background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

Internet

+ operator VoIP

Stacja czołowa IPTV

STB

Telefon

PC

DES-3028     

(Access_2)

DGS-3100-24TG 

(Aggregate_1)

DES-3550     

(Access_3)

DES-3200-18 

(Access_1)

DGS-3627G      

(Core_1)

DGS-3627       

(Core_3)

DGS-3627       

(Core_2)

Szkielet L3

Mieszkanie klienta

172.16.0.1/24

v121 

– Internet + VoIP

24

21

22

23

192.168.1.1/24

v122 - IPTV

192.168.1.2/24

RP (Randevous Point) 
główny

CBSR, CRP,     

prior 10

192.168.2.1/24

v123

192.168.3.1/24

v124

DGS-3627(G) - fw: 2.55B06

DES-3200-18 

– fw: 1.10B21

DGS-3100-24TG 

– fw: 3.00.43

DES-3550 

– fw: 5.01

DES-3028 

– fw: 2.50B08

Loopback: 

172.20.0.1/32

Loopback: 

172.20.0.2/32

Loopback: 

172.20.0.3/32

192.168.2.2/24

v123

OSPF passive

OSPF passive 

13

13

21

21

192.168.6.1/24

v125

192.168.6.2/24

v125

192.168.3.2/24

v124

1

1

Porty 1-12 

192.168.4.1/24, v200 

– Internet + VoIP

192.168.7.1/24, v201 

– IPTV

192.168.10.1/24, v999 

– CPE Mgmt

17

2

49

VLAN zarządzania: 
172.21.0.2/28, v997
Gateway: 172.21.0.1

VLAN zarządzania: 
172.21.0.18/28, v997
Gateway: 172.21.0.17

VLAN zarządzania: 
172.21.0.20/28, v997
Gateway: 172.21.0.17

v200 

– Internet + VoIP

v201 

– IPTV

V999 

– CPE Mgmt

192.168.5.1/24, v200 

– Internet

192.168.8.1/24, v201 

– IPTV

192.168.9.1/24, v202 

– VoIP

192.168.11.1/24, v999 

– CPE Mgmt

VLAN zarządzania: 
172.21.0.19/28, v997
Gateway: 172.21.0.17

Porty 1-12

TV

DIR-100 B1,

DVG-G5402SP,

DES-3200-10,
DES-3010F/G

Bramka VoIP

Opcjonalna gdy nie 

ma routera VoIP

Mieszkanie klienta

Rou

ting

Dostęp i agregacja L2

v200 - Internet
v201 

– IPTV

v202 

– VoIP

v999 

– CPE Mgmt

OSPF passive

2

v200 - Internet
v201 

– IPTV

v202 

– VoIP

v999 

– CPE Mgmt

v200 - Internet
v201 

– IPTV

v202 

– VoIP

v999 -CPE Mgmt

Router OSPF

Serwer SIP:                  

np. sip.freeconet.pl

Multicast - 239.239.2.

X

:1234,  gdzie 

X

 

przyjmuje wartości od 1 do 9

1

G

b

 F

O

 (

S

M

M

M

)

25

Sygnały (nietagowane, z priorytetami): 

Internet, IPTV, VoIP                              

dostarczane są do klienta jednym VLAN                    

AP

Bramka VoIP Telefon

STB

TV

DIR-300, 
DIR-600, 
DIR-655, 

DIR-825

DAP-1160,
DAP-1360,

DAP-1353

ISM VLAN (= MVR)

Sygnały (tagowane) 

w osobnych VLAN                   

172.16.0.254/24

Serwer DHCP           

dla v200

Serwer DHCP dla   

v200, v201, v202, v999

Zarządzanie

VLAN zarządzania:
172.21.0.1/28, v997

VLAN zarządzania:
172.21.0.17/28, v997

Urządzenie z obsługą 

VLAN na WAN  oraz 

IGMP snooping

172.16.0.200/24

20

chroni przed rozgłaszaniem 

routingu na krawędź

Dowolny router                 

z IGMP snooping             

bez obsługi VLAN

1

CBSR, CRP,     

prior 20

RP (Randevous Point) 

zapasowy

15 i 17

Router OSPF

konfiguracja typ II

192.168.3.254/24

OS

PF

: P

IM

-SM

Int: LAN

Int: DMZ

Porty 1-12 

PC

13

STB-Motorola

14

Stacja czołowa IPTV

192.168.3.2/24

T

e

rm

in

a

c

ja

 O

p

e

n

V

P

N

 z

 S

G

T

 –

ty

lk

o

 t

e

s

to

w

o

Serwer DHCP dla   

v200, v201, v202, v999

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 

Opis topologii 
 

Przedstawiona sieć została stworzona w celu prezentacji możliwości urządzeń  
D-Linka w środowisku operatorskim w przypadku świadczenia usług TriplePlay  

(IPTV, VoIP, Internet Access).  
 

Topologia została stworzona i przetestowana w laboratorium D-Linka w Warszawie.  

Dzięki  uprzejmości  firmy  SGT  i  dużej  pomocy  p.  Krzysztofa  Posmyka  udało  się 
włączyć do projektu odbiorniki STB (Zyxel STB-1001H oraz Motorola VIP1910-9)  

a następnie dostarczyć do nich strumień usługi Jambox. 
 

Przełączniki użyte w opisywanej sieci to przedstawiciele serii najbardziej popularnych 

wśród operatorów ISP serii EntryLevel oraz xStack.  
W  topologii  istnieją  trzy  warstwy:  szkielet  1Gb/SFP  (opcja  10G),  dystrybucja 

1Gb/SFP, dostęp FastEthernet oraz – dodatkowo - urządzenia końcowe CPE. 
 

