11

Wykład 8

Wykład 8

Polityka pieniężna w Polsce ( 

Polityka pieniężna w Polsce ( II

II ))

(

) (

)

[

]

2

*

*

2

1

y

y

L

t

t

t

−

+

−

=

λ

π

π

2

2

Rok 1998: o polityce pieniężnej zaczyna 

Rok 1998: o polityce pieniężnej zaczyna 

decydować RPP

decydować RPP

?

=

λ

•• W latach 1997

W latach 1997--1998 inflacja w Polsce silnie 

1998 inflacja w Polsce silnie 

spada

spada

•• RPP postanawia zastosować strategię celu 

RPP postanawia zastosować strategię celu 
inflacyjnego już w 1999 r

inflacyjnego już w 1999 r

0%

5%

10%

15%

20%

25%

1997M1

1998M1

1999M1

2000M1

2001M1

Stopa NBP

inflacja

•• W latach 1999

W latach 1999--2000 szoki podażowe 

2000 szoki podażowe 

(wzrost cen żywności i ropy naftowej) 

(wzrost cen żywności i ropy naftowej) 
powodują silny wzrost inflacji

powodują silny wzrost inflacji

22

5

10

15

20

25

30

35

1997M1

1998M1

1999M1

2000M1

2001M1

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

14%

16%

18%

20%

Ceny ropy
Inflacja

POLSKA

-2%

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

14%

I 1999

VII

I 2000

VII

I 2001

VII

CPI
Żywność

"Podbicie" średniej na 12 miesięcy

-4%

-2%

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

14%

I 1999

VII

I 2000

VII

I 2001

VII

Żywność r r

Żywność m m

•• Inflacja wypada poza pasmo celu

Inflacja wypada poza pasmo celu

0%

5%

10%

15%

20%

25%

1997M1

1998M1

1999M1

2000M1

2001M1

Stopa NBP

inflacja

?

?

33

Co wstrzymuje banki 

Co wstrzymuje banki 

centralne przed 

centralne przed silnym

silnym

podnoszeniem stóp 

podnoszeniem stóp 

procentowych?

procentowych?

Wzrost cen 

Wzrost cen 

ropy

ropy

Wzrost 

Wzrost 

inflacji

inflacji

Wzrost 

Wzrost 

kosztów

kosztów

produkcji

produkcji

Spadek zysków

Spadek zysków

przedsiębiorstw

przedsiębiorstw

Wzrost

Wzrost

oczekiwań

oczekiwań

inflacyjnych

inflacyjnych

Wzrost płac 

Wzrost płac 
(bez wrostu 

(bez wrostu 
wydajności)

wydajności)

Spadek

Spadek

produkcji

produkcji

Bank 

Bank 

centralny

centralny

Efekty

Efekty

II

rundy

rundy

Efekty

Efekty

II

II

rundy

rundy

Wzrost cen 

Wzrost cen 

żywnosci

żywnosci

Wzrost 

Wzrost 

inflacji

inflacji

Spadek zysków

Spadek zysków

przedsiębiorstw

przedsiębiorstw

Wzrost

Wzrost

oczekiwań

oczekiwań

inflacyjnych

inflacyjnych

Wzrost płac 

Wzrost płac 
(bez wrostu 

(bez wrostu 
wydajności)

wydajności)

Spadek

Spadek

produkcji

produkcji

Bank 

Bank 

centralny

centralny

Efekty

Efekty

II

rundy

rundy

Efekty

Efekty

II 

II 

rundy

rundy

Co postanowiła zrobić 

Co postanowiła zrobić 

RPP?

RPP?

0%

5%

10%

15%

20%

25%

1997M1

1998M1

1999M1

2000M1

2001M1

Stopa NBP

inflacja

•• W 2001 r ceny żywności i ropy naftowej 

W 2001 r ceny żywności i ropy naftowej 
spadają

spadają

44

5

10

15

20

25

30

35

1997M1

1998M1

1999M1

2000M1

2001M1

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

14%

16%

18%

20%

Ceny ropy
Inflacja

POLSKA

-2%

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

14%

I 1999

VII

I 2000

VII

I 2001

VII

CPI
Żywność

•• RPP obniża stopy procentowe

RPP obniża stopy procentowe

Co w 2001 r. sprawiło, że 

Co w 2001 r. sprawiło, że 
inflacja spadła wyraźnie 

inflacja spadła wyraźnie 
poniżej celu, pomimo że 

poniżej celu, pomimo że 
stopy procentowe były 

stopy procentowe były 
cały czas obniżane?

cały czas obniżane?

0%

5%

10%

15%

20%

25%

1997M1

1998M1

1999M1

2000M1

2001M1

?

?

Stopa NBP

inflacja

POLSKA

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

1999

2000

2001

Realna stopa procentowa

55

Jakie były konsekwencje 

Jakie były konsekwencje 

utrzymywania stóp 

utrzymywania stóp 

procentowych na realnie 

procentowych na realnie 

wysokim poziomie?

wysokim poziomie?

