montażu  teleskopu  do  prowadzenia  aparatu  -  ang. 
"piggyback".  Aparat  i  jego  normalny  obiektyw  "jeżdżą"  wtedy  na  teleskopie.  Dzięki  tej  metodzie 
można uchwycić w kadrze całe konstelacje i rejestrować obrazy wielkich mgławic, które są za duże na 
fotografowanie  w  ognisku  głównym.  Ponieważ  będziesz  fotografował  z  obiektywem  o  małym 
powiększeniu a prowadził za pomocą teleskopu o dużym powiększeniu, dopuszczalny margines błędu 
jest tutaj bardzo  duży.  Małe błędy popełnione podczas prowadzenia teleskopu  nie będą  widoczne  na 
kliszy.  Aby  zamocować  aparat  na  teleskopie,  użyj  śruby  adaptera  do  piggybacku,  znajdującej  się  na 
górze  pierścienia  służącego  do  mocowania  tubusa.  Być  może  trzeba  będzie  zdjąć  obejmę  szukacza 
przed zamocowaniem aparatu. 
Podobnie  jak  w  przypadku  innych  metod  fotografowania  obiektów  deep  sky,  należy  robić  zdjęcia  z 
miejsca  gdzie  niebo  jest  ciemne.  Zanieczyszczenie  światłem  wokół  dużych  obszarów 
zurbanizowanych rozmywa słabiutkie światło obiektów deep sky. Jednak poćwiczyć możesz także  na 
niebie nieco ustępującym idealnemu. 
 
1. Nastaw teleskop na oś biegunową (używajac jednej z metod opisanych powyżej) i uruchom napęd. 
2. Załaduj do aparatu film do slajdów, o czułości ISO 100 lub więcej, albo film do odbitek, o czułości 
ISO 400 lub więcej! 
3. Ustaw przysłonę swojego aparatu tak aby była o pół do jednej podziałki poniżej całkowicie 
otwartej. 
4. Ustaw szybkość wyzwalania migawki na czas "B" a ostrość na nieskończoność. 
5. Znajdź obszar nieba, który chcesz fotografować i przesuń teleskop tak, aby wskazywał w tym 
kierunku. 
6. Znajdź  odpowiednią  gwiazdę prowadzenia  w polu widzenia  okularu teleskopu. Jest to stosunkowo 
łatwe,  ponieważ  możesz  przeszukiwać  duży  obszar  bez  wywierania  wpływu  na  obszar  obejmowany 
przez  obiektyw  aparatu.  Jeśli  nie  masz  okularu  z  podświetlanym  krzyżem  celowniczym,  po  prostu 
rozogniskuj swoją gwiazdę prowadzenia aż będzie  wypełniała  większość pola  widzenia. Dzięki temu 
będzie łatwo wykryć jakiekolwiek dryfowanie. 
7. Zwolnij migawkę za pomocą wężyka spustowego. 
8. Monitoruj swoją gwiazdę prowadzenia przez całą długość ekspozycji, wprowadzając poprawki 
konieczne, aby utrzymać gwiazdę w centrum pola widzenia. 
 
Krótkie ekspozycje w ognisku głównym 
 
Krótkie  ekspozycje  w  ognisku  głównym  to  najlepszy  sposób żeby  rozpocząć rejestrowanie  obiektów 
niebieskich.  Wykonuje  się  je  za  pomocą  aparatu  przymocowanego  do  teleskopu  z  pominięciem 
okularu lub własnego obiektywu. Aby zamocować aparat  musisz mieć adapter T Celestrona (#93633-
A) oraz pierścień T przeznaczony konkretnie dla Twojego modelu aparatu (np. Minolta, Nikon, Pentax 
itp.). Pierścień T wkręca się w miejsce normalnego obiektywu aparatu SLR 35 mm. Fotografowanie w 
ognisku  głównym  pozwala  uchwycić  większą  część  tarczy  Księżyca  albo  Słońca.  Aby  zamocować 
aparat do teleskopu: 
 
1. Wyjmij okular z uchwytu okularów i 1 1/4" 
2. Odkręć uchwyt okularów i 1 1/4" od układu focusera. Dzięki temu odsłoni się męski gwint 
wbudowanego adaptera T. 
3. Nakręć pierścień T na odsłonięte gwinty adaptera T. 

