1. WIADOMOĝCI WSTĉPNE 

Budownictwo  -  jest  formą  działalnoĞci  człowieka  związaną  z  wykonywaniem  obiektów 
budowlanych.  Głównym  zadaniem  budownictwa  jest  wznoszenie  nowych  obiektów 
budowlanych.  Zajmuje  siĊ  ono  równieĪ  przebudową,  odbudową,  modernizacją,  konserwacją  
i rozbiórką obiektów juĪ istniejących.  

1.1. Podziały budownictwa

a) ze wzglĊdu na przeznaczenie budowli i budynków:

- budownictwo miejskie 
 budownictwo mieszkaniowe – bud. mieszkalne i usługowe (handlowe, 
biurowe, szkoły, szpitale) 
 budownictwo komunalne – sieci (wod., kan., gaz,   elektryczne), obiekty małej 
architektury (zieleĔce, ogrodzenia, pomniki, Ğmietniki) 
- budownictwo przemysłowe  
 słuĪące technologii produkcji (hale, silosy,  kominy, szyby górnicze)  
oraz towarzyszące im: składowiska, magazyny, obiekty administracyjne, 
 socjalne, itp. 
- budownictwo komunikacyjne  
 drogi kołowe i Īelazne (kolejowe) wraz z dworcami, mosty, wiadukty, 
skrzyĪowania dróg 
- budownictwo rolnicze 
 słuĪące bezpoĞrednio produkcji rolnej (suszarnie pasz i owoców, chlewy, 
obory, stawy rybne, składy płodów rolnych), rolnicze zabudowania 
 mieszkalne 
- budownictwo wodne  
 morskie – falochrony, latarnie morskie, nabrzeĪa, mola 

Ğ

ródlądowe - zapory wodne, umocnienia brzegów rzek 

b) ze wzglĊdu na usytuowanie wzgl. powierzchni terenu:

- nadziemne - słupy energetyki, maszty anten nadawczych, budynki (na ogół) 
- naziemne - drogi kołowe, szlaki kolejowe 
- podziemne - sieci podziemnego uzbrojenia terenu, szyby, tunele 

c) ze wzglĊdu na gabaryty:

- obiekty wielko-gabarytowe - hale fabryczne, zapory wodne, Pałac Kultury  
i Nauki 
- obiekty Ğrednio-gabarytowe – budynki mieszkalne; 
- obiekty małe – pachołki (słupki) drogowe rozstawiane co 100m 

d) ze wzglĊdu na załoĪoną trwałoĞü:

-  obiekty  tymczasowe  -  przeznaczone  do  czasowego  uĪytkowania  w  okresie 
krótszym od ich trwałoĞci technicznej, a takĪe obiekty budowlane niepołączone 
 trwale  z  gruntem  (kioski  uliczne,  pawilony  sprzedaĪy  ulicznej,  przekrycia 
namiotowe, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, baraki, rusztowania). 
- obiekty stałe – obiekty trwale połączone z gruntem. Czas ich trwania nie jest  
z  góry  okreĞlony,  uĪytkowane  są  do  Ğmierci  technicznej  (zniszczenia 
naturalnego)  lub  gdy  przestają  spełniaü  aktualne  wymagania  funkcji  
(np. zbyt wąski most) 

1.2. Definicje

(Ustawa Prawo budowlane z dnia 1994-07-07 r. (Dz.U. 1994 Nr 89, poz. 414)  

z póĨniejszymi zmianami 

Obiekt budowlany  
ilekroü w Prawie budowlanym mowa jest o obiekcie budowlanym naleĪy przez to 
rozumieü: 
  - budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,  
  - budowlĊ stanowiąca całoĞü techniczno-uĪytkową wraz z instalacjami 
  i urządzeniami,  
  - obiekt małej architektury. 

Budynek

 

to obiekt budowlany: 

 

  - trwale związany z gruntem, 

 

  - wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (Ğcian i stropów) 

 

  - posiadający fundament i dach. 

przykłady: dom mieszkalny, szkoła, szpital, hala magazynowa, hala przemysłowa. 

Obiekt małej architektury
to niewielki obiekt budowlany w szczególnoĞci: 

a) kultu religijnego (krzyĪe, kapliczki, figury) 
b) obiekty architektury ogrodowej (posągi, wodotryski) 
c) słuĪące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (piaskownice, huĞtawki, 
Ğ

mietniki)  

Budowla
to kaĪdy obiekt budowlany nie bĊdący budynkiem lub obiektem małej architektury. 
przykłady: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, tunele, sieci uzbrojenia 
terenu, oczyszczalnie Ğcieków, cmentarze, zapory, zbiorniki, nadziemne i podziemne 
przejĞcia dla pieszych 

1.3. Budynek – elementy i ustroje budowlane

Budynek jako całoĞü składa siĊ z elementów, które łączą siĊ w zespoły nazywane 

ustrojami budowlanymi. 

Elementy budynku: przykłady:

 belka, słup, płyta, krokiew itp. 

Ustrój budowlany: zespół elementów budowlanych tworzących całoĞü o okreĞlonej formie  
 

architektonicznej, konstrukcyjnej i funkcjonalnej.

 

przykłady: fundamenty, Ğciany, stropy, schody, dach, itp. 

1.4. KaĪdy budynek musi spełniaü trzy podstawowe warunki

a) FUNKCJONALNOĝCI 

czyli odpowiadaü swemu przeznaczeniu w zakresie konstrukcji i parametrów 

osłonowych. 

wymagania konstrukcyjne: 
 - zapewnienie przeniesienia wszelkiego rodzaju obciąĪeĔ i oddziaływaĔ na niego 
działających. 
parametry osłonowe: 
- osłoniĊcie zamkniĊtej wewnątrz budynku przestrzeni umoĪliwiające uzyskanie 
Īą

danych parametrów temperatury i wilgotnoĞci 

- spełnienie wymagaĔ bezpieczeĔstwa przeciwpoĪarowego 
- spełnienie wymagaĔ ochrony mienia przed kradzieĪą

b) BEZPIECZEēSTWA 

czyli byü wykonany według prawideł sztuki budowlanej. 

c) ESTETYKI 

czyli zaspokajaü potrzeby estetyczne.