background image

FOBIE: Rodzaje i Klasyfikacja Zaburzeń Lękowych

Fobia, panika jest nieuzasadnionym, irracjonalnym lękiem, niewspółmiernym do 
przyczyny, powiązanym z konkretnym niebezpieczeństwem. Dowiedz się 

wszystkiego o fobii i jej rodzajach. 

FOBIE – OBJAWY I WYSTĘPOWANIE

Fobiapanika jest nieuzasadnionym, irracjonalnym lękiem, niewspółmiernym do 
przyczyny, powiązanym z konkretnym niebezpieczeństwem. Fobie, (ICD-10) F40, 
zaburzenia lękowe w postaci fobii - uporczywy lęk przed różnymi określonymi sytuacjami, 
zjawiskami lub przedmiotami, związany z unikaniem sytuacji wywołujących go i 
utrudnieniem funkcjonowania społecznego. Fobie wywołane są przez pewne sytuacje 
lub obiekty, zewnętrzne wobec osoby przeżywającej lęk, które obiektywnie nie są 
niebezpieczne. Na fobie cierpi, a raczej przyznaje się że cierpi około 10% ludzkości. 
Podobnie jak w przypadku innych nerwic, fobia zazwyczaj wiąże się z objawami 
psychosomatycznymi, na przykład z przyspieszeniem bicia serca lub suchością w ustach 
oraz poczuciem znacznej utraty kontroli nad swoim zachowaniem lub subiektywne 
poczucie choroby psychicznej. Zdarza się, że lęk fobiczny współistnieje z epizodami 
depresji. Fobie są całkowicie wyleczalne w psychoterapii. Psychosynteza jak i 
psychoanaliza przyjmuje, że fobie pochodzą z doświadczeń dzieciństwa, a nawet z 
pamięci prenatalnej z okresu bycia w łonie matki. W naukach terapeutów medycyny 
alternatywnej, głównie orientalnej mówi się o pochodzeniu fobii jako o skutkach 
przykrych doświadczeń z poprzednich wcieleń. Osoba od dzieciństwa doznająca 
panicznego lęku przykładowo przed ogniem potrafi go przezwyciężyć wyzwalając i 
oczyszczając pamięć swojej śmierci w ogniu w poprzednim wcieleniu, czasem śmierci 
bliskich w pożarach lub na stosach inkwizycji. Przyznać jednak trzeba, że terapia nawet 
przy takich założeniach jest bardzo skuteczna i często pozwala wyleczyć z 
najtrudniejszych przypadków uchodzących za nieuleczalne. 

Poniżej przedstawione są niektóre rodzaje fobii oraz obawy która je charakteryzuje, ale 
nie jest to lista wszystkich znanych fobii. Warto zwrócić uwagę na herezjofobię
teofobię, hagiofobię czy neofobię, aby zrozumieć czym są w istocie działacze 
ośrodków antysektwych chorzy na sektofobię - współczesną postać dobrze już znanych 
przypadłości psychicznych. Także wśród ateistów i antyteistów, ateuszy należy szukać 

1

background image

nie tyle racjonalizmu w zwalczaniu zjawisk religijnych ale lękowych, fobicznych w swej 
naturze uprzedzeń, lęku wyrażanego nawet agresją wobec osób oddanych sprawom 
wiary i religii. Teofobia to lęk przed Bogiem i wszystkim co z boskością jest związane. 
Teofobia dobrze łączy się z neofobią, lękiem przed tym co nowe i obce atakując wtedy 
religie i kulty nowe, takie których w danej okolicy dotąd jeszcze nie było i wszystkich, 
którzy się nimi interesują. Jeszcze gorzej jak neofob jest technolofobem i panicznie nie 
znosi wszelkich nowych technicznych wynalazków. Jeśli takie osoby pracują w urzędzie 
patentowym, to wtedy Polska nigdy nie będzie drugą Japonią. Taka silna fobia w 
połączeniu z zajmowanym stanowiskiem może powstrzymać postęp nauki i techniki na 
wiele lat. 