4. Zamocuj korpus aparatu na pierścieniu T w taki sposób jak zrobiłbyś to łącząc go z każdym innym 
obiektywem. 
 
Mając aparat zamocowany do teleskopu, jesteś gotowy do fotografowania w ognisku głównym. 
Zacznij od łatwego obiektu takiego jak Księżyc. Oto jak to zrobić: 
 
1.  Załóż  do  aparatu  kliszę  o  umiarkowanej  do  dużej  czułości  (wg.  parametrów  ISO).  Bardziej  czułe 
filmy  są  pożądane,  jeśli  fotografujemy  Księżyc  w  postaci  sierpa.  Gdy  Księżyc  jest  blisko  pełni  i  ma 
największą jasność, lepiej mieć mniej czuły film.  
Oto zalecane filmy: 
 
- T-Max 100 
- T-Max 400 
- dowolny film kolorowy do slajdów od 100 do 400 ISO 
- Fuji Super HG 400 
- Ektar 25 lub 100 
 
2. Wyśrodkuj Księżyc w polu widzenia swojego teleskopu. 
3. Zogniskuj teleskop obracając gałką ogniskowania aż obraz stanie się ostry. 
4. Ustaw prędkość migawki na odpowiednie ustawienie (zobacz tabelę 7-1). 
5. Zwolnij migawkę za pomocą wężyka spustowego. 
6. Przewiń film i powtórz procedurę. 
 
Faza księżyca, Sierp, Kwadra, Pełnia 
Tabela 7-1 Powyżej wyszczególniliśmy czasy ekspozycji podczas fotografowania Księżyca w ognisku 
głównym Twojego teleskopu CGE. 
 
Czasy  ekspozycji  wyszczególnione  w  tabeli  7-1  należy  traktować  jako  punkt  startowy.  Zawsze 
wykonuj  dodatkowo  ekspozycje,  które  są  dłuższe  i  krótsze  niż  zalecany  czas.  Poza  tym  wykonaj  po 
kilka  fotek  dla  każdej  prędkości  migawki.  Dzięki  temu  będziesz  miał  pewność,  że  uzyskasz  dobre 
zdjęcie. 
 
- Jeśli używasz kliszy czarnobiałej, spróbuj żółtego filtra aby zmniejszyć intensywność światła i 
zwiększyć kontrast. 
- Dokładnie zapisuj swoje czasy ekspozycji. Ta informacja będzie przydatna, jeśli zechcesz powtórzyć 
swoje wyniki albo wysłać niektóre swoje zdjęcia do różnych czasopism astronomicznych w nadziei na 
opublikowanie! 
- Ta technika jest także stosowana do fotografowania Słońca za pomocą odpowiedniego filtra 
słonecznego. 
 
Fotografia naziemna 
 
Twój teleskop jest doskonałym teleobiektywem do fotografii naziemnej (terenu). Fotografie naziemne 
najlepiej robi się mając teleskop skonfigurowany w trybie azymutalnym i przy wyłączonym napędzie. 
Aby  wyłączyć  napęd,  wciśnij  klawisz  MENU  (9)  w  pilocie  ręcznego  sterowania  i  przewiń  do 
podmenu "Tracking Mode", czyli tryb śledzenia. Użyj klawiszy przewijania w górę i w dół (10), aby 
wybrać  opcję  "Off",  czyli  wyłączony  i  wciśnij  ENTER.  To  wyłączy  silniki  śledzenia  tak,  że  obiekty 
pozostaną w polu widzenia Twojego aparatu. 
 
 
Pomiarowanie 
 
Teleskop Advanced Series ma stałą aperturę a w związku z tym także stałe światłosiły. Aby właściwie 
naświetlić fotografowane obiekty, będziesz musiał odpowiednio ustawić prędkość migawki. 
Większość aparatów SLR 35 mm oferuje pomiarowanie przez obiektyw przez co będziesz wiedział 

czy Twoje zdjęcie jest niedoświetlone czy prześwietlone. Regulacje dla właściwego naświetlenia 
przeprowadza się zmieniając prędkość migawki. Zajrzyj do instrukcji swojego aparatu, aby uzyskać 
szczegółowe informacje na temat pomiarowania i zmieniania prędkości migawki. 
 
