Microsoft Word - syl-iwz3

IWZ-3: Oprogramowanie użytkowe

IWZ3-1 Komponenty ISZ

Informacyjny system zarządzania jest wspierany przez różnorodne komponenty
informatyczne:
Oprogramowanie użytkowe – wszelkie programy komputerowe do wspomagania pracy
użytkownika (bezpośrednio), aplikacje użytkowe, funkcje i zadania aplikacji dopasowane do
specyficznych potrzeb użytkownika.
Systemsoftware – oprogramowanie systemowe, programy komputerowe do wspomagania
pracy oprogramowania użytkowego, np. system operacyjny komputera, system zarządzania
bazą danych
Hardware – sprzęt komputerowy, na którym będzie użytkowane oprogramowanie
systemowe i użytkowe
Dane – dane przeznaczone do przetwarzania, organizacja danych, organizacja przetwarzania
danych
Orgware – reguły organizacyjne i zasady zarządzania, procesy biznesowe, procedury
organizacyjne
Manware – osoby pracujące na komputerach i ich pomysły.

Systemsoftware

Hardware

Dane

Oprogramowanie użytkowe

O
r
g
w
a
r
e

M
a
n
w
a
r
e

Informacyjny system zarządzania

IWZ3-2: Podział oprogramowania użytkowego – 1 wersja

Oprogramowanie użytkowe

Rodzaj

wytworzenia

Rodzaj

specjalizacji

Rodzaj

zastosowania

Rodzaj

integracji

Stopień

automatyzacji

Rodzaj

wspomagania

Indywidualny

Software

Własny

Indywidualny

Software

Obcy

Software

standardowy

Programy

specjalizowane

System

Obsługi

mowy

Rodziny

softweru

Systemy

zintegrowane

Systemy

Pomiędzy

Przsedsieb

Software

branżowy

Software

Specjaliz

funkcjonalnie

Programy

specjalne

Zintegrowane

programowo

Zintegrowane

Przez dane

Pełna

automatyzacja

Częściowa

automatyzacja

Tylko wsparcie

rejestracja

Systemy

administracyjne

Systemy

dyspozycyjne

Systemy

informacyjne

Systemy

planowania

Systemy

kontroli

Oprogramowanie  użytkowe  można  podzielić  na  6  rodzajów.  W  ramach  każdego  rodzaju
można wyróżnić grupy rodzajowe programów.
Istnieje  w  praktyce  duży  wybór  oprogramowania  użytkowego.  Zasadnicze  pytanie  jakie
pojawia  się  podczas  wyboru  oprogramowania  użytkowego  brzmi:  czy  zakupić  gotowe
oprogramowanie, czy też zlecić napisanie oprogramowania wyspecjalizowanej firmie.
Ponadto  trzeba  rozstrzygnąć  czy  budować  system  kompleksowy  i  zintegrowany  według
podejścia modułowego czy według podejścia dziedzinowego.

IWZ3-3: Podział oprogramowania – wersja II

Aplikacje użytkowe do wspomagania zarządzania w przedsiębiorstwie można podzielić na
dwie podgrupy:

- oprogramowanie do obsługi działalności administracyjno-dyspozycyjnej ,
- oprogramowanie do obsługi działalności informacyjno-dyspozycyjnej.

Mówi się o kompleksowym systemie do obsługi działalności administracyjno-dyspozycyjnej
przedsiębiorstwa. System ten jest ukierunkowany na wsparcie informatyczne administrowania
składnikami  przedsiębiorstwa  oraz  dysponowania  jego  zasobami.  Przetwarzanie  to  jest
głównie  przetwarzaniem  transakcyjnym,  w  trakcie  przetwarzania  następuje  obsługa
konkretnych transakcji.
Działalność  informacyjno-decyzyjna  jest  ukierunkowana  na  podejmowanie  decyzji.
Informatyka  wspomaga  tutaj  ośrodki  decyzyjne  szczebla  średniego  i  szczebla  najwyższego.
Istnieje dziedzina informatyki w zarządzaniu zwana komputerowym wspomaganiem decyzji.
Przetwarzanie  to  jest  przetwarzaniem  analitycznym,  istnieją  specjalne  technologie
przetwarzania ukierunkowane na obsługę zapytań przekrojowych.