Szkielet: DGS-3627(G) - firmware 2.55B06 
Dystrybucja: DGS-3100-24TG – firmware: 3.00.43 

Dostęp: DES-3200-18 – firmware: 1.10B21 

Dostęp: DES-3550 – firmware: 5.01 
Dostęp: DES-3028 – firmware: 2.50B08 

 
 

Szkielet sieci (DGS-3600_Core) stanowią połączone w trójkąt przełączniki gigabitowe 

warstwy  3.  Uruchomiono  na  nich  protokoły  routingu  OSPF  oraz  PIM-SM.  Pakiety 
kontrolne  OSPF  nie  są  przekazywane  do  części  dystrybucyjnej  i  dostępowej.  W 

szkielecie (Core_2 i Core_3) skonfigurowane są też serwery DHCP dla przyłączonych 
urządzeń klienckich. 

Tutaj  także  przyłączony  jest  dodatkowy  lokalny  serwer  strumieni  multicast 

(oprogramowanie VLC) serwujący strumień w grupie 239.239.2.1:1234. Zewnętrzny 
strumień  multicast  dla  telewizji  Jambox  oraz  usługą  VoIP  jest  dostępna  poprzez 

Internet. 
 

 

 
Notatka:  Na  rysunku  linią  przerywaną  zaznaczony  jest  router  oraz  loklany  serwer 

multicastu  podłączone  do  Core_3  –  jest  to  alternatywna,  uproszczona    topologia, 
zakładająca istnienie jednego szkieletowego przełącznika DGS-3627 (Core_3)  

i jednej gałęzi np. z DGS-3100-24TG (Aggregate_1) i DES-3028 (access_2).  

Można na nią przejść przepinając router DFL-800 i lokalny serwer multicastu  
do portów kolejno 15 i 17 przełącznika DGS-3627_Core_3) i zwalniając uplinki  

z  portów  2,  13  i  2.  W  routerze  po  stronie  lokalnej  użyty  został  port  DMZ  (zamiast 
LAN,  jako  połączenie  do  innej  częsci  sieci).  Na  maszynie  pełniącej  rolę  serwera 

multicast należy zmienić adres IP (192.168.3.254/24, gw 192.168.3.1) dostosowując 

go tym samym do adresacji w tej części sieci. 
 

 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

Sieć  zabezpieczona  jest  routerem/zaporą  sieciową  serii  NetDefend  DFL-800. 
Dostępne  są  także  wydajniejsze  urządzenia  z  modułami  UTM  (IDS/IPS,  AV,  WCF, 

Antispam): DFL-1660, DFL-2560 oraz DFL-2560G – posiadający interfejsy SFP.  
 

 

Ruch z warstwy szkieletowej segregowany jest w VLANy i przesyłany aż do warstwy 
dostępowej.  Wydzielono  osobne  sieci  VLAN  dla  ruchu  IPTV,  VoIP,  oraz  Internet          

i  zarządzania  przełącznikami,  a  także  zarządzania  urządzeniami  CPE.  Do  VLANów 
zarządzających nie można uzyskać dostępu od strony klienckiej.  

Na  przełącznikach  dostępowych  skonfigurowano  przykładowe,  najbardziej 
interesujące  mechanizmy  zabezpieczeń  i  kontroli  dostępu  dla  krawędzi  sieci  LAN. 

Można wybrać dowolne mechanizmy z kilku gałęzi i zaimplementować je  

we własnych sieciach. 
 

  Blokada (za pomocą reguł ACL) dostępu do zarządzania przełącznikami 

 

  IMPB  (IP-MAC-Port  Binding)  +  DHCP  snooping  =>  klient  uzyska  dostęp  do 

sieci  jedynie,  gdy  pobierze  adres  IP  z  serwera  DHCP  operatora.  Statyczna 
adresacja  maszyn  klienckich  nie  jest  możliwa  i  będzie  filtrowana.  Para 

dynamicznie  przyznanych  IP  oraz  MAC  klienta  jest  zapamiętywana  na 
fizycznym porcie przełącznika 

 

  DHCP Server Screening => ochrona przed działaniem obcych serwerów DHCP 

na  portach  klienckich  mogących  powodować  zakłócenia  w  przyznawaniu 

adresów IP w sieci 

 

  ISM VLAN (IGMP Snooping Multicast VLAN) => znana także jako Cisco MVR – 

umożliwiająca  zaoszczędzenie  pasma  na  połączeniach  uplink  z  przełączników 
dostępowych  poprzez  przesyłanie  tylko  jednej  kopii  strumienia  multicast        

w przypadku, gdy klienci znajdują się w niezależnych sieciach VLAN 

 

  Safeguard  Engine  =>  ochrona  procesora  przełącznika  przed  ruchem  typu 

multicast i broadcast intensywnie obciążającym CPU 

 

  Traffic  Control  =>  ograniczenie  przed  zalewaniem  sieci  operatorskiej 

klienckimi pakietami broadcast, unicast i multicast 

 

  ARP Spoofing => ochrona uniemożliwiająca podszycie się klienta pod adres IP 

oraz MAC bramy w sieci, co zapobiega atakom typu Man-In-The-Middle 

 

  Priorytet na ruch VoIP => na podstawie adresu IP serwera SIP 

 

  Port  Security  =>  ograniczenie  jednoczesnego  wystąpienia  dużej  liczby 

adresów MAC na porcie przełącznika, co zapobiega atakom typu MAC Flood 

 

  Loopback Detection => funkcjonalność pozwalająca na wykrycie w sieci klienta 

zapętlenia 

(co 

powoduje 

generowanie 

dużej 

liczby 

pakietów 

broadcast/multicast do sieci operatora) i wyłączenie portu klienckiego 

 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

Po  stronie  klienta,  jako  jako  urządzenie  CPE  można  użyć  kilkuportowy  przełącznik      
z  potrzebnymi  funkcjonalnościami  takimi  jak:  uplinki  SFP,  obsługa  VLAN  i  IGMP 

Snooping. 
 

