Wypracowanie krok po kroku...

 

ANALIZA I INTERPRETACJA UTWORU (UTWORÓW)

 

I.  Czynności wstępne:

 

1)  przeczytaj uważnie temat pracy, zastanów się, ile jest w nim poleceń (np. porównaj, zwróć 

uwagę, zinterpretuj itp.), wykonaj wszystkie polecenia; 

2)  pamiętaj, że będziesz oceniany nie tylko za treść, ale i kompozycję, język i styl pracy: 

-  zachowaj trójczłonowy podział wypowiedzi: wstęp, rozwinięcie, zakończenie,

 

-  wyraźnie sygnalizuj, że analizujesz fragment (np. W analizowanym fragmencie 

„Pana Tadeusza"...), wyraźnie zaznaczaj również odwołanie do całości utworu (np. 
Odwołując się do całej epopei Mickiewicza...),

 

-  formułując nową myśl, nie zapomnij o akapitach,  
-  dbaj o spójność wypowiedzi,

 

-  unikaj powtórzeń, kolokwializmów, nie nadużywaj zaimków,

 

-  pamiętaj, by pisać pracę, używając czasowników w tym samym czasie,

 

-  stosuj urozmaicone słownictwo,

 

-  zachowaj poprawność ortograficzną i interpunkcyjną.

 

II. Analiza i interpretacja:

 

1)  analiza fragmentu utworu epickiego:

 

- 

postaraj się umiejscowić go w całości utworu,  

- 

nazwij gatunek, 

-  nazwij   typ   prozy   (np.    powieść   historyczna,   fantastyczna,   psychologiczna, 

realistyczna, naturalistyczna),

 

- 

określ i scharakteryzuj narratora (najczęściej mamy do czynienia z narratorem 
trzecioosobowym lub pierwszoosobowym),

 

-  określ bohaterów pojawiających się w tekście (przedstaw ich krótko, wskaż ich role 

w tekście),  

-  określ sytuację narracyjną (co się dzieje we fragmencie),  
-  wymień formy podawcze (np. monolog, dialog, opis, opowiadanie),  
-  zwróć

 

uwagę na środki językowe.  

2) analiza utworu lirycznego:  
-  nazwij gatunek,  
-  wymień formy podawcze,

 

-  nazwij    typ    liryki    (liryka    bezpośrednia,    pośrednia,    opisowa,    sytuacyjna, 

inwokacyjna, podmiotu zbiorowego),

 

-      lirykę  podziel  ze  względu na  temat  (filozoficzno-refleksyjna,  miłosna,  patriotyczna, 

religijna, agitacyjno-polityczna),

 

- 

określ  i  scharakteryzuj  podmiot  liryczny  (kim  jest,  jak  się  ujawnia,  czy  jest 
indywidualny,  a  może  zbiorowy,  jaki  zdradza  stan  psychiczny,  jakie  poglądy 
reprezentuje itp.),

 

-  określ i scharakteryzuj bohatera (bohaterów) lirycznego,

 

- 

dokonaj  szczegółowej  analizy  środków  językowych,  podawaj  przykłady  i 
koniecznie określ ich funkcje,

 

-  określ inne elementy kompozycji - wersyfikacja (sprawdź układ sylab i akcentów, 

nazwij system wiersza, np. średniowieczny, sylabiczny, sylabotoniczny, toniczny, 
wolny, biały), zbadaj rymy (męskie, żeńskie, dokładne, niedokładne, asonanse, 
konsonanse, parzyste, przeplatane, okalające).

 

3)  analiza utworu dramatycznego:

 

-  postępuj wg wyżej wymienionych  wskazówek, pamiętaj,  by  określić typ dramatu 

(np. antyczny, szekspirowski, romantyczny, awangardowy, młodopolski itp.)

 

III. Staraj się znaleźć konteksty (np. szukaj związku z tłem epoki, w której powstał dany utwór, 
z filozofią, z biografią autora, szukaj nawiązań) 

IV. Wnioski