Redukowanie wibracji 
 
Ręczne wyzwolenie migawki może spowodować wibracje i da zamazane zdjęcia. Aby zredukować 
wibracje podczas zamykania migawki, użyj wężyka spustowego. Pozwoli on utrzymać ręce z daleka 
od aparatu i soczewki eliminując możliwość wprowadzenia wibracji. Można stosować wyzwalacze 
mechaniczne, ale najlepsze są pneumatyczne. Zamazane zdjęcia mogą powstać także wtedy, gdy 
ustawimy za małą prędkość migawki. Aby temu zapobiec, używaj filmów, które pozwalają na 
prędkości migawki większe niż 1/250 sekundy podczas trzymania obiektywu w ręku. Jeśli obiektyw 
jest zamocowany na trójnogu, długość ekspozycji jest praktycznie nieograniczona. 
 
Kolejny sposób na zredukowanie wibracji to "Vibration Suppression Pads", czyli podkładki tłumiące 
wibracje (w katalogu pozycja #93503). Spoczywają one między gruntem a nogami trójnogu. 
Zmniejszają amplitudę wibracji i czas ich trwania. 
 
Automatyczne prowadzenie 
 
Teleskop Advanced GT ma oznaczony port automatycznego prowadzenia do użytkowania z 
autoguiderem CCD. Schemat poniżej może być przydatny podczas podłączania przewodu kamery 
CCD do CGE i kalibrowania autoguidera. Zauważ, że cztery wyjścia są aktywne-niskie z 
wewnętrznymi podciągami i są zdolne do zmniejszenia 25 mA prądu stałego. 
 
1 = 5v 
2 = Uziemienie 
3 = +RA (na prawo) 
4 = +DEC (w górę) 
5 = -DEC (w dół) 
6 = -RA (w lewo) 
 
Konserwacja teleskopu 
 
Chociaż Twój teleskop nie wymaga zbyt dużo czynności związanych z konserwacją, należy pamiętać 
o paru rzeczach, dzięki którym Twój teleskop będzie sprawował się jak najlepiej. 
 
Konserwacja i czyszczenie optyki 
 
Czasami kurz i/lub wilgoć mogą się osadzić na płycie korektora Twojego teleskopu. Gdy czyścimy 
dowolny instrument, należy być szczególnie ostrożnym, aby nie uszkodzić optyki. 
 
Jeśli na płycie korektora osiadł kurz, usuń go za pomocą pędzelka (zrobionego z wielbłądziego włosia) 
albo używając puszki sprężonego powietrza. Skieruj sprej na soczewkę pod kątem, na około dwie do 
czterech sekund. Potem użyj roztworu do czyszczenia optyki oraz białego papieru higienicznego, aby 
usunąć  wszelkie  pozostałe  resztki.  Nałóż  roztwór  na  papier  a  następnie  przyłóż  papier  do  soczewki. 
Należy  wykonywać  kolejne  pociągnięciu  przy  lekkim  nacisku,  przechodząc  od  środka  korektora  na 
zewnątrz. NIE trzyj zataczając kółka! 
 
Możesz użyć dostępnego powszechnie w sprzedaży środka czyszczącego do  optyki albo przygotować 
własną  mieszankę.  Dobry  roztwór  do  czyszczenia  to  alkohol  izopropylowy  zmieszany  z  wodą 
destylowaną.  W  roztworze  powinno  się  znaleźć  60  %  alkoholu  izopropylowego  oraz  40  %  wody 
destylowanej. Można też zastosować płyn do zmywania naczyń rozpuszczony w  wodzie (kilka  kropli 
na jedną kwartę wody). 
 

Aby zminimalizować potrzebę czyszczenia Twojego teleskopu, załóż z powrotem wszystkie pokrywy, 
gdy już skończysz go używać. Ponieważ tylna komora NIE jest hermetyczna, na otwór należy założyć 
pokrywę, gdy nie jest on w użyciu. To pozwoli zapobiec przedostawaniu się zanieczyszczeń do 
tubusa. 
 
Kolimacja 
 
Osiągi  optyczne  większości  reflektorów  Newtona  można  zoptymalizować  kolimując  na  nowo 
(wyrównując) optykę. Skolimować teleskop znaczy po prostu  wprowadzić jego elementy optyczne w 
stan równowagi. Słaba kolimacja spowoduje aberracje optyczne i zniekształcenia. 
 
