background image

technologie produkcji roślinnej 

 
 

 

Zadanie 6 

Zaplanować 6 polowy płodozmian dla gospodarstwa tradycyjnego intensywnego. 

Gospodarstwo: powierzchnia GO 100 ha,  

TUZ 10 ha 

obsada bydła 1,5 DJP/ha UR (gnojowica) 

Założenia: 

Kompleks gleb – żytni b. db. 
Minimum 60% zielonych pól 

Opracować bilans materii organicznej, powinien być dodatni 
Opracować bilans azotu „na powierzchni pola” za 6-letnią rotację płodozmianu (przychody, rozchody). W 

oparciu o bilans azotu zaplanować dawki azotu pod poszczególne rośliny w płodozmianie. 
Zaplanować w płodozmianie na dwóch polach uprawę płużną, a na pozostałych 4 polach siew bezpośredni.  

 
 

Przykład 6-polowego płodozmianu 
 

Nr 
pola 

Powierzchnia  Roślina 

Typ uprawy 

 

16,6 

 

Ziemniak, nawożenie gnojowicą 

40 m

3

 

Uprawa płużna 

 

 

16,6 
 

jęczmień j. + wsiewka 
(koniczyna biała) 

Siew bezpośredni 
 

 

16,6 
 

strączkowe (bobik, groch, łubin 
biały)

 

Uprawa płużna 
 

 

16,6 

 

pszenica oz. + poplon gorczyca

 

Siew bezpośredni 

 

 

16,6 
 

mieszanka strączkowo- 
zbożowa

 

Siew bezpośredni 
 

 

17,00

 

pszenżyto ozime 

Siew bezpośredni 

 

 

 
 

 

Bilans materii: 

 

Pole 

Uprawa  

Współczynnik 

degradacji (-)  

Współczynnik 

reprodukcji (+)  

Bilans substancji 

organicznej  

1  

ziemniak, nawożenie gnojowicą 40 m

3

 

1,26  

11,2 

+ 9,94 

background image

2  

jęczmień j. + wsiewka (koniczyna biała) 

 

0,49 

1,89  

+0,40 

3  

strączkowe (bobik, groch, łubin biały) 
 

 
 

0,32  

+ 0,32 

4  

pszenica oz. + poplon gorczyca na 
nawóz 

0,49 

0,63 

+0,14 

5  

mieszanka strączkowo- zbożowa na 

paszę 

0,49 

0,32 

-0,17 

6  

Pszenżyto ozime 

0,53  

 

-0,53 

Ogólny bilans 

10,1 / 6pól 

1,68 t s.m. mat org. na rok 

 
 

Produkcja nawozów w gospodarstwie 

Powierzchnia gospodarstwa- 110ha 

•  Obsada zwierząt 1,5 DJP na 1 hektar 

•  Obsada bydła w gosp.- 1,5 x 110= 165 szt. 

Produkcja gnojowicy (przy założeniu ze utrzymywane są na płytkiej ściółce) 

•  Gnojowica- 165szt. x 6,0m

3

/rok= 990m

3

 

 

Zawartość azotu w 1m

3

 gnojowicy= 3,8kg 

Produkcja azotu ogółem w gospodarstwie wynosi: 990 m

3

* 3,8 kg = 3762 kg N 

 

haUR

kgN

ha

N

kg

/

2

,

34

110

3762

 

 

Źródło: Powyższe wyliczenia  opracowane są na podstawie publikacji pt. „Dobre praktyki w rolnictwie sposoby ograniczania 
zanieczyszczeń wód” pod Red. Stefana Pietrzaka, Przysiek 2000 r. s 42. oraz: Poradnik PROW 2006, część II: Wybrane zagadnienia 

normatyw produkcji zwierzęcej. Wydanie I. Brwinów 

 

 

 

Założenie: gleby w gospodarstwie to gleby lekkie (kompleks żytni b. dobry).  