Pewną ciekawostką jest tutaj fakt, że średnio w społeczeństwach ludzkich ateistów 
(teofobów?) jest tyle samo co ogółem ludzi z rozmaitymi fobiami w natężeniu klinicznym. 
Średnio to około 10 % populacji, a bardziej szczegółowo w obu wypadkach od 8-12 % 
zależnie od kraju i metodologii badania. Ogólnie fobiczna psychika może być 
generatorem skrajnych postaw i uprzedzeń, a przecież od dawna wiadomo, że pacjenci 
są z reguły multifobiczni, to znaczy cierpią na więcej niż jedną fobię, z których tylko 
główne nurty obaw dają się wyróżnić. Przykładowo, wśród osób stanowiących działaczy 
antykultowych można zauważyć (USA, Kanada, Australia) bardzo dużo uprzedzeń 
fobicznych do małych zwierząt (pająki, myszki etc), a także psów i kotów oraz wody. 
Hydrofobia powoduje jak wiadomo nie tylko intelektualny ale i realnie fizyczny smród w 
otoczeniu, będąc uciążliwą w każdym połączeniu z innymi fobiami. Nowe badania 
pokazują, że wiele fobii jest dodatkowo wzmocnionych alergią na niektóre substancje, 
wydzielane przykładowo przez sierść zwierząt takich jak koty czy psy, jednak w 
psychoterapii tych samych alergii często mówi się o psychogennym podłożu tych samych 
alergii, czyli o fobiach powodujących uczulenie. I błędne koło się zamyka trzymając 
pacjenta mocno w swym uścisku, póki nie podejmie MULTITERAPII...

FOBIE - LISTA FOBII

achluofobia (nyktofobia) – panika, lęk i obawa przed ciemnością i mrokiem; sypianie 
przy zapalonym świetle; 

aerofobia – panika, lęk i obawa przed powietrzem, przeciągiem, wiatrem oraz przed 
ruchem w powietrzu; lataniem, samolotem czy balonem, podróż kolejką napowietrzną; 

2

background image

osoby zachowujące się panicznie lub nawet agresywnie wobec przeciągów cierpią na 
fobię. 

agorafobia - panika, lęk i obawa przed otwartą przestrzenią; lęk przestrzeni

agrizoofobia – panika, lęk i obawa przed dzikimi zwierzętami

aidsofobia - panika, lęk i obawa przed zakażeniem wirusem HIV i śmiercią na AIDS

ailurofobia (felinofobia) – panika, lęk i obawa, wstręt czy obrzydzenie przed kotami

aichmofobia – panika, lęk i obawa przed ostrymi przedmiotami 

ajchmofobia - panika, lęk i obawa przed narzędziami medycznymi, strzykawkami, 
skalpelami i innymi ostrzami 

akrofobia - panika, lęk i obawa przed miejscami wysoko położonymi; lęk wysokości 

algofobia – panika, lęk i obawa przed bólem 

amaksofobia – panika, lęk i obawa przed prowadzeniem samochodu 

amathofobia – panika, lęk i obawa przed kurzem 

androfobia - panika, lęk i obawa przed mężczyznami, wstręt do mężczyzn, dawniej 
choroba lesbijska 

anglofobia - panika, lęk i obawa przed niechęć do wszystkiego, co angielskie 

antofobia – panika, lęk i obawa przed kwiatami 

antropofobia - panika, lęk i obawa przed ludźmi; lękowe wyobcowanie i izolacjonizm; 
dawniej: lęk pustelniczy; 

arachibutyrofobia – panika, lęk i obawa przed zarazkami 

arachnofobia - panika, lęk i obawa przed pająkami 

arsonfobia – panika, lęk i obawa przed ogniem

awiofobia – panika, lęk i obawa przed lataniem samolotem 

awizofobia – panika, lęk i obawa przed ptakami

bakteriofobia – panika, lęk i obawa przed bakteriami 

basifobia – panika, lęk i obawa przed chodzeniem 

batofobia - panika, lęk i obawa przed miejscami głębokimi, przed głębinami

3

background image

blanchofobia – panika, lęk i obawa przed śniegiem; czasem połączona z depresją przed 
zimą 

brontofobia – panika, lęk i obawa przed burzą, piorunami etc.

