Nerwowy
Budowa i funkcja neuronów 
Część gruczołowa przysadki
Przewodzenie informacji w obrębie neuronu
Mechanizm działanie hormonów 
Móżdżek
Typy układu nerwowego wg. Pawłowa
1-szy i 2-gi układ sygnałów ( drugi u człowieka)

Oddechowy 
wymiana gazowa w płucach i tkankach (w płucach i na obwodzie)
scharakteryzuj regulacje oddychania
mechanizm oddychania u ptaków
oddychanie płucne
odruchy nieswoiste modyfikujące oddech

BUDOWA I FUNKCJE NEURONÓW:
Podstawowe jednostki strukturalne, czynnościowe i troficzne ukł. Nerwowego. Są 
odpowiedzialne za przekazywanie i integracje informacji.  Kom. Nerwowe składają się z ciała 
(perykarionu), błony(neurolemmy) oraz dwóch wypustek:aksonu(neuryt) która jest długa oraz 
wypustki krótkie: dendryty poprzez akson kom. Nerwowa może łączyć się z innymi kom. 
Nerwowymi lub gruczołowymi. Ciało neuronu syntezuje i integruje odebrane sygnały 
przekazując je aksonowi, który doprowadza je do innych kom. Miejsce max.  Zbliżenia 
zakończenia aksonu z inna kom.  To synapsa. Synapsy mają specyficzna budowe i przenoszą 
informacje  poprzez wydzielane na zakończeniu aksonu substancje chemiczne zwane : 
mediatorem. Możemy wyróżnić synapsy:
-aksono- aksonalne
-aksono-dendrytyczne
-aksono-somatyczne
-dendrtyto-dendrytyczne

*elektryczne
*chemiczne

Ze względu na charakter mediatora:
-pobudzające- powodują depolaryzacje i postsynaptyczny potencjał pobudzający, następuje 
napływ jonów Na do szczeliny synaptycznej
- hamujące: związane z wedrówką jonów Cl i K , powstaje postsynaptyczny potencjał 
hamujący
Mediatory pobudzające :acetocholina, adenozyna, adrenalina, noradrenalina
Mediatory hamujące: glicyna, gaba(kw. Gamma masłowy).
Neuron charakteryzuje się pobudliwością – czyli zdolnością reagowania komórek na działanie 
różnych bodzców. Jedna z charakterystycznych funkcji neuronu jest inicjacja impulsów 
nerwowych, które towarzysza  procesowi pobudzonia neuronu związane sa ze zmianami 
elektrochemicznymi w obrebie zew.  Błony kom. Nerwowej.

CZĘŚĆ GRUCZOŁOWA PRZYSADKI:

W części gruczołowej występują kom.chromofobne(obojetnochłonne) i chromofilne( kwaso- i 
zasadochłonne). Jest w małym stopniu unerwiona delikatnymi nerwami towarzyszącymi 
.Hormony części gruczołowej warunkuja wzrost zwierzęcia , ich rozród  oraz reakcje 
metaboliczne. Hormony te maja strukture białek .
-hormon wzrostu(GH , somatotropina) –wpływa na wzrost nasady kości długich , tkanek 
miękkich i trzewi oraz przemiane białkową , tłuszczowa i cukrową w ustroju.. Zmniejszenie 
wydzielania h. wzrostu w początkowym okresie wzrostu powoduje  zahamowanie wzrostu 
kości- karłowatośc , natomiast nadmierne wydzielanie – gigantyzm.Przy nadmiernym 
wydzielaniu w starszym wieku powoduje nieproporcjonalny wzrost kości- akromegalie. GH 
działa bezpośrednio na chrząstkę nasad kości i pobudza ją do wzrosu.
- Hormon adenokortykotropowy(ACTH- kortykotropina), pobudza ona do czynności 
wydzielniczej korę nadnerczy  oraz stymuluje synteze hormonów korowonadnerczowych, 
wspólnie z hormonami kory nadnerczy bierze udział w procesach przystosowania się  ustroju 
do niekorzystnych warunków otoczenia., bierze udział także w przemianie tłuszczowców, 
wywołuje hipoglikemie, zwieksza retencje azotu., pod jej wpływem zmniejsza się liczbe 
eozynofilów
-Hormon tyreotropowy(TSH- tyreotropina)- kieruje wychwytywanie jodu z krwi przez 
tarczyce, przemiana jodu w jod  hormonalny oraz uwalnianiem jodu do krwi.
-Hormon gonadotropowy- kieruja czynnościa gonad do tych hormonów zalicza się hormon 
dojrzewania pęcherzyka jajnikowego(FSH, folitropina) , hormon lutenizujacy(LH) oraz 
prolaktynę.
-Lipotropina- regulacja metabolizmu tk. Tłuszczowej
-Hormon melanoforowy(MSH, intermedyna)- hormon ten u ryb , gadów i płazów reguluje 
czynność kom. Pigmentowych skóry.

