background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

                            

 

MINISTERSTWO  EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 

 

 

 
 
 
Marek Roliński 
 
 
 
 

Eksploatowanie maszyn do drukowania wklęsłego 
825[01].Z2.01 

 
 

 

 

Poradnik dla nauczyciela 
 
 
 

 
 
 
 

 

 

 

 
 

Wydawca 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

Recenzenci: 
mgr inŜ. Maria Widawska 
dr GraŜyna Czech 
 
 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr ElŜbieta Gonciarz 
 
 
 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr Małgorzata Sienna 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  825[01].Z2.01, 
„Eksploatowanie  maszyn  do  drukowania  wklęsłego”,  zawartej  w  modułowym  programie  
dla zawodu drukarz. 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

SPIS TREŚCI 

 

1.

 

Wprowadzenie 

2.

 

Wymagania wstępne 

3.

 

Cele kształcenia 

4.

 

Przykładowe scenariusze zajęć 

5.

 

Ćwiczenia 

12 

5.1. Ogólna charakterystyka drukowania wklęsłego 

12 

 5.1.1. Ćwiczenia 

12 

5.2.

 

 Maszyny wklęsłodrukowe arkuszowe  

14 

 5.2.1. Ćwiczenia 

14 

5.3.

 

 Maszyny wklęsłodrukowe zwojowe 

17 

 5.3.1. Ćwiczenia 

17 

5.4.

 

Maszyny tampondrukowe 

20 

5.4.1. Ćwiczenia 

20 

5.5.

 

Maszyny wklęsłodrukowe – obsługa i konserwacja 

22 

 5.5.1. Ćwiczenia 

22 

6.

 

 Ewaluacja osiągnięć ucznia 

23 

7.

 

 Literatura 

36 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

1. WPROWADZENIE 
 

Przekazujemy 

Państwu 

Poradnik 

dla 

nauczyciela, 

który 

będzie 

pomocny  

w  prowadzeniu  zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  drukarz  w  obrębie 
jednostki  modułowej  825[01].Z2.01  „Eksploatowanie  maszyn  do  drukowania  wklęsłego”. 
Jednostka  modułowa  zawarta  jest  w  module  „Technologia  drukowania  wklęsłego”  (schemat 
jednostek modułowych przedstawiony jest na stronie 4 tego poradnika). 

W poradniku zamieszczono: 

–    wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane,    
      aby bez problemów korzystać z poradnika, 

 

cele  kształcenia,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy  
z poradnikiem, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania– 
–uczenia się oraz środkami dydaktycznymi, 

 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  prowadzone  były  róŜnymi  metodami  

ze szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania, np. tekstu przewodniego. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, począwszy od samodzielnej 

pracy uczniów do pracy zespołowej. 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

825[01].Z2 

Technologia drukowania wklęsłego 

 

825[01]Z2.01 

Eksploatowanie maszyn do 

drukowania wklęsłego 

 

825[01]Z2.02 

Przygotowanie form do drukowania 

wklęsłego 

 

825[01]Z2.03 

Drukowanie wklęsłe 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

2. WYMAGANIA  WSTĘPNE

 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej, uczeń powinien umieć: 

 

posługiwać się nazewnictwem i terminologią stosowaną w poligrafii, 

 

rozpoznawać podstawowe materiały i surowce poligraficzne, 

 

określać podstawowe szeregi i formaty wyrobów poligraficznych, 

 

klasyfikować procesy drukowania, 

 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

 

posługiwać się dokumentacją technologiczną, 

 

przeliczać podstawowe jednostki układu SI, 

 

określać zastosowanie maszyn i urządzeń poligraficznych, 

 

współpracować w grupie, 

 

uczestniczyć w dyskusji, 

 

oceniać swoje umiejętności, 

 

analizować i wyciągać wnioski, 

 

prezentować siebie i grupę, w której pracuje, 

 

stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej, uczeń powinien umieć: 

 

posłuŜyć się terminologią dotyczącą drukowania wklęsłego, 

 

wyjaśnić  zastosowanie  technik  drukowania  wklęsłego:  rotograwiury,

 

stalodruku,

 

tampondruku, 

 

scharakteryzować zasady drukowania techniką druku wklęsłego, 

 

rozróŜnić podstawowe typy maszyn do drukowania wklęsłego, 

 

rozpoznać główne zespoły i mechanizmy maszyn do drukowania wklęsłego, 

 

określić  parametry  techniczne  i  moŜliwości  technologiczne  maszyn  do  drukowania 
wklęsłego, 

 

dobrać maszynę do drukowania wklęsłego do rodzaju i wielkości produkcji, 

 

obliczyć czas wykonania określonej produkcji, 

 

wyjaśnić  podstawowe  czynności  eksploatacyjne  na  stanowisku  pracy  maszyn  
do drukowania wklęsłego, 

 

zaplanować  czynności  obsługowe  na  stanowisku  pracy  maszyn  do  drukowania 
wklęsłego, 

 

rozpoznać zabezpieczenia stosowane w maszynach do drukowania wklęsłego, 

 

przygotować maszynę do drukowania, 

 

zastosować zasady eksploatacji maszyny do drukowania wklęsłego, 

 

wyjaśnić  zagroŜenia  dla  Ŝycia  i  zdrowia  jakie  następują  podczas  obsługi  maszyn  do 
drukowania wklęsłego, 

 

dobrać  środki  ochrony  indywidualnej  do  prac  związanych  z  obsługą  maszyn  
do drukowania wklęsłego, 

 

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 

 

zastosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpoŜarowej    oraz 
ochrony środowiska. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

 

 
Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca   

....................................................................... 

Modułowy program nauczania:  Drukarz  825[01] 
Moduł: 

Technologia drukowania wklęsłego 825[01].Z2 

Jednostka modułowa: 

Eksploatowanie 

maszyn 

do 

drukowania 

wklęsłego 

825[01].Z2.01 

Temat zajęć: Rysowanie schematów technologicznych i analiza pracy róŜnych zespołów    

                            maszyn  wklęsłodrukowych. 
 