demonofobia - panika, lęk i obawa przed demonami, diabłami, czartami i złymi istotami 
UFO etc.; często przyczyna ataków na osoby kojarzone z demonami jak sataniści, 
voodoon, egzorcyści, okultyści etc.;

dogofobia (kynofobia)– panika, lęk i obawa, wstręt czy obrzydzenie na widok psów czy 
kontakt z psem

dromofobia – panika, lęk i obawa przed podróżowaniem

dysmorfofobia (DMF) – panika, lęki obawa przed deformacją, zaburzenie spostrzegania 
własnego ciała, objaw w anoreksji i treść urojeń hipochondrycznych w schizofrenii 

entomofobia – panika, lęk i obawa przed owadami 

equinofobia – panika, lęk i obawa przed końmi 

erytrofobia – panika, lęk i obawa przed czerwienieniem się

erytrofobia (hemofobia) - lęk przed widokiem krwi (występuje bradykardia i omdlenia) 

fobofobia – panika, lęk i obawa przed lękiem

frankofobia - panika, lęk i obawa , niechęć do wszystkiego, co francuskie; gallofobia 

gallofobia - niechęć do wszystkiego, co francuskie; frankofobia 

gamofobia – panika, lęk i obawa przed małżeństwem, przed wstąpieniem w związek 
małżeński

gefynofobia – panikalęk i obawa przed przekraczaniem mostów

gefyrofobia (gefiro-; getyrofobia) – panika, lęk i obawa przed mostami, kładkami etc.

germanofobia - niechęć do wszystkiego, co niemieckie 

glassofobia – panika, lęk i obawa przed wystąpieniami publicznymi; popularna trema; 

gynefobia – panika, lęk i obawy przed kobietami; dawniej: choroba homoseksualna; 

hagiofobia (gurufobia) – panika, lęk i obawa przed świętością i świętymi; przyczyna 
ataków na ludzi religijnych, ascetów i guru; 

4

background image

heliofobia - unikanie dużego nasłonecznienia (przez rośliny lub zwierzęta), panika, lęk i 
obawa przed słońcem

hematofobia, hemofobia - panika, lęk i obawa przed krwią, przed widokiem krwi; 

herezjofobia – panika, lęk i obawa przed herezją i heretykami, przed popadnięciem w 
herezje; 

higrofobia - panika, lęk i obawa przed płynami, unikanie picia płynów

hipsofobia – panika lęk i obawa głębokości, lęk przed głębiną

homofobia – panika, lęk i obawa, awersja czy wstręt przed osobami homoseksualnymi; 
lęk przed zetknięciem z osobami o orientacji homoseksualnej, lęk byciem 
homoseksualistą; 

hydrofobia - panika, lęk i obawa przed wodą, unikanie picia wody, mycia, wchodzenia 
do wody, skrajnie unika wszelkiego kontaktu z wodą, zabrania rodzinie kąpieli etc. 

kaligynefobia – panika, lęk i obawa przed pięknymi kobietami; czasem agresja 
wyładowywana na pięknych kobietach; 

kancerofobia - panika, lęk i obawa przed rakiem - nowotworem złośliwym; karcinofobia 

karcinofobia - panika, lęk i obawa przed rakiem - nowotworem złośliwym; kancerofobia 

keraunofobia – panika, lęk i obawa przed piorunami, burzą

klaustrofobia - panika, lęk i obawa przed ciasnym lub zamkniętym pomieszczeniem; lęk 
przed przebywaniem w zamkniętych pomieszczeniach; psychoza więzienna 

kleptofobia – panika, lęk i obawa przed kradzieżą 

ksenofobia - panika, lęk i obawa przed obcymi ludźmi; niechęć w stosunku do 
cudzoziemców i cudzoziemszczyzny 

kynofobia (dogofobia) – panika, lęk i obawa przed psami

lepofobia – panika, lęk i obawa przed królikami czy zającami; 

maniafobia (agateofobia, dementofobia) - panika, lęk i obawa przed chorobą 
psychiczną, szaleństwem 

mikrofobia – panika, lęk i obawa przed zarazkami, przed bakteriami i wirusami

mizofobia (myzofobia) – panika, lęk i obawa przed brudem 

5

background image

monofobia – panika, lęk i obawa przed samotnością

mykofobia – panika, lęk i obawa przed grzybami; wstręt do grzybów 

myzofobia – panika, lęk i obawa przed brudem

nekrofobia - panika, lęk i obawa przed jakimkolwiek zetknięciem się ze zwłokami; lęk 
przed umarłymi; 

neofobia - panika, lęk i obawa przed zmianami, przed wszelką nowością, zmianą, 
postępem, dawniej choroba konserwatywna 