WYMIANA GAZÓW W PŁUCACH I TKANKACH:
Wymiana gazów miedzy powietrzem pęcherzykowym a krwia polega na dyfuzji.. 
Odtlenowana krew  dociera do naczyń włosowatych pęcherzyków płucnych, zawiera CO2 , 
oddaje Co2 do powietrza pęcherzykowatego.  Następuje przyłączenie tlenu do hemoglobiny, 
powstaje oksyhemoglobina. Powoduje to natychmiastowe przyłączenie  do oksyhemoglobiny 
jonów potasowych, zwiększa się stężenie w krwince jon ów Cl ( uwolnione z KCl), powoduja 
to błyskawiczna wędrówke do osocza , a dla zrównoważenia potencjału elektrycznego 
wnikaja  z osocza  do wew. Krwinki jony HCO -3 . Jony wodorowęglanow w ułamku 
sekundy zmieniają się w kw. Węglowy, który pod wpływem anhydrazyny weglanowej 
rozpada się w wodę  i Co2 który przenika  do powietrza pęcherzykowego na zasadzie dyfuzji
Po oddaniu tlenu w tkankach , odtlenowana hemoglobina traci potas, jednocześnie krwinka 
odbiera CO2  ze środowiska . CO2 łaczy się pod wpływem anhydrazyny z wodą zawartą w 
krwince  tworząc kw. Węglowy, który dysocjuje na  jon wodorowy  przyłaczany do 
odtlenowanej hemoglobiny na miejsce potasu oraz jon wodorowęglanowy. Następuje 
przechodzenie jonów wodorowęglanowych z krwinki do osocza , a na jego miejsce wpływają 
jon Cl. Następnie jon Cl łączy się z uwolnionym jonem potasu i powstaje KCl.

REGULACJA ODDYCHANIA :
Oddychanie regulowane jest przez złożony ośrodek  oddechowy który znajduje się w tworze 
sitkowatym rdzenia przedłużonego. W tkance płucnej w drobnych oskrzelikach 
dochodzących do pęcherzyków płucnych znajduja się mechanoreceptory. Pobudzenie tych 
receptorów  następuje w czasie rozciagania płuc podczas wdechu. 

Impulsy z nich 

powoduja hamowanie neuronów wdechowych rdzenia przedłużonego(ośrodek wdechu), co 
prowadzi do wydechu. W czasie wydechu receptory przestaja być  pobudzane i ustaje ich 
wpływ hamujący na ośrodek wdechu. Osrodek ten będący pod stały wpływem ośrodka 

apneustycznego osiaga ponownie stan pobudzenia i następuje wdech. W tym czasie impulsy z 
pobudzonego osrodka wdechu docierają do rogów dobrzusznych  rdzenia kręgowego odcinka 
szyjnego i piersiowego. Z rogów dobrzusznych  impulsy nerwami przeponowymi i 
międzyżebrowymi  zew. , pobudzając je do skurczu
W moście występuje ośrodek apneustyczny który pobudza neurony wdechowe,  oraz ośrodek 
pneumotaksyczny który hamuje neurony wdechowe.
Chemoreceptory kłębuszków łuku aorty i zatoki szyjnej wrażliwe są  na  większe obniżenie 
poziomu parcjalnego tlenu we krwi lub nieduży wzrost prężności  CO2 . Impulsy z 
chemoreceptorów  przekazywane sa do osrodka oddechowego  włóknami czuciowymi 
nerwów błednych – z łuku aorty lub językowo –gardłowymi – z zatoki tętnicy szyjnej i 
pobudzaja częśc wdechową . Oddechy staja się częstsze i głębsze  Az do momenu uzyskania 
właściwego poziomu tlenu, CO2  i pH we krwi .
W tworze siateczkowym rdzenia przedłużonego  w pobliżu części wdechowej  ośrodka 
oddechowego znajduja siękom. Nerwowe wrażliwe na stężenie jonów wodorowych , ich 
pobudzenie pobudza ośrodek wdechu. Stężenie jonów wodorowych w płynie rdzeniowo – 
mózgowym wzrasta gdy zwieksza się przenikanie CO2  z krwi do tego płynuPowsatje wtedy 
kw. Węglowy który dysocjuje przez co zwi,Oksza się ilośc jonów wodorowych . Cześć 
wdechowa  osrodka pobudzana jest przez te jony tak długo , dopóki poziom we krwi nie 
powróci do normy. N czynność ośrodka oddech. Duzy wpływ ma podwzgórze – ośrodek 
termoregulacji, ukł. Rąbkowy- stany emocjonalne i kora mózgowa- np. świadome 
krótkotrwałe wstrzymanie oddechu