APLIKACJE UŻYTKOWE

ADMINISTRACYJNO-DYSPOZYCYJNE

INFORMACYJNO-DECYZYJNE

NIEZALEŻNE

BRANŻOWO

BRANŻOWE

PONAD

BRANŻOWE

KOMPUTEROWE

SYST.PLANOW

SYSTEMY

INFORMACYJNE

SYSTEMY

EKSPERTOWE

Obsługa
Finansowo
księgowa

Kadry i Płace

sprzedaż

Środki trwałe

Produkcja

Handel

Banki

Kasy fiskalne

Systemy JIT

Systemy EDI

kalkulacje

modele

języki

plany

MIS

SWD

Analiza

Diagnoza

Wybór

Turystyka
i Rekreacja

IWZ3-4: Funkcjonalność aplikacji użytkowej Kasa

Zakres funkcjonalny aplikacji do obsługi kasy w przedsiębiorstwie.

Kasa  może  być  przypisana  do  oddziału  firmy.  Do  jednego  oddziału  może  być  przypisanych
kilka kas.
Raport  kasowy  jest  urządzeniem  ewidencyjnym  do  obsługi  kasy.  Raport  zawiera  pozycje  z
dowodami wpłat do kasy i wypłat  z kasy.
Istnieją różne dowody wpłaty do kasy i wypłaty z kasy:
Bez ewidencji danych wpłacającego lub wypłacającego.
KP – formalny dokument wpłaty do kasy. Dowód KP na kontrahenta.
KW- formalny dokument wypłaty z kasy. Kontrahent.
Program  Kasa  umożliwia  obsługę  wpłacającego  i  wypłacającego.  Czasami  jest  to  ta  sama
osoba.  Główne  funkcje  aplikacji  użytkowej  Kasa  to:  ewidencja  wpłat  do  kasy  i  wypłat
gotówki  z  kasy  oraz  sporządzanie  raportów  kasowych,  a  także  sprawdzenie  i  przekazanie
kasy.
W  niektórych  programach  kasowych  zawarta  jest  obsługa  kontrahenta  firmy,  często  jest  to
wspólny kontrahent dla wielu programów.

Wpłacający

Wypłacający

Oddział

Kasa

Raport

dowody

Kontrahent

KP (wpłata)

KW (wypłata)

IWZ3-5: Raport kasowy

F-K

Formalne  urządzenie  ewidencyjne  przeznaczone  do  obsługi  prowadzenia  kasy.  Raport
kasowy jest urządzeniem formalnym, ma specjalnie opracowaną procedurę.
Rejestrujemy  wszystkie  wpłaty  i  wypłaty  z  kasy  w  pewnym  okresie  czasu.  Zamknięcie
raportu kasowego polega na podsumowaniu obrotów (wpłat i wypłat) oraz wyliczeniu salda w
kasie.  Saldo  przechodzi  do  następnego  raportu  jako  stan  kasy  przy  otwarciu  raportu.  Do
zamkniętego raportu kasowego nie można dodawać nowych pozycji.
Raport kasowy musi zostać zaksięgowany na kontach (F-K).
Jako konto przeciwstawne wpisujemy nr konta, na które zostanie zaksięgowana dana operacja
(podwójne księgowanie).

IWZ3-6: Struktura dowodu kasowego

Istnieją formalne dokumenty do dokumentowania wpłat i wypłat do kasy. Są to:

- KP tzw. kasa przyjmie
- KW tzw. kasa wyda.

Dokument ten jest dokumentem wielopozycyjnym (pozycja KP). Wypełniony dokument musi
zostać przypisany do konkretnego raportu kasowego.
Pozycje na KP mogę być w szczególności księgowane na różne konta (Ma konto) jako konto
przeciwstawne do konta Kasa.

Kontrahent

Konto przeciwstawne

Nr raportu kasowego

Pozycje KP

IWZ3-7: Kasa- interfejs graficzny aplikacji użytkownika

Poniżej przedstawiono przykład interfejsu graficznego użytkownika aplikacji do obsługi kasy.

Widzimy  tutaj  okno  MDI  oraz  pochodne  okna  tabelaryczne  do  obsługi  różnych  zadań
użytkownika.  Okno  „Dowód  KP  2/03/2006”  służy  do  wyświetlenia  zawartości  pozycji
(podświetlonej kursorem) z okna „Dowody  KP kasy Kasa1 Wawa”. W treści okna widzimy
nagłówek  (pola  zaciemnione  na  zielono)  oraz  dwie  pozycje  z  aktualnie  wybranego  raportu
kasowego „RK/3/03/2006/kasa1”. Raport ten został podświetlony kursorem w oknie „Raporty
kasowe  kasy  Kasa  1  –  Wawa”.  W  ramach  interfejsu  GUI  można  dowolnie  manipulować
wieloma okienkami (wielookienkowość).

