143

www

.wsip.com.pl

Scenariusz nr 28. Stanisïaw Srokowski Koñ trojañski

Temat: SkÈd wziÈï siÚ w jÚzyku polskim zwiÈzek frazeologiczny koñ trojañski?

Tok lekcji

CzynnoĂci ucznia:

CzynnoĂci

nauczyciela:

Potrzebne 

materiaïy

Omówienie lekcji

Wprowa-

dzenie

–  rozwiÈzuje rebusy

– prezentuje rozwiÈzania

– wyjaĂnia pojÚcie frazeologizm

– klasyfi kuje rozwiÈzania jako 

zwiÈzki frazeologiczne

–  wyjaĂnia znaczenia zwiÈzków

frazeologicznych

–  korzysta ze sïownika frazeolo-

gicznego jÚzyka polskiego

– zapisuje wyjaĂnienia w ze-

szycie

–  okreĂla wspólny element 

znaczeniowy dla wszystkich 
zwiÈzków

–  rozdaje karty z rebu-

sami

–  udziela dodatkowych 

wyjaĂnieñ

–  rozdaje sïowniki

–  czuwa nad poprawnoĂ-

ciÈ  zapisów, udziela 

dodatkowych wyjaĂnieñ

•karty z re-
busami – 
dla kaĝdego

ucznia (Zaï.

nr 1)

•sïowniki

frazeolo-
giczne jÚzy-

ka polskiego

Uczniowie rozwiÈzujÈ rebusy. Ten, który upora siÚ

z zadaniem najszybciej, prezentuje rozwiÈzania.

Pozostali sprawdzajÈ swoje zapisy i ewentualnie 

je uzupeïniajÈ, poprawiajÈ. NastÚpnie dzieci przy-

pominajÈ znaczenie pojÚcia frazeologizm (zwiÈzek

frazeologiczny), a w razie problemów odczytujÈ

wyjaĂnienie zamieszczone w podrÚczniku na stro-

nie 170. Otrzymane rozwiÈzania rebusów klasyfi -

kujÈ jako zwiÈzki frazeologiczne i wyjaĂniajÈ ich 

znaczenia, korzystajÈc ze sïowników. SporzÈdzajÈ

notatkÚ w zeszytach. Nauczyciel udziela dodatko-

wych wyjaĂnieñ. Na zakoñczenie tego etapu zajÚÊ

uczniowie wskazujÈ wspólny element dla wszyst-

kich wyjaĂnionych zwiÈzków – wyraz koñ.

Realizacja

–  zapisuje temat lekcji
– czyta cicho ze zrozumieniem
–  podaje przyczyny wybuchu 

wojny trojañskiej

– okreĂla czas i miejsce wyda-

rzeñ

–  opowiada o podstÚpie Odyse-

usza i jego skutkach dla Troi

– przyporzÈdkowuje frazeologi-

zmowi koñ trojañski odpowied-
nie znaczenie

–  podaje temat lekcji

–  prowadzi ukierunkowa-

nÈ pogadankÚ na temat 

przeczytanego tekstu

–  odwoïuje siÚ do polece-

nia 2. spod tekstu

Po zapisaniu tematu lekcji uczniowie czytajÈ po 

cichu tekst, a nastÚpnie podajÈ przyczyny wybu-

chu wojny trojañskiej, okreĂlajÈ czas i miejsce wy-

darzeñ [mogÈ skorzystaÊ z informacji zawartych 

w rubryczce „Dla ciekawych”] oraz opowiadajÈ

o podstÚpie Odyseusza, a takĝe jego skutkach dla 

Troi. NastÚpnie dzieci wybierajÈ spoĂród znaczeñ

podanych przy poleceniu 2. to, które jest wyjaĂ-

nieniem frazeologizmu koñ trojañski. Na zakoñ-

czenie tego etapu zajÚÊ uczniowie redagujÈ (w 

parach, na brudno) 3–4 zdania notatki bÚdÈcej

odpowiedziÈ na pytanie zawarte w temacie lekcji. 