MECHANIZM ODDYCHANIA U PTAKÓW:
W czasie wdecu  mostek oddala się od kręgosłupa do przodu i ku dołowi a żebra 
wyprostowują się , klatka piersiowa powiększa swoja objętośc  w wymiarze grzbietowo 
brzusznym , płuca zwiększają pojemnośc i wypełniaja się powietrzem . W czasie dechu 
istotną rolę odgrywaja mieśnie międzyżebrowe zew. . W czasie wydechu kurczą się mieśnie 
międzyżebrowe wew., zminiejszajac objętośc klatki piersiowej . Mięsnie brzucha działaja jak 
tłoczna brzuszna ssaków. Przepona nie odgrywa waznej roli. 
Krążenie powietrza 
Zarówno podczas wdechu jak i wydechu  przepływ powietrza z z oskrzela głównego do 
oskrzeli grzbietowych i  oskrzelików starego płuca odbywa się w jednym kierunku , natomiast 
przepływ powietrza przez nowe płuco  i bezpośrednie połaczenie z workiem piersiowym 
tylnym i brzusznym zacodzi dwukierunkowo: w jednym kierunku- podczas wdechu i w 
odwrotnym – podczas wydechu.
W Czasie wdechu powietrze nie przechodzi bezpośrednio z oskrzela głównego przez oskrzela 
brzuszne  do worków powietrznych przednich 
Aby powietrze dotarło do tych worków  musi przejść przez oskrzeliki starego płuca  gdzie 
podlega wymianie gazowej z krwią .Powietrze które dochodzi do tylnych worków 
powietrznych  przechodzi częściowo prze oskrzeliki nowego płuca  i ulega wymianie 
gazowej. W workach przednich jest niższe ciśnienie cząstkowe tlenu  a wyższe Co2  niż w 
workach  tylnych.
W  czasie wydechy powietrze przechodzi równocześnie  lecz różnymi drogami  ze wszystkich 
worków powietrznych  do tchawicy. Powietrze z worków  tylnych przechodzi przez nowe 
płuco  a następnie cześć  powietrz a przechodzi do oskrzeli  grzbietowych  skąd przez 
oskrzeliki starego płuca –do oskrzeli brzusznych, oskrzela głównego i tchawicy. Część 
powietrza może dostać się do tchawicy bez przechodzenia przez stare płuco. Powietrze z 
worków przednich przechodzi bezpośrednio przez oskrzela brzuszne do oskrzela głównego i 
tchawicy nie podlegając wymianie gazowej.