IWZ3-8: Model danych do obsługi aplikacji Kasa

Poniżej przedstawiono model danych opisujących format danych w notacji SQL
przeznaczonych do obsługi aplikacji Kasa.

Model  danych  to  specjalny  układ  tabel  SQL,  w  których  zapisano  dane  niezbędne  do
przetwarzania podczas obsługi aplikacji Kasa.
Każda tabela SQL ma swoją unikalną nazwę, jest relacją połączona z innymi tabelami.
Tabela  zawiera  pola  danych  zwykłe  i  pola  danych  kluczowe.  Te  ostatnie  służą  do
zdefiniowania relacji pomiędzy tabelami.
Jak  widzimy  przykładowo  tabela  Kasa  jest  przyporządkowana  relacją  (OD_KAS)  do
konkretnego oddziału przedsiębiorstwa.

IWZ3-9: Podsystem Sprzedaż

Zakres współdziałania systemu Sprzedaż z innymi podsystemami w przedsiębiorstwie.

Na  rysunku  widzimy  powiązania  systemu  Sprzedaż  z  innymi  współdziałającymi  z  nim
elementami, nazywanymi w języku informatyki terminatorami.
Klient
Zakupy
F-K
Produkcja
Wymienione  powyżej  obiekty  zewnętrzne  systemu  Sprzedaż  pozwalają  nam  jednocześnie
zakreślić  granice  systemu,  czyli  wyraźnie  sprecyzować  jakie  elementy  do  systemu  należą,  a
jakie  nie  należą  (patrz  folia  ITR1-2).  W  trakcie  definiowania  założeń  systemu  można
zdecydować jaki zakres funkcji systemu będzie ostatecznie obsługiwany komputerowo.
Pomiędzy  obiektami  –  terminatorami  a  naszym  systemem  występują  określone  przepływy
danych,  np.  oferta  zawiera  konkretne  pola  danych  występujące  na  ofercie  wysyłanej  z
przedsiębiorstwa do zainteresowanego klienta.

IWZ3-10: Procesy w ramach podsystemu Sprzedaż

Na schemacie przedstawiono uszczegółowienie systemu Sprzedaż

Proces Sprzedaż został uszczegółowiony na podprocesy niższego poziomu od P1.1 do P1.7.
Przedstawione  na  rysunku  podprocesy  mogą  być  rozpisane  na  kolejne  podprocesy  itd.  To
zagłębianie następuję aż do pojedynczych podprocesów zwanych przebiegami danych. Tego
typu  rozczłonkowanie  systemu  na  podprocesy  nazywane  jest  projektowaniem  systemów
informatycznych.
Jak widzimy fakturowanie zostało zaliczone jako podproces sprzedaży, a aplikacje do obsługi
fakturowania składa się z wielu podprocesów (jest systemem).
Podczas  tworzenia  oprogramowania  niezbędne  jest  dokładne  określenie  wszystkich
algorytmów przetwarzania danych w układzie: proces – podproces – podpodproces – przebieg
jednostkowy (niepodzielny).

IWZ3-11: Model danych do obsługi aplikacji sprzedaż

Model danych do obsługi podsystemu sprzedaży zapisany w formacie danych SQL.

Układ  tabel  niezależnych  i  zależnych.  Każdy  nowoczesny  system  obsługi  sprzedaży  musi
zawierać dane o klientach, ofertach, produktach i zleceniach.
Na zielono zostały zaznaczone tabele pochodne, które odpowiadają za powiązania pomiędzy
tabelami głównymi, czyli zawierają odpowiednie pola kluczowe.
System  obsługi  sprzedaży  pracuje  na  wspólnej  bazie  danych.  Dane  zapisywane  są  w  bazie
tylko jeden raz (nieredundantny zapis), a mogą być użytkowane wielokrotnie. Relacje opisują
powiązania  pomiędzy  danymi  ułatwiając  przygotowanie  kolekcji  danych  dla  użytkownika
systemu.

IWZ3-12: System klasy CRM

Na rysunku przedstawiono pewien system (nie moduł, nie podsystem) do zintegrowanej
obsługi klienta w przedsiębiorstwie. CRM – Customer Relationsship Management.

