Polityka - nr 9 (2694) z dnia 2009-02-28; s

Polityka - nr 9 (2694) z dnia 2009-02-28; s. 90-91

„Ca y brud, ca e z o, ca y wstr t”

Barbara Pietkiewicz

20-letni Jonasz S. w wynaj tym mieszkaniu w Warszawie zabi prostytutk . Mieszka cy jego rodzinnego

Wyszkowa s w szoku. To by zwyk y ch opak.

Zatelefonowa do agencji towarzyskiej. Zamówi us ug sado-maso. Do pokoju, który wynajmowa ,

przysz a kobieta w rednim wieku. Wygl da a przy nim pewnie jak matka, zw aszcza e Jonasz fizycznie jest

typem s odkiego ch opca, jak go opisuje jedna z kole anek: okr g a twarz, nale a oby raczej powiedzie buzia,

ą ł

ż ł

lekko wystaj cy drugi podbródek, niedu e d onie, szcz ciem do wysoki.

ęś

ść

Chcia zaprzeczy wygl dowi, który, odk d zacz by m czyzn , sta si ród em frustracji.

ął

ęż

ę ź

Wi c

glany – bardzo m skie buty. Szerokie spodnie – takie nosili kowboje. Koszula wypuszczona na wierzch,

coś z drwala. Dredy. No i wybrany po maturze zawód – stra ak. Ch opak z buzi pyzatego anio a zostanie po

studiach w Warszawie oficerem po arnictwa – jeszcze jedno z przybra , które mia y pokaza , e jest silny,

ć ż

niestandardowy, nie przez kalk . Nie tylko porz dny ucze prywatnego ogólniaka, lecz te ateista, wewn trzny

buntownik, men. Cho nie satanista, jak si teraz mówi w

Wyszkowie. Satanista w tych kamufla ach by by ju

krokiem za du o.

Ale nikt w nim nie widzia buntownika ani mena. Ani ateisty. Bo e, mówi jedna z kole anek, nie tak

dawno widzia am go graj cego na gitarze w ko ciele. A kiedy przyjecha do nas biskup, on pierwszy by do

pomocy w organizowaniu wizyty.

Bez agresji

Ch opcy w klasie nie lubili Jonasza. Izolowa si . Zamyka w swoim wiecie. Kiedy przytwierdzi sobie

ł ę

do r kawa naszywk „Jezus zabije twego idola”, który z nich kaza j odpru , bo inaczej odetnie mu ca y

ł ą

r kaw z napisem. Zdj . Nie by agresywny. Gdy mu dokuczali, usuwa si w bok, nie odgryza si .

ął

ł ę

Ludzie, którzy dopuszczaj si tego, co zrobi Jonasz, jak mo na przeczyta w literaturze

kryminalistycznej, nie s agresywni. Przeciwnie – ugodowi, grzeczni, spokojni, pow ci gliwi. I

ś ą

nietowarzyscy.

Wyszków nie mo e wyj ze zdumienia, e ten spokojny, uk adny syn znanej w miasteczku

ść

dziennikarki z lokalnej gazety móg zrobi co , co nie mie ci si w wyobra ni, jak mówi jego kole anka

z liceum. Jeszcze w pi tek by w redakcji, rozmawia z redaktorkami. Drukowano mu w wyszkowskiej gazecie

zdj cia, lubi fotografowa , zamieszcza w Internecie najlepsze z nich. Nic, co by zapowiada o to, co si sta o w

niedziel , 15 lutego. Wi c co? Musia by chory psychicznie – mówi si w Wyszkowie. Wyst pi nag y wybuch

ą ł

choroby.

Ale ludziom, którzy dopuszczaj si tego co Jonasz, dopisuje zdrowie psychiczne. Niektórym g osy

nakazuj i i zabi . Lecz takich jest ma o. Schizofrenicy zabijaj rzadko w porównaniu ze zdrowymi. Jonasz nie

ą ść

jest psychotykiem. Mo e narkotyki, alkohol? Te nie.

Pierwsz hipotez w tej pogmatwanej sprawie jest – zdaniem prof. Józefa Krzysztofa Gierowskiego,

psychologa, wybitnego specjalisty m.in. w zakresie motywacji sprawców zabójstw – morderstwo na tle
erotyczno-seksualnym.

Zabi przecie prostytutk , a to jest symbol seksu – mówi Anna Wolska, psycholog z Uniwersytetu

w Szczecinie.

Tylko Dagmara

W drugiej klasie prywatnego liceum, do którego chodzi Jonasz, pojawi a si nowa uczennica, Dagmara.

