Scenariusz katechezy do klasy IV –V szkoły podstawowej 

 

TEMAT:

 

PRAWDA BOŻEGO NARODZENIA ZAWARTA W ZWYCZAJACH      

WIGILIJNYCH. 

 

Cel ogólny:

 

Dzielenie się radością Bożego Narodzenia i odszukanie powiązań tradycji wigilijnych z 

treścią Bożego Narodzenia.

 

Cele szczegółowe: Uczeń: 

• 

tworzy atmosferę wzajemnej życzliwości; 

• 

przypomina o największym darze Bożej miłości, jakim jest przyjście Jezusa na ziemię; 

• 

dostrzega dary duchowe; 

• 

utrwala tradycje wigilijne; 

• 

dzieli się opłatkiem i składa życzeń. 

Metody i formy pracy: przedstawienie, śpiew kolęd, czytanie Pisma Świętego, ćwiczenia praktyczne, 
zabawy ruchowe. 
Pomoce i środki dydaktyczne: pokład muzyczny do zabawy „Iskierka radości”; list króla Kacpra; kartki 
i mazaki do wpisania prezentów ; kartki z napisami do gry  „Memory”; Pismo Święte; gitara; prezenty 
dla wszystkich uczestników; do przedstawienia: sianko, świeca, zapałki, biały obrusek, choinka, 
ozdoby, talerze, opłatki, elementy szopki z postaciami 

Czynności katechety, czynności uczniów, przebieg  katechezy 

Metody 

i formy pracy 

I. Powitanie zebranych, zaproszenie do zajęcia miejsc. Wyjaśnienie celu naszego spotkania 
II. Zabawa integracyjna – „Iskierka radości” (uczniowie stają w kole, w czasie trwania muzyki 
przekazują sobie w sposób widoczny gestem iskierkę radości. Osoba, która ją dostała przekazuje dalej a 
sama zakłada ręce, by widać było, że już miała iskierkę. Zabawa trwa do wyczerpania osób w kole). 
III. Jakie zwyczaje znam? Zabawa w „Memory”( uczniowie wymieniają znane im zwyczaje następnie 
wylosowują kartki z nazwami tworząc pary. Pary siadają w kole z dala od siebie. 2 osoby wcześniej 
wychodzą z sali. Ich zadaniem po powrocie jest odnalezienie par. Wskazana osoba wypowiada swoją 
nazwę. Gracz wybiera do momentu wskazania par, jeśli wybierze dwie osoby różne kolejka przechodzi 
na przeciwnika. Pary to: sianko, biały obrus, opłatek, choinka, prezenty, gwiazda, wigilia, żłóbek, kolęda, 
królowie, pasterze, aniołowie) 
IV. Śpiew kolęd przy akompaniamencie gitary w trakcie całego spotkania. 
V. Przygotujmy prezent Jezusowi. (wybrany uczeń odczytuje tekst listu Kacpra. Grupa zostaje 
podzielona na 5 grup. Zadaniem uczniów jest wypisanie na wcześniej przygotowanych kartkach darów 
dla Jezusa. Warunkiem jest jednak by był to dar, którego nie można kupić w żadnym sklepie np. miłość 
matki do swego dziecka, uśmiech szczęścia z bdb oceny itp. Kartki zawieszamy na dużej kartce 
symbolizującej paczkę, i pozostawiamy w klasie, by utrwalić te treści na innych spotkaniach). 
VI. Zabawa „Iskierka radości” w odwrotnej kolejności /za pierwszym razem na siedząco przekazujemy 
iskierkę do osoby siedzącej obok siebie, w jedną i drugą stronę; następnie prosimy, by uczestnicy 
zapamiętali, od kogo dostali iskierkę. Musi ona wrócić w odwrotnej kolejności.  
VII. Przedstawienie o zwyczajach świątecznych (tekst na końcu scenariusza). 
VIII. Dzielenie się opłatkiem ze wszystkimi i składanie życzeń  
IX. Dokończ zdanie „Lubię Boże Narodzenie, bo…” (uczniowie w kole podają sobie zwinięty łańcuch i 
dokańczają zadnie). 
X. Nauka refrenu pastorałki „W grudniowe noce”. /Nauczyciel wykonuje zwrotki uczniowie śpiewają 
refren/ 
 XI. Zabawa na spostrzegawczość, „Czego brakuje w szopce?” (na oczach uczniów układa się elementy 
szopki i postacie. Przez minutę wszyscy przyglądają się im. Następnie wyprasza się z klasy 1 osobę i 
zabiera jeden element. Wracający musi zgadnąć, z jakiego miejsca zabrano element – 1pkt, i co zabrano 
– 1pkt).  
XII. Ewaluacja (uczniowie przyklejają kartkę z Memory na choince w zależności od tego jak oceniają te 
zajęcia. Choinka jest przyklejona na ławce z taśmy papierowej. Robiona jest na oczach uczniów a oni 
próbują zgadnąć, co ten kształt znaczy. Im wyżej zawieszona kartka tym ciekawsze to były zajęcia). 
XIII. Rozdanie prezentów dla wszystkich uczestników (nalepki z motywem Bożego Narodzenia). 
XIV. Zakończenie zajęć, podziękowanie za udział i zaangażowanie. 