negrofobia – panika, lęk i obawa przed Murzynami, czarnuchami etc.; przyczyna 
rasizmu; 

nozofobia – panika, lęk i obawa przed chorobą i zachorowaniem

nyktofobia (achluofobia)- panika, lęk i obawa przed ciemnością i mrokiem 

ochlofobia – panika, lęk i obawa przed tłokiem, tłumem, ściskiem; 

odontofobia – panika, lęk i obawy przed stomatologiem 

ofidofobia – panika, lęk i obawa przed wężami 

ornitofobia - panika, lęk i obawa przed ptakami 

pekkatofobia – panika, lęk i obawa przed popełnieniem grzechu

pirofobia - panika, lęk i obawa przed ogniem 

polonofobia - panika, lęk i obawa przed tym, co polskie, niechęć do wszystkiego, co 
polskie 

rusofobia - panika, lęk i obawa przed tym, co rosyjskie, niechęć do wszystkiego, co 
rosyjskie 

rodentoofobia – panika, lęk i obawa przed gryzoniami 

rytifobia – panika, lęk i obawa przed zmarszczkami 

seksofobia – panika, lęk i obawa przed płcią przeciwną; dawniej pederastia, przyczyna 
homoseksualizmu; 

sektofobia – panika, lęk i obawa przed mniejszościami religijnymi, innowiercami, 
potocznie sektami 

6

background image

socjofobia - panika, lęk i obawa przed byciem osądzanym przez innych, powodująca 
unikanie kontaktów z ludźmi 

stasifobia – panika, lęk i obawa przed staniem 

stasibasifobia – panika, lęk i obawa przed staniem i chodzeniem (częste zaburzenie u 
osób w wieku podeszłym) 

syfilidofobia – panika, lęk i obawa przed zachorowaniem na syfilis; uniemożliwia lub 
utrudnia życie płciowe; dawniej częsta przyczyna celibatu;  

tafefobia – panika, lęk i obawa przed pogrzebaniem żywcem 

tanatofobia – panika, lęk i obawa przed śmiercią, unikanie mówienia o śmierci i 
umieraniu

technolofobia – panika, lęk i obawa przed technologią, szczególnie bardzo nowoczesną 

teofobia – panika, lęk i obawa przed Bogiem; przyczyna ataków na religię, mistykę i 
ezoterykę; lęk przed karą Bożą i naukami o tym; 

tokofobia – panika, lęk i obawa przed ciążą i porodem 

traumatofobia – panika, lęk i obawa przed zranieniem 

triskaidekafobia – panika, lęk i obawa przed liczbą 13 (liczbami feralnymi) 

wenerofobia – panika, lęk i obawa przed chorobami wenerycznymi 

zoofobia - panika, lęk i obawa przed zwierzętami, przed ich widokiem czy dotykiem 

żydofobia – panika, lęk i obawa przed osobami religii lub narodowości żydowskiej

MANIE:

Stany chorobowego podniecenia występujące w niektórych schorzeniach psychicznych: 

amok - stan agresywnej agresji, połączony z manią mordu, wywołane zwykle chorobliwą 
zazdrością lub utratą mienia i uczuciem niecelowości życia; amok może być 
uwarunkowany fobią, np. osoba może tępić wszystkie koty w okolicy z uwagi na fobię 
lękową przed kotami, czyli ajlurofobię, felinofobię;  

bibliomania - namiętność, mania zbierania książek 

7

background image

fiksacja - uporczywe powtarzanie się pewnych stanów i czynności, mimo że przynoszą 
one szkodę osobnikowi; występujące pod wpływem silnych negatywnych przeżyć

gigantomania - mania tworzenia, inicjowania rzeczy gigantycznych, wielkich, ponad 
zwykłą miarę, przewyższających potrzeby 

grafomania - mania pisania utworów literackich przez osoby nie mające talentu; 
grafomaństwo 

hipomania I - namiętne zamiłowanie do koni 

hipomania II - mania o słabym nasileniu, której objawami są m.in.: wzmożona 
aktywność, podejmowanie zbędnych podróży, wtrącanie się do nie swoich spraw, łatwe 
nawiązywanie licznych, przypadkowych znajomości 

lekomania - mania zażywania leków 

mania prześladowcza - chorobliwy stan psychiczny polegający na nieustannym 
dopatrywaniu i obawianiu się grożących niebezpieczeństw i działań urojonych wrogów 

megalomania - przesadne przekonanie o swojej wartości, skłonność do przeceniania 
własnych możliwości, znaczenia, osiąganych sukcesów; mania wielkości 

melancholia - czasami mania samobójcza, niechęć do życia 

narkomania – uzależnienie od środków zmieniających świadomość, halucynogenów, a 
także alkoholu, papierosów etc.

