DOPING W SPORCIE

Dr n. med. Artur Biel

Doping (doop – ang.)



1889 

– mieszanina opium i narkotyków 

stosowana u koni wyścigowych celem ich 
pobudzenia przed wyścigiem (angielski 
słownik )

Doping - historia



3000 r.p.n.e. Chiny 

– żucie rośliny Ephedra



1500 r.p.n.e. ( Filostrat, Galen )             Teby 

–

picie wina przez zawodników igrzysk sportowych



I w.p.n.e. ( Pilniusz Młodszy ) – picie naparu ze 
skrzypu i żucie grzybów przez biegaczy 
długodystansowych



Kultura Inków ok.. 1500r. żucie liści rośliny coca, 
peyote, kaktusa 

– Lophophora williams 

Doping - historia



1718r. Wojna Szwedzko 

– Norweska jedzenie 

przez żołnierzy muchomorów Amanita ( 
pobudzajaco 

– halucynogenne )



1914r. I wojna światowa żołnierze francuscy pili „ 

la gnole” – mieszanina alkoholu i eteru



1940r. II wojna światowa „Energy Tablets”-

amfetamina zażywana masowo przez żołnierzy 
alianckich



II wojna światowa masowe spożycie alkoholu 

etylowego przez żołnierzy radzieckich

Doping - historia



1935r. Zsyntetyzowano czysty testosteron



1942r. Testosteron podawany niemieckim 
żołnierzom jednostek specjalnych



1945r. Używanie testosteronu przez 
amerykańskich kulturystów



1954r Podawanie testosteronu rosyjskim 
ciężarowcom

Klasyfikacja środków dopingujących i 
metod dopingu



KLASY ŚRODKÓW DOPINGUJĄCYCH

A. Środki pobudzające – stymulanty                                                  

min. amfetamina, efedryna, kokaina

B. Narkotyczne środki przeciwbólowe                                                        

min. morfina, petydyna 

C. Środki anaboliczne

1.Steroidy anaboliczne 

– androgenne                                                      

min. nandrolon, stanozolol, testosteron 

2. Inne środki anaboliczne np.klenbuterol

D. Środki moczopędne

min.furosemid, hydrochlorotiazyd

E. Hormony peptydowe i glikoproteinowe

min.Gh, ACTH, EPO

Klasyfikacja środków dopingujących i 
metod dopingu



Metody dopingu

A.

Doping krwią ( EPO )

B.

Manipulacje farmakologiczne, chemiczne i 
fizyczne

C.

Doping genetyczny

Klasyfikacja środków dopingujących i 
metod dopingu



Środki zabronione w niektórych 
dyscyplinach sportu

A.

Alkohol

B.

Marihuana

C.

Środki miejscowo znieczulające

D.

Kortykosteroidy ( oprócz stosowania 
miejscowego)

E.

B 

– adrenolityki ( np.propranolol, atenolol)

Arthur Linton 1872 – 1896
Trimethyl

Thomas Hicks 1904r. Maraton. IO. 
Saint Louis
Siarczan strychniny, surowe jaja z 
brandy

Pietro Dorando 1908r. Maraton.IO.
Londyn
Strychnina

Knud Jensen 1960r. Rzym.IO.
Ronikol

Tommy Simpson 1967.Tour de France
Amfetamina

NESP- darbepoetyna alfa

( new erytropoetin stimulator protein )

CERA 
(Continuous Erythropoietin Receptor 
Activator) 

HIF (hypoxia inducing factor)

Hematide (Procrit, Epogen)

Jupp Elze vs. Carlos Duran
1968r.
Perwityna

Lasse Viren 1976r.IO.Montreal

Martti Vainio
SAA, krew

Tamara i Irina Press

Steroidy Anrogenno - Anaboliczne



SAA

SAA



Wpływ na psychikę



Antykatabolityczny efekt ( hamowanie 
powysiłkowej hyperkortyzolemii )



Działanie anaboliczne ( dodatni bilans 
azotowy )

SAA



Szybki wzrost masy ciała



Zmiana sylwetki-

szybki przyrost masy mięśniowej



Intensywny przyrost mięśni obręczy kończyny górnej, grzbietu, głowy, klatki 
piersiowej



Trądzik



Ślady po iniekcjach



Łysienie czołowe – mężczyźni, przerzedzenie owłosienia na głowie –
kobiety



Ginekomastia



Zanik piersi, hirsutyzm



Zmiana tembru głosu u kobiet



Obrzęki kończyn dolnych



Wzrost urazowości



Nadciśnienie tętnicze

SAA – następstwa ( psychika )



Wzrost agresji



Wybuchowość



Pobudzenie psychiczne



Bezsennośc



Padaczka



Zespoły maniakalne, urojeniowe



Psychoza



Szał sterydowy

SAA – następstwa ( krążenie )



Aterogeneza



Wzrost LDL i TG, spadek HDL



Przerost mięśnia sercowego ( otłuszczenie)



Nasilenie ryzyka zmian zakrzepowo -
zatorowych

SAA – następstwa ( wydzielanie              

wewnętrzne)



Uszkodzenia wątroby ( żółtaczka, rak 

wątroby, torbiele )



Upośledzenie spermatogenezy



Ginekomastia



Rozrost gruczołu krokowego



Zaburzenia cyklu miesiączkowego



Przerost łechtaczki, zmniejszenie 

gruczołów piersiowych

SAA – następstwa ( odporność )



Wzrost zapadalności na infekcje wirusowe i 
bakteryjne



Cięższy przebieg infekcji

SAA



Testosteron



Nandrolon



Stanazonol



Metanabol



Sustanol



Omnadren

Ricky Bruch SAA

Kaarlo Kangasniemi SAA

Serge Reding SAA

Kornelia Ender SAA

Heidi/Andreas Krieger

Oral – Turinabol Jenapharm

SARMs 
( selective androgen receptor 
modulators)

Brigit Dressel 1987r.

Ben Johnson SAA

Carl Lewis

Katrin Krabbe  klenbuterol

Marion Jones SAA

IGF- 1 ( Insulin Growth Factor)

His-tagged long R3 – IGF-1

Repoxygen

siRNA ( small interfering RNA )



np. supresja miostatyny

PPAR delta 
(peroxisome proliferator – activated 
receptor delta)



GW501516 ( GlaxoSmithKline)

Synthol

Instytucje



1988r. Komisja Antydopingowa



1989r.Rada do Spraw Przeciwdziałania 
Dopingowi w Sporcie



1991r.Komisja do Walki z Dopingiem w 
Sporcie



Obecnie Komisja do Zwalczania Dopingu w 
Sporcie

Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie



Nie jest organem państwowym a ciałem 
społecznym



Jest wykonawcą kompetencji prezesa 
UKFiT

WADA ( world anti – doping agency )



www.wada.com

Dziękuję za uwagę