PRZEWODZENIE INFORMACII W OBREBIE NEURONU:
Aksony nazywane są włóknami nerwowymi . Przewodzenie impulsów wzdłuż całego 
przebiegu włókien nerwowych opiera się na generowaniu w coraz to nowych odcinkach błony 
włókien sygnałów elektrycznych(potencjałów czynnościowych ) przenoszących  zakodowane 
informacje  do innych komórek.. Przepływ informacji przez neuron i jego wypustki w 
warunkach fizjologicznych jest zawsze jednokierunkowy czyli ortodromowy. Przepływ w 
przeciwnym kierunku nazywa się  antydromowym. Dendryty lub ciało komórki odbierają 
informacje od innych neuronów i przekazują ją aksonowi  a ten prowadzi ja do swoich 
zakończeń  i przesyła innym komórka .Przewodzenie impulsów warunkuje ciągłość 
anatomiczna i fizjologiczna włókna nerwowego. Dzięki otoczce mielinowej przewodzenie 
impulsów odbywa się w sposób izolowany. Oznacza to ze potencjały czynnosciowe w 
leżących obok siebie włóknach  dośrodkowych i odśrodkowych  przebiegać mogą 
równoczesnie  w różnych kierunkach  nie oddziałując na siebie  pod zadnym względem. 
Włókna nerwowe mogą przewodzić impulsy w obu kierunkach. WE warunkach jednak 
fizjologicznych impulsy biegną tylko w jednym kierunku W kom. Mięśniowej  które 
najcześciej  ulegają depolaryzacji w środkowej swej długości , potencjały czynnościowe 
rozchodza się w obu kierunkach.Przewodzenie impulsów odbywa się bez ich osłabienia , 
według prawa wszystko albo nic  wysokość potencjału czynnościowego  nie zalęzy ani od siły 
ani od rodzaju działającego bodzca. Włókno nie odpowiada wytworzeniem impulsów 
nerowych  na działanie bodzców podprogowych , zaczyna je natomiast generować  gdy 
bodziec osiagnie  co najmniej siłę progową Raz wytworzony bodziec progowy ma taka sama 
amplirude dla tego samego aksonu. Włókna bezmielinowe przewodza impulsy  w sposób 
ciagły  przy którym powstające  miejscowo mikroprądy  elektryczne  poprzedzające impuls 
przemieszczaja się do  jednego punktu  błony do następnego.We włoknach rdzennych impuls 
szerzy się skokowo  od jednej do następnej cieśni  węzła. Cieśnie wykazuja najniższy próg 
pobudliwości w aksonie  i w nich tylko dochodzi do depolaryzacji progowej z następowym 
wyładowanie potencjału czynnościowego.włokna mielinowe przewodza impulsy trzy razy 
szybciej niż bezmielinowe. Im włókno grubsze tym większ szybkośc  przewodzenia.

MECHANIZM DZIAŁANIA HORMONÓW:
Hormony nie zapoczątkowuja w ustroju nowych reakcji ale wpływaja na szybkośc i natężenie 
reakcji już isniejacych.Przyjmuje się że działanie hormonów  dotyczy podwyższenia 
aktywności enzymów czego następstwem jest przyśpieszenie reakcji enzymatycznych , 
zwiekszenie przepuszczalności  błony kom.  Oraz wpływu na określone geny  kierujące 
synteza biłek.Poszczególne hormony maja inna budow ei charakteryzuja się innym 
mechanizmem działania.Reakcja kom. Na hormony uwarunkowan jest obecnością   w obrębie 
bł. Kom.  Lub w obrębie cytozolu swoistych struktur  nastawionych na rozpoznanie 
cząsteczek hormonu. Struktury te to receptory.Receptory sa biłakami które reaguja swoiście 
tylkoz 1 hormonem , w stosunku di którego wykazują wysokie powinowactwo. W wyniku 
działania hormonu na receptor powstaje biologiczne wiązanie między nimi. Kompleks 
hormon-receptor powoduje z kolei  uwalnianie szeregu  substancji stanowiących  wtórne 
sygnały , regulujące aktywność enzymów  wykonawczych  i funkcje kom. Większośc 
hormonów wiazana jest przez receptory błonowe  obecne w bł.  Kom.  i bł. Wewnatrzkom. 
Odrebną grupe stanowia receptory formonów steroidowych (kory nadnerczy, jajników,jader) 
wykrywane wyłącznie w cytoplazmie.H. steroidowe po przeniknięciu przez bł. Kom.  Łacza 
się receptorem cytozolowym  i przy jego udziale transportowane są do jadra kom. Powiazany 
z jadrem hormon wzmaga  aktywno aparatu transkrypcji. Odpowiedzią kom. Jest synteza 
białka.Informacja niesina przez hormon biłakowy jest odbieran przez część regulatorową 
receptora znajdującego się w bł kom. Powstanie kompleksu hormon-receptor powoduje 
uczynnienie podjednostki katalitycznej, czyli układów enzymatycznych  cyklazy adenylowej , 

cyklazy guanylowej.Cyklazy przekształcaja  składniki kom. ATP  GTP  w cykliczny 
adenozyno- monofosforan. Każdy z monofosforanów są przekaźnikami inf. W obrębie kom. 
Pod ich wpływem następuje  aktywacja odpowiednich kinaz białkowych Proces  aktywacji 
kinaz jest modulowany przez  wiele składników wewnatrzkom. Jak jony MG , metabolity kw. 
Arachidonowego Aktywne kinazy uruchamiaja  wile różnych procesów enzymatycznych, 
efektem tego jest nasilenie procesów metabolicznych .Hormony po spełnieniu swojej roli 
zostaja  unieczynnione przez swoiste ukł.  Enzymatyczne.