Moduł  Sprzedaż  jest  jednym  z  elementów  tego  zintegrowanego  systemu  obsługi  sprzedaży
firmy. Integracja polega na połączeniu przetwarzania transakcyjnego i analitycznego w jeden
wspólny system.
W  ramach  zintegrowanego  systemu  CRM  wyróżniamy  dwa  typy  przetwarzania  danych:
przetwarzanie typu OLTP (On line Transactionl Processing) oraz przetwarzanie typu OLAP
(On line Analitycal Processing).
Istotą  systemu  CRM  jest  ponadto  wydzielenie  specjalnych  komórek  odpowiedzialnych  za
obsługę  klienta,  korzystających  ze  specjalnego  oprogramowania  komputerowego  zwanego
Front Office (Biuro Obsługi Klienta).
Oprogramowanie to musi być ściśle zintegrowane z oprogramowaniem odpowiedzialnym za
obsługę  działalności  usługowej  (Enterprise).  Oprogramowanie  Back  Office  jest
odpowiedzialne za wspomaganie działalności usługowej, magazynowej, logistycznej.
Musi  istnieć  ścisłe  współdziałanie  pomiędzy  oprogramowaniem  OLTP  a  oprogramowaniem
OLAP.
W  hurtowni  danych  gromadzone  są  zarówno  dane  historyczne  pochodzące  z
przedsiębiorstwa,  a  opisujące  jego  działalność  w  wybranych  okresach  czasu  oraz  dane
pochodzące z otoczenia, opisujące zachowanie konkurencji i konsumentów.

ERP/ERM

Back Office

Front Office

Obsługa

klienta

Marketing

Sprzedaż

Kontakty z klientami

Mobile Office

Hurtownia

danych

Klienci

Produkty

OLAP

ocena wydajności, zyskowności,

symulacja biznesu...

analizy marketingowe

interfejs z klientem

OLTP

IWZ3-13: Moduł fakturowanie

Zakres funkcjonalny aplikacji Fakturowanie.

Terminatory:

•  F-K
•  Kontrahent
•  Użytkownik
•  Zapłaty

Procesy wewnętrzne:

•  Wystawianie faktur
•  Rozliczanie podatku VAT, tzw. rejestry VAT
•  Obsługa słowników
•  Obsługa rozrachunków z kontrahentem
•  Obsługa cennika

Łuki obsługują przepływy danych pomiędzy terminatorami i procesami, także przepływy
danych pomiędzy procesami przetwarzania i zbiornikami danych.
Zakres podprocesów w ramach procesu FAKT został przykładowo określony po prawej
stronie rysunku. Każdy z tych podprocesów będzie dzielony na dodatkowe podprocesy, itd.
Pomiędzy podprocesami (modułami) występują powiązania funkcjonalne (kolor zielony), np.
wystawianie faktur i VAT, lub wystawianie faktur i obsługa cennika. Powiązania te powstają
w ramach programu zintegrowanej obsługi użytkownika.

Wystawianie faktur

VAT

Obsługa słowników

Rozrachunki

Obsługa cennika

IWZ3-14: Schemat funkcjonalny fakturowania

Fakturowanie odbywa się według ustalonej sformalizowanej procedury. Jest to typowa
działalność administracyjna.

W  systemie  fakturowania  wyróżniamy  urządzenie  ewidencyjne  zwane  rejestrem  faktur.
Zasady  prowadzenia  rejestru  faktur  zostały  określone  przepisami  państwowymi.  Państwo
określając  system  podatkowy  jednocześnie  narzuca  zasady  ewidencjonowania  sprzedaży.
Każda wystawiona przez przedsiębiorstwo faktura powinna zostać zapisana w rejestrze faktur
w  układzie  chronologicznym.  Rejestr  faktur  jest  jednocześnie  rejestrem  podatku  VAT,
bowiem  przedsiębiorstwo  jest  płatnikiem  podatku  VAT.  Płatnik  rozlicza  się  z  budżetem
Państwa (Urząd Skarbowy) prowadząc określony przepisami rejestr VAT.
Faktury wystawione pomyłkowo lub wycofane muszą zostać skorygowane (Korekta).
Jeżeli  faktura  dotyczy  sprzedaży  towarów  wtedy  musi  być  skorelowana  z  odpowiednim
dokumentem wydania towaru z magazynu (WZ).
Faktury mogą być wystawiane na kontrahenta gotówkowa lub płatna przelewem.
Fakturowanie  może  odbywać  się  przy  wykorzystaniu  cennika  towarów  i  usług  wcześniej
zdefiniowanego.
Niektóre  systemy  fakturowania  ma  wbudowany  mechanizm  rejestrowania  płatności  do
konkretnych  faktur,  tak  aby  jednocześnie  prowadzić  rozrachunki  z  odbiorcami.  W  ramach
modułu rozrachunków generowane są wezwania do zapłaty i upomnienia.

