IV_09

uczenie

zapamiętywanie

magazynowanie

wymazywanie

ruchy dowolne

posługiwanie się mową

Anna Walczewska, UMed Łód

powierzchnia kory mózgu 60%
większa niŜ u człowieka

większa niŜ u człowieka

objętość kory mózgowej 20%
większa -> kora bardziej
pofałdowana

grubość kory mózgowej
delfina wynosi 1.3 – 1.8 mm
(dwa razy mniej niŜ u

(dwa razy mniej niŜ u
człowieka), co moŜe
powodować mniejszą ilość
połączeń długozasięgowych.

spoidło wielkie ma przekrój ok.
35% przekroju człowieka

Anna Walczewska, UMed Łód

PERCEPCJA

UCZENIE SIĘ

Mech zdobywania
(układ nagrody)

rodki

motywacyjne,

ZAPAMIĘTYWANIE

ZACHOWANIE

czynno

ść

ruchowa, reakcje

somatyczne, emocje,

wiadomo

ść

, poznanie,

dostosowywanie si

Mech unikania
(układ kary)

motywacyjne,

emocjonalne

Anna Walczewska, UMed Łód

Modelowaniu połaczeń międzyneuronalnych

przez powstawanie i zanikanie synaps i kolców

przez powstawanie i zanikanie synaps i kolców
synaptycznych

Zwiększeniu ekspresji genów dla
neuroprzekaźników i ich receptorów

Modyfikowaniu czynności neuronów i astrocytów

Powstawaniu długotrwałych potencjałów
pobudzających

(LTP)

w hipokampie i

Powstawaniu długotrwałych potencjałów
pobudzających

(LTP)

w hipokampie i

długotrwałych potencjałów tłumiących (

LTD

) w

móŜdŜku

Anna Walczewska, UMed Łód

Trwała

(lata)

Opisowa

(

deklaratywna, jawna)

Anna Walczewska, UMed Łód

Natychmiastowa

(ultrakrótka 0,5 - 2 sek)

wie

(operacyjna)

(kilka - kilkanaście sek)

Nieopisowa

Semantyczna

opis słowami,

tworzenie praw
i twierdzeń

Epizodyczna

(

miejsc, zdarzeń

i faktów z
przeszłości)

(

proceduralna,

odruchowa, ukryta)

Wprawne

wykony-

wanie

czynności

(umiejętności

)

“Priming”

ułatwienie

Warunkowanie

(asocjacja)

Przyzwyczajenie

lub uwra

liwienie

wzrokowa

słuchowa

LEWA

PRAWA

LEWA

Werbalna

Sekwencyjna

Logiczna

Analityczna

Niewerbalna,

wizualno – przestrzenna

Równoczesna

Holistyczna

Intuicyjna Racjonalna

SPRINGER i DEUTSCH (1998, s. 292)

Analityczna

Synkretyczna

Anna Walczewska, UMed Łód

Ró

nice dotycz

budowy kolumn neuronalnych w polach Broca i Wernickego.

W lewej korze skroniowej (okolica Wernickego)

– kolumny s

szersze i „lu

niej rozmieszczone

– budowa kolumnowa jest wyra

niejsza

– budowa kolumnowa jest wyra

niejsza

– poł

czenia dendrytyczne s

bardziej rozgał

zione

W lewej korze czołowej (okolica Broca)

– komórki s

ksze

– ró

nice w strukturze dendrytów

Istniej

równie

ró

nice na poziomie biochemicznym (np. dotycz

ce układu cholinergicznego)

Asymetryczno

ść

półkul

Asymetryczno

ść

kształtu

bruzd

Anna Walczewska, UMed Łód

Teorie psychologiczne - nasze moŜliwości siły woli i
psychiki pozwalają na uczenie się w duŜo większym

psychiki pozwalają na uczenie się w duŜo większym
stopniu, niŜ to robimy zazwyczaj.

