14.05.2013 grammaire contrastive
Ewa Jakubczyk©
Evénements s’inscrivant dans une succession:
Le temps était beau, Pierre était angoissé. Il admira une dernière fois le paysage, puis il
soupira longuement. Il enfourcha (dosiąść) ensuite rapidement son vélo et se résolut à se
diriger vers l’embarcadère (przystań), quand lui vint l’idée de refuser le contrat. Tout à
coup, le ciel s’obscurcit et très vite l’orage éclata. Pierre se réfugia dans une remise et
réfléchit. Son angoisse disparut. Il pensait aux heures heureuses veille avec....
Nouvel état associé à l’imparfait (dit de rupture, d’ouverture) :
Jean sauta le mur, [...] il escalada la grille du jardin, reprit sa course effrénée. Soudain, il
tombait, extenué, le regard vide.
Soudain, la voiture dérapait.
En 1802 naissait Victor Hugo.
EXERCICES
1. Comparez :
Le feu est resté vert, et cinq minutes plus tard, le train déraillait. / Le train est resté vert, et
cinq minutes plus tard, le train a déraillé (dérailla).
En juillet 2011, Amy Winehouse mourait à l'âge de 27 ans, il y a un an donc. / En juillet
2011, Amy Winehouse est morte à l'âge de 27 ans, il y a un an donc.
2. Traduisez en polonais :
Il écrivait une lettre à sa mère.
Il a écrit une lettre à sa mère.
Pierre a couru toute la matinée.
Ce matin, Pierre a couru un cent mètres.
Il regardait la montre que sa mère lui avait achetée.
Il a regardé la montre que sa mère lui avait achetée.
Brusquement, il se retourna. Il fit un pas vers sa mère.
Les élèves parlaient quand le professeur entra.
Les élèves parlaient quand le professeur est entré.
En quatre mois, il eut dépensé ainsi près d’un dixième de sa fortune.
Quand elle eut fini, tout le monde sortit.
14.05.2013 grammaire contrastive
Ewa Jakubczyk©
Demain, j’aurai fini mon travail.
Quand tu auras écrit ta lettre, nous irons à la plage.
J’ai lu un livre.
IMPARFAIT ET SES EQUIVALENTS EN POLONAIS
FRANÇAIS
POLONAIS
1. Imparfait
1. Czas przeszły: czasownik niedokonany
On frappait à la porte.
Quand il pleuvait, il sortait.
Ktoś stukał do drzwi.
Kiedy padało, wychodził. (czynność
powtarzająca się )
Quand je suis entré, il téléphonait.
Kiedy wszedłem, (on) telefonował.
Kiedy wchodziłem, telefonował.
Kiedy wchodziłem, zatelefonował.
Kiedy wszedłem, zatelefonował.
2. La concordance des temps
2. Pas de concordance
Elle a dit qu’elle était mal à l’aise.
Powiedziała, że czuje się skrępowana.
……………, że czuła się skrępowana.
……., że będzie się czuła skrępowana.
Mówi, że czuje się skrępowana; że czuła
się skrępowana; że będzie się czuła skrępowana.
3. Les propositions conditionnelles
Si + imparfait + conditionnel présent
Si j’étais à ta place, je ferais de même.
Gdyby+ tryb oznajmujący+ tryb przypuszczający
Gdybym był na twoim miejscu, zrobiłbym to
samo.
(czas przeszły: nieaktualne użycie czasu;
czynność możliwa)
PASSE COMPOSE ET SES EQUIVALENTS EN POLONAIS
FRANÇAIS
POLONAIS
Passé composé
Skończyliśmy.
Passé composé
Il s’est tu pendant trois ans.
Toute la matinée, elle a sauté à la corde.
Czas przeszły: czasownik dokonany
Nous avons fini.
Czas przeszły: czasownik niedokonany
Milczał przez trzy lata.
Przez cały ranek, skakała przez skakankę.
PASSE SIMPLE ET SES EQUIVALENTS EN POLONAIS
Passé simple
Il resta deux mois en mer.
Tout à coup, on entendit un bruit terrible.
Czas przeszły: czasownik dokonany
Został dwa miesiące na morzu.
Nagle usłyszał straszny hałas.
14.05.2013 grammaire contrastive
Ewa Jakubczyk©
Passé simple
Le vent souffla toute la nuit.
Czas przeszły : czasownik niedokonany
Wiatr wiał całą noc.
LES VERBES FRANCAIS qui n’ont pas d’équivalents perfectifs en polonais (być, mieć sont des
imperfectiva tantum) :
j’étais
byłem
j’ai été
byłem
j’avais
miałem
j’ai eu
miałem
Traduisez:
1. Gdy wszedł, zapadło milczenie.
Quand il est entre, il y a eu un grand silence.
2. W tłumie jeszcze czas jakiś rozlegały się pomruki, po czym zapadło milczenie.
Les murmures d’une foule continuaient à résonner et puis tout le monde s’est tu.
3. Zawstydziła się i uciekła.
Elle a éprouvé de la honte et elle s’est enfuit.
4. Zawstydziła się swojego pytania i uciekła.
Elle éprouvait de la honte de sa question et elle s’enfouissait.
5. Nie chcesz mi powiedzieć, kto to zrobił? I tak się w końcu dowiem!
6. W miarę jak robiło się coraz ciemniej, a Łukasz ciągle nie wracał, jej niepokój
wzrastał.
7. W miarę jak zbliżał się do celu, jego pewność siebie malała.
8. Światła gasły z wolna.
9. Z wolna ogarniał go lęk.
10. Wysłuchał mnie, a potem tylko się roześmiał.
11. Gdy mu powiedziałem, że znam całą prawdę, tylko się roześmiał.
12. Ledwo zamknęła drzwi, gdy rozległ się telefon.
13. Nie zdążyła jeszcze przekręcić klucza w zamku, gdy rozległo się pukanie do drzwi.
14. Jest dziwny; raz wesoły, raz smutny.
15. Czuję się niekiedy bardzo nieswojo w jego towarzystwie.
16. Ledwo wróciłem, a Ty mnie znów wysyłasz w delegację.
17. – Od kiedy jesteś w mieście? – Dopiero co wróciłem.