Cel  ogólny:  
Kształtowanie  umiejętności  rozpoznawania  schematów  róŜnych  zespołów   

maszyn wklęsłodrukowych. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

 

wymienić podstawowe zespoły maszyn wklęsłodrukowych, 

 

rozpoznać poszczególne zespoły i ich elementy w maszynie, na jej modelu lub schemacie, 

 

scharakteryzować poszczególne elementy zespołów, 

 

narysować schematy technologiczne poszczególnych zespołów, 

 

przeanalizować zasadę działania określonych zespołów. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

dyskusja dydaktyczna, 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Środki dydaktyczne: 

 

foldery informacyjne, reklamowe, 

 

oferty handlowe producentów maszyn, 

 

katalogi, film dydaktyczny, 

 

internet, 

 

model maszyny, 

 

materiały piśmienne, 

 

przybory do rysunku technicznego, 

 

zeszyt ćwiczeń. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w zespołach 2–3-osobowych. 

 
Czas: 

 

3 godziny dydaktyczne. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

Przebieg zajęć: 
 
1.  Faza wstępna 

 

powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności, 

 

nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć, 

 

zapisanie tematu do zeszytu. 

 
2.

 

Faza właściwa 

 

wykład na temat typów maszyn wklęsłodrukowych i zespołów wchodzących w skład tych 
maszyn, 

 

pokaz  konstrukcji  i  zasady  działania  poszczególnych  zespołów  na  modelu  maszyny  lub  
z wykorzystaniem filmu dydaktycznego, 

 

podział uczniów na 2–3-osobowe zespoły, 

 

rozdanie uczniom kart pracy z instrukcją wykonania ćwiczenia, 

 

udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące ćwiczenia, 

 

przystąpienie uczniów do wykonania ćwiczenia. 

 
3.

 

Faza końcowa 

 

prezentacja wyników pracy, 

 

dyskusja na temat wykonania ćwiczenia, 

 

ocenienie pracy uczniów, 

 

podsumowanie zajęć. 

 
4.

 

Zakończenie zajęć 

 
Praca domowa: 

Wykonaj 

schematyczny 

rysunek 

techniczny 

dowolnego 

zespołu 

maszyny 

wklęsłodrukowej i opisz zasadę jego działania. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  oraz  zdobytych 
umiejętności. 

 
Ankieta: 

Odpowiedz  na  poniŜsze  pytania.  Udzielone  odpowiedzi  pozwolą  ocenić  skuteczność 

zajęć i dokonać ewentualnych zmian. 
 
1.

 

Czy wiesz jaką rolę pełnią określone zespoły w maszynie wklęsłodrukowej? 

2.

 

Czy potrafisz scharakteryzować poszczególne elementy wchodzące w skład zespołów? 

3.

 

Czy potrafisz wskazać i nazwać poszczególne zespoły maszyn wklęsłodrukowych? 

4.

 

Czy potrafisz omówić zasadę działania określonych zespołów? 

5.

 

Czy potrafisz wykonać schematyczny rysunek techniczny poszczególnych zespołów? 

6.

 

Czy zajęcia spełniły Twoje oczekiwania? 

 

 
 
 

 

 
   

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

Scenariusz zajęć 2 
 

Osoba prowadząca   

....................................................................................... 

Modułowy program nauczania:  Drukarz  825[01] 
Moduł: 

Technologia drukowania wklęsłego 825[01].Z2 

Jednostka modułowa: 

Eksploatowanie 

maszyn 

do 

drukowania 

wklęsłego 

825[01].Z2.01 

Temat: Wykonanie nadruku przy wykorzystaniu techniki tamponowej. 

 
Cel ogólny: 
Kształtowanie umiejętności drukowania techniką tamponową na róŜnych 

kształtkach. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

 

scharakteryzować materiały i środki potrzebne do wykonania nadruku, 

 

dobrać odpowiedni materiały do drukowania, 

 

scharakteryzować proces technologiczny wykonania nadruku, 

 

określić czynniki wpływające na jakość i estetykę wykonania nadruku, 

 

zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Metody nauczania–uczenia się: 

 

metoda przewodniego tekstu. 

 
Środki dydaktyczne: 

 

zestaw ćwiczeń opracowanych przez nauczyciela dla kaŜdego zespołu,  

 

przykłady nadruków na róŜnych kształtkach, 

 

stanowisko warsztatowe do wykonania odbitek techniką tamponową, 

 

przyrządy miernicze, 

 

materiały piśmienne, 

 

zeszyt do ćwiczeń, 

 

ś

rodki czystości, 

 

zestaw pytań prowadzących. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w zespołach 2-osobowych. 

 
Czas: 

 

3 godziny dydaktyczne. 

 
Zadanie dla ucznia: 

Wykonaj  nadruk na kształtce,  stosując technikę drukowania tamponowego. Przestrzegaj 

przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

10

Przebieg zajęć: 
 
Faza wstępna 

 

powitanie uczniów i sprawdzenie listy obecności, 

 

nawiązanie do tematu  i przedstawienie celów zajęć, 

 

zapisanie tematu zajęć do zeszytu, 

 

zapoznanie uczniów z zasadą pracy metodą tekstu przewodniego, 

 

podział uczniów na zespoły. 

 
Faza właściwa 

 

praca metoda tekstu przewodniego 

 
Faza I: Informacje 
Pytania prowadzące: 
1.

 

Na czym polega drukowanie pośrednie? 

2.

 

Gdzie znajdują się elementy drukujące na formie wklęsłodrukowej? 

3.

 

Do czego słuŜy rakiel? 

4.

 

Na czym polega drukowanie tamponowe? 

 
Faza II: Planowanie 
1.

 

Jakie materiały naleŜy przygotować do drukowania tamponowego? 

2.

 

W jaki sposób naleŜy przygotować maszynę do drukowania? 

3.

 

Jak bezpiecznie przeprowadzić proces drukowania? 

 
Faza III: Ustalenie 
1.

 

Uczniowie pracują w zespołach. 

2.

 

Określają miejsce naniesienia nadruku na kształtkę. 

3.

 

Określają wielkość nadruku. 

4.

 

Dobierają wielkość i kształt tamponu stosownie do potrzeb. 

5.

 

Zastanawiają  się  nad  bezpiecznym  wykonaniem  drukowania  zgodnie  z  zasadami 
bezpieczeństwa i higieny pracy. 

6.

 

Uczniowie konsultuję z nauczycielem propozycje poprawnego wykonania nadruku. 

 
Faza IV: Wykonanie 
1.

 

Uczniowie przedstawiają proces technologiczny wykonania drukowania. 

2.

 

Uczniowie dokonują regulacji maszyny. 

3.

 

Uczniowie  przedstawiają  sposób  wykonania  drukowania  zgodnie  z  zasadami 
bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Faza V: Sprawdzenie 
1.

 

Uczniowie  sprawdzają  w  grupach  poprawność  zapisanego  procesu  technologicznego 
wykonania drukowania. 