Po uszkodzeniu mózgu w wyniku urazu lub wylewu
krwi skutki dysfunkcji czynności są proporcjonalne
do wielkości i miejsca uszkodzenia mózgu

W wyniku remodelowania czynności neuronów
oraz częściowej regeneracji następuje zmiana

oraz częściowej regeneracji następuje zmiana
lokalizacji ośrodków i częściowy lub całkowity
powrót czynności mózgu

Anna Walczewska, UMed Łód

Zmniejszenie aktywności RAS wywoływane przez zegar
biologiczny o rytmie okołodobowym –

jądro nadwzrokowe

(SCN)

−

Zwiększony próg reakcji na bodźce zew

−

Szybkie przejście do stanu czuwania pod wpływem dostatecznie

Anna Walczewska, UMed Łód

−

Szybkie przejście do stanu czuwania pod wpływem dostatecznie

silnych bodźców

Periodyczne występowanie okresów desynchronizacji (

REM

)

i synchronizacji

(NREM 3-4)

czynności bioelektrycznej mózgu

wynikające z czynności

wzgórza

Czynność bioelektr oraz długość faz i stadiów snu znacznie
zmienia się z wiekiem

zmienia się z wiekiem

−

Ustala się w 2-3 r. Ŝ i trwa niezmieniona do ok. 20-go

−

Potem zmniejsza się czas trwania REM i stadiów 3-4 NREM

śeby określić czas trwania, faz i stadiów snu trzeba
rejestrować jednocześnie:

EEG, EMG i EOG

Fazy i stadia snu oraz charakterystystyczne fale w EEG (z Zarysu)

Pobudzenie

Pełny relaks

Podczas

zapadania w sen

Senno

ść

czka

Gł

boki sen

Anna Walczewska, UMed Łód

stan świadomości

sen

aktywność pól korowych

zmiany morfologiczne

Anna Walczewska, UMed Łód

Electroencefalografia (EEG)

Odbierana bezpo

rednio z

Rejestruje zmiany potencjałów neuronów korowych

Odbierana bezpo

rednio z

powierzchni kory

(

kortykoelektrogram)

lub

z powierzchni głowy

(

elektroencefalogram

)

Rejestracja czynno

pojedy

czych neuronów

(

do celów badawczych przy u

yciu

mikroelektrod)

Anna Walczewska, UMed Łód

Alpha

Beta

Fale EEG w spoczynku

Theta

Delta

Blokowanie fal alpha przez zamkni

cie oczu

Podczas

wicze

psychoruchowych

Anna Walczewska, UMed Łód

do diagnozy uszkodzeń dróg czuciowych

polega na rejestracji potencjałów z 1szo rzędowych
pół czuciowych po zastosowaniu bodźca

pół czuciowych po zastosowaniu bodźca
(wzrokowego, słuchowego lub dotykowego)

następnie uzyskany zapis podlega analizie
komputerowej kierunku (ujemny – dodatni) oraz
latencji fal potencjałów wywołanych

Anna Walczewska, UMed Łód

Tomografia komputerowa

(promieniowanie rentgenowskie

wysyłane z pkt na obwodzie wokół pacjenta co 1°, mierzy
gęstość tk na podstawie absorpcji promieni X)

Rezonans magnetyczny

(MRI) – strukturalny, dzięki

rezonansowi jąder H w polu magnetycznym mierzona jest

rezonansowi jąder H w polu magnetycznym mierzona jest
gęstość tk , a następnie rekonstrukcja w róŜnych
płaszczyznach

Funkcjonalny rezonans magnetyczny

(fMRI) –rezonans jąder

tlenu pozwala ocenić chwilowy przepływ krwi przez
naczynia krwionośne

Anna Walczewska, UMed Łód

Pozytronowa tomografia emisyjna

(PET)

Anihilacja pozytonów krótkoŜyjących

izotopów np. deoksyglukoza F-18

Mierzy aktywność zuŜywania glukozy i

określa stopień aktywności
metabolicznej neuronów w
poszczególnych częściach mózgu

poszczególnych częściach mózgu

Anna Walczewska, UMed Łód

Układ limbiczny

Ośrodki motywacyjne

Pola kojarzeniowe i ośrodki mowy

Podział funkcyjny kory mózgu

Anna Walczewska, UMed Łód