IDENTYFIKOWANIE 

ZABURZEŃ

Ćwiczenia 1 - Obserwacja w 

ocenie funkcjonowania człowieka

dr Agnieszka Rędzińska

kontakt:aredzinska@swps.edu.pl

 

 

Literatura



Stęplewska - Żakowicz, K. (2009). Diagnoza 
psychologiczna. Diagnozowanie jako 
kompetencja profesjonalna. Gdańsk: GWP., 
rozdz. 2.3.3 „Obserwacja”, ss. 76-88.

 

 

Rodzaje diagnozy



nozologiczna



funkcjonalna

 

 

Kryteria normalności

 

(Rosenham 

& Seligman)



cierpienie



trudności w przystosowaniu



irracjonalność i dziwaczność



nieprzewidywalność i utrata kontroli



rzadkość i niekonwencjonalność



dyskomfort obserwatora



naruszenie ideałów i norm moralnych

 

 

Zaburzenia psychiczne



zaburzenia czynności poznawczych



zaburzenia czynności emocjonalnych i 
motywacyjnych



zaburzenia czynności integracyjnych

 

 

Obserwacja - definicja

Obserwacja to szeroka i różnorodna klasa 

procedur diagnostycznych, polegająca na 
przyglądaniu się zachowaniu diagnozowanej 
osoby lub grupy i rejestrowanie wybranych 
aspektów tego zachowania

(Setmplewska – Żakowicz, 2009)

 

 

 

Obserwacja



jako metoda diagnostyczna



jako metoda badawcza

 

 

Przedmiot obserwacji



wskaźniki konstytucjonalne:



budowa ciała, masa, proporcje



wskaźniki fizjologiczne:



oddech, tętno, ciśnienie, przewodnictwo skóry, pocenie się, 
zaczerwienienie



przedmioty:



wytwory badanego lub przedmioty do niego należące

 

 

Przedmiot obserwacji



zachowania:



mimika, kontakt wzrokowy, pantomimika, postawa 
ciała, proksemika, sposób mówienia, sposób 
komunikowania się (forma i treść), akty 
behawioralne, celowe czynności, sposoby 
milczenia, zapominanie itp..

 

 

Sposoby obserwacji



bezpośrednia i pośrednia



jawna i ukryta



laboratoryjna lub naturalna



uczestnicząca lub ambulatoryjna



ustrukturalizowana i nieustrukturalizowana

 

 

Obserwacja – nadanie 
struktury



zbieranie próbek czasowych (time sampling)



zbieranie próbek zdarzeń (event sampling)



ocena zachowania na skalach (trait rating lub 
behavior rating)

 

 

Kodowanie zachowania



zachowania molarne / abstrakcyjne



zachowania molekularne / konkretne

 

 

Ćwiczenie – 

kodowanie zachowania



dla każdej kategorii ogólnej (abstrakcyjnej), 
określ szczegółowe (konkretne) kategorie 
zachowania:

kategorie ogólne:



nie szanuje innych ludzi



jest pobudzony



jest skupiony na wykonaniu zadania



stawia granice



jest otwarty

 

 

Ćwiczenie



doświadczenie związku między pozycją ciała a 
treścią myśli