Np. przełącznik serii DES-3200 lub też router DIR-100/PL z alternatywnym firmware 

pozwalającym  uzyskać  funkcjonalność  VLAN  Switch  (5-portowy  zarządzalny 
przełącznik z obsługą VLAN i MVR). 

 
Dobrym rozwiązaniem może być również DVG-G5402SP (bezprzewodowy router VoIP 

z  obsługą  4  VLAN)  ze  specjalnym,  dostosowanym  pod  ISP  firmware  (dostępny  na 
ftp://ftp.dlink.pl/dvg/dvg-g5402sp/driver_software/DVG-

G5402SP_fw_B1_4VLAN_ACL_all_en_20100127.rar) 

 
 

W topologii bazowej znajdują się trzy gałęzie dostępowe, warstwy 2: 

(1)  Zbudowana na DES-3200-18 

(2)  Zbudowana na DGS-3100-24TG oraz na DES-3028 

(3)  Zbudowana na DES-3526/50 

 

 
Pierwsza  gałąź  (1)  zawiera  konfigurację  bazującą  na  dwóch  sieciach  VLAN 

dostarczanych  do  warstwy  dostępowej.  W  jednej  sieci  VLAN  dostarczany  jest 

Internet i VoIP (v200), a w drugiej – strumień multicast IPTV (v201). Porty klienckie 
są nietagowane i należą do VLAN v200.  

 
Na przełączniku DES-3200-18 skonfigurowany jest ISM VLAN mający zastosowanie w 

przypadku,  gdy  każdy  klient  znajduje  się  w  osobnym  VLAN.  ISM  VLAN  kopiuje 

strumień  multicastowy  docierający  do  przełącznika  wydzielonym  do  tego  VLANem 
(v201), na porty klienckie, któ®e w danej chwili zgłosiły chęć jego odbierania. 

Dla uproszczenia bazowej konfiguracji założono, że wszyscy klienci znajdują się w tej 
samej  sieci  VLAN  oraz,  że  wszystkie  usługi  serwowane  są  klientowi  za  pomocą 

nietagowanego portu. Klient może dzięki temu użyć dowolnego urządzenia CPE – np. 

routera  Wi-Fi  do  terminacji  Internetu  ,  bramki/telefonu  SIP  oraz  STB  podłączonych 
pod interfejsy routera - do terminacji kolejno VoIP i IPTV.  

Dla  ruchu  VoIP,  bazując  na  adresie  IP  serwera  SIP  został  nadany  priorytet  5 
(802.1p). 

 
 

Druga  gałąź  (2)  zakłada  istnienie  osobnych  VLAN  dla  każdego  typu  dostarczanego 

ruchu.  Przełącznik  DGS-3100-24TG  posiadający  16  portów  SFP  pełni  tu  rolę 
przełącznika agregującego połączenia światłowodowe i został użyty jako przełącznik 

tranzytowy.  
 

Jako przełącznik dostępowy został użyty DES-3028. Jest to  jeden  

z najpopularniejszych przełączników brzegowych D-Linka serii Entry-Level.  
Porty klienckie przełącznika są skonfigurowane jako tagowane i przenoszą 4 VLANy: 

v200-Internet, v201-IPTV, v202-VoIP, v999-CPE Management. Port pełniący funkcję 
Uplink  dodatkowo  zawiera  VLAN  v997-Management  służący  do  zarządzania  samym 

przełącznikiem. 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 
Notatka:  Na  rysunku  do  portów  13  i  14  DES-3028  jest  przerywaną  linią  dołączony 

serwer  terminujacy  połączenie  OpenVPN  od  SGT  do  STB  Motoroli.  Jest  to  dodatek 
testowy/pokazowy  dla  potrzeb  dostarczania  rzeczywistego  ruchu  multicastowego 

telewizji Jambox na STB Motoroli. 

 
W  lokalu  u  klienta  musi  istnieć  urządzenie  CPE  potrafiące  terminować  VLANy 

tagowane na jednym porcie (np. na WAN gdy jest to router). 
 

W konfiguracji bazowej jest to router DIR-100/PL (H/W:B1) z firmware VLAN switch. 
Wersja  B1  umożliwia  załadowanie  firmware  o  funkcjonalności  VLAN  Switch  lub  TP 

Router.  

Te wersje firmware znajdują się na serwerze ftp D-Link: 
ftp://ftp.dlink.pl/dir/dir-100/driver_software/  

Firmware  VLAN  switch  posiada  obsługę  VLAN  802.1q  oraz  mechanizm  IGMP 
Snooping v2 i MVR. 

 

 

Poniżej  zamieszczono  ekrany  konfiguracyjne  routera  DIR-100  (B1).  Router  jest 
zarządzany jedynie zdalnie po VLAN v999 na adresie 192.168.11.2/24. 

 

 

 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 

 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 

 
Trzecia gałąź (3) - dostępowa zawiera przełącznik serii xStack DES-3550. W sieciach 
ISP bardzo często używa się również wersji 24 portowej -DES-3526 lub DES-3528.  

Gałąź ta jest kopią gałęzi drugiej z tą różnicą, że nie zawiera przełącznika 

agregującego.  
Wszystkie usługi są dostarczane do lokalu klienta po dedykowanych do tego celu 

sieciach VLAN (v200-Internet, v201-IPTV, v202-VoIP, v999-CPE Management) – 
zatem u klienta musi zostać zainstalowany sprzęt CPE z obsługą VLAN 802.1q. 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 

Konfiguracja przełączników D-Link użytych w koncepcji sieci ISP 

 

Wszystkie pliki wraz z użytymi firmware i gotowymi plikami konfiguracji – wprost do 
załadowania na przełączniki i router znajdują się na 

ftp://ftp.dlink.pl/_konfiguracje/Koncepcja_D-Link_ISP_Triple_Play/pliki_config.rar 

 

