Autor katechezy : Mateusz Kandzia
KATECHEZA nr 2
Szkoła: Liceum Klasa: I Data : 06.06.2012
Temat:
Diecezja dla średniozaawansowanych.
Cel wychowawczy:
Uczeń jest przekonany, że diecezja to miejsce jego
wzrostu w Kościele.
Cel dydaktyczny ogólny:
Uczeń posiada podstawowe informacje o
diecezji opolskiej.
Cele dydaktyczne operacyjne:
Na ocenę 2 uczeń wie
czym jest d
iecezja, zna sylwetki biskupów opolskich
Na ocenę 3 uczeń
potrafi wskazać sylwetki patronów.
Na
ocenę 4 uczeń potrafi opisać najważniejsze instytucje
ogólnodiecezjalne
Na ocenę 5 uczeń
potrafi scharakteryzować ruchy działające w diecezji
Na ocenę 6
potrafi scharakteryzować genezę powstania diecezji
opolskiej
Przebieg zajęć :
Lp
Treść
Metody
Czas
1.
Wprowadzenie uczniów do klasy, zajęcie
miejsc, modlitwa na rozpoczęcie zajęć
Modlitwa do Ducha Świętego
prowadzona przez nauczyciela
3
2.
Odczytanie listy obecności z dziennika
Sprawdzenie obecności,
przypomnienie sobie imion
5
3.
Jak
brzmiał ostatni temat lekcji?
-
o czym rozmawialiśmy na poprzednich
zajęciach?
-
co zapamiętaliście na temat podziału
terytorialnego Kościoła w Polsce?
- k
iedy powstała diecezja opolska?
Pogadanka
7
4.
Chciałbym Wam dzisiaj przedstawić
opowiadanie związane z jednym z
ważnych miejsc naszej diecezji.
Załącznik nr 1
Opowiadanie
11
5.
Zadanie pytań do opowiadania:
-
Kto wie, którzy święci oprócz św. Anny
są patronami Diecezji Opolskiej?
-W jakich miejscach naszej diecezji w
sposób szczególny czci się świętą Annę?
-
Jaka legenda jest związana z
powstaniem sanktuarium świętej Anny w
Oleśnie?
-
Co takiego przytrafiło się Annie?
Pogadanka
15
-
W jaki sposób św. Anna uratowała
swoją czcicielkę
-
Co jest pamiątką tego wydarzenia?
6.
Przedstawienie wykładu.
Załącznik nr 2
Wykład
25
7.
Dyskusja dotycząca wykładu:
-
„diecezja- potrzebna czy nie we
wzrastaniu w wierze”
Schemat dyskusji-
załącznik 3
Dyskusja
38
8.
Podyktowanie notatki:
-
W prawie Kościoła
Rzymskokatolickiego diecezja jest
podstawową formą Kościoła lokalnego.
Wszystkie diecezje na całym świecie
tworzą jeden Kościół katolicki.
Na czele każdego Kościoła lokalnego,
czyli na czele każdej diecezji stoi biskup
ordynariusz, któremu pomocą służą
biskupi pomocniczy. Na czele diecezji
opolskiej stoi Ks. Biskup Ordynariusz
Andrzej Czaja. Św. Anna razem z bł.
Bronisławą (dziewicą) i bł. Czesławem
(prezbiterem) stanowią poczet patronów
naszej diecezji. Biskupowi w zarządzie
diecezją pomagają instytucje diecezjalne
takie jak Kuria, Sąd Duchowny, Wydział
Katechetyczny.
Notatka
42
9.
Modlitwa na zakończenie
Prowadzi uczeń
44
Załącznik 1
(opowiadanie)
Diecezja to nie tylko jednostka podziału Kościoła ale to przede wszystkim
społeczność wiernych, którzy pod przewodnictwem biskupów dążą do wzajemnego
uświęcania się. Pomocą w realizacji tego zadania są sanktuaria diecezjalne,
poświęcone kultowi naszych świętych patronów.
Święta Anna – patronka naszej diecezji czczona jest nie tylko na Górze Św.