2.

 

Po uzyskaniu aprobaty nauczyciela wykonują drukowanie. 

3.

 

Uczniowie dokonują analizy poprawności wykonanego drukowania. 

 
Faza VI: Analiza końcowa 

Uczniowie  wraz  z  nauczycielem  wskazują,  które  etapy  zdania  sprawiły  im  trudności. 

Nauczyciel  podsumowuje  całe  ćwiczenie,  wskazuje  jakie  umiejętności  były  ćwiczone,  jakie 
wystąpiły błędy i jak ich unikać w przyszłości. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

11

Zakończenie zajęć: 
 
Praca domowa: 

 

Narysuj  w  zeszycie  schemat  urządzenia  do  wykonania  odbitek  techniką  tamponową  
i opisz zasadę jego działania. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  oraz  zdobytych 
umiejętności. 

 
Ankieta: 

Odpowiedz  na  poniŜsze  pytania.  Udzielone  odpowiedzi  pozwolą  ocenić  skuteczność 

zajęć i dokonać ewentualnych zmian. 
 
1.

 

Czy potrafisz przygotować stanowisko pracy do drukowania techniką tamponową? 

2.

 

Czy potrafisz dobrać odpowiednie materiały i środki zaleŜnie od potrzeb? 

3.

 

Czy potrafisz wykonać odbitkę przy wykorzystaniu techniki tamponowej? 

4.

 

Czy wiesz, jakie zastosowanie moŜe mieć technika tamponowa? 

5.

 

Czy zajęcia spełniły Twoje oczekiwania? 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

12

5. ĆWICZENIA 

 
5.1. Ogólna charakterystyka drukowania wklęsłego 
 

5.1.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj nadruk na określonej kształtce techniką tampodruku. 
 
Wskazówki do realizacji 
Wykonanie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego  przygotowania  pomocy 

dydaktycznych oraz warsztatu pracy dla kaŜdego zespołu. 

Uczeń  przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  powinien  przeczytać  odpowiedni 

fragment rozdziału Materiał nauczania. Szczególną uwagę naleŜy zwrócić na technikę wykonania 
nadruku. Uczeń powinien posiadać własne środki ochrony osobistej na stanowisku pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

wymierzyć kształtkę, na której masz umieścić nadruk,  

2)

 

określić miejsce nadruku i jego wielkość, 

3)

 

dobrać odpowiednią wielkość i kształt tamponu, 

4)

 

przeanalizować sytuację technologiczną w jakiej będzie wykonywane drukowanie, 

5)

 

dokonać wyboru urządzeń pomocniczych, 

6)

 

przygotować formę do drukowania, 

7)

 

wykonać próbne drukowanie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

zestaw tamponów o róŜnych wymiarach i kształtach, 

 

forma drukowa i farba, 

 

kształtka do zadrukowania, 

 

rakiel, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

zeszyt do ćwiczeń, 

 

ś

rodki czystości (do mycia formy i tamponu), 

 

materiały piśmienne. 

 

Ćwiczenie 2 

Za pomocą podanych niŜej określeń opisz rysunek: 

 

papier, 

 

forma, 

 

farba, 

 

miejsca drukujące, 

 

miejsca niedrukujące, 

 

walec dociskowy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

13

 

Rysunek do ćwiczenia 2 [4, s. 12] 

 

Wskazówki do realizacji  
Wykonanie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  przygotowania  kart  pracy  w  liczbie 

odpowiadającej liczbie uczniów. 
Uczeń przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia powinien zapoznać się z odpowiednim 
fragmentem  rozdziału  Materiał  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  umiejętność 
odczytywania schematów. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować dokładnie rysunek, 

2)

 

przeczytać uwaŜnie wszystkie określenia przed ich rozmieszczeniem na rysunku. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

dyskusja dydaktyczna, 

 

ć

wiczenie z kartą pracy. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

karta pracy, 

 

przybory piśmienne, 

 

poradnik dla ucznia. 

 

 
 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

14

5.2. Maszyny wklęsłodrukowe arkuszowe 
 

5.2.1.

 

Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Narysuj podstawowe zespoły maszyn arkuszowych wklęsłodrukowych. 
 
Wskazówki do realizacji 
Ć

wiczenie 

wymaga 

od 

nauczyciela 

wcześniejszego 

przygotowania 

pomocy 

dydaktycznych.  Szczególną  uwagę  naleŜy  zwrócić  na  czytelność  i  róŜnorodność  rozwiązań 
technicznych,  zawartych  w  nich  informacji.  Szczególną  uwagę  naleŜy  zwrócić  na 
przejrzystość i estetykę wykonania rysunków. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

zapoznać się ze schematami budowy róŜnych maszyn wklęsłodrukowych arkuszowych, 

2)

 

wyodrębnić w maszynach poszczególne zespoły, 

3)

 

wykonać rysunki zespołów farbowych, 

4)

 

wykonać rysunki zespołów drukujących. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne:  

 

materiały 

informacyjno-techniczne, 

prospekty, 

katalogi 

maszyn 

drukujących 

wklęsłodrukowych, 

 

komputer z dostępem do Internetu, 

 

materiały piśmienne, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

zeszyt do ćwiczeń. 

 

Ćwiczenie 2 

Przeanalizuj  drogę  arkusza  papieru  we  wklęsłodrukowej  maszynie  arkuszowej.  Zaznacz 

tę drogę na załączonym do ćwiczeń schemacie i uzupełnij brakujący tekst. 

 
Wskazówki do realizacji 
Ć

wiczenie  wymaga  od  nauczyciela  przygotowania  kart  pracy  dla  uczniów.  Wskazane 

jest,  aby  ćwiczenie  przeprowadzone  zostało  w  zakładzie  pracy  dysponującym  maszyną 
wklęsłodrukową  arkuszową.  Koniecznie  naleŜy  zwrócić  uwagę  na  bezpieczeństwo  podczas 
pokazu. 

Ć

wiczenie  (jeśli  nie  ma  innej  moŜliwości)  moŜna  przeprowadzić  z  wykorzystaniem 

symulacji komputerowej lub ewentualnie filmu dydaktyczno-poglądowego. 