Jej matka przenios a si do Wyszkowa po rozwodzie. Dagmara by a troch zagubiona, jak to w nowym miejscu.

Jonasz si ni zaopiekowa . Tych dwoje przylgn o do siebie. Ale na ró nych prawach. On zakocha si bez

ęł

pami ci. Tylko Dagmara i

Dagmara. Na kl czkach przed ni .

Jeszcze przed Dagmar przyja ni si z m odsz od siebie dziewczyn : zawsze wola towarzystwo

ź ł

dziewcz t ni ch opców. Z t m odsz dziewczyn razem chodzili na koncerty, du o rozmawiali. By a m dra

i refleksyjna. Jako do siebie pasowali. Ale tylko przyja , nic wi cej. Dagmara kaza a j zerwa i wykasowa

źń

z telefonu komórkowego numer tamtej dziewczyny i wszystkich znajomych Jonasza. Chcia a go mie na

w asno .

ść

Tak czasem bywa z dziewczynami po rozwodzie rodziców – lecz ran absolutn dominacj nad

m czyzn . Mo e i

ęż

tak by o z Dagmar . Sz a, bywa o, gdzie nie z nim albo robi a mu awantur , do niczego

jeste , bezsensowny jeste , a on gotów by zrobi wszystko, byle si tylko nie gniewa a. Par razy go

zostawia a, a

mo e tylko udawa a, e zostawia. By w szoku, rozpada si psychicznie. Od ywa , kiedy

wraca a.

Razem opuszczali czasem lekcje, przepadali w jej mieszkaniu. W Wyszkowie mówi si , e matka Jonasza

ę ż

by a przera ona jego uzale nieniem od Dagmary. Serdeczna, m dra matka. Przychodzi a na ka de wezwanie

do szko y, kiedy Jonasz opuszcza lekcje. Nie usprawiedliwia a nieobecno ci, nie kry a syna – mówi dyrektorka

liceum. Opieku cza. Wymagaj ca.

Rodzice sprawców okrutnych morderstw opuszczaj cz sto swoje dzieci. Matka Jonasza go nie opu ci.

Nie pot piam swego syna, pot piam to, co zrobi – wyzna a jednemu ze znajomych.

Jonasz wci gn Dagmar w swój osobny wiat. Wystarczyli dla siebie. On jeszcze bardziej ni przedtem

ął

na uboczu, lecz ju nie samotnie. Na fotografii ze studniówki Dagmara trzyma bia ró . Pewnie od niego.

łą

żę

Wielka mi o . Dziewczyny z klasy mówi : o takiej pisze si poematy z tragicznym ko cem.

ł ść

Porzucony

Móg sprowadzi kogo w wieku Dagmary albo dziewczyn spoza fachu, poznan gdzie w barze czy

w Internecie. Mo e ta 41-letnia, ju stara, jak dla dwudziestolatka, by a w a nie w agencji pod r k , a mo e nie

ł ś

ę ą

chcia sprowadzi kogo z Dagmar rówie nego, nazbyt by by wówczas rani cy, nazbyt duplikat? Bo po dwóch

latach znajomo ci jego dziewczyna go porzuci a.

Próbowali mieszka razem, kiedy dosta si na studia do szko y po arniczej. I koniec. Jej zbrzyd a rola

absolutnej nad nim w adczyni, pozna a kogo innego, nie wychodzi im seks albo mo e z jeszcze innego

powodu. Koledzy mówi , e od tego czasu Jonaszowi co odbi o i pewnie sobie powiedzia : niech mi si ca y

ą ż

wiat zawali, skoro nie mog by z

ni , bo jak inaczej wyt umaczy to, co zrobi ?

Szko a po arnicza te przepad a. Skre lono go po pierwszym semestrze. Nie móg znie niezb dnego

ść

w niej drylu – on zawsze inny i osobny. Ale wci gorszy, odepchni ty przez dziewczyn , która nie chcia a by

ąż

ko em ratunkowym, sfrustrowany, byle jaki, niem ski.

Prof. Gierowski pisze, e w ród zabójców ci z motywów seksualnych odczuwaj najsilniej brak

we wszystkim poczucia mocy i kompetencji. S rozgoryczeni i pe ni gniewu na ca y wiat za rzeczywiste

i wyimaginowane krzywdy, podejrzliwi i rzutuj cy w asn wrogo na otoczenie. Ale maj te silne pragnienie,

ść

eby marn samoocen podnie i

ść

umocni .

Glany i dredy odesz y do lamusa, nie ten czas, nie to miejsce. Teraz sado-maso, rzecz z repertuaru

m czyzn silnych.