Anny, ale także w Oleśnie. Z powstaniem oleskiego sanktuarium wiąże się pewna
historia:
W gęstym sosnowym lesie, niedaleko Olesna wisiał na jednym z drzew
wizerunek świętej Anny. Miała go tam umieścić księżna Jadwiga, świątobliwa
małżonka księcia Henryka Brodatego. Pewnego dnia grupa zbójców ścigała pewną
młodą dziewczynę o imieniu Anna. Dziewczyna ta ostatkiem sił dobiegła do tego
drzewa, upadła na kolana kurczowo obejmując pień sosny i ze łzami w oczach wołała
o ratunek do swojej patronki. I zdarzył się cud. Napastnicy przeszli tuż obok, ale
dziewczyny nie dostrzegli, bo st
ała się dla nich niewidoczna. Porażeni ślepotą
zaniechali dziewczyny, ledwo znajdując wyjście z lasu. Kiedy ocalona dziewczyna
powróciła do domu, opowiedziała wszystko co jej się przytrafiło i jak została ocalona.
Wdzięczni rodzice polecili wyrzeźbić figurę św. Anny Samotrzeciej i zawiesić ją na
cudownej sośnie. Taki to był początek oleskiego sanktuarium św. Anny…
Załącznik 2
(wykład)
Każdy z nas na pewno słyszał wyrażenie „diecezja opolska”, i to przy różnych
okazjach. Często nie zdajemy sobie jednak sprawy z tego, co ono oznacza. Termin
„diecezja” kojarzy nam się dzisiaj z Instytucją Kościoła, a konkretnie z podziałem jego
terytorium. Nie wymyślił go jednak Kościół. Termin ten oznaczał początkowo
zarządzanie jakąś jednostką administracyjną. Za cesarza Dioklecjana (244-313 lub
316 po Chrystusie) diecezja była grupą prowincji zarządzaną przez wikariusza.
Ponieważ biskupi rezydowali zwykle w miastach, będących głównymi miastami
prowincji termin ten zaczął się przyjmować jako określenie terytorium zarządzanego
przez biskupa, i tak jest do dzisiaj: w prawie Kościoła Rzymskokatolickiego diecezja
jest podstawową formą Kościoła lokalnego. Wszystkie diecezje na całym świecie
tworzą jeden Kościół katolicki.
Na czele każdego Kościoła lokalnego, czyli na czele każdej diecezji stoi
biskup ordynariusz, któremu pomocą służą biskupi pomocniczy. Na czele diecezji
opolskiej stoi Ks. Biskup Ordynariusz Andrzej Czaja, który objął rządy 29 sierpnia
2009 roku. Tego samego dnia przyjął święcenia biskupie. Ks. Biskup Andrzej
poc
hodzi z terenu naszej diecezji, co nie oznacza, że tak się dzieje w przypadku
każdego biskupa diecezjalnego. Dla przykładu należy powiedzieć, że pierwszy
Biskup Opolski
– Franciszek Jop, który pochodził z diecezji sandomierskiej i przed
przybyciem do Opola był sandomierskim sufraganem.
Jest to potoczne określenie biskupa pomocniczego, o którym już
wspomniałem, jako o tym, który służy pomocą biskupowi diecezjalnemu. W Diecezji
Opolskiej mamy obecnie jednego biskupa pomocniczego
– Biskupa Pawła Stobrawę,
pochodzącego z tych samych stron co Biskup Ordynariusz - z ziemi oleskiej, gdzie
szczególnie czci się Św. Annę – Matkę Najświętszej Maryi Panny.
Św. Anna razem z bł. Bronisławą (dziewicą) i bł. Czesławem (prezbiterem)
stanowią poczet patronów naszej diecezji. Każda diecezja posiada swoich patronów,
a dzień ich liturgicznego wspomnienia jest wielkim świętem w Kościele lokalnym. Św.
Anna już od dawna czczona jest na śląskiej ziemi razem z Joachimem – jej mężem i
ojcem Najświętszej Maryi Panny. Nie znajdziemy o niej żadnych informacji w
księgach Pisma Świętego. Ewangelie milczą na jej temat. Mówią o niej natomiast
pisma apokryficzne, pochodzące z początków chrześcijaństwa. Apokryfy nie należą
do ksiąg natchnionych, ale w swojej treści, oprócz opisów legendarnych i
baśniowych, zawierają informacje prawdziwe, przekazywane przez Tradycję
Kościoła. Najwięcej wiadomości o św. Annie znajdziemy w Protoewangelii Jakuba i
Ewangelii Pseudo-Mateusza.
