MIKROBIOLOGIA WYK. 06.10.15 

Kilka ważnych nazwisk i dat 



 

Anton van Leeuwenhoek (1632-1723) holenderski sukiennik, producent mikroskopów, 
przyrodnik. W 1674r. Spojrzał na krople wody przez wykonane własnoręcznie soczewki 
mikroskopu I odkrył, że coś tam jest - drobnoustroje 



 

Otto Friedrich Muller (1730 - 1784) duński przyrodnik pogrupował bakterie w rodzaje I gatunki 
zgodnie z metodą Karola Lineusza, dając początek taksonomicznej klasyfikacji drobnoustrojów 



 

W 1840r. Niemiecki patolog Friedrich Henie zaproponował kryteria udawadniające rolę 
drobnoustrojów w wywoływaniu chorób 



 

W latach 1870 -1880 Robert Koch (postulaty Kocha) I Ludwik Pasteur (teoria zarazków) 
potwierdzili tę teorię udawadniając, że drobnoustroje powodują wąglik, wściekliznę, dżumę, 
cholerę i gruźlicę. 



 

W roku 1910 niemiecki chemik Paul Ehrlich odkrył pierwszą substancję o charakterze 
przeciwdrobnoustrojowym - działającą przeciwko krętkom powodującym kiłę - salvarsan                 
- penicylina, Aleksander Fleming w 1928 roku                                                                                           -
sulfanilamid, Gerhard Domagk w 1935 roku                                                                                              -
streptomycyna, Selman Waksman w 1943 roku 



 

W 1892 rosyjski botanik Dimitri Iwanowski wykazał, że ekstrakty z chorych roślin tytoniu, nawet 
po przefiltrowaniu przez bakteriobójcze filtry ceramiczne, wywołuja takie same zmiany 
chorobowe u roślin zdrowych. Datę tę uważa się za początek wirusologii. 



 

W 1898 holendeerski botanik I mikrobiolog Martinus Beijerinic potwierdził I uzupełnił badania 
Iwanowa, sformułował nowoczesne poglądy na choroby wirusowe, określając wirusy jako 
contagium vivum fluidum - rozpuszczalny żywy patogen. 



 

W 1900 roku Walter Reed, amerykański lekarz wojskowy, wykazał że żółta gorączka przenoszona 
jest przez komary - odkrycie wytyczyło nowe kierunki współczesnej epidemiologii I ekonomii. 



 

Karl Landsteiner I Erwin Popper (1909) wykazali, że poliomielitis jest powodowany przez 
"czynnik przesączalny" - pierwsza ludzka choroba o udokomentowanej wirusowej 
etiopatogenezie 

 

Rożnice między Eukaryata o prokaryota: 

Bakterie sa najmniejszymi komórkami: 



 

Średnica najmniejszych bakterii (Chlamydia I Rickettsia) wynosi zaledwie 0,1-0,2 µm 



 

Niektóre gatunki (np. Thiomargarita namibiensis) są kilkaset większe od bakterii przeciętnej 
wielkości I moga być widzialne już gołym okiem 



 

Komórki roślinne I zwierzęce są znacznie większe - poczynając od 7µm średnicy (czerwone 
krwinki), akończąc na kilkudziesięcu centrymetrach długości 



 

Komórki zwierząt, roślin I grzybów określane są mianem eukariontów 



 

Bakterie I sinice należą do prokariontów 



 

Komórki prokariotyczne różnią się od eukariotycznych przede wszystkim:                                            
-brakiem jądra I niektórych organelli                                                                                                            
-strukturą genomu 

 

 

Wiroidy - małe (200-400 nt) infekcyjne, koliste cząsteczki RNA, nie osłonięte kapsydem I 
prawdopodobnie nie kodujące białek. Związane są z niektórymi chorobami rośli, do tej pory nie 
stwierdzono, aby były chorobotwórcze dla zwierząt. 

Wirino (wirusoidy) - większe niż wiroidy (1000 nt) satelitarne cząsteczki RNA. Wykorzystują mechanizm 
replikacyjny wirusa do namnażania się. W procesie dojrzewania wirusa wbudowują się do wnętrza 
wirusowego kapsydu jako pasażerowie "na gapę". Występują u roślin I zwierząt. Prawdopodobnie są 
czynnikiem patogennym. 

 

Priony (białkowe cząsteczki zakźne) - pojedyńcze cząsteczki białka, nie mające kwasu nukleinowego. 
Białko prionu I gen je kodujący wystepuje w normalnych, "niezainfekowanych' komórkach. Uważa się, że 
priony są czynnikiemzakaźnym wywołującym choroby degeneracyjne ośrodkowego ODN m.in.: chorobę 
Creutzfeldta-Jacoba, kuru u ludzi, scarpie u owiec I gąbczastą encefalopatie u bydła (BSE). Ogólne 
określenie tych zakażeń to zakaźne encefalopatie gąbczaste. (Transmissible Spongiform 
Encephalopathies, TSE)  

 

Wirusy 

Ultramikroskopowe, bezwarunkowe pasożyty wewnątrzkomórkowe: 



 

Posiadają tylko jeden rodzaj kwasy nukleinowego, DNA lub RNA 



 

Nie posiadają układów enzymatycznych wytwarzających energię ani aparatu syntetyzującego 
białka 



 

Zmuszają zakażone komórki gospodarza do tworzenia cząsteczek wirusa 

Cząstki zdolne do wywołania zakażenia. Rozmiar waha się od 18 do 600nm. Wirusy prawie nigdy nie 
posiadają obu kwasów nukleinowych jednocześnie, jakkolwiek odkryty ostatnio Minivirus posiada 
zarówno DNA, jak I RNA. Nie są organizmami żywymi. Wirusy to pasożyty, które wymagają do replikacji 
komórek gospodarza.(rodzaj komórek infekowanych przez wirusy, a także typ odpowiedzi gospodarza 
warunkują objawy kliniczne) Jak do tej pory, opisano ponad 2000 gatunków wirusów, z których około 
650 jest w stanie zainfekowac człowieka I zwierzęta. Infekcja może prowadzić albo do szybkiej replikacji 
wirusa I zniszczenia komórek gospodarza, albo może być długotermonowa I przewlekła. Konsekwencją 
są zakażenia od pospolitego przeziębienia czy biegunek, akończąc na smiertelnych infekcjach wirusami 
wścieklizny, Ebola, ospy prawdziwej czy HIV. 

Bakterie 

W przeciwieństwie do wirusów są organizmami żywymi ( są drobnoustrojami prokariotycznymi - nie 
mają mitochondriów, błony komórkowej, aparatu Golgiego, retikulum endoplazmatycznego). 
Rozmnażaja sie przez bezpłciowy podział komórki. Może dochodzić do rekombinacji genetycznej. 
Budowa ściany komórkowej jest złożona, wyróżnic możemy jej dwa typy: 



 

Bakterie Gram+ : ściana komórkowa składa się z grubej peptydoglikanowej warstwy 



 

Bakterie Gram- : nad cienkąwarstwą peptydoglikanu znajduje sie jeszcze błona zewnętrzna 



 

Niektóre bakterie nie posiadają ściany komórkowej I żyją jedynie w środowisku hipertoniczny 
lub w wewnątrz komórek gospodarza.