Ocenie podlega poprawność wykonania ćwiczenia (np. system punktowy). 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres, 

wyjaśnić wątpliwości i zwrócić uwagę na bezpieczeństwo podczas pokazu pracy maszyny. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

15

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zapoznać się z poleceniami zawartymi w karcie pracy, 

2)

 

wyodrębnić  w  maszynie  odpowiednie  sekcje,  np.  sekcję  samonakładaka,  farbową, 
drukującą, 

3)

 

zapoznać się z budową i przeznaczeniem poszczególnych sekcji, 

4)

 

wypełnić kartę pracy zgodnie z poleceniami. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

maszyna drukująca wklęsłodrukowa arkuszowa lub jej model, 

 

film dydaktyczny obrazujący pracę i budowę maszyny, 

 

karta pracy, 

 

poradnik dla ucznia. 

 
Ćwiczenie 3 

Rozpoznaj  i  zaznacz  na  przedstawionym  schemacie  maszyny  arkuszowej  następujące 

zespoły i elementy budowy: 

 

zespół farbowy, 

 

zespół drukujący, 

 

zespół suszący, 

 

stos arkuszy przed zadrukowaniem, 

 

stos arkuszy po zadrukowaniu, 

 

kałamarz farbowy, 

 

rakiel, 

 

cylinder formowy, 

 

cylinder dociskowy. 

Rysunek do ćwiczenia 3 [3, s. 220]

 

 
 

Wskazówki do realizacji 
Ć

wiczenie  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego  przygotowania  kart  z  narysowanym 

schematem maszyny dla wszystkich uczniów. 

Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać odpowiedni 

fragment  rozdziału  Materiał  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  umiejętność  czytania 
schematów. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

16

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować rysunek, 

2)

 

rozróŜnić podstawowe zespoły i elementy budowy, 

3)

 

zaznaczyć odpowiednie zespoły i elementy budowy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

rysunek przedstawiający uproszczony schemat budowy maszyny, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

arkusz do ćwiczeń, 

 

przybory piśmienne. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

17

5.3. Maszyny wklęsłodrukowe zwojowe 
 

5.2.2.

 

Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Narysuj podstawowe zespoły maszyn zwojowych zwojowych. 
 
Wskazówki do realizacji 
Ć

wiczenie 

wymaga 

od 

nauczyciela 

wcześniejszego 

przygotowania 

pomocy 

dydaktycznych.  Szczególną  uwagę  naleŜy  zwrócić  na  czytelność  i  róŜnorodność  rozwiązań 
technicznych, zawartych w nich informacji, na przejrzystość i estetykę wykonania rysunków. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zapoznać się ze schematami budowy róŜnych maszyn wklęsłodrukowych arkuszowych 

2)

 

wyodrębnić w maszynach poszczególne zespoły, 

3)

 

wykonać rysunki zespołów farbowych, 

4)

 

wykonać rysunki zespołów drukujących. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

materiały 

informacyjno-techniczne, 

prospekty, 

katalogi 

maszyn 

drukujących 

wklęsłodrukowych 

 

komputer z dostępem do Internetu, 

 

materiały piśmienne, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

zeszyt do ćwiczeń. 

 
Ćwiczenie 2 

Rozpoznaj przedstawiony na rysunku system farbowy. 

 

 

Rysunek do ćwiczenia 2 [3, s. 247] 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

18

Wskazówki do realizacji 
Ć

wiczenie  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego  przygotowania  kart  z  rysunkami 

schematycznymi systemów farbowych maszyn wklęsłodrukowych 

Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać odpowiedni 

fragment  rozdziału  Materiał  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  umiejętność  czytania 
schematów. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

rozróŜnić systemy farbowe, 

2)

 

dopasować odpowiednie określenie do rysunków, 

3)

 

uzasadnić wybór. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

rysunki róŜnych systemów farbowych, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

arkusz ćwiczeń, 

 

przybory piśmienne. 

 
Ćwiczenie 3 

Odszukaj  w  maszynie  (modelu  maszyny)  określony  mechanizm  (element  zespołu)  

i narysuj jego schemat. 

 
Wskazówki do realizacji 
Wskazane  jest,  aby  ćwiczenie  odbywało  się  w  zakładzie  pracy,  dysponującym  maszyną 

wklęsłodrukową  zwojową  lub  w  pracowni  dysponującej  modelem  maszyny.  Dobrze,  aby 
istniała  moŜliwość  zaprezentowania  uczniom  takŜe  maszyny  podczas  pracy  (zwrócić  trzeba 
wtedy szczególną uwagę na bezpieczeństwo). 

JeŜeli  nie  jest  moŜliwa  Ŝadna  z  powyŜszych  opcji,  to  moŜna  wykonać  ćwiczenie 

korzystając  z  rysunku,  zdjęcia,  folderu  maszyn  itp.  jak  równieŜ  wskazany  jest  dostęp  do 
internetu. 

Ocenie powinny podlegać poprawność i estetyka wykonania ćwiczenia. 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres, 

technikę wykonania i zwrócić uwagę na bezpieczeństwo i higienę pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien:  

1)

 

zapoznać się dokładnie z treścią ćwiczenia, 

2)

 

wyodrębnić w maszynie (modelu) określony mechanizm (element zespołu), 

3)

 

zapoznać się z jego budową i przeznaczeniem, 

4)

 

wykonać uproszczony rysunek mechanizmu (elementu). 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

19

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

schematy budowy maszyn i prezentacje multimedialne, 

 

foldery, katalogi, schematy budowy maszyn, 

 

komputer z dostępem do Internetu, 

 

materiały piśmienne, 

 

poradnik dla ucznia. 

 
Ćwiczenie 4 

Wyjaśnij,  dlaczego  przedstawione  poniŜej  systemy  farbowe  nie  mogą  poprawnie 

funkcjonować.  Zaznacz  na  rysunkach  nieprawidłowości  i  podpisz  (nazwij)  podstawowe 
elementy zespołów. 

 
Wskazówki do realizacji 
Ć

wiczenie wymaga od nauczyciela przygotowania kart pracy dla uczniów. 

Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczeń  powinien  zapoznać  się  

z  odpowiednim  fragmentem  rozdziału  Materiał  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na 
umiejętność czytania i analizowania schematów. 

 

Rysunek do ćwiczenia 4 [2, s. 247]

 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien:  

1)

 

rozpoznać na przedstawionych schematach elementy systemów farbowych, 

2)

 

przeanalizować konstrukcję systemów farbowych, 

3)

 

przeanalizować obieg farby w przedstawionych systemach. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

karta pracy, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

przybory piśmienne. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

20

5.4. Maszyny tampondrukowe 
 

5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Oceń poprawność wykonania nadruku na kształtce. 
 
Wskazówki do realizacji 
Wykonanie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego  przygotowania  pomocy 

dydaktycznych. Uczeń przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia powinien zapoznać się 
z odpowiednim fragmentem rozdziału Materiał nauczania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

dokonać analizy jakości drukowania pod kątem doboru kształtki i wielkości tamponu, 

2)

 

obejrzeć odbitkę i sprawdzić, czy nie ma na niej zabrudzeń i uszkodzeń mechanicznych, 

3)

 

ocenić prawidłowość odwzorowania rysunku i barwy, 

4)

 

opisać zauwaŜone błędy i określić sposób ich eliminacji. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

zadrukowana kształtka, 

 

lupa, 

 

karta pracy, 

 

przybory piśmienne 

 

poradnik dla ucznia. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj nadruk na określonej kształtce metodą tampodruku. 
 
Wskazówki do realizacji 
Wykonanie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego  przygotowania  pomocy 

dydaktycznych i przygotowania dla kaŜdego zespołu warsztatu pracy. 

Uczeń  przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  powinien  przeczytać  odpowiedni 

fragment  rozdziału  Materiał  nauczania.  Szczególna  uwagę  naleŜy  zwrócić  na  technikę 
wykonania nadruku. Uczeń powinien posiadać własne środki ochrony osobistej na stanowisku 
pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

wymierzyć kształtkę 

2)

 

określić miejsce nadruku i jego wielkość, 

3)

 

dobrać odpowiednią wielkość i kształt tamponu, 

4)

 

przeanalizować sytuację technologiczną, w jakiej będzie wykonywane drukowanie, 

5)

 

dokonać wyboru urządzeń pomocniczych, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

21

6)

 

przygotować formę do drukowania, 

7)

 

wykonać próbne drukowanie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

zestaw tamponów o róŜnych wymiarach i kształtach, 

 

forma drukowa i farba, 

 

kształtka do zadrukowania, 

 

rakiel, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

zeszyt do ćwiczeń, 

 

ś

rodki czystości (do mycia formy i tamponu), 

 

materiały piśmienne. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

22

5.5. Maszyny wklęsłodrukowe – obsługa i konserwacja  
 

5.5.1. Ćwiczenie  
 

Ćwiczenie 1 

Wymień  we  właściwej  kolejności  etapy  obsługi  maszyny  wklęsłodrukowej.  Dopisz 

czynności, jakie naleŜy wykonać w danym etapie: 

 

regulacja złamywaka, 

 

ustawienie zespołu farbowego, 

 

wstawienie cylindrów dociskowych, 

 

drukowanie nakładu, 

 

wykonanie odbitek próbnych, 

 

początek drukowania, 

 

wyjęcie cylindra firmowego, 

 

zakończenie drukowanie nakładu, 

 

czyszczenie i konserwacja maszyny, 

 

przygotowanie maszyny, 

 

przygotowanie stanowiska pracy, 

 

wstawienie cylindra formowego. 

 
Wskazówki do realizacji 
Wykonanie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  przygotowania  kart  pracy  w  liczbie  

odpowiedniej do liczby uczniów. 

Uczeń  przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  powinien  zapoznać  się  

z odpowiednim fragmentem rozdziału Materiał nauczania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeczytać ze zrozumieniem wszystkie wypisane etapy, 

2)

 

uporządkować etapy we właściwej kolejności, 

3)

 

dopisać odpowiednie czynności jakie naleŜy wykonać na danym etapie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

dyskusja dydaktyczna, 

 

ć

wiczenie (z karty pracy). 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

karta pracy, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

przybory piśmienne. 

 

 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

23

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 
 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
TEST 1 

 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Eksploatowanie  maszyn  
do drukowania wklęsłego” 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

 

zadania1,  2,  3,  4,  5,  7,  8,  9,  10,  11,  12,  14,  15,  16,  18,  19,  20  są  z  poziomu 
podstawowego, 

 

zadania 6, 13, 17 to są z poziomu ponadpodstawowego. 

  
Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

Za kaŜdą poprawną odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

 

dopuszczający  – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

 

dostateczny –  za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 

 

dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  16  zadań,  w  tym  przynajmniej  jednego  
z poziomu ponadpodstawowego, 

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  19  zadań,  w  tym  dwóch  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. a, 3. c, 4. b, 5. b, 6. b, 7. b, 8. a, 9. b, 10. b, 11. c,  
12. a, 13. c, 14. c, 15. a, 16. d, 17. d, 18. d, 19. c, 20. d. 
 
Plan testu 
 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia ) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

RozróŜnić podstawowe elementy formy 
wklęsłodrukowej 

        B 

Wyjaśnić funkcję rakla 

Scharakteryzować budowę formy do 
drukowania rotograwiurowego 

Rozpoznać techniki drukowania wklęsłego 

Wskazać technikę drukowania wklęsłego 
pośredniego 

Dobrać odpowiedni typ zespołu farbowego do 
maszyny rotograwiurowej 

PP 

Określić zastosowanie maszyn 
rotograwiurowych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

24

Określić wady i zalety suszenia wstęgi  
w maszynach wklęsłodrukowych 

RozróŜnić podstawowe zespoły w maszynach 
zwojowych 

10 

Wymienić podstawowe zespoły w maszynie 
arkuszowej 

11 

Określić właściwości budowy walca 
dociskowego w drukowaniu wklęsłym 

12 

Rozpoznać przyczyny zagroŜeń w czasie pracy 
przy maszynie wklęsłodrukowej 

13 

Dobrać system suszenia do nowoczesnych 
maszynach szybkobieŜnych 

PP 

14 

Wyjaśnić zasadę działania obiegowego 
systemu cyrkulacji farby w maszynach 
wklęsłodrukowych 

 

 

15 

Określić prawidłowy nacisk rakla podczas 
pracy na maszynach wklęsłodrukowych 

16 

Określić funkcje rakla 

17 

Przeanalizować parametry techniczne maszyn 
wklęsłodrukowych 

PP 

18 

Określić sposób napędu presera 

19 

Dokonać analizy parametrów jakościowych 
drukowania na maszynach rotograwiurowych 

20 

RozróŜnić podstawowe zespoły maszyn 
wklęsłodrukowych 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 

3.

 

Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązywania zadań testowych. 

4.

 

Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych, 
kartę odpowiedzi). 

5.

 

Udziel odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 

6.

 

Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed zakończeniem sprawdzianu. 

7.

 

JeŜeli uczeń zakończy test przed czasem, to podnosi rękę i czeka aŜ nauczyciel odbierze  
od niego pracę. 

8.

 

Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania. 

9.