 
Konfiguracja przełącznika szkieletowego L3 DGS-3627G_Core_1 

 

config command_prompt core_1 
 
# VLANy 
 
# usuniecie wszystkich portow z VLAN ID 1 
config vlan default delete 1-27 
 
# wprowadzenie internetu z DFL 
create vlan internet tag 121 
config vlan internet add untagged 20,24 
config ipif System vlan internet ipaddress 172.16.0.1/24 
 
# wprowadzenie multicastu ze stacji czolowej 
create vlan iptv tag 122 
config vlan iptv add untagged 21 
create ipif iptv 192.168.1.1/24 iptv 
 
# polaczenie core1-core2 
create vlan v123 tag 123 
config vlan v123 add tagged 22 
create ipif v123 192.168.2.1/24 v123 
 
# polaczenie core1-core3 
create vlan v124 tag 124 
config vlan v124 add tagged 23 
create ipif v124 192.168.3.1/24 v124 
 
# Loopback 
create loopback ipif Loopback 172.20.0.1/32 state enable 
 
 
# OSPF 
 
config ospf all area 0.0.0.0 state enable passive disable 
 
# dla interfejsu "iptv" tryb pracy pasywnej - zabezpiecza przed rozgłaszaniem  
# pakietów protokołu OSPF do podsieci klienckich 
config ospf ipif iptv passive enable 
config ospf router_id 172.20.0.1 
enable ospf 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

# PIM-SM 

 
config pim ipif iptv state enable mode sm 
config pim ipif v123 state enable mode sm 
config pim ipif v124 state enable mode sm 
 
# automatyczna elekcja Bootstrap Router 
config pim cbsr ipif iptv priority 10 
 
# automatyczna elekcja Randevous Point dla grup multicastowych 239.0.0.0/8 
config pim crp priority 10 
create pim crp group 239.0.0.0/8 rp iptv 
enable pim 
 
 
# IGMP 
 
# protokol IGMP w wersji 2 - kompatybilnosc z urzadzeniami nie wspierajacymi  
# IGMPv3 - np. DES-3028 
config igmp ipif iptv state enable version 2 
 
 
# Security 
 
# Safeguard Engine 
# zabezpieczenie przed przeciazeniem CPU przelacznika, po osiagnieciu 100  
# procent obciazenia aktywacja priorytetyzacji ruchu docierajacego do CPU 
config safeguard_engine state enable utilization rising 100 falling 60 trap_log 
enable mode fuzzy 
 

 
Konfiguracja przełącznika szkieletowego L3 DGS-3627_Core_2 

 
config command_prompt core_2 
 
 
# VLANy 
 
# usuniecie wszystkich portow z VLAN ID 1 
config vlan default delete 1-27 
 
# polaczenie core2-core1 
create vlan v123 tag 123 
config vlan v123 add tagged 13 
config ipif System ipaddress 192.168.2.2/24 vlan v123 
 
# polaczenie core2-core3 
create vlan v125 tag 125 
config vlan v125 add tagged 21 
create ipif v125 192.168.6.1/24 v125 
 
# VLAN dla internetu do klientow 
create vlan internet tag 200 
config vlan internet add tagged 1-12 
create ipif internet 192.168.4.1/24 internet 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

# VLAN dla IPTV do klientow 
create vlan iptv tag 201 
config vlan iptv add tagged 1-12 
create ipif iptv 192.168.7.1/24 iptv 
# VLAN dla zarzadzania przelacznikami L2 
create vlan mgmt tag 997 
config vlan mgmt add tag 1-12 
create ipif mgmt 172.21.0.1/28 mgmt 
 
# VLAN dla zarzadzania CPE 
create vlan CPEmgmt tag 999 
config vlan CPEmgmt add tagged 1-12 
create ipif CPEmgmt 192.168.10.1/24 CPEmgmt 
 
# Loopback 
create loopback ipif Loopback 172.20.0.2/32 state enable 
 
 
# OSPF 
 
config ospf all area 0.0.0.0 state enable passive disable 
 
# dla interfejsow "iptv", "mgmt", "CPEmgmt" i "internet" tryb pracy pasywnej –  
# zabezpiecza przed rozglaszaniem pakietow protokolu OSPF do podsieci  
# klienckich 
config ospf ipif iptv passive enable 
config ospf ipif internet passive enable 
config ospf ipif mgmt passive enable 
config ospf ipif CPEmgmt passive enable 
config ospf router_id 172.20.0.2 
enable ospf 
 
 
# PIM-SM 
 
config pim ipif System state enable mode sm 
config pim ipif v125 state enable mode sm 
config pim ipif iptv state enable mode sm 
 
# automatyczne przelaczenie na ruchu multicast na SPT 
config pim last_hop_spt_switchover immediately 
enable pim 
 
 
# IGMP 
 
# protokol IGMP w wersji 2 - kompatybilnosc z urzadzeniami nie wspierajacymi 
IGMPv3 - np. DES-3028 
config igmp ipif iptv state enable version 2 
 
 
# IGMP Snooping 
 
# pozwala na filtrowanie niechcianego multicastu na portach i nie podawanie go  
# w dol sieci 
config igmp_snooping vlan iptv state enable 
enable igmp_snooping 
config multicast filtering_mode iptv filter_unregistered_groups 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 
# DHCP server 
 
# przydzielanie adresow z serwera DHCP na podsieci internetowej 
create dhcp pool internet 
config dhcp pool network_addr internet 192.168.4.0/24 
config dhcp pool default_router internet 192.168.4.1 
config dhcp pool dns_server_address internet 4.2.2.3 
enable dhcp_server 
 
 
# Security 
 
# Safeguard Engine 
# zabezpieczenie przed przeciazeniem CPU przelacznika, po osiagnieciu 100  
# procent obciazenia aktywacja priorytetyzacji ruchu docierajacego do CPU 
config safeguard_engine state enable utilization rising 100 falling 60 trap_log 
enable mode fuzzy 
 
 
 