Rejestr

Faktur

Rejestr

VAT

Obsługa

kontrahentów

Obsługa

cennika

Obsługa

magazynu

Faktura

VAT

Korekta

Zapłata

Wezwanie

Upomnienie

IWZ3-15 Model danych podsystemu fakturowanie

Model danych do obsługi aplikacji fakturowanie. Przestawia układ tabel SQL słownikowych i
tabel zależnych z danymi niezbędnymi do obsługi aplikacji Fakturowanie (FAKT).

Powyższy model danych jest przykładem sformatowanych danych w notacji SQL.
Układ tabel SQL do obsługi wystawiania faktur, aktualizacji danych kontrahenta oraz
ewidencjonowania zapłat i tym samym prowadzenia rozrachunków z kontrahentem.

IWZ3-16: Gospodarka magazynowa

Gospodarka magazynowa dotyczy: materiałów, towarów, narzędzi, wyrobów gotowych,
czasami innych elementów, np. leków. Specyfika gospodarki materiałami łatwo psującymi się
– dodatkowo trzeba pamiętać terminy ważności oraz zmianę opakowania, np. magazyn
żywności, przeliczanie z litrów na kg.

Podstawowe zadania systemu gospodarki magazynowej.
Gospodarka materiałowa jest częścią składową systemu zwanego MRP, który stanowi pewien
standard światowy w zakresie wsparcia produkcji w materiały i urządzenia.

Materiały
Towary
Narzędzia
Wyroby gotowe
Inne, np.. Leki

•.•ewidencja obrotów i stanów magazynowych,

•rozliczanie inwentaryzacji,
•kontrola zapasów magazynowych,
• ewidencja i kontrola realizacji zamówień,
•planowanie zaopatrzenia,
•ewidencja i rozliczanie kosztów zużycia,
•sprawozdawczość i analizy

IWZ3-17: Schemat funkcjonalny MAT

Na poniższym schemacie funkcjonalnym przedstawiono sformalizowaną procedurę obsługi
magazynów w ramach podsystemu gospodarowania materiałami. Jest to typowa działalność
administracyjna.

Na schemacie przedstawiono procedurę obsługi magazynu.
Magazyn jest prowadzony za pomocą kartoteki magazynowej, karty na których zapisano ilość
materiałów (pozycji magazynowych).
Ilość w kartotece musi być zgodna ze stanem faktycznym (na półkach magazynowych).
Przychód  i  rozchód  do  i  z  magazynu  następuje  za  pośrednictwem  dokumentów  formalnych
(PZ,WZ, Rw, Mm).
Inwentaryzacja to badanie zgodności stanu faktycznego ze stanem „papierowym”.
Plan  produkcji  stanowi  podstawę  „polityki”  magazynowej  materiałów,  produkcja  musi  być
prowadzona w sposób ciągły.
Normy  zużycia  materiałów  w  procesie  produkcji  są  definiowane  w  systemie  technicznego
przygotowania  produkcji  (TPP).  Norma  określa  ile  i  jakiego  materiału  powinno  być
przeznaczone dla produkcji danego rodzaju lub produktu danego typu.

Kartoteka

Magazynowa

Magazyn 1

Kartoteka

Magazynowa

Magazyn2

Inwentary

zacja

Plan

produkcji

Normy

zużycia

IWZ3-18: Indeksy

99 9 9 9 99 999999

- indeks materiałowy (znaki, struktura)

9 9 99

- indeks kosztów materiałowych (konto)

- kod zapasów materiałowych

9
99 99 999

- kod zlecenia produkcyjnego

Indeksy są formą formatowania danych niezbędną w procesie przetwarzania danych.
Indeks  materiałowy,  dane  opisujące  materiał  są  formatowane,  a  symbol  indeksu  jest
przedmiotem przetwarzania.
Materiały są składnikiem kosztów działalności przedsiębiorstwa, zużycie materiałów powinno
być  zaewidencjonowane  nie  tylko  w  układzie  ilościowym,  ale  także  w  układzie
wartościowym (w księgowości).
Produkcja  wykonywana  jest  najczęściej  zleceniami  produkcyjnymi  (lepsza  kontrola  i
zarządzanie).  Każde  zlecenie  powinno  być  rozliczone  i  powinniśmy  znać  koszt  danego
zlecenia produkcyjnego. Materiał jest składnikiem zlecenia produkcyjnego.