 

Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

25

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 
Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

9.

 

Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę. 

 

                                                                                                                   Powodzenia! 

 

Materiały dla ucznia: 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

 

1.

 

W technice drukowania wklęsłego miejsca drukujące znajdują się na formie 
a)

 

powyŜej miejsc niedrukujących. 

b)

 

na tej samej powierzchni co miejsca niedrukujące. 

c)

 

poniŜej miejsc niedrukujących. 

d)

 

poniŜej lub powyŜej miejsc niedrukujących. 

 
2.

 

Zadaniem rakla jest 
a)

 

usunięcie farby z miejsc niedrukujących. 

b)

 

naniesienie farby na miejsca niedrukujące. 

c)

 

usunięcie farby z miejsc drukujących. 

d)

 

dociśnięcie papieru do formy. 

 
3.

 

Formy do drukowania rotograwiurowego pokryte są 
a)

 

warstwą ceramiczną. 

b)

 

obciągiem gumowym. 

c)

 

warstwą miedzi. 

d)

 

warstwą fotopolimeru. 

 
4.

 

Do techniki drukowania wklęsłego naleŜą 
a)

 

typooffset, rotograwiura, tampondruk. 

b)

 

rotograwiura, tampondruk, stalodruk. 

c)

 

tampondruk, stalodruk, fleksografia. 

d)

 

fleksografia, rotograwiura, tampondruk. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

26

5.

 

Drukowanie pośrednie stosuje się w technice 
a)

 

rotograwiura. 

b)

 

tampondruk. 

c)

 

stalodruk. 

d)

 

miedzioryt. 

 
6.

 

W technice drukowania rotograwiurowego stosuje się zespoły farbowe 

a)

 

do farb mazistych. 

b)

 

zanurzeniowe. 

c)

 

6–9 walcowe. 

d)

 

napylające. 

 
7.

 

Maszyny rotograwiurowe przeznaczone są głównie do 
a)

 

zadrukowywania kształtek. 

b)

 

drukowania ilustracji wielobarwnych. 

c)

 

drukowania tekstu i obrazów kreskowych. 

d)

 

drukowania niskonakładowych produktów poligraficznych. 

 
8.

 

Negatywnym zjawiskiem podczas procesu suszenia jest 
a)

 

kurczenie się włókien papieru i w efekcie złe spasowanie kolorów. 

b)

 

pęcznienie włókien papieru i w efekcie jego pękanie. 

c)

 

pęcznienie włókien papieru i w efekcie odpadanie farby.  

d)

 

kurczenie się włókien papieru i w efekcie zagęszczanie farby. 

 
9.

 

W maszynach wklęsłodrukowych zwojowych nie występuje zespół 
a)

 

farbowy. 

b)

 

prowadzenia arkusza. 

c)

 

drukujący. 

d)

 

suszenia konwekcyjnego. 

 
10.

 

W maszynach wklęsłodrukowych arkuszowych nie występuje zespół 
a)

 

farbowy. 

b)

 

rozcierający farbę. 

c)

 

suszenia konwekcyjnego. 

d)

 

nawilŜający. 

 
11.

 

Walec dociskowy (preser) jest 
a)

 

miękki i wykonany z tworzyw sztucznych. 

b)

 

twardy metalowy. 

c)

 

powleczony warstwą gumy. 

d)

 

twardy pokryty warstwa miedzi. 

 
12.

 

ZagroŜenie poŜarowe podczas pracy przy maszynie wklęsłodrukowej stwarzają 
a)

 

pary rozpuszczalnika z farb. 

b)

 

pył z wytworów papierniczych. 

c)

 

barwniki stosowane w farbach. 

d)

 

ś

rodki do konserwacji maszyn. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

27

13.

 

W nowoczesnych maszynach szybkobieŜnych stosuje się suszenie 
a)

 

kontaktowe na powierzchni ogrzewanego cylindra. 

b)

 

konwekcyjne przez nadmuch zimnego powietrza. 

c)

 

konwekcyjne przez nadmuch ciepłego powietrza. 

d)

 

konwekcyjne naprzemienne. 

 
14.

 

Obiegowy system cyrkulacji farby w maszynach stosuje się ze względu na 
a)

 

częste zasychanie farby. 

b)

 

wysoką lepkość farby. 

c)

 

konieczność uzupełniania rozpuszczalnika. 

d)

 

konieczność uzupełniania farby. 

 
15.

 

Nacisk rakla na powierzchnię formy powinien być 
a)

 

stały na całej długości formy. 

b)

 

większy na brzegach mniejszy po środku. 

c)

 

większy po środku mniejszy na brzegach. 

d)

 

uzaleŜniony od grubości nakładanej farby. 

 
16.

 

Rakiel występuje w 
a)

 

maszynach offsetowych 

b)

 

maszynach typograficznych. 

c)

 

technice drukowania wypukłego. 

d)

 

w technice tampondruku. 

 

17.

 

Które ze stwierdzeń jest właściwe tylko dla maszyn kombinowanych? 
a)

 

Drukują w systemie zadruku obu stron arkusza. 

b)

 

Stosuje się w nich suszenie konwekcyjne wspomagane suszeniem kontaktowym. 

c)

 

Papier jest dostarczany w postaci zwoju i cięty na arkusze po zadrukowaniu. 

d)

 

Łączą w sobie róŜne techniki drukowania. 

 
18.

 

Walec gumowy (preser) jest 
a)

 

napędzany obwodowo przez wałek stykający się z nim. 

b)

 

napędzany obwodowo przez dwa wałki stykające się z nim. 

c)

 

napędzany osiowo. 

d)

 

nie posiada własnego napędu. 

 
19.

 

Jakość reprodukcji tekstu uzyskiwana na maszynach rotograwiurowych jest 
a)

 

znacznie lepsza niŜ w maszynach offsetowych. 

b)

 

porównywalna z jakością maszyn offsetowych. 

c)

 

gorsza niŜ w maszynach offsetowych. 

d)

 

w maszynach rotograwiurowych istnieje tylko moŜliwość drukowania obrazu. 

 
20.

 

W technice drukowania wklęsłego stosuje się 
a)

 

płaskie formy fotopolimerowe. 

b)

 

cylindryczne formy fotopolimerowe. 

c)

 

wyłącznie cylindryczne formy twarde. 

d)

 

twarde formy cylindryczne lub płaskie. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

28

KARTA ODPOWIEDZI 

 

         Imię i nazwisko.......................................................................................................................... 