Zanim  zaczniesz  kolimować swój teleskop, poświęć trochę  czasu żeby  zaznajomić się ze  wszystkimi 
jego  komponentami.  Zwierciadło  główne  to  duże  zwierciadło  w  tylnej  części  tubusa.  Zwierciadło  to 
reguluje się poluzowując lub dokręcając trzy śruby, rozmieszczone w odległości 120 stopni od siebie, 
na  końcu  tubusa  teleskopu.  Zwierciadło  wtórne  (małe,  eliptyczne  zwierciadło  pod  focuserem,  w 
przedniej  części  tubusa)  także  ma  trzy  śruby  do  regulacji.  Aby  sprawdzić  czy  Twój  teleskop 
potrzebuje kolimacji, skieruj go najpierw na jasną ścianę albo niebiesko niebo na zewnątrz. 
 
Nigdy nie patrz bezpośrednio na Słońce gołym okiem  ani przez teleskop (chyba, że masz odpowiedni 
filtr słoneczny). Inaczej możesz spowodować trwałe i nieodwracalne uszkodzenie oka. 
 
Wyrównywanie zwierciadła wtórnego 
 
Poniżej  opisujemy  procedurę  kolimowania  Twojego  teleskopu  za  dnia  za  pomocą  opcjonalnego 
narzędzia  do  kolimowania  Newtonów  (#94183)  oferowanego  przez  Celestrona.  Aby  skolimować 
teleskop bez narzędzia do kolimacji, przeczytaj poniższy rozdział dotyczący kolimowania w nocy. 
 
Jeśli w focuserze jest okular, wyjmij go. Wkręcaj całkowicie tuleję za pomocą pokręteł ogniskowania 
aż  srebrna  część  przestanie  być  widoczna.  Będziesz  patrzył  przez  focuser  na  odbicie  zwierciadła 
wtórnego  rzutowane  ze  zwierciadła  głównego.  Robiąc  to  ignoruj  odbijającą  się  sylwetkę  zwierciadła 
głównego.  Wsuń  wkładkę  kolimacyjną  i  popatrz  przez  nią.  Gdy  ognisko  jest  całkowicie  wsunięte, 
powinieneś widzieć całe zwierciadło główne odbite w zwierciadle wtórnym. Jeśli zwierciadło główne 
nie  jest  wyśrodkowane  względem  wtórnego,  wyreguluj  śruby  zwierciadła  wtórnego  poluzowując  je 
lub  dokręcając  aż  brzeg  zwierciadła  głównego  zostanie  wyśrodkowany  w  polu  widzenia.  NIE 
poluzowuj  ani  nie  dokręcaj  centralnej  śruby  w  podporze  zwierciadła  wtórnego,  ponieważ  utrzymuje 
ona właściwe ustawienie zwierciadła. 
 
Wyrównywanie zwierciadła głównego 
 
Teraz wyreguluj śruby zwierciadła głównego, aby przywrócić wyśrodkowanie odbicia małego 
zwierciadła wtórnego tak aby jego sylwetka była widoczna na tle widoku zwierciadła głównego. Gdy 
zaglądasz do focusera, powinieneś widzieć jak sylwetki zwierciadeł są rozmieszczone koncentrycznie. 
Powtarzaj krok pierwszy i drugi aż to osiągniesz. 
 
Wyjmij wkładkę kolimacyjną i zajrzyj do focusera - powinieneś tam zobaczyć odbicie swojego oka w 
zwierciadle wtórnym. 
 
Widoki kolimacji Newtona - obraz widziany przez focuser przy użyciu wkładki kolimacyjnej 

 

 

Procedura  
(Przeczytaj ten rozdział do końca zanim zaczniesz) 
 
Aby  kolimować  na  gwiazdach  będąc  na  półkuli  północnej,  skieruj  teleskop  na  nieruchomą  gwiazdę 
taką jak Gwiazda Polarna (Polaris). Można ją znaleźć na niebie północnym, w odległości od horyzontu 
równej  Twojej  szerokości  geograficznej.  Jest  to  także  końcowa  gwiazda  w  dyszlu  Małego  Wozu. 
Polaris  nie  jest  najjaśniejszą  gwiazdą  na  niebie  i  może  się  nawet  wydawać  dość  słaba,  zależnie  od 
warunków na niebie. 
Przed przeprowadzeniem ponownej kolimacji zwierciadła głównego, znajdź śruby kolimacji na końcu 
tubusa  teleskopu.  Każdą  z  tych  trzech  śrub  należy  regulować  osobno.  Zwykle,  aby  wprowadzić 
różnicę wystarczą ruchy rzędu 1/8 obrotu, przy czym nie powinno być potrzebne więcej niż 1/2 do 3/4 
obrotu. 
 