ODDYCHANOIE PŁUCNE (zew.)

Stała wentylacja płuc odbywa  się dzięki przepływowi powietrza. Płuca znajduja się w 
szczelnie zamkniętej jamie opłucnej Ujemne cisnienie w jamie opłucnej  wytworzone przy 
pierwszym w zyciu wdechu- głównie przez zmiane objętości klatki piersiowej i pokonanie 
siły sprężystości  rozciągniętych po raz pierwszy pęcherzyków- utrzymuje się stale  na około 
0,66-1,33 KPaKażde powiekszenie objętości  kl. Piersiowej  pociąga za sobą  spadek 
cisnienia  w jamie opłucnej , a ten  z kolei rozszerzenie płuc.Nastepuje zatem obniżenie 
cisnienia wewnatrzpecherzykowego  wyrównanie natychmiastowym   zassanie powietrza z 
oskrzelików, oschrzeli, tchawicy,jamy nosowej, otaczjacego środowiska.Powoduje to 
kierunkowy ruch powietrza- wdech.Zwiekszenie objętości kl. Piersiowej jest spowodowane 
skurczem mięsni wdechowych :przepona, mięśnie międzyżebrowe zew. I w intensywnym 
oddychaniu- niektóre mięśnie grzbietu i piersiowe.Dzieki nagromadzeniu sił w rozciągniętych 
tkankach w casie wdechu(właściwości sprężyste płuc), wydech jest aktem biernym.Na 
szczycie wdechu nastepuje rozkurcz i zwiotczenie mięsni wdechowych , nastepnie 
zmniejszenie się objętości kl. Piersiowej , oraz wzrost cisnienia wewnatrzpęcherzykowego 
powyżej cisnienia atmosferycznego.Powoduje to ruch powietrza z pęcherzyków za zew.  W 
zwiekszeniu objętości kl. Piersiowej bierze udział przepona  jest ona zawsze silnie wpuklina 
do wnętrza kl. Piersiowej. Jednak w czasie skurczu  podczas wdechu nastepuje zmniejszenie 
wpuklenia kosztem  cofniecia do tyłu  wypełniających jamę brzuszna  narządów. Powiększa 
to objętość kl. Piersiowej, a w czasie rozkurczu powraca ona do  położenia poprzedniego a za 
nia narządy jamy brzusznej.

MÓŻDŻEK:

Część mózgowia występująca u wszystkich kręgowców, odpowiadająca za koordynację 
ruchów i utrzymanie równowagi ciała.U człowieka móżdżek znajduje się w dole tylnym 
czaszki, ku tyłowi od pnia mózgu (mostu i rdzenia przedłużonego) oddzielony od nich 
poprzez czwartą komorę mózgu. Od góry móżdżek przykrywają półkule mózgu; 
oddzielony jest od nich przez namiot móżdżku, będący wypustką opony twardej. Móżdżek 
człowieka ma kształt elipsoidalnej bryły spłaszczonej grzbietobrzusznie, o najdłuższym 
wymiarze poprzecznym. Wyróżniamy powierzchnię górną móżdżku, bardziej płaską, i 
powierzchnię dolną), silnie wypukloną. Parzyste części móżdzku przez podobieństwo do 
półkul mózgu nazywane są półkulami móżdżku), pośrodku znajduje się nieparzysta część, 
nazwana robakiem móżdżku). Od móżdżku odchodzą konary móżdżku: górny, środkowy i 
dolny Zarówno półkule jak i robak móżdżku złożone są z istoty szarej i istoty białej. 
Powierzchnia półkul jest bardzo silnie pofałdowana (po rozprostowaniu zajmuje 
powierzchnię około 1130 cm) i składa się z istoty szarej, która tworzy korę móżdżku. 
Pofałdowania kory móżdżku mają postać szczelin móżdżku, przebiegających poprzecznie 
na obu powierzchniach móżdzku, dzielących je na zakręty móżdżku. Niektóre z tych 
szczelin sa głębsze i dzielą móżdżek na szereg płacików. Kora składa się z trzech warstw: 