 

Eksploatowanie maszyn do drukowania wklęsłego 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedzi 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

                                                                                                             Razem: 

 

 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

29

TEST NR 2 

 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  Eksploatowanie  maszyn  
do drukowania wklęsłego 

 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

 

zadania1,  2,  3,  4,  5,  6,  7,  8,  9,  10,  11,  12,  13,  14,  16,  17,  18,  19,  20  są  z  poziomu 
podstawowego, 

 

zadania 9, 15, 17 to są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 
 

Za kaŜdą poprawną odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

 

dopuszczający  – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

 

dostateczny –  za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 

 

dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  16  zadań,  w  tym  przynajmniej  jednego  
z poziomu ponadpodstawowego, 

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  19  zadań,  w  tym  dwóch  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. d, 3. c, 4. a, 5. a, 6. c, 7. b, 8. b, 9. d, 10. a, 11. a,  
12. a, 13. c, 14. b, 15. b, 16. c, 17. d, 18. b, 19. a, 20. c. 
 
Plan testu 
 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia ) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Rozpoznać techniki drukowania wklęsłego 

        A 

Dobrać odpowiednie formy do drukowania 
wklęsłego 

Określić zastosowanie drukowania tamponowego 

Scharakteryzować sposób poruszania się rakla  
w maszynach rotacyjnych wklęsłodrukowych 

RozróŜnić podstawowe elementy zespołu 
drukującego maszyny wklęsłodrukowej 

Wymienić składniki farb wklęsłodrukowych 

Wyjaśnić znaczenie skrótu NDS 

Określić sposoby konserwacji cylindrów form 
drukowych 

Sklasyfikować maszyny wklęsłodrukowe ze 
względu na szerokość zwoju 

PP 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

30

10 

RozróŜnić podstawowe mechanizmy maszyny 
wklęsłodrukowej zwojowej 

11 

Określić sposoby hamowania wstęgi papieru na 
odwijaku 

12  RozróŜnić rodzaje systemów farbowych 

13 

Określić zakres zastosowania maszyn 
rotograwiurowych 

14  

Przeanalizować funkcje marek w maszynach 
wklęsłodrukowych 

 

 

15 

Scharakteryzować ruch posuwisto-zwrotny rakla  
w maszynach wklęsłodrukowych 

PP 

16  Zdefiniować pojęcie preser 

17 

Przeanalizować operację suszenia farby  
w maszynach wklęsłodrukowych 

PP 

18 

Rozpoznać podstawowe elementy formy 
wklęsłodrukowej 

19 

Określić funkcje instalacji wentylacyjnej  
w maszynie wklęsłodrukowej 

20 

Określić sposoby postępowania z parami 
rozpuszczalników w zakładzie poligraficznym 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 

3.

 

Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązywania zadań testowych. 

4.

 

Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych, 
kartę odpowiedzi). 

5.

 

Udziel odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 

6.

 

Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed zakończeniem sprawdzianu. 

7.

 

JeŜeli  uczeń  zakończy  test  przed  czasem,  podnosi  rękę  i  czeka  aŜ  nauczyciel  odbierze  
od niego pracę. 

8.

 

Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania. 

9.

 

Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

31

Instrukcja dla ucznia 

1.   Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 
Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóŜ  jego  rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

9.

 

Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę. 

 

                                                                                                                   Powodzenia! 

 

Materiały dla ucznia: 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

32

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH  
 

1.

 

Do technik drukowania wklęsłego zalicza się 
a)

 

sitodruk, tampondruk, litografię. 

b)

 

rotograwiurę. stalodruk, tampondruk. 

c)

 

stalodruk, litografię, rotograwiurę. 

d)

 

rotograwiurę, litografię, tampondruk. 

 
2.

 

W technice drukowania wklęsłego stosuje się 
a)

 

płaskie formy fotopolimerowe. 

b)

 

cylindryczne formy fotopolimerowe. 

c)

 

wyłącznie cylindryczne formy twarde. 

d)

 

twarde formy cylindryczne lub płaskie. 

 
3.

 

Drukowanie tamponowe słuŜy do zadrukowywania 
a)

 

arkuszy i kształtek. 

b)

 

materiałów wsiąkliwych. 

c)

 

kształtek. 

d)

 

arkuszy, zwojów i kształtek.  

 
4.

 

Rakiel w maszynach rotacyjnych wykonuje ruch 
a)

 

posuwisto-zwrotny wzdłuŜ osi cylindra. 

b)

 

posuwisto-zwrotny po obwodzie cylindra. 

c)

 

obwodowy przeciwny do kierunku obrotu cylindra. 

d)

 

nie wykonuje Ŝadnego ruchu.   

 
5.

 

W zespole drukującym maszyn wklęsłodrukowych zwojowych nie występuje 
a)

 

walec pośredni. 

b)

 

preser. 

c)

 

gumowy wałek dociskowy. 

d)

 

twardy walec formowy. 

 
6.

 

Szczególne zagroŜenie dla zdrowia stanowią 
a)

 

barwniki. 

b)

 

pigmenty. 

c)

 

rozpuszczalniki. 

d)

 

przeciwutleniacze. 

 
7.

 

Skrót NDS oznacza 
a)

 

najniŜsze dopuszczalne stęŜenie. 

b)

 

najwyŜsze dopuszczalne stęŜenie. 

c)

 

najniŜsze dobowe stęŜenie. 

d)

 

najwyŜsze dobowe stęŜenie. 

 
8.

 

Cylindry dociskowe czyści się 
a)

 

półautomatycznie. 

b)

 

toluenem. 

c)

 

wodą. 

d)

 

automatycznie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

33

9.

 

Maszyny  wklęsłodrukowe  szerokozwojowe  to  takie,  w  których  szerokość  zwoju 
przekracza 
a)

 

800 mm. 

b)

 

1000 mm. 

c)

 

1500 mm. 

d)

 

1800 mm. 

 
10.

 

W maszynach zwojowych wklęsłodrukowych nie występuje mechanizm 
a)

 

samonakładaka. 

b)

 

hamowania zwoju. 

c)

 

prowadzący papier. 

d)

 

wykładaka. 

 
11.

 

Wstęga na odwijaku maszyny zwojowej 

a)

 

jest hamowana za pomocą taśmy na obwodzie zwoju. 

b)

 

jest hamowana pneumatycznie osiowo. 

c)

 

jest hamowana cierne osiowo. 

d)

 

nie jest hamowana. 

 
12.

 

Rysunek przedstawia system farbowy 

a)

 

zanurzeniowy. 

b)

 

z wałkiem nadającym. 

c)

 

omywający ze wstępnym raklem. 

d)

 

omywający z wałkiem. 