rekordomania - mania bicia rekordów 

Słownik do łatwego odszukania nazw niektórych Fobii:

bakterie -bakteriofobia

błyskawice -karaunoastrapofobia

bóg -teofobia

ból -algofobia, odynofobia

brud -mysofobia, rupofobia

cel -telofobia

chodzenie -basifobia

8

background image

choroba -patonosofobia, nozofobia

ciasnota -klaustrofobia

ciąża -majeutofobia

ciemność -skotofobia, nyktofobia

cudzoziemcy -ksenofobia

czerwień -erytrofobia

człowiek -antropofobia

demon, duch -demonofobia

dobre nowiny -eufobia

doskonałość -teleofobia

dotknięcie -naptofobia

dzieci -pedofobia

dźwięki -fonofobia

futra -dorafobia

gady -ofidiofobia

głębina -batofobia

głos -fonofobia

gniew boży- teofobia

grzmoty -keraunofobia, tonitrobrontofobia

gwiazdy -astrofobia

hałas -fonofobia

herezja -herezjofobia

idee -ideofobia

infekcja -mysofobia

jedzenie -fagofobia

kiła -syfilofobia

kobieta -ginofobia, feminofobia

konie -hippofobia

kot -ajlurofobia, felinofobia

krew -hemofobia, hematofobia

książki -bibliofobia

latanie -aerofobia, pterofobia

leki -farmakofobia

9

background image

lęki -fobofobia

ludzie -antropofobia

małżeństwo -gamofobia

mężczyzna -androfobia

miejscowość (znana) -topofobia

morze -talassofobia

most -gefirofobia, getyrofobia

mowa -lalofobia, fonofobia

Murzyn -negrofobia

mysz -musofobia

nieskończoność -apejrofobia

noc -nyktofobia

nowina, nowość -neofobia

obcy -ksenofobia

ocean -talassofobia

ogień -pirofobia

otwarta przestrzeń -agorafobia

owady -entomofobia

pająki -arachnofonbia

picie alkoholu -dipsofobia

pociski -ballistofobia

podnoszenie się z łóżka -stasofobia

podróże -hodofobia

pogrzebanie żywcem -tafefobia

pojazdy -amolesofobia

powietrze -aerofobia

pożywienie -cibofobia

praca -ergofobia

przeciągi -aerofobia

przestrzeń -akrofobia

pies -kynofobia

psychologiczne rozważania -psychofobia

pszczoły -apiofobia, melissofobia

10

background image

ptaki -ornitofobia

pustynia -kserofobia

rak (choroba) -kancerofobia

rekiny -galeofobia

robaki -helmintofobia

Rosja, rosjanie - rusofobia

ruch -kinetofobia

ryby -ichtiofobia

samotność -autofobia, monofobia

sen -hipnofobia

serce -kardiofobia

skaleczenie -traumatofobia

skóra -dermatofobia

skóra na zwierzęciu -dorafobia

słowa -onomatofobia

spadzistość -kremnofobia

stanie -stasifobia

stanie i chodzenie -stasibasifobia

starość -gerontofobia

śmierć -tanatofobia, nekrofobia

śnieg -chinofobia

światło -fotofobia

świętość -hagiofobia

tłum -demofobia, ochlofobia

trucizna -toksykofobia

trup -nekrofobia

trzynastka -triskaifobia, dekafobia

uduszenie się -pnigofobia

urwisko -kremnofobia

weneryczne choroby -wenerofobia

wędrówka -dromofobia

węże -ofidiofobia, herpetofobia

woda -hydrofobia

11

background image

wszy -pedikulofobia

wszystko -pantafobia

wścieklizna -lissofobia

wysokość -akrofobia, hipsofobia

zamknięcie -klaustrofobia

zarażenie się -mysofobia

ziarno -sitofobia

zimno -psychrofobia
zwierzęta -zoofobia

zwłoki -nekrofobia

żaba -batrachofobia

12


Document Outline