IWZ3-19: Model danych do obsługi aplikacji MAT

Model danych został zbudowany zgodnie z regułami formatowania danych właściwymi dla
języka SQL

Materialy  –  tabela  SQL  do  ewidencji  danych  podstawowych  o  materiałach.  Klucz:  Indeks
materiałowy
Magazyny  –  tabela  SQL  do  ewidencji  danych  o  magazynach  w  których  przechowywane  są
materiały. Klucz: symbol magazynu
Symb_dok  –  tabela  SQL  do  przechowywania  używanych  w  systemie  symboli  dokumentów
używanych w gospodarce materiałowej. Tabela słownikowa. Klucz: kod symbolu
Kontrahenci  –  tabela  SQL  do  zapisywania  danych  podstawowych  o  kontrahentach
(dostawcach materiałów). Klucz: kod kontrahenta
Jedn_miary – tabela słownikowa do przechowywania danych o używanych w danym systemie
jednostkach miary (np. szt, kg)
Wydziały  –  tabela  SQL  do  przechowywania  danych  słownikowych  o  wydziałach  w  których
znajdują się magazyny.

Tabele zależne:
Obroty    -  tabela  SQL  zawierająca  dane  o  obrotach  materiałów  (przychód,  rozchód).  Tabela
powiązana  kluczem  i  relacją  z  tabelami:  Materiały  i  Magazyny.  Zapewnia  szybki  dostęp  do
danych  o  stanach  magazynowych  i  obrotach  (przychód  rozchód)  konkretnego  materiału  w
konkretnym magazynie.
Obroty_MMG  –  tabela  zawiera  dane  o  obrotach  pomiędzy  magazynami  wewnątrz  systemu.
Przesunięcia z jednego magazynu do innego.

IWZ3-20: Podsystem Środki Trwałe

W ramach procedury ewidencyjno informacyjnej ST w przedsiębiorstwie istnieje obowiązek
prowadzenia  ewidencji  środków  trwałych.  Każdy  ST  otrzymuje  unikalny  numer  oraz  w
specjalnej  kartotece  gromadzone  są  podstawowe  dane  ewidencyjne.  W  kartotece
odnotowywany jest zakup nowego ST oraz sprzedaż używanego ST. Zakupiony środek trwały
gdy jest przekazany do użytkowania zostaje przypisany do konkretnego użytkownika (osoba
lub  komórka  organizacyjna).  Na  podstawie  danych  z  produkcji  prowadzona  jest  ewidencja
zużycia  ST  (jeżeli  zachodzi  takowa  potrzeba).  Tabele  amortyzacji  ST  wyliczane  są  według
specjalnie  wyznaczonych  (państwowych)  stawek  amortyzacyjnych  i  przekazywane  do
księgowości. Istnieje specjalna procedura inwentaryzacji ST.

Kartoteka

Działalność

Usługowa

Inwentaryzacja

Zakupy

Sprzedaż

Księgowość

amortyzacja

nowy_ST

stany_ST

arkusze_spisowe

zbycie_ST

zużycie_ST

przek_do_użytkowania

IWZ3-21: Przebiegi przetwarzania danych

BD_ST – baza danych do obsługi aplikacji środki Trwałe
P1.1.Ewidencja ST – przebiegi przetwarzania danych ewidencji środków trwałych
P1.2.Rozliczanie amortyzacji – przebiegi przetwarzania danych do rozliczania amortyzacji ST
P1.3 Rozliczanie inwentaryzacji – przebiegi do obsługi spisów inwentaryzacyjnych
P1.4 Analiza i Sprawozdawczość – przebiegi analityczno sprawozdawcze.
Zakres  funkcjonalny  systemu  ŚT  przedstawiono  na  podstawie  diagramu  przepływu  danych.
Diagram ten został sporządzony w notacji Gane&Serson.
Wyszczególnione  w  diagramie  procesy  są  następnie  dzielone  na  mniejsze  elementy:
podprocesy  i  przebiegi  jednostkowe.  Pojedynczy  przebieg  stanowi  podstawę  do  napisania
konkretnego programu przetwarzania danych.

IWZ3-22: <ALICZA<IE AMORTYZACJI

W ewidencji środków trwałych posługujemy się  pojęciem odpisu amortyzacyjnego. Jest to
najogólniej  mówiąc  wyliczanie  tej  części  wartości  środka  trwałego,  która  ma  być  w  danym
okresie  obrachunkowym  zamortyzowana.  Odpis  amortyzacyjny  jest    księgowany  na
odpowiednim  koncie  kosztów  w  księgowości.  Istnieją  pewne  metody  wyliczania  odpisów
amortyzacyjnych:

każdej

metody

opracowany

został

algorytm

wyliczania

wielkości

odpisu

amortyzacyjnego. Wszystkie algorytmy zaszyte są w systemie informatycznym S-T,
korzystamy z nich w takich przypadkach gdy jest to niezbędne.
Amortyzacja wyliczana jest w trybie miesięcznym i księgowana jako koszt na odpowiednich
kontach w księdze głównej.

