background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

PRZYKŁAD OBLICZANIA WIĄZARA PŁATWIOWO – KLESZCZOWEGO 

 

Poz. 1 Dach 
 

Dane: 

 

!"Nachylenie połaci dachowej:  

α

 = 22°, 

!"Konstrukcja 

dachu: 

  płatwiowo-kleszczowa, drewno sosnowe, 

!"Maksymalny rozstaw krokwi: 

a

max

 = 1,05 m, (średnio 1,0 m), 

!"Pokrycie: 

 

 

 

blacha trapezowa gr. 0,75 mm, wysokość 55 mm, 

!"Obciążenie śniegiem: 

  strefa 

IV, 

!"Obciążenie 

wiatrem: 

  strefa 

III, 

!"Położenie budynku:   

 

350 m n.p.m. 

 

Poz. 1.1 Podkład pod pokrycie – łata 

1.1.1 Zestawienie 

obciążeń 

 

Przyjęto:  

!"rozstaw łat co 0,5 m,  
!"łaty o wymiarach 45 

×

 63 mm    

     A = 2,835

10

-3

 m

2