 
Roślina lub nawóz organiczny 

Współczynniki reprodukcji ( +) lub degradacji (-) dla 

różnych gleb w t materii organicznej na 1 ha  

background image

Gleby 

bardzo  
lekkie i 

lekkie  

średnie  

ciężkie  

czarne  

ziemie  

Okopowe  

-1,26  

-1,4  

-1,54  

-1,02  

Kukurydza  

-1,12  

-1,15  

-1,22  

-0,91  

Zboża i oleiste  

-0,49 

-0,53  

-0,56  

-0,38  

Poplony ozime i zboża na zielonkę  

-0,32 

-0,35  

-0,38  

-0,2  

Strączkowe  

+0,32 

+0,35  

+0,38  

+0,38  

Wsiewki motylkowych i traw  

+0,63 

+0,70  

+0,77  

+0,77  

Trawy  

+0,95  
+1,05  

+1,16  
+1,16  

Motylkowe  

+0,89  
+1,89 

+2,10  
-  

Obornik*  

+0,35  

ok. 4-5 t św. masy  

Gnojowica*  

+0,28  

ok.10-16 t świeżej masy**  

Słoma*  

+0,28 

ok. 1,1 t świeżej masy  

*1 t suchej masy nawozu.  
**10 – 12 t świeżej gnojowicy bydlęcej i ok. 16 t świeżej gnojowicy świńskiej.  

 
 
 

 

 

 
 

 

 

 
 

 

Pobranie składników na jednostkę plonu niektórych roślin 

background image

 

 

 

Bilans nawozów 

Pole  

Uprawa  

Pow. 
(ha) 

Zastosowanie  
gnojowicy  

(m3/ha) 

Wykorzystanie 
gnojowicy  

(m3)  

1  

ziemniak, nawożenie 

gnojowicą 40 m

3

 

16,6  

40 

664 

2  

jęczmień j. + wsiewka 

(koniczyna biała) 

16,6  

3  

strączkowe (bobik, groch, 
łubin biały)

 

16,6  

4  

pszenica oz. + poplon 
gorczyca na nawóz 

16,6  

5  

mieszanka strączkowo- 
zbożowa 

16,6  

6  

Pszenżyto ozime 

17,00  

 - 

SUMA  

 

 

 

664 

 

UPRAWA 

background image

 

1.  Podorywka (kultywatorem podorywkowym) – bronowanie - gnojowica – orka zimowa 

Wiosną: bronowanie – sadzenie – bronowanie (w celu zwalczania chwastów) – obsypywanie – bronowanie – 
oprysk pestycydem – zbiór ziemniaków 

2.  Herbicyd (Roundup) – siew bezpośredni  jęczmienia jarego z redlicami talerzowymi – siew koniczyny białej – 

zbiór jęczmienia jarego – zbiór koniczyny białej 

3.  Zbiór przedplonu – podorywka – bronowanie – orka zimowa; wiosną bronowanie  – siew strączkowych 
4.  Zbiór przedplonu – siew bezpośredni  pszenicy ozimej- zbiór 
5.  Zbiór przedplonu – siew bezpośredni  mieszanki strączkowo -zbożowej (w przemarzniętą gorczycę) – zbiór 
6.  Zbiór przedplonu – herbicyd (Roundup) – siew bezpośredni pszenżyta ozimego - zbiór 

Bilans azotu 

 
 

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pole 
płodozmianow

 

Uprawa 

Dopływ azotu z 
nawozów 
naturalnych 

Pobór składników 
przez rośliny 

Ziemniak wczesny, nawożenie 

gnojowicą 40 m

3

 

1382,06 

1230 

(azot przedsiewnie 40 kg, pogłównie 

40) 

jęczmień j. + wsiewka (koniczyna biała) 

 

2490 

732,06 

strączkowe (bobik, groch, łubin biały) 
 

1411 

296,3 

(azot 110-170 w III dawkach)  

pszenica oz. + poplon gorczyca na 

nawóz 

3350 

3344 

mieszanka strączkowo- zbożowa na 

paszę 

1743 

4621,44 

Pszenżyto ozime  (nawożenie azotem 

przedsiewnie 75 kg w III dawkach) 

 

1615 

3264 

 

Azot w opadzie atmosferycznym

 

1500 

 

 

 

13491,06 

13487,8