144

Tok lekcji

CzynnoĂci ucznia:

CzynnoĂci

nauczyciela:

Potrzebne 

materiaïy

Omówienie lekcji

–  redaguje notatkÚ bÚdÈcÈ od-

powiedziÈ na pytanie zawarte 

w temacie lekcji

– prezentuje efekt pracy
– zapisuje notatkÚ do zeszytu

–  poleca zredagowanie 

notatki w parach

–  dyktuje notatkÚ do 

zeszytów

Nauczyciel wybiera najlepszy (najpoprawniejszy) 
zapis i dyktuje go do zeszytów. 

Zakoñ-

czenie

–  wyjaĂnia znaczenie sïowa

pantomima

– czyta zadanie
–  wchodzi w rolÚ bohatera, 

biorÈc udziaï w scence panto-

mimicznej

– zapisuje numery poleceñ do 

wykonania w domu

–  nawiÈzuje do pojÚcia

pantomima, udziela 
dodatkowych wyjaĂnieñ

–  dzieli uczniów na grupy 

(maksymalnie 3), rozda-
je zadanie dla grup

–  ocenia wystÚpy uczniów

–  podaje numery poleceñ

do wykonania w domu

•zadanie
dla grup 
(Zaï. nr 2)

Na zakoñczenie uczniowie wyjaĂniajÈ znaczenie 

sïowa pantomima i przygotowujÈ w grupach krót-

kÈ scenkÚ pantomimicznÈ zgodnie z podanÈ in-

strukcjÈ. Po upïywie okreĂlonego czasu nastÚpujÈ

poszczególne prezentacje, które nauczyciel oce-
nia, np. przez wskazanie najlepiej zagranej scenki 
i jej krótkie omówienie.

Zadanie

domowe

Polecenia z podrÚcznika: 4., 5. i  6. ze s. 170. podrÚcznika.

 ZaïÈcznik nr 2

Zadanie

(czas na realizacjÚ 10 minut)

1. Przygotujcie krótkÈ scenkÚ pantomimicznÈ pt. Wieszczka Kasandra po-

wstrzymuje Trojañczyków przed wprowadzeniem drewnianego konia 

do miasta. 

2. Ustalcie, kto bÚdzie kim. Opracujcie przebieg przedstawienia (prze-

Êwiczcie gesty, mimikÚ, ruch).

Uwaga!  Wszyscy musicie wziÈÊ udziaï w scence.

145

www.wsip.com.pl

 ZaïÈcznik nr 1

RozwiÈĝ rebusy:

 cz = Ê   ek 

e = Ú    rp 

ka 

i = e    na

............................................................... – ...............................................................................................

+ ny

s +

 p = r   ka 

ĂÊ = ñ 

ka = y 

sï = k

..........................................................................                 .......................................................................

..........................................................................                 .......................................................................

+ na     z

n = m   yce 

o = Ă   no 

n = ni   wka 

ta = ĂÊ

.............................................................. – .................................................................................................

[I rebus; wyrazy: znaczek, sierp, kajak, ïysina, konie; rozwiÈzanie: znaÊ siÚ jak ïyse konie
– „znaÊ siÚ bardzo dobrze”. 
II rebus; wyrazy: czapka, koĂÊ; rozwiÈzanie: czarny koñ – „ktoĂ, kto okaĝe siÚ niespodziewa-
nym zwyciÚzcÈ czegoĂ lub w decydujÈcy sposób wpïynie na bieg jakichĂ wydarzeñ”.
III rebus; wyrazy: tarka, sïoñ; rozwiÈzanie: stary koñ – „o dorastajÈcym chïopcu lub o mÚĝ-
czyěnie”.
IV rebus; wyrazy: noĝyce, kimono, konewka, krata; rozwiÈzanie: moĝna z kimĂ konie kraĂÊ
– „ktoĂ jest dobrym, wiernym kolegÈ, towarzyszem, do którego moĝna mieÊ zaufanie”.]