Błogosławieni Czesław i Bronisława to patroni pochodzący z ziem naszej
diecezji
– z Kamienia Śląskiego, w którym urodził się św. Jacek Odrowąż. Oni także
pochodzili z tego rodu i byli ze św. Jackiem spokrewnieni. Bł. Czesław był
dominikaninem, który spotkał się z samym założycielem zakonu – św. Dominikiem,
natomiast bł. Bronisława była norbertanką, zamieszkującą klasztor znajdujący się po
dziś dzień na krakowskim Zwierzyńcu.
Biskup diecezjalny ma więc do pomocy biskupa pomocniczego i
wstawiennictwo świętych patronów, jednak bardzo ciężko kierowałoby mu się
diecezją, gdyby ni pewne instytucje wspierające go w posłudze przewodzenia i
pasterzowania. Najważniejsza z nich to oczywiście kuria. Jest to administracja, którą
stanowi zespół urzędników duchownych, a której przewodzi biskup i w ten sposób
spra
wnie zarządza swoją diecezją. Kuria dzieli się na różne podjednostki, nazywane
wydziałami. I tak na przykład Wydział Katechetyczny – mówiąc bardzo ogólnie –
zajmuje się wszystkimi sprawami związanymi z katechizowaniem na terenie naszej
diecezji.
Spośród innych instytucji należy wymienić Sąd Biskupi, w sprawy są
rozstrzygane w oparciu o Kodeks Prawa Kanonicznego. Przykładem takiej sprawy
może być proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa.
Bardzo ważną instytucją wspierającą Biskupa w pomaganiu najuboższym i
chorym jest Caritas. Diecezja nasza posiada także szereg instytucji edukacyjnych.
Należy tu wspomnieć przede wszystkim o Wyższym Międzydiecezjalnym
Seminarium Duchownym. Seminarium nazywane jest sercem diecezji, w nim
kształcą się przyszli duchowni, którzy potem, zgodnie z poleceniem biskupa będą
wypełniać dane zadanie.
Diecezja nasza posiada także własną drukarnię i wydawnictwo – Św. Krzyża,
oraz księgarnię pod tą samą nazwą. W ramach diecezji działa Radio PLUS Opole i
opolski oddział Gościa Niedzielnego.
Jednak diecezja to nie tylko sieć instytucji, ale przede wszystkim
duszpasterstwo. Tutaj znajdziemy wiele propozycji dla was
– młodych, ale też i dla
starszych, propozycji różnych wspólnot i ruchów religijnych. Niektóre z nich działają
przy para
fiach, z których pochodzimy, warto więc zainteresować się, przyjrzeć bliżej.
I pamiętać o jednym – diecezja to nie jakaś sztuczna struktura, która istnieje po to by
istnieć, ale jest po to aby wspierać nas w naszym wzroście w Kościele.
Załącznik 3
Dyskusja nt.
„Diecezja- potrzebna czy nie?”
(podział klasy na 6 grup, z których 3 wyszukują argumenty „za”, a pozostałe 3
„przeciw”)
Przykładowe odpowiedzi uczniów:
Argumenty za:
Diecezja jest miejscem naszego wzrostu w wierze Kościoła
Każda diecezja ma swoje tradycje związane z pobożnością ludową, które są
bliskie jej mieszkańcom
Poprzez naszych biskupów trwamy w łączności z papieżem i całym Kościołem
Na szczeblu diecezjalnym jest łatwiej organizować różnego rodzaju
przedsięwzięcia np. o charakterze duszpasterskim, charytatywnym czy
kulturalnym ( np. diecezjalna pielgrzymka na Jasną Górę, Diecezjalne Święto
Rodziny, Wigilijna ogólnodiecezjalna zbiórka na Dom Samotnej Matki i
Dziecka w Opolu- Grudzicach)
Argumenty przeciw:
1.
Wystarczającym miejscem rozwoju wiary jest dla wielu parafia.
2.
Często w życiu ogólnodiecezjalnym giną problemy pojedyńczych wiernych.
3.
Uzależnienie wiernych i kapłanów od decyzji biskupa.
4.
Często duszpasterstwo ogólnodiecezjalne nakłada się na działania parafialne
i stanowi dla nich swoistą konkurencję.
Podsumowanie: Wprawdzie podstawowym miejscem wzrastania w wierze
jest rodzina i parafia, to jednak jesteśmy członkami Kościoła powszechnego, z
którym utrzymujemy więź przez naszych biskupów. Poszczególne parafie tworzą
Kościół lokalny (diecezjalny), który będąc częścią Kościoła Powszechnego wyraża
jednocześnie specyfikę życia religijnego danego regionu.