Mając Gwiazdę Polarną lub jakąś jasną gwiazdę wyśrodkowaną w polu widzenia, ogniskuj używając 
standardowego  okularu  lub  własnego  okularu  o  jak  największym  powiększeniu,  czyli  o  najkrótszej 
ogniskowej  wyrażonej  w  milimetrach  np.  6  mm  lub  4  mm.  Inna  opcja  to  wykorzystanie  okularu  o 
dłuższej  ogniskowej oraz soczewki Barlowa. Gdy gwiazda znajduje się w ognisku powinna wyglądać 
jak  ostry punkcik światła.  Jeśli podczas  ogniskowania na  niej przybiera  nieregularny  kształt albo  ma 
poświatę  świetlną  na  krawędzi  obrazu,  oznacza  to,  że  Twoje  zwierciadła  nie  są  wyrównane.  Jeśli 
widać  flarę  świetlną,  która  zachowuje  stałe  położenie,  w  momentach,  gdy  wychodzisz  tuż  za  i  tuż 
przed punkt dokładnego zogniskowania, to ponowna kolimacja na pewno poprawi ostrość obrazu. 
 
Rys.  8-1  Chociaż  wzorzec  gwiazdy  wydaje  się  taki  sam  po  obu  stronach  ogniska,  są  one 
asymetryczne. Ciemna przesłona jest przesunięta  na lewą stronę  wzorca  dyfrakcyjnego  wskazując  na 
słabą kolimację. 
 

Zwierciadło wtórne wymaga wyregulowania 

Zwierciadło główne wymaga wyregulowania 

Zwierciadło 
wtórne 

zwierciadło 
główne 

zaciska na 
zwierciadle 

Oba zwierciadła są już wyrównane - wkładka 
kolimacyjna jest w focuserze 

Oba zwierciadła są już wyrównane i widać odbicie 
Twojego oka zaglądającego do focusera 

Zwróć  uwagę  na  kierunek,  w  którym  pojawia  się  poświata.  Na  przykład,  jeśli  ma  tendencję  do 
pojawiania  się  w  polu  widzenia  blisko  pozycji  na  godzinie  trzeciej,  to  musisz  obrócić  odpowiednią 
ś

rubę lub kombinację śrub tak, aby przesunąć obraz gwiazdy w kierunku pojawiania się poświaty. W 

wymienionym przykładzie należy przesunąć obraz gwiazdy w okularze, regulując śruby kolimacji, w 
kierunku pozycji godziny trzeciej. Być może będzie wystarczyło wyregulować tylko jedną śrubę, aby 
przesunąć  obraz  gwiazdy ze środka pola widzenia  do pozycji znajdującej się mniej więcej w połowie 
drogi lub mniej, bliżej krawędzi pola (gdy używamy okularu o dużym powiększeniu). 
Kolimację  najlepiej  regulować  śledząc  pozycję  gwiazdy  w  polu  widzenia  i  jednocześnie  obracając 
ś

ruby kolimacyjne. Dzięki temu będziesz dokładnie widział, w jakim kierunku odbywa się ruch. Może 

być  łatwiej, jeśli będzie jednocześnie  współpracować  dwóch  ludzi: jeden  będzie patrzył i instruował, 
które śruby należy obracać i o ile a drugi będzie wykonywał zadane regulacje.   
 
Rys.  8-3  Skolimowany  teleskop  powinien  dawać  obraz  w  postaci  symetrycznego  wzorca  pierścieni 
podobnego do widocznego tutaj dysku dyfrakcyjnego. 
 
WAŻNE: Po wykonaniu pierwszej albo każdej kolejnej poprawki, należy ponownie wycelować tubus 
teleskopu, aby na nowo wyśrodkować gwiazdę w polu widzenia. Obraz gwiazdy można potem oceniać 
pod  względem  symetrii  przechodząc  tuż  przed  i  tuż  za  punkt  dokładnego  zogniskowania  i  śledząc 
wzorzec  gwiazdy. Jeśli wykonujemy  właściwe poprawki, powinna być  widoczna poprawa. Ponieważ 
są  tu  trzy  śruby,  być  może  trzeba  będzie  poruszyć  conajmniej  dwie  z  nich,  aby  osiągnąć  wymagane 
przesunięcie lustra.