Konfiguracja przełącznika szkieletowego L3 DGS-3627_Core_3 

 
config command_prompt core_3 
 
 
# VLANy 
 
# usuniecie wszystkich portow z VLAN ID 1 
config vlan default delete 1-27 
 
# polaczenie core3-core1 
create vlan v124 tag 124 
config vlan v124 add tagged 13 
config ipif System ipaddress 192.168.3.2/24 vlan v124 
 
# port 15 i 17 (untag) do bezposredniego dolaczenia DFL via DMZ oraz serwera  
# Multicast 
config vlan v124 add untagged 15,17 
 
# polaczenie core3-core2 
create vlan v125 tag 125 
config vlan v125 add tagged 21 
create ipif v125 192.168.6.2/24 v125 
 
# VLAN dla internetu do klientow 
create vlan internet tag 200 
config vlan internet add tagged 1-12 
create ipif internet 192.168.5.1/24 internet 
 
# VLAN dla IPTV do klientow 
create vlan iptv tag 201 
config vlan iptv add tagged 1-12 
create ipif iptv 192.168.8.1/24 iptv 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

# VLAN dla VoIP do klientow 
create vlan voip tag 202 
config vlan voip add tagged 1-12 
create ipif voip 192.168.9.1/24 voip 
 
# VLAN dla zarzadzania przelacznikami L2 
create vlan mgmt tag 997 
config vlan mgmt add tagged 1-12 
create ipif mgmt 172.21.0.17/28 mgmt 
 
# VLAN dla zarzadzania CPE 
create vlan CPEmgmt tag 999 
config vlan CPEmgmt add tagged 1-12 
create ipif CPEmgmt 192.168.11.1/24 CPEmgmt 
# Loopback 
create loopback ipif Loopback 172.20.0.3/32 state enable 
 
 
# OSPF 
 
config ospf all area 0.0.0.0 state enable passive disable 
 
# dla interfejsow "iptv", "voip", "mgmt", "CPEmgmt" i "internet" tryb pracy  
# pasywnej - zabezpiecza przed rozglaszaniem pakietow protokolu OSPF do  
# podsieci klienckich 
config ospf ipif iptv passive enable 
config ospf ipif internet passive enable 
config ospf ipif voip passive enable 
config ospf ipif mgmt passive enable 
config ospf ipif CPEmgmn passive enable 
config ospf router_id 172.20.0.3 
enable ospf 
 
 
# PIM-SM 
 
config pim ipif System state enable mode sm 
config pim ipif v125 state enable mode sm 
config pim ipif iptv state enable mode sm 
 
# automatyczne przelaczenie na ruchu multicast na SPT 
config pim last_hop_spt_switchover immediately 
 
# automatyczna elekcja Bootstrap Router 
config pim cbsr ipif System priority 20 
 
# automatyczna elekcja Randevous Point dla grup multicastowych 239.0.0.0/8 
config pim crp priority 20 
create pim crp group 239.0.0.0/8 rp System 
enable pim 
 
 
# IGMP 
 
config igmp ipif iptv state enable version 2 
config igmp ipif System state enable version 2 
 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

# IGMP Snooping 
 
# protokol IGMP w wersji 2 - kompatybilnosc z urzadzeniami nie wspierajacymi  
# IGMPv3 - np. DES-3028 
config igmp_snooping vlan iptv state enable 
enable igmp_snooping 
config multicast filtering_mode iptv filter_unregistered_groups 
 
 
# DHCP server 
# przydzielanie adresow z serwera DHCP na podsieci internetowej 
create dhcp pool internet 
config dhcp pool network_addr internet 192.168.5.0/24 
config dhcp pool default_router internet 192.168.5.1 
config dhcp pool dns_server_address internet 4.2.2.3 
 
# przydzielanie adresow z serwera DHCP na podsieci iptv 
create dhcp pool iptv 
config dhcp pool network_addr iptv 192.168.8.1/24 
config dhcp pool default_router iptv 192.168.8.1 
config dhcp pool dns_server_address iptv 4.2.2.3 
 
# przydzielanie adresow z serwera DHCP na podsieci VoIP 
create dhcp pool VoIP 
config dhcp pool network_addr VoIP 192.168.9.1/24 
config dhcp pool default_router VoIP 192.168.9.1 
config dhcp pool dns_server_address VoIP 4.2.2.3 
 
# przydzielanie adresow z serwera DHCP na podsieci CPEmgmt 
create dhcp pool CPEmgmt 
config dhcp pool network_addr CPEmgmt 192.168.11.1/24 
config dhcp pool default_router CPEmgmt 192.168.11.1 
config dhcp pool dns_server_address CPEmgmt 4.2.2.3 
 
# uruchomienie serwera DHCP 
enable dhcp_server 
 
 
# Security 
 
# Safeguard Engine 
# zabezpieczenie przed przeciazeniem CPU przelacznika, po osiagnieciu 100  
# procent obciazenia aktywacja priorytetyzacji ruchu docierajacego do CPU 
config safeguard_engine state enable utilization rising 100 falling 60 trap_log 
enable mode fuzzy 
 
 

Konfiguracja przełącznika dystrybucyjnego L2 DGS-3100-24TG_Aggregate_1 

 
# VLANy 
 
create vlan internet tag 200 
config vlan internet add tagged 1-24 
 
create vlan iptv tag 201 
config vlan iptv add tagged 1-24 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

create vlan voip tag 202 
config vlan voip add tagged 1-24 
 
create vlan mgmt tag 997 
config vlan mgmt add tagged 1-24 
 
create vlan CPEmgmt tag 999 
config vlan CPEmgmt add tagged 1-24 
 
 
# zarzadzanie 
 
# interfejs IP do zarzadzania przelacznikiem na VLANie mgmt 
config ipif System ipaddress 172.21.0.18/28 vlan mgmt 
create iproute default 172.21.0.17 
 
