Katedra i Zakład Chemii Medycznej
UM w Lublinie
1
Ćwiczenie 5: Pomiar pojemności buforowej buforu octanowego
1. Wyznaczanie pojemności buforowej wobec zasady
UWAGA! Pomiarów pH należy dokonywać z dokładnością do 0,01 jednostki.
Zmierzyć pH roztworu HCl o stężeniu ok. 10
-4
mol/dm
3
za pomocą pH-metru. Następnie do kolby
stożkowej Erlenmayera o pojemności 25 cm
3
odmierzyć 10 cm
3
HCl o stężeniu ok. 10
-4
mol/dm
3
.
Dodać 8 kropli czerwieni metylowej i dodawać z biurety roztwór NaOH o stężeniu 0,1 mol/dm
3
do
zmiany barwy z różowej na jasnożółtą utrzymującej się po zamieszaniu. Uwaga! Zmiana barwy może
nastąpić już po dodaniu 1-2 kropli roztworu NaOH. Za pomocą pH-metru zmierzyć pH po dodaniu
NaOH (przelać roztwór do zlewki o pojemności 25 cm
3
). Uzyskane wyniki umieścić w tabeli.
Zmierzyć pH buforu octanowego o pH ok. 4 za pomocą pH-metru. Do kolby stożkowej Erlenmayera o
pojemności 25 cm
3
odmierzyć 10 cm
3
buforu octanowego o pH ok. 4. Dodać 8 kropli czerwieni
metylowej, a następnie dodawać z biurety roztwór NaOH o stężeniu 0,1 mol/dm
3
do zmiany barwy z
różowej na jasnożółtą utrzymującej się po zamieszaniu. Odczytać dodaną ilość cm
3
roztworu NaOH
(V) i zmierzyć pH po dodaniu NaOH (przelać roztwór do zlewki o pojemności 25 cm
3
).
Obliczyć pojemność buforową:
na 10 cm
3
buforu zużywa się - V cm
3
roztworu NaOH (c = 0,1 mol/dm
3
)
na 1000 cm
3
buforu zużywa się - x cm
3
roztworu NaOH (c = 0,1 mol/dm
3
)
1000 · V
x = = 100 V
10
x · 0,1 100 V · 0,1
ilość moli NaOH (
NaOH) = = = 0,01 V
1000 1000
NaOH 0,01 V
Pojemność buforowa wobec zasady
= =
pH
pH
pH - różnica pomiędzy wartością pH przed dodaniem NaOH o stężeniu 0,1 mol/dm
3
i po
dodaniu NaOH o stężeniu 0,1 mol/dm
3
Kwas solny o stężeniu 10
-4
mol/dm
3
pH początkowe
ilość NaOH o stężeniu 0,1 mol/dm
3
, która
spowodowała zmianę barwy
pH końcowe
wniosek:
