Anthony de Mello
SJ
(ur.
4 września
1931
w
Bombaju
, zm.
2
czerwca
1987
w
Nowym Jorku
) –
jezuita
,
psychoterapeuta
,
kierownik duchowy. Największy rozgłos zdobył dzięki
książkom i konferencjom z dziedziny duchowości.
Życiorys
[
edytuj
]
Anthony de Mello pochodził z
Goa
, ówczesnej portugalskiej
kolonii
w
Indiach
. 1 lipca
1947
wstąpił do nowicjatu
Towarzystwa Jezusowego
. Odbył w
Hiszpanii
studia filozoficzne, w czasie
których zainteresował się Ćwiczeniami duchownymi
św. Ignacego Loyoli
oraz dziełami innych
mistyków europejskich -
św. Teresy z Avila
i
św. Jana od Krzyża
. Po ich zakończeniu wrócił do
Indii, gdzie przez dwa lata zajmował się praktyką pedagogiczną, a następnie odbył czteroletnie
studia teologiczne w
Punie
. 24 marca
1961
roku przyjął święcenia kapłańskie. Następnie studiował
psychologię (poradnictwo psychologiczne) na Loyola University w Chicago i duchowość na jednej
z najbardziej renomowanych uczelni kościelnych -
Uniwersytecie Gregoriańskim
w Rzymie. Pełnił
funkcję rektora kolegium w Vinayalya, gdzie udzielał rekolekcji ignacjańskich - Ćwiczeń
duchownych.
W
1975
założył w Indiach (
Lonavla
) Instytut Sadhana (the Sadhana Institute of Spirituality and
Counselling), centrum kształcenia przewodników duchowych, którym kierował nieprzerwanie aż do
śmierci. Prowadził wiele zajęć i kursów z zakresu
medytacji
. Uznawany był za utalentowanego
mówcę.
Pierwszą książkę napisał w wieku 47 lat. Zmarł nagle na
atak serca
w 1987 na Fordham University
w Nowym Jorku. Niektóre z książek wydanych po jego śmierci (m.in. Przebudzenie, Wezwanie do
miłości) są zbiorem konferencji
rekolekcyjnych
zebranych przez przyjaciół, głównie J. Francis
Strouda SJ, jego powiernika i szefa De Mello Spirituality Center (organizacji zajmującej się
przechowywaniem i kontynuowaniem dziedzictwa de Mello) z siedzibą w
Nowym Jorku
.
Opinia Kościoła katolickiego
[
edytuj
]
W
1998
jego publikacje zostały skrytykowane przez
Kongregację Nauki Wiary
Kościoła
katolickiego (na czele której stał kardynał
Ratzinger
, późniejszy papież) jako niedopuszczalne
odejście od doktryny
katolickiej
w stronę religii Wschodu (
buddyzmu
,
taoizmu
) i
panteizmu
.
Główne zarzuty kierowane przez autorów krytycznej Notyfikacji pod adresem poglądów
hinduskiego jezuity:
•
Zastąpienie przez niego
objawienia
Bożego dokonanego w Chrystusie przez intuicję Boga,
twierdzenie że aby dojść do Boga wystarczy patrzeć na stworzony świat, pewna forma
religii naturalnej.
•
Odejście od
chrześcijańskiej
definicji
Boga
: określenie Boga jako czystej pustki,
Niepoznawalnego, twierdzenie że jedyna znajomość jest nieznajomością, poglądy głoszące
że nawet pytanie o Jego istnienie jest już czystym absurdem.
•
Traktowanie
Pisma Świętego
i innych świętych ksiąg oraz wszystkich religii wyłącznie jako
informacji służącej do osiągnięcia wewnętrznego spokoju, która interpretowana
nieodpowiednio jest przeszkodą w dążeniu do Prawdy i czyni ludzi agresywnymi oraz
ograniczonymi.
•
Zrównanie
Jezusa
z innymi mistrzami duchowymi.
•
Niechrześcijańska koncepcja losu człowieka po śmierci - "rozpłynięcia" w Bogu
nieosobowym na podobieństwo soli w wodzie.
•
Bagatelizowanie pytania o ostateczne przeznaczenie człowieka.
•
Dobro i zło są tylko rozumowym wartościowaniem narzuconym na rzeczywistość; nie
można mówić o obiektywnych zasadach moralnych, ponieważ zło jest jedynie
nieznajomością dobra.
Próby obrony w łonie Kościoła
[
edytuj
]
Mimo że Kongregacji Nauki Wiary jednoznacznie stwierdziła, iż poglądy ks. Anthony'ego de Mello
SJ są "nie do pogodzenia z wiarą katolicką" i "mogą prowadzić do poważnych szkód", w łonie
Kościoła pojawiły się próby jego obrony. Główne argumenty tej grupy:
•
Część jego książek została wydana bez autoryzacji, m. in. jako zbiory nauk rekolekcyjnych.
Dotyczy to zwłaszcza późnych, szczególnie atakowanych publikacji (np. "Przebudzenia"
wydanego już po jego śmierci). Dlatego też jego poglądy mogły ulec celowemu bądź nie
zniekształceniu, przesunięciu akcentów, etc.
•
Zbyt dosłowne odbieranie słów, które w zamierzeniu były tylko hiperbolami, "odginaniem
blachy w drugą stronę", próbami burzenia schematów myślowych czytelników, alegoriami.
•
Zapominanie że punktem wyjścia wszystkich jego refleksji było chrześcijaństwo, którego
nigdy oficjalnie się nie wyrzekł i które było zawsze, choćby w domyśle, obecne.
Twórczość
[
edytuj
]
•
Kontakt z Bogiem
•
Śpiew ptaka
1982, wyd. polskie 1989.
•
Minuta mądrości
•
Minuta nonsensu
•
Modlitwa żaby
(
The Prayer of the Frog
)
tom I, II -
1988
(wyd. polskie -
1992
)
•
Przebudzenie
1990, (wyd. polskie 1996)
•
Wezwanie do miłości
•
Sadhana: Ścieżka do Pana Boga
•
U źródeł
•
Rozwiązać pęta
Książki o de Mello
[
edytuj
]
•
Słysząc śpiew ptaka (WAM 1999)
•
Bez obciążeń (WAM 1994)