 
# IGMP Snooping 
config igmp_snooping iptv state enable 
enable igmp_snooping 
 
 
# filtrowanie niezarejestrowanych grup multicast na portach klienckich 
config multicast filtering_mode 1-12 filter_unregistered_groups 
 
# Safeguard Engine 
# zabezpieczenie przed przeciazeniem CPU przelacznika, po osiagnieciu 100 
# procent obciazenia aktywacja priorytetyzacji ruchu docierajacego do CPU 
config safeguard_engine state enable rising 100 falling 60 

 

 

Konfiguracja przełącznika dostępowego L2 DES-3028_Access_2 

 
config command_prompt access_2 
 
 
# VLANy 
 
# usuniecie wszystkich portow z VLAN ID 1 
config vlan default delete 1-28 
 
# stworzenie VLANow uslugowych 
create vlan internet tag 200 
config vlan internet add tagged 1-12,15-25 
config vlan internet add untagged 13 
 
create vlan iptv tag 201 
config vlan iptv add tagged 1-12,15-25 
 
create vlan voip tag 202 
config vlan voip add tagged 1-12,15-25 
 
create vlan mgmt tag 997 
config vlan mgmt add tagged 25 
 
create vlan CPEmgmt tag 999 
config vlan CPEmgmt add tagged 1-12,15-25 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 
# STB Motorola - dodatkowy (testowy/pokazowy) VLAN do przylaczenia STB Motoroli 
# + serwer OpenVPN 
# 13 port - OpenVPN (Linux) 
# 14 port - STB 
create vlan v123 tag 123 
config vlan v123 add untagged 14 
config vlan v123 add tagged 13 
 
 
# zarzadzanie 
 
# interfejs IP do zarzadzania przelacznikiem na VLANie mgmt 
config ipif System ipaddress 172.21.0.19/28 vlan mgmt 
create iproute default 172.21.0.17 
 
 
# IGMP Snooping 
 
# ograniczenie liczby uczonych, poprzez sledzenie typu ruchu, grup 
# multicastowych 
# zapobiega wypelnianiu tablicy IGMP Snooping na przelacznikach poprzez  
# wysylanie IGMP Join w VLANach innych, niz iptv - tam, gdzie IGMP Snooping  
# jest wylaczony 
config igmp_snooping data_driven_learning all aged_out enable 
config igmp_snooping data_driven_learning max_learned_entry 1 
 
# wlaczenie funkcjonalnosc Fast Leave dla VLANu iptv - pozwala na  
# natychmiastowe zaprzestanie transmisji strumienia multicast po otrzymaniu  
# komunikatu IGMP Leave 
config igmp_snooping vlan_name iptv state enable fast_leave enable 
enable igmp_snooping 
 
# filtrowanie niezarejestrowanych grup multicast na portach klienckich 
config multicast port_filtering_mode 1-12 filter_unregistered_groups 
config multicast port_filtering_mode 15-24 filter_unregistered_groups 
 
# zapobieganie wysylaniu multicastu od klienta w gore sieci 
config multicast port_filtering_mode 25 filter_unregistered_groups 
config router_ports iptv add 25 
config router_ports_forbidden iptv add 1-12 
config router_ports_forbidden iptv add 15-24 
 
 
# Security 
 
# blokowanie dostepu klientow do adresacji zarzadzajacej na przelacznikach L2 
create access_profile ip destination_ip_mask 255.255.255.0 profile_id 1 
config access_profile profile_id 1 add access_id auto_assign ip destination_ip 
172.21.0.0 port 1-24 deny 
 
# Safeguard Engine 
# zabezpieczenie przed przeciazeniem CPU przelacznika, po osiagnieciu 100  
# procent obciazenia aktywacja priorytetyzacji ruchu docierajacego do CPU 
config safeguard_engine state enable utilization rising 100 falling 60 trap_log 
enable mode fuzzy 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

# Traffic Control 
# ograniczenie poziomu ruchu broadcast, multicast oraz Destination Lookup Fail  
# na portach klienckich - zabezpiecza przed przeciazeniem CPU innych  
# przelacznikow w sieci 
config traffic control 1-24 broadcast enable multicast enable unicast enable 
action drop threshold 10000 
 
 
 

Konfiguracja przełącznika dostępowego L2 DES-3200-18_Access_1 

 
config command_prompt access_1 
 
 
# VLANy 
 
# usuniecie wszystkich portow z VLAN ID 1 
config vlan default delete 1-18 
 
# stworzenie VLAN uslugowych 
create vlan internet tag 200 
config vlan internet add tagged 17 
config vlan internet add untagged 1-16 
 
create vlan mgmt tag 997 
config vlan mgmt add tagged 17 
 
 
# zarzadzanie 
 
# interfejs IP do zarzadzania przelacznikiem na VLANie mgmt 
config ipif System ipaddress 172.21.0.2/28 vlan mgmt 
create iproute default 172.21.0.1 
 
 
# IGMP Snooping 
 
# ograniczeni liczby uczonych poprzed sledzenie typu ruchu grup multicastowych 
config igmp_snooping data_driven_learning all aged_out enable 
config igmp_snooping data_driven_learning max_learned_entry 1 
enable igmp_snooping 
 
 
# IGMP Snooping Multicast VLAN 
 
# pozwala na przesylanie calego ruchu multicast specjalnym VLANem do  
# przelacznika 
# przelacznik replikuje ten ruch na porty klienckie wg potrzeby - odpowiednik  
# Cisco Multicast VLAN Registration 
create igmp_snooping multicast_vlan iptv 201 
config igmp_snooping multicast_vlan iptv add source_port 17 state enable 
replace_source_ip 192.168.7.2 
config igmp_snooping multicast_vlan iptv add member_port 1-16 
enable igmp_snooping multicast_vlan 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