POLSKA

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

1999

IIQ

IIIQ

IVQ

2000

IIQ

IIIQ

IVQ

2001

IIQ

IIIQ

IVQ

PKB

CPI

Realna stopa procentowa

Czy tylko realnie wysokie 

Czy tylko realnie wysokie 

stopy procentowe zaostrzały 

stopy procentowe zaostrzały 

politykę pieniężną?

politykę pieniężną?

REER (1995=100)

90

100

110

120

130

140

150

1994M1

1995M1

1996M1

1997M1

1998M1

1999M1

2000M1

2001M1

POLAND
HUNGARY
CZECH REPUBLIC

-4

-2

0

2

4

6

8

10

12

14

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

PKB

Popyt krajowy

POLSKA

-15%

-10%

-5%

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

Produkt krajowy brutto

Spożycie indywidualne

Nakłady brutto na środki trwałe

66

- 

2 

4 

6 

8 

10 

12 

14 

1998

1999

2000

2001

0%

1%

2%

3%

4%

5%

6%

7%

MCI – stała podstawa

Dynamika PKB y/y

- 

2 

4 

6 

8 

10 

12 

14 

1998

1999

2000

2001

0%

1%

2%

3%

4%

5%

6%

7%

MCI – stała podstawa

Dynamika PKB y/y

(

) (

)

[

]

2

*

*

2

1

y

y

L

t

t

t

−

+

−

=

λ

π

π

?

=

λ

2

2

POLSKA

5%

10%

15%

20%

1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

Stopa bezrobocia

CPI

Czy interwencja na rynku 

Czy interwencja na rynku 

walutowym mogłaby obniżyć 

walutowym mogłaby obniżyć 

kurs złotego?

kurs złotego?

Kiedy interweniować na rynku walutowym?

Kiedy interweniować na rynku walutowym?

77

Czy sytuacja na rynku 

Czy sytuacja na rynku 
walutowym stwarzała taką 

walutowym stwarzała taką 
okazję?

okazję?

-1,0

-0,5

0,0

0,5

1,0

2001

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

m

ld

. 

U

S

D

2%

6%

10%

14%

Wzrost aktywów zagranicznych banków

Odchylenie złotego od dawnego parytetu

-1000

-500

0

500

1000

1500

2000

2500

3000

1997 I

1998 I

1999 I

2000 I

2001 I

2002 I

-10%

-5%

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

Napływ kapitału

Zmiana REER

REER

70

75

80

85

90

95

100

105

110

115

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

Ex post

Ex post

wiadomo, że kurs 

wiadomo, że kurs 

złotego spadł „sam”. 

złotego spadł „sam”. 
Może więc nie warto było 

Może więc nie warto było 
interweniować ?

interweniować ?

•• W roku 2002 inflacja znacznie spadła pod 

W roku 2002 inflacja znacznie spadła pod 
wpływem silnego spadku tempa wzrostu 

wpływem silnego spadku tempa wzrostu 
gospodarczego i pozytywnych 

gospodarczego i pozytywnych -- tym razem 

tym razem 

-- szoków podażowych

szoków podażowych

88

Ż

ywność

-4%

-2%

0%

2%

4%

6%

8%

10%

2001

2002

•• RPP wykorzystuje pozytywne szoki 

RPP wykorzystuje pozytywne szoki 
cenowo

cenowo--podażowe, by ustalić poziom celu 

podażowe, by ustalić poziom celu 

inflacyjnego na poziomie 2,5%

inflacyjnego na poziomie 2,5%

2003: 

Wprowadzenie ciągłego celu inflacyjnego

0%

1%

2%

3%

4%

5%

6%

7%

8%

9%

10%

11%

2002

VII

2003

VII

2004

VII

A co na to prof. Mishkin?

A co na to prof. Mishkin?

•• Ryzyko nadmiernej restrykcyjności polityki 

Ryzyko nadmiernej restrykcyjności polityki 
pieniężnej w przypadku wystąpienia 

pieniężnej w przypadku wystąpienia 

negatywnych

negatywnych

szoków podażowych.

szoków podażowych.

((Frederick Mishkin, 2003

Frederick Mishkin, 2003))

Ż

ywność

-4%

-2%

0%

2%

4%

6%

8%

10%

2001

2002

2003

2004

?

?

Cena ropy

-30%

-20%

-10%

0%

10%

20%

30%

2001

2002

2003

2004

?

?

99

Rok 2004: pojawia się nowa RPP

Rok 2004: pojawia się nowa RPP

?

=

λ

•• Spełniają się obawy prof. Mishkina...

Spełniają się obawy prof. Mishkina...

Żywność

-4%

-2%

0%

2%

4%

6%

8%

10%

2001

2002

2003

2004

Cena ropy (USD)

10

15

20

25

30

35

40

19

95

19

96

19

97

19

98

19

99

20

00

20

01

20

02

20

03

20

04

Cena ropy (USD)

10

15

20

25

30

35

40

1

99

5

1

99

6

1

99

7

1

99

8

1

99

9

2

00

0

2

00

1

2

00

2

2

00

3

2

00

4

0,0%

0,5%

1,0%

1,5%

2,0%

2,5%

3,0%

3,5%

4,0%

4,5%

5,0%

2002

IV

VII

X

2003

IV

VII

X

2004

IV

VII

X

?

?

10

10

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

14%

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

?

?

?

?