ęż

Jonasz nie jest z tych zabójców na tle seksualnym, dla których czyn, jak si o

tym czyta w literaturze, jest

powtarzaj cym si sposobem zachowania. Nale y do tych, dla których zabójstwo zaspokaja bardziej potrzeby

psychiczne – dominacji, podkre lenia swej warto ci i znaczenia; mniej jest zwi zane z zaspokajaniem pop du

seksualnego.

Przez ca e lata Jonasz y z wewn trznym poczuciem „nie” – niechciany, niekochany, nieakceptowany,

ż ł

i nie ma znaczenia, czy by o tak w istocie, czy tylko w

jego wyobra eniach. Tak odbiera wiat: zbiór

ł ś

nieprzychylnych ludzi i zdarze . Z wyj tkiem Dagmary. Ale ona te w ko cu przesz a do tamtego obozu.

Przez ca e lata t umi w sobie gniew i al, pod przykrywk ch opaka, który w sumie zupe nie dobrze mie ci si

w przyj tych kanonach. W adnym innym zabójstwie – twierdzi prof. Gierowski – zale no mi dzy

ść

osobowo ci sprawcy a czynem nie jest tak cis a jak w takim, które ma t o seksualne. T umione wewn trzne

ś ą

napi cia powoli si kumuluj – rosn jak ci nienie w kotle parowym.

Zamiast

Zaprosi prostytutk . Powiedzia ledczemu, e zrobi to dla artu. Sado-maso, seks dominacji.

ł ś

M ski

seks. Kiedy przysz a, zwi za jej r ce a cuchem. Mo e w ogóle nie chodzi o mu o seks. I wcale do niego

ł ń

nie dosz o. Kobieta za da a zwrotu pieni dzy za dojazd. Mo e skrzywi a si pogardliwie: po co mnie

żą

wzywa dzieciaku, co w tym sensie, czasem niewiele potrzeba, eby ci nienie rozerwa o kocio .

Naukowcy podaj , e czynno ci sadystyczne wzgl dem ofiary s czasem ekwiwalentem zachowa

ą ż

seksualnych. S zamiast. Z pewno ci nie chcia zabi . Nie mia takiego planu. Planem pos uguj si seryjni

ś ą

psychopatyczni mordercy seksualni.

Mo e sam nie wie, jak do tego dosz o, e zabi ? Cz owiek nie zawsze u wiadamia sobie pobudki tego,

co robi. Impuls. Niemo no

zapanowania nad impulsem. Zw ony stan wiadomo ci. Neurotyczni,

ść

ęż

nadwra liwi, labilni emocjonalnie, z ma odporno ci na stres, z

łą

ś ą

wysokim pogotowiem l kowym, atwiej

ulegaj zw eniu. Nie trac wiadomo ci, ona si im zw a i p ynie jak w kanale – ta kobieta nie jest bia ,

ęż

ą ś

ęż

łą

czyst ró , pi knym, delikatnym cia em. Ca y brud, ca e z o, ca y wstr t.

żą

Taksówkarze cz sto pe ni funkcj tak e ochraniarzy prostytutek. Ten, który za d ugo czeka na powrót

ł ą

klientki Jonasza, usi owa dzwoni na jej komórk . Nie odpowiada a. Odszuka adres, który mu zostawi a.

Drzwi by y zamkni te. Poszed na policj .

Z mieszkania dochodzi y odg osy. Kto w nim by . Musieli wej przez okno po podstawionej drabinie.

ść

Wszystko w porz dku – powiedzia na ich widok Jonasz. Zerwa si do ucieczki. Ale na korytarzu ju czekali

policjanci. Kobieta le a a w

ż ł

wannie. Jonasz poodcina niektóre cz ci cia a. Wyniós i wyrzuci . Policjanci

ęś

poszli szuka ich po mietnikach.

Mieszka com Wyszkowa, znajomym Jonasza, ni si od tej niedzieli koszmary, chcieliby zna jasn

ś ą

odpowied – dlaczego? Bez niej mo na by pomy le , e ka dy – normalny, przeci tny, spokojny – jest w stanie

ś ć ż

okrutnie zabi cz owieka, a taka my l sp dza sen z oczu rodzicom mi ych, grzecznych licealistów. Lecz bywa

tak, e nawet dysponuj c badaniami specjalistów – mówi prof. Gierowski – mo na tylko zbli y si do prawdy.

ż ć

Czasem bowiem na pytanie, dlaczego – nie ma jasnej odpowiedzi.

Document Outline