# filtrowanie niezarejestrowanych grup multicast na portach klienckich 
# config multicast port_filtering_mode 1-16 filter_unregistered_groups 
# zapobieganie wysylaniu multicastu od klienta w gore sieci 
config multicast port_filtering_mode 17 filter_unregistered_groups 
config router_ports iptv add 17 
config router_ports_forbidden iptv add 1-16 
 
 
# Priorytetyzacja ruchu 
 
# priorytet 5 dla VoIP (dla ruchu do adresu IP 10.0.1.1 serwera SIP) 
create access_profile ip destination_ip_mask 255.255.255.255 profile_id 5 
config access_profile profile_id 5 add access_id auto_assign ip destination_ip 
10.0.1.1 port 1-16 permit priority 5 
 
 
# Security 
 
# blokowanie dostepu klientow do adresacji zarzadzajacej na przelacznikach L2 
create access_profile ip destination_ip_mask 255.255.255.0 profile_id 1 
config access_profile profile_id 1 add access_id auto_assign ip destination_ip 
172.21.0.0 port 1-16 deny 
 
# ochrona przed ARP Spoofing bramy dla VLAN internet 
config arp_spoofing_prevention add gateway_ip 192.168.4.1 gateway_ma 00-19-5B-
EF-F7-C2 ports 1-16 
 
# ochrona przed MAC Flood 
config port_security ports 1-16 admin_state enable max_learning_addr 5 
lock_address_mode DeleteOnTimeout 
 
# ochrona przed petla w sieci klienckiej 
config loopdetect ports 1-16 state enabled 
enable loopdetect 
 
# Safeguard Engine 
# zabezpieczenie przed przeciazeniem CPU przelacznika, po osiagnieciu 100 #  
# procent obciazenia aktywacja priorytetyzacji ruchu docierajacego do CPU 
config safeguard_engine state enable utilization rising 100 falling 60 trap_log 
enable mode fuzzy 
 
# Traffic Control 
# ograniczenie poziomu ruchu broadcast, multicast oraz Destination Lookup Fail 
# na portach klienckich - zabezpiecza przed przeciazeniem CPU innych  
# przelacznikow w sieci 
config traffic control 1-16 broadcast enable multicast enable unicast enable 
action drop threshold 10000 
 
 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

Konfiguracja przełącznika dostępowego L2 DES-3550_Access_3 

 
 
config command_prompt access_3 
 
 
# VLANy 
 
# usuniecie wszystkich portow z VLAN ID 1 
config vlan default delete 1-50 
 
# stworzenie VLAN uslugowych 
create vlan internet tag 200 
config vlan internet add tagged 1-49 
 
create vlan iptv tag 201 
config vlan iptv add tagged 1-49 
 
create vlan mgmt tag 997 
config vlan mgmt add tagged 49 
 
create vlan CPEmgmt tag 999 
config vlan CPEmgmt add tagged 1-49 
 
 
# zarzadzanie 
 
# interfejs IP do zarzadzania przelacznikiem na VLANie mgmt 
config ipif System ipaddress 172.21.0.20/28 vlan mgmt 
create iproute default 172.21.0.17 
 
 
# IGMP Snooping 
config igmp_snooping iptv state enable 
enable igmp_snooping 
 
 
# security 
 
# blokowanie dostepu klientow do adresacji zarzadzajacej na przelacznikach L2 
create access_profile ip destination_ip_mask 255.255.255.0 profile_id 1 
config access_profile profile_id 1 add access_id auto_assign ip destination_ip 
172.21.0.0 port 1-48 deny 
 
# IPMB 

# filtrowanie ruchu od klientow, ktorzy nie pobrali adresacji IP z serwera DHCP 
# urzadzenie przepuszcza tylko ruch z par IP/MAC zgodnych z wynegocjowanymi  
# podczas komunikacji z serwerem DHCP 
config address_binding dhcp_snoop max_entry ports 1-48 limit 5 
config address_binding ip_mac ports 1-24 state enable allow_zeroip enable 
forward_dhcppkt enable stop_learning_threshlod 50 
enable address_binding acl_mode 
enable address_binding dhcp_snoop 
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

# DHCP Server Screening, Netbios filtering 
# filtrowanie nieautoryzowanych serwerow DHCP znajdujacych sie na portach  
# klienckich 
config filter dhcp_server ports 1-24 state enable 
 
# filtrowanie ruchu NETBIOS na portach klienckich 
config filter extensive_netbios 1-24 state enable 
config filter netbios 1-24 state enable 
 
# Safeguard 
# zabezpieczenie przed przeciazeniem CPU przelacznika, po osiagnieciu 100  
# procent obciazenia aktywacja priorytetyzacji ruchu docierajacego do CPU 
config safeguard_engine state enable cpu_utilization rising_threshold 100 
falling_threshold 60 trap_log enable 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 

Inżynierskim okiem, czyli co, gdzie i po co

 

 

1) OSPF 
 

protokół  OSPF  jest  wykorzystywany  do  automatycznej  negocjacji  optymalnych 
(oczywiście z uwagi na poczynione założenia) tras routingu  w sieci L3. 

Protokół OSPF powinien być włączony na każdym interfejsie, do którego przyłączona 

podsieć ma być rozgłaszana w sieci. 
Jeśli  jest  to  podsieć nie  zawierająca  dalszych  routerów  OSPF,  to  interfejs  IP  dla  tej 

podsieci powinien być ustawiony w tryb Passive, co zapobiega rozgłaszaniu pakietów 
kontrolnych OSPF do tej sieci. 

 

 
2) PIM-SM 

 
protokół PIM-Sparse Mode jest wykorzystywany do dostarczania strumieni multicast 

poprzez sieć L3 od jego źródła („first hop” router) do routera brzegowego („last hop” 

router) do którego przyłączony jest klient. 
Protokół PIM powinien być włączony na każdym interfejsie, który może brać udział  

w przekazywaniu pakietów pomiędzy routerami bądź routerami  
i serwerami/klientami. 