 
 
zabawy  
integracyjne 
 
 
 
 
 
 
 
 
śpiew kolęd 
 
praca z tekstem 
 
 
 
 
 
 
przedstawienie 
 
niedokończone 
zdanie 
 
 
 
ćwiczenia 
praktyczne 
 
 
ewaluacja 
 
 
podziękowanie  

 

Opr. Małgorzata Kasperowicz  

Załącznik nr 1  
 
List Kacpra: 

Drogi przyjacielu! 

 

Poznałem niedawno sekret, jak odnaleźć nowo narodzonego Jezusa. Każdy, kto chce Go zobaczyć powinien mieć ze sobą jakiś piękny 
dar. Ja mam ze sobą złoto, mój towarzysz Melchior – kadzidło zaś Baltazar – mirrę. A Ty, co zamierzasz podarować Jezusowi? 
 
Pamiętaj, że nie mając daru nie znajdziesz drogi do stajenki. Podaruj Mu coś czego nie można nigdzie kupić. 

KACPER           

Załącznik nr 2 
 
Tekst przedstawienia (propozycje  z Internetu): 
 

•  Chodźcie dzieci, pomożecie nam ubierać choinkę, bo już niedługo wieczór. 
•  (dzieci podchodzą, zakładają bombki) 

•  A w ogóle, to skąd się wzięła choinka w Boże Narodzenie? Przecież w Betlejem nie ma drzew iglastych. W telewizji widziałem, że są 
tam palmy! 
•  Masz rację: w Ziemi Świętej nie ma choinek, a mimo to choinka jest ściśle związana z Bożym Narodzeniem i jest jego symbolem: 
zauważcie,  że choinkę ubieramy w dniu, w którym wspominamy pierwszych rodziców: Adama i Ewę, ich życie w raju, ale też i ich 
pierwszy grzech.  
•  Wigilia przypomina nam jednak przede wszystkim o narodzinach Jezusa w Betlejem i o tym, że przyszedł nas odkupić, czyli dać nowe 
życie. Choinka jest zielona mimo zimy  

•  I dlatego nazywana jest „drzewkiem życia” – jej zielone igły dają nam nadzieję na nowe życie. Bombki i ozdoby , jakie wieszamy na 
niej, to symbole Bożej łaskawości i hojności. 

•  A dlaczego obdarowujemy się w tym dniu prezentami? Mama mówiła,  że każdy powinien przygotować wszystkim uczestnikom 
Wigilii choćby maleńki podarunek. 
•  Jaka powinna być najważniejsza cecha chrześcijanina? 

•  Chrześcijanin, to człowiek, który rozwija w sobie miłość! 

•  No właśnie. Nie muszę wam chyba przypominać,  że pełnią miłości jest sam Bóg. W przeddzień, więc Jego narodzin powinniśmy 
bardzo konkretnie okazać sobie wzajemnie miłość. 

•  Miłość ma triumfować nie tylko teraz, ale w całym roku i w całym naszym życiu. 

•  Musimy przygotować stół wigilijny. Już wkrótce zabłyśnie pierwsza gwiazda. 
•  Wojtku - podaj, proszę, siano, bo najpierw musimy je rozsypać. (podając siano) 

•  Dlaczego taki zwyczaj? Tyle sprzątania miałyście, a teraz znów zrobi się bałagan. 

