© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, Warszawa 2009

 

1 

Sprawdzian składa się z dwóch części. Część pierwsza zawiera 10 zadań testowych (każde za 1 punkt).  
W  każdym  zadaniu  należy  wskazać  jedną  poprawną  odpowiedź.  Część  druga  składa  się  z  innego  typu 
zadań.  Za  każde  zadanie  przewidziana  jest  inna  liczba  punktów  zamieszczona  po  numerze  zadania. 
Łącznie można uzyskać 27 punktów. Ostatnie zadanie (z gwiazdką) jest dodatkowe.  
 

1. 

Grupa –COOH to grupa funkcyjna: 
a)  węglowodorów; 
b)  alkoholi; 

c)  kwasów karboksylowych; 
d)  estrów. 

           

2. 

Przemiana  glukozy  zawartej  w  owocach  pod  wpływem  enzymów  wytwarzanych  przez  drożdże,  
w wyniku której powstaje alkohol etylowy i tlenek węgla(IV) to: 
a)  fermentacja octowa;  
b)  fermentacja alkoholowa; 

c)  fermentacja mlekowa; 
d)  spalanie glukozy. 

 

3. 

Produktami reakcji kwasu mrówkowego z sodem są: 
a)  mrówczan sodu i wodór;  
b)  mrówczan sodu i woda; 

c)  mrówczan sodu i zasada sodowa; 
d)  wyłącznie mrówczan sodu. 

 

4. 

Octan magnezu ma wzór: 
a)  (C

2

H

5

COO)

2

Mg; 

c)   (CH

3

COO)

2

Mg; 

b)  (HCOO)

2

Mg; 

d)   (C

3

H

7

COO)

2

Mg. 

 

5. 

Zabarwienie fenoloftaleiny po dodaniu roztworu alkoholu: 
a)  pozostanie bez zmian; 

c)   zmieni się na zielone; 

b)  zmieni się na malinowe; 

d)   zmieni się na niebieskie.  

   

6. 

Który szereg zawiera wyłącznie wzory kwasów nasyconych: 
a)  CH

3

COOH, C

15

H

31

COOH, C

17

H

33

COOH; 

b)  HCOOH, CH

3

COOH, C

17

H

33

COOH;  

c)  C

17

H

33

COOH, C

17

H

35

COOH, C

15

H

31

COOH; 

d)  CH

3

COOH, C

17

H

35

COOH, C

2

H

5

COOH?  

 

7. 

Składnik środków piorących i czyszczących, niewrażliwy na twardość wody to: 
a)  mydło sodowe; 

c)   detergent;  

b)  mydło potasowe; 

d)   glicerol. 

 

8. 

Obecność grupy NH

2 

w cząsteczkach  amin sprawia, że roztwory amin mają odczyn: 

a)  kwasowy; 

c)   trudny do sprawdzenia;  

b)  obojętny; 

d)   zasadowy.  

 

9. 

Mrówczan propylu ma wzór: 
a)  HCOOC

3

H

7

;  b)   C

3

H

7

COOCH

3

; 

c)   HCOOC

2

H

5

; 

d)   C

3

H

7

COOH.  

 

10. 

Podczas hydrolizy octanu metylu powstają: 
a)  kwas octowy i woda; 

c)   kwas octowy i alkohol etylowy; 

b)  kwas octowy i alkohol metylowy; 

d)   alkohol metylowy i woda. 

 

...........................................................................

 

.......................

 

.....................

 

imię i nazwisko

 

klasa

 

ocena

 

 

WERSJA

 

A

 

Sprawdzian:   Pochodne węglowodorów 

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, Warszawa 2009

 

2 

Część druga 

11. 

  4 p. 

  Podanym nazwom pojęć przyporządkuj ich opisy. 

a)  alkohol 

1.

 

Kwas karboksylowy o długim łańcuchu węglowym wchodzący  
w skład tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych 

b)  glicerol 

2.  Związki o wzorze ogólnym R

1

–COO –R

2

 otrzymywane w wyniku 

reakcji kwasów karboksylowych i alkoholi, zazwyczaj 
charakteryzują się ładnymi zapachami 

c)  grupa funkcyjna 

3.  Związek organiczny – pochodna węglowodoru, w którego 

cząsteczce co najmniej jeden atom wodoru został zastąpiony grupą 
wodorotlenową –OH 

d)  estry 

 

4.  Grupa atomów (lub atom) połączona z łańcuchem węglowym 

związku organicznego – charakterystyczna dla danego związku  
i decydująca o jego właściwościach 

 

5.  Alkohol zawierający w cząsteczce trzy grupy wodorotlenowe

, 

inaczej propanotriol 

a – …………,              b – …………,              c – …………,              d – ………… . 

 

12. 

  4 p. 

  Napisz  równania  reakcji  kwasu  octowego  z  sodem  i  kwasu  octowego  z  wodorotlenkiem 

wapnia. Nazwij produkty tych reakcji. 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

 

13. 

  2 p. 

  Podaj równanie dysocjacji jonowej kwasu mrówkowego i nazwij powstające jony. 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

 

14. 

  3 p. 

  Zaprojektuj  i  opisz  doświadczenie  służące  do  odróżnienia  kwasu  stearynowego  od  kwasu 

oleinowego.  Wypisz  potrzebne  odczynniki,  sprzęt,  sposób  wykonania  doświadczenia  i  podaj 
przewidywane efekty. 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

 

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, Warszawa 2009

 

3 

15. 

  4 p. 

  Napisz  równania  reakcji  estryfikacji  kwasu  octowego  z  alkoholem  etylowym  i  kwasu 

mrówkowego z alkoholem metylowym. Podaj nazwy produktów tych reakcji.

 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

 

16

*.

 Napisz równania reakcji otrzymywania: maślanu butylu, propionianu propylu, octanu oktylu.  

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...………………………………… 

………………………………………………………………………...…………………………………