 
 

 

 

13.

 

Maszyny rotograwiurowe przeznaczone są do 

a)

 

niskonakładowej produkcji o bardzo wysokiej jakości obrazu na odbitce. 

b)

 

niskonakładowej produkcji, gdzie tolerowana jest gorsza jakość obrazu na odbitce. 

c)

 

wysokonakładowej produkcji o bardzo wysokiej jakości obrazu na odbitce. 

d)

 

wysokonakładowej produkcji, gdzie tolerowana jest gorsza jakość obrazu na odbitce. 

 
14.

 

Marki w maszynie arkuszowej odpowiedzialne są za 
a)

 

rozdzielenie arkuszy w stosie. 

b)

 

prawidłowe ustawienie (wyrównanie) arkusza. 

c)

 

przekazanie arkusza zespołowi drukującemu. 

d)

 

prawidłowe ustawienie rakla. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

34

15.

 

Zmiana ruchu posuwisto-zwrotnego rakla następuje 

a)

 

przy zatrzymanym cylindrze. 

b)

 

w miejscach niezadrukowanych. 

c)

 

w miejscach pokrytych farbą. 

d)

 

w miejscach co najmniej w 50% pokrytych farbą. 

 
16.

 

Preser to 

a)

 

inna nazwa cylindra formowego. 

b)

 

walec mieszający farbę w kałamarzu. 

c)

 

elastyczny walec dociskowy. 

d)

 

walec nakładający farbę na formę. 

 
17.

 

Szybkość utrwalania farby wklęsłodrukowej zaleŜy od 

a)

 

ilości wody zawartej w farbie. 

b)

 

cylindra formowego. 

c)

 

siły nacisku między cylindrami. 

d)

 

temperatury powietrza suszącego. 

 
18.

 

W technice drukowania wklęsłego miejsca niedrukujące znajdują się na formie 

a)

 

poniŜej miejsc drukujących. 

b)

 

powyŜej miejsc drukujących. 

c)

 

na tym samym poziomie co miejsca drukujące. 

d)

 

poniŜej lub powyŜej miejsc drukujących. 

 
19.

 

Zadaniem instalacji wentylacyjnej w maszynie wklęsłodrukowej jest 

a)

 

usunięcie par rozpuszczalnika. 

b)

 

chłodzenie maszyny. 

c)

 

suszenie farby. 

d)

 

utrzymywanie stałej temperatury. 

 
20.

 

Pary rozpuszczalnika z farb są 

a)

 

usuwane bezpośrednio do atmosfery 

b)

 

oczyszczane w komorach pyłowych 

c)

 

oczyszczane w kolumnie adsorbcyjnej 

d)

 

wykorzystywane w procesie suszenia odbitek. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

35

KARTA  ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko.................................................................................................................... 

 

Eksploatowanie maszyn do drukowania wklęsłego 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedzi 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

                                                                                                             Razem: 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

36

7. LITERATURA 

1.

 

Arends R.I.: Uczymy się nauczać. WSiP, Warszawa 1994 

2.

 

BHP na stanowiskach pracy w przemyśle poligraficznym. COBRPP, Warszawa 2005 

3.

 

Cichocki L., Pawlicki T., Ruczka I.: Poligraficzny słownik terminologiczny. Polska Izba 
Druku, Warszawa 1999 

4.

 

Ciupalski  S.:  Maszyny  drukujące  konwencjonalne.  Oficyna  Wydawnictwa  Politechniki 
Warszawskiej, Warszawa 2001 

5.

 

Jakucewicz S., Magdzik S.: Podstawy poligrafii. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 
Warszawa 1999 

6.

 

Kipphan H.: Handbook of Print Media. Technologies and Production Methods. Springer 
– Verlag, Berlin Heidelberg 2001 

7.

 

Kołak  J.,  Ostrowski  J.:  Maszyny  i  urządzenia.  Maszynoznawstwo  dla  introligatorów. 
Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1990 

8.

 

Moos  J.,  Koludo  A.  (red.):  Metody  aktywizujące  z  uwzględnieniem  technologii 
informacyjnej  w  kształceniu  dorosłych.  Stowarzyszenie  Dyrektorów  i  Nauczycieli 
Centrów  Kształcenia  Praktycznego  –  Łódzkie  centrum  Doskonalenia  Nauczycieli  
i Kształcenia Praktycznego, Łódź 2006 

9.

 

Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997 

10.

 

Poligrafia: procesy i technika. COBRPP, Warszawa 2002 

11.

 

Rudziński  C.:  Druk  wklęsły.  Rotograwiura.  Wydawnictwo  przemysłu  Lekkiego  
i SpoŜywczego, Warszawa 1961 

12.

 

Szeliga L.: ABC poligrafii. Ministerstwo Obrony Narodowej. Warszawa 1970 

13.

 

Werner  J.:  Technika  i  technologia  sztuk  graficznych.  Wydawnictwo  Literacki,  Kraków 
1972 

 
Czasopisma: 

 

Poligrafika nr 3/2006: Najnowocześniejszy wklęsłodruk w Europie 

 

Poligrafika nr 8/2005: Zmiany na rynku wklęsłodruku w Europie 

 

Poligrafika nr 12/2002: A moŜe fleksografia-wklęsłodruk-offset 

 

Ś

wiat Druku nr 1/2007: Nowoczesny tampondruk. Kolejne instalacje maszyn Tampoprint  

 

Ś

wiat  Druku  nr  9/2006:  Technologia  rotograwiurowa  w  druku  opakowań  w  Polsce  –  

– moŜliwości i ograniczenia 

 

Ś

wiat Druku nr 9/1998: Udoskonalenie techniki wklęsłodruku 

 

Ś

wiat  Druku  nr  11/1998:  Optymalizacja  wielokolorowego  druku  tamponowego  

dla potrzeb techniki dekorowania porcelany 

 

Ś

wiat Druku nr 10/1997: O przyszłości wklęsłodruku w produkcji opakowań 

 

Ś

wiat Druku nr 2/1995: Druk w XXI wieku perspektywy i wizje 

 

Vidart nr 1/2007: Wklęsłodruk wciąŜ opłacalny 

 
Materiały reklamowe: 

 

materiały reklamowe firmy Scorpio sp.z.o.o. będącej oficjalnym dystrybutorem urządzeń  
i materiałów firmy Tamprint AG, 

 

materiały reklamowe firmy Heidelberg-Berlin.