•  Sianko na stole wigilijnym ma nam przypominać, że Pan Jezus, gdy się narodził, złożony został do żłobu wyścielonego sianem. 

•  Myślę, że było Mu niewygodnie. Pamiętam, w jakim miękkim beciku leżał nasz cioteczny brat Marcin, gdy się urodził. 
•  Owszem, było Mu niewygodnie, ale dzięki temu stajnia betlejemska i całe ziemskie ubóstwo dostąpiły chwały nieba. 

•  Dlaczego na Wigilię koniecznie musi być biały obrus? Teraz przecież jest tyle kolorowych obrusów, a na białym znać wszystkie plamy 
i trudno jest go prać. 
•  Ale skąd się wzięła taka tradycja? 

•  Nie wiem, być może stąd,  że kolor biały kojarzy się z czystością, radością, niebem... Całe stworzenie w ten dzień się raduje... 
Niektórzy twierdzą, że zwierzęta w noc wigilijną mówią ludzkim głosem... 
•  Marcin, proszę, pomóż mi postawić nakrycia.( podaje nakrycia) 

•  Czy pamiętacie o dodatkowym miejscu? 

•  A dlaczego w tym dniu trzeba stawiać dodatkowe nakrycie? Na stole jest i tak bardzo mało miejsca. To nieekonomiczne. 

•  Kochani, przypominam wam, że dzisiaj musicie być dla siebie szczególnie mili – czekamy przecież na przyjście Pana Jezusa. W 
wieczór wigilijny w każdym polskim domu stawia się dodatkowe nakrycie dla niespodziewanego gościa. Nikt w ten wieczór nie 
powinien być sam. Powinniśmy pamiętać o naszych samotnych sąsiadach i znajomych. Ten wieczór, to czas okazywania sobie wzajemnej 
miłości i życzliwości. 

•  W ten sposób możemy wynagrodzić Panu Jezusowi to, że nie miał miejsca w gospodzie. 
(Mama okłada na talerzyku opłatki) 
•  Skąd się wziął zwyczaj łamania opłatkiem? 

•  To bardzo stary zwyczaj. Sięga on początków chrześcijaństwa i wywodzi się stąd,  że wtedy po każdej Eucharystii roznoszono 
błogosławiony chleb tym, którzy nie mogli na niej być – zwłaszcza chorym. 
•  A gdzie produkują opłatki? Nigdzie w sklepie ich nie spotkałem, a bardzo je lubię. 

•  Paweł, musisz się opanować. Opłatek ma wielkie symboliczne znaczenie i nie kupisz go w żadnym sklepie. Od dawna istnieje zwyczaj 
wypiekania opłatków w niektórych klasztorach. Za opłatki się nie płaci, ale daje ofiarę. I ważne jest, aby otrzymać je z parafii, do której 
się należy. W ten sposób w wieczór wigilijny opłatek łączy wszystkie rodziny w naszej parafii. 

•  Ten opłatek jest taki kruchy i taki mały. Jak Pan Jezus, który leżał w żłóbku... 
•  No, to mamy już wszystko gotowe. 

•  To na co czekamy? Siadajmy! Jestem już taki głodny, a z kuchni dochodzą takie zapachy!... 

•  Jeszcze nie możemy rozpocząć Wigilii. Musimy czekać na pierwszą gwiazdkę. 

•  Zapomniałam, dlaczego właśnie dzisiaj mamy czekać na pierwszą gwiazdkę? 
•  To przecież proste: gwiazda betlejemska prowadziła mędrców ze Wschodu – aż do szopy. Pastuszkowie ujrzeli mocno świecącą 
gwiazdę. W starożytności wierzono, że gdy rodzi się nowy człowiek – na niebie zapala się nowa gwiazda, a im znaczniejszy on ma być, 
tym gwiazda świeci jaśniej. Tradycja mówi, że gwiazda betlejemska świeciła najjaśniej na niebie. 
•  Jest! Jest gwiazda! 

•  Rozpoczynajmy, więc nasza Wigilię.    

(zapala świecę) 

•  Światło Chrystusa! 
WSZYSCY: Bogu niech będą dzięki!  

 

 

 

  

•  Czyta Ewangelię: Łk 2,1-14