drobinowej, zwojowej i ziarnistej. Wewnątrz, oddzielone od kory białą warstwą włókien, 
położone są parzyste jądra móżdżkowe: jądro zębate, jądro czopowate, jądro kulkowate . 
Histologicznie charakterystyczne dla móżdżku są komórki Purkinjego (duże, gruszkowate 
komórki warstwy zwojowej).Anatomicznie w móżdżku wyróżnia się płaty: przedni, tylny 
i kłaczkowo-grudkowy. Płaty przedni i tylny rozdzielone są szczeliną pierwszą.

FUNKCJE: Móżdżek dostaje informacje z wielu ośrodków mózgu, szybko je analizuje i 
odpowiednio moduluje, aby ruchy były płynne i dokładne. Decyduje, które mięśnie mają 
się kurczyć, a których odruch rozciągania ma być zahamowany, z jaką siłą etc. Móżdżek 
także stale kontroluje przebieg ruchu i wprowadza do niego automatyczne poprawki. Aby 
to obrazowo wyjaśnić posłużmy się przykładem: widzimy walizkę, którą mamy podnieść. 
Nie wiemy jednak, że została ona wcześniej przez kogoś opróżniona i teraz jest bardzo 
lekka. Móżdżek podejmuje więc decyzję, że siłą przyłożona ma być dość duża. Efektem 
jest, że walizka ta "wylatuje w powietrze", a my sami tracimy równowagę. W ułamku 
sekundy móżdżek redukuje przyłożoną siłę, a nawet każe przeciwstawnemu mięśniowi 
wyhamować walizkę, aby np. nie został on uszkodzony. Zmienia także napięcie innych 
mięśni szkieletowych, aby przywrócić równowagę. Można  powiedziec że jeśli kora 
mózgowa inicjuje  ruchy to móżdżek  w dużym stopniu je reguluje.Móżdżek bierze udział 
w :

•

koordynacja ruchowa 

•

równowaga 

•

tonus (napięcie) mięśni 

•

uczenie się zachowań motorycznych (np. jazda na rowerze) 

•

decyduje o płynności i precyzji ruchów dowolnych (współdziała z okolicą ruchową 
kory mózgowej) 

Móżdżek otrzymuje informacje z:

•

narządów ruchu - mięśni, stawów i wiązadeł 

•

ze skóry, narządów wzroku, słuchu, równowagi, rąk, stóp (z proprioreceptorów) 

•

z okolicy ruchowej kory mózgu 

•

z ośrodków ruchowych rdzenia kręgowego 

Rodzaje informacji docierających do móżdżku:

•

o stanie narządów ruchu 

•

o ruchu aktualnie wykonywanym 

•

o stanie pobudzenia ośrodków ruchowych 

•
•

o zakłóceniach równowagi ciała. 

TYPY UKŁADU NERWOWEGO WG  PAWŁOWA:

Określił cztery rodzaje układu nerwowego. Kryteriami służącymi wyodrębnianiu tych 
rodzajów były: siła układu nerwowego, jego zrównoważenie oraz siła procesów 
pobudzania/hamowania

Melancholik - słaby układ nerwowy 

Choleryk - silny układ nerwowy, brak równowagi między procesami pobudzania i hamowania 

Flegmatyk - silny układ nerwowy, równowaga między procesami hamowania i pobudzania, 
słabe procesy zarówno hamowania jak i pobudzania 

Sangwinik - silny układ nerwowy, równowaga między procesami hamowania i pobudzania, 
silne procesy zarówno hamowania jak i pobudzania. 

PIERWSZY I DRUGI UKŁAD SYGNAŁÓW:

Pierwszy obejmuje ogół bodźców pochodzących z otoczenia (np.: światło, dźwięk, 
przedmiot), z samego organizmu oraz reakcji przez nie spowodowanych. Na drugi składa się 
ogół bodźców słownych, określanych jako "sygnały sygnałów", zastępujących konkretne 
bodźce otoczenia.