Protokół PIM do podejmowania decyzji wykorzystuje informacje zawarte  
w unicastowej tablicy routingu na danym routerze (utworzonej albo statycznie, albo 

też poprzez protokoły routingu dynamicznego, np. typu OSPF) i przesyłany multicast 

jest  routowany  zgodnie  z  nią  (a  ściślej  rzecz  biorąc,  każdy  router  multicastowy 
filtruje docierający do niego strumień multicast w przypadku, gdy dociera on innym 

interfejsem, niż ten prowadzący do źródła wg unicastowej tablicy routingu).  
Do poprawnego działania routingu multicastu via PIM wymagane jest więc poprawne 

działanie routingu unicastu. 

 
 

3) Rendezvous Point (RP) 
 

RP  jest  rolą,  którą  pełni  jeden  z  interfejsów  IP  na  jednym  lub  kilku  routerach 

multicastowych mających załączony protokół PIM-SM. 
Rolą  RP  jest  dystrybucja  multicastu  pochodzącego  z  routera  brzegowego 

przyłączonego  bezpośrednio  do  źródła  do  routerów  brzegowych  do  których 
przyłączeni są klienci. 

Każda grupa multicast w sieci musi mieć określony swój RP – najczęściej konfiguruje 

się jeden i ten sam RP dla wszystkich przesyłanych w sieci grup multicastowych, lecz 
nie jest to regułą i zależy od wielu czynników. 

Z  uwagi  na  fakt,  że  protokół  PIM-SM  posługuje  się  m.  in.  timerem  Register-
Suppression,  w  celu  zminimalizowania  ewentualnych  opóźnień  w  docieraniu 

strumienia  multicast  ze  źródła  do  routera  pełniącego  rolę  RP  zalecane  jest 

skonfigurowanie  RP  na  routerze  pełniącym  jednocześnie  rolę  routera  „first-hop”  dla 
danej grupy multicast. 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 
Każdy router pełniący rolę routera multicast w sieci powinien zawierać pełny zestaw 

informacji  o  położeniu  routerów  pełniących  rolę  RP  dla  wszystkich  grup  multicast 
przesyłanych  w  tejże  sieci.  Takie  informacje  mogą  zostać  dodane  na  każdym 

routerze ręcznie (poprzez konfigurację Static RP) lub dystrybuowane automatycznie 

za pomocą desygnowanego routera pełniącego funkcję BootStrap Routera (BSR). 
 

 
4) IGMP 

 
protokół  IGMP  jest  używany  w  celu  umożliwienia  klientom  zgłoszenia  ich  chęci 

odbierania  konkretnej  grupy  multicast  do  routera  multicastowego  znajdującego  się 

na krawędzi tej części sieci, w której znajduje się ów klient („last hop” router). 
Protokół  IGMP  powinien  być  włączony  na  każdym  interfejsie  IP  routera  (pełniącego 

funkcję  routera  multicastowego),  do  którego  przyłączeni  są  klienci  strumieni 
multicast. 

Istnieją  trzy  wersje  protokołu  IGMP.  Powszechnie  używa  się  wersji  2  lub  wersji  3. 

Niektórzy klienci oraz przełączniki dostępowe (L2) nie wspierają IGMPv3 (i w związku 
z tym może nie działać na nich poprawnie funkcjonalność IGMP Snooping) więc  

na interfejsach klienckich routerów multicastowych używa się często protokołu IGMP  
w wersji 2. 

 

 
5) IGMP Snooping 

 
funkcjonalność  IGMP  Snooping  jest  używana  na  poziomie  portów  fizycznych  (bądź 

całych VLANów – w zależności od jej implementacji w konkretnym typie urządzenia) 

przełącznika i służy do filtrowania przepływającego ruchu multicast w warstwie L2  
w  taki  sposób,  aby  transmisja  multicast  była  wysyłana  tylko  przez  te  porty 

przełącznika,  do  których  przyłączeni  są  klienci  chcący  w  danej  chwili  tę  transmisje 
odbierać. 

Funkcjonalność  IGMP  Snooping  powinna  być  załączona  na  VLANach  na  każdym 

przełączniku począwszy od „last hop” routera multicastowego na brzegu sieci L3  
(na jego VLANach do których przyłączeni są klienci), poprzez wszystkie przełączniki 

agregacyjne i dostępowe L2, do których przyłączeni są klienci.  
 

background image

 
Koncepcja sieci operatorskiej dla usług Triple Play (IPTV, Internet, VoIP)

 

 

© Marcin Wójcik & Bartosz Kiziukiewicz 
     D-Link Polska, Marzec 2010 

 

 

 

Podsumowanie 

 

Opracowanie  to  zawiera  jedną  z  koncepcji  budowy  sieci  dla  operatora  ISP,  który 

chciałby  świadczyć  usługi  TriplePlay,  a  w  szczególności  usługę  IPTV  przy 
wykorzystaniu  transmisji  Multicast.  Powyższe  przykłady  można  modyfikować 

dostosowując je do rzeczywistych potrzeb.  
 

Proszę traktować to opracowanie jako podstawową pomoc dla tych, którzy nie mieli 

jeszcze do czynienia z urządzeniami sieciowymi D-Link lub chcieliby poszerzyć swoją 
wiedzę o przełącznikach i zaimplementowanych w nich mechanizmach.  

Należy  jednak  pamiętać,  że  dokument  ten  nie  zawiera  wszystkich  mechanizmów 
dostępnych na przełącznikach a jedynie te, które wydawały nam się najciekawsze  

i wyróżniają D-Linka na tle innych rozwiązań. 

 
Mamy nadzieję, że otrzymamy od Państwa na ten temat wiele komentarzy  

co zaowocuje kolejnymi rozszerzonymi wersjami tego opracowania. 
 

 

 

 

Z technicznym pozdrowieniem, 

 

 

 

 

 

 

 

Marcin Wójcik 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bartosz Kiziukiewicz