Grupa metod uwarunkowanych (uzależnionych) od wydajności maszyn.

Generalna zasada: podstawą do ustalenia stawki amortyzacyjnej jest informacja ile sztuk wyrobów wyprodukuje

dana maszyna. Dokonywane są szacunki na 5 lat.

B. Grupa metod uwarunkowanych czasowo. Występują tutaj trzy podgrupy:
•

Liniowa, np. zakup maszyny za 100 tyś zł. Amortyzacja przez 5 lat, roczny odpis wynosi 20 tys zł.

•

Geometryczno-degresywna; odlicza się stały procent od wartości zakupu

pomniejszonej o odpis amortyzacyjny, np.

25% od 100.000

daje 25.000

25% od 75.000

daje 18.750

25% od 56250

daje 14.062, dalej następuje przejście do liniowej,

•

Arytmetyczno-degresywna; ustala się sumę lat użytkowania (15 lat) i wysokość odpisu (x/15),

a następnie odpisuje się ułamek wartości środka trwałego, np.
1 rok 5/15 od 100.000

daje 33.333,-

2 rok 4/15

daje 26.667,-

3 rok 3/15

daje 20.000,-

4 rok 2/15

daje 13.333,-

5 rok 1/15

daje 6.667,-

IWZ3-23: Model danych Środki Trwałe

Tabele  SQL  do  zapisu  elementów  danych  o  środkach  trwałych  i  o  dokonanych  odpisach
amortyzacyjnych.
Strzałki  (łuki)  definiują  relacje  pomiędzy  tabelami  nadrzędnymi  i  podrzędnymi.    Tabela
odpisy dziedziczy pola kluczowe z tabel Karta_ST i Spos_licz.
Jeżeli system S-T jest osobnym systemem dziedzinowym wtedy budujemy samoistny model
danych dla takiego systemu. Wielokrotnie jednak S-T to moduł systemu zintegrowanego F-K,
a  wtedy  tabele  SQL  za  zapisywania  danych  o  środkach  trwałych  i  amortyzacji  są  częścia
wspólnej bazy danych.

KARTA_ST

ODPISY

LATA

TYP_DOKUM

SPOS_L ICZ

KST_ODP

SPL _ODP

IWZ3-24: Aplikacja użytkowa do zarządzania personelem

Przedstawiono  główne  procesy  do  obsługi  wsparcia  informatycznego  w  działalności  firmy
zwanej  zarządzanie  personelem.  Zgodnie  z  ogólną  zasadą  budowy  aplikacji  użytkowych
osobny  proces  obsługuje  ewidencje  danych  słownikowych  (Słowniki),  osobny  proces
obsługuje  ewidencję  danych  kadrowych  (Kadry),  osobny  dane  płacowe  (Place),  emerytury  i
ewidencję czasu pracy.
Na  wspólnej  bazie  danych  (  w  tym  przypadku  PLACENEW)  działają  podstawowe  procesy
przetwarzania danych do obsługi zarządzania personelem.

IWZ3-25: Funkcjonalność aplikacji KiP, Moduł Kadry

Zakres tematyczny menu programu KiP w części Kadry.

Każda  pozycja  menu  jest  obsługiwana  przez  jeden  lub  więcej  przebiegów  przetwarzania
danych, np. wprowadzanie i aktualizacja form ukończenia nauki.
Przebieg  obsługuje  okno  dialogowe,  za  pomocą  tego  okna  wprowadzamy  dane  do
odpowiedniej tabeli SQL.
W ramach interfejsu GUI występują różne typy okien.

IWZ3-26: Funkcjonalność aplikacji KiP, Moduł Pracownik

Poszczególne zadania z zakresu przetwarzania danych kadrowych. Zadania te wynikają z
przepisów w zakresie ewidencji kadr i zarządzania personelem.

IWZ3-27: Moduł: Płace

W  informatycznej  obsłudze  płac  posługujemy  się  instytucją  listy  płac.  Różne  listy  płac
sporządzane są dla różnych typów wypłat wynagrodzeń.
Funkcje  i  zadania  w  zakresie  ewidencji  wynagrodzeń  i  przygotowywania  list  płac.  System
pozwala  na  automatyzację  czynności  związanych  z  przygotowaniem  wynagrodzeń  i
drukowaniem list płac.

IWZ3-28: Moduł: Emerytura

ZUS  nakłada  na  pracodawcę  obowiązek  wyliczenia  każdemu  pracownikowi  podstawy  do
emerytury.  Firma  nasza  dysponuje  modułem  do  aplikacji  Kadry  i  Płace,  który  pozwoli
Państwu  sporządzić  dla  wszystkich  pracowników  ,  kiedykolwiek  zatrudnionych  w  Państwa
Firmie  nowe  ZUS  RP-7  Zaświadczenia  o  zatrudnieniu  i  wynagrodzeniu,  ZUS  RP-6  -
"Kwestionariusz  dotyczący  okresów  składkowych  i  nieskładkowych  ",  służących  do
wyliczenia  podstawy  wymiaru  emerytury  i  renty  pracowników  oraz  ustalenie  kapitału
początkowego.

Zaświadczenie to wymagane jest przez ZUS do naliczenia wysokości emerytury jaką
pracownik uzyskałby na dzień 01.01.1999 r.

Moduł Emerytura umożliwia:

•

rejestrację wynagrodzeń za każdy miesiąc roku, według dowolnych
składników wynagrodzeń;

•

zebranie sumy wynagrodzeń miesięcznych w zbiorcze pozycje roczne;

•

sporządzenie zestawienia zawierającego wszystkie lata z możliwością
wybrania najkorzystniejszych okresów i wyliczenia wskaźników
wysokości podstawy wymiaru;

•

wydrukowanie Zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu dla
wybranego pracownika.

Moduł  może  być  wykorzystywany  jako  samodzielny  program  umożliwiający  ręczne
wprowadzanie  wszystkich  potrzebnych  danych  lub  jako  program  współpracujący  z  naszą
aplikacją Kadry i Płace. W drugim przypadku potrzebne dane zostaną przeniesione z kartoteki
osobowej  i  płacowej  programu  KiP,  oczywiście  za  okres  który  jest  ewidencjonowany  w
programie.  Okresy  wcześniejsze  mogą  zostać  uzupełnione,  przez  wprowadzenie  danych
bezpośrednio za pomocą modułu Emerytura

IWZ3-29:Rejestracja czasu pracy

System  Rejestracja  Czasu  Pracy  służy  do  szczegółowego  rozliczania  pracowników
zatrudnionych  w  danej  firmie.  System  RCP  współpracuje  z  dowolnym  systemem  Kadry  i
Płace.  Każdy  pracownik  jest  przypisany  w  okresie  od  -  do  do  konkretnego  harmonogramu,
który  niesie  z  sobą  informacje  o  typie  rozliczeń,  sposobie  traktowania  przerw,  możliwości
nadgodzin itp. W miesiącu pracownik może być przypisany do kilku harmonogramów, o ile
okresy  przypisań  nie  zachodzą  na  siebie.  Ewidencja  czasu  pracy  odbywa  się  na  podstawie
danych  zarejestrowanych  przez  czytnik  karty  magnetycznej.  Mogą  wystąpić  różne  typy
harmonogramów,  np.  czas  pracy  w  stałych  godzinach,  czas  pracy  w  ruchomych  godzinach,
czas pracy z normą dzienną, czas pracy z normą okresową, czas pracy nienormowany.
Analiza  i  zarządzanie  czasem  pracy  odbywa  się  według  określonego  schematu.  Dla
konkretnego  pracownika  sprawdzane  są  kolejne  dni  z  okresu  rozliczeniowego  w  rejestracji
czasu pracy. W ramach poszczególnych dni wykonuje się następujące działania:

•

sprawdzany jest harmonogram, do którego w danym dniu jest przypisany pracownik,

•

identyfikowany jest typ harmonogramu, który wymusza zastosowanie konkretnego
algorytmu przekształcania godzin obliczonych na podstawie godziny WE i WY, na
godziny w ramach określonego czasu pracy.

Kody czasu pracy wskazują również na typ godziny w kartach pracy modułu Płace systemu
Kadrowo-Płacowego, tak aby było możliwe przeniesienie danych z ewidencji czasu pracy na
miesięczne karty pracy.

IWZ3-30: Model danych do obsługi aplikacji zarządzania personelem

Model danych systemu kadry i płace sporządzony w notacji SQL.

Model przedstawiono dla ilustracji.
Kluczową pozycję w modelu danych zajmuje tabela Pracownik.

Widzimy tutaj jak skomplikowane mogą być powiązania występujące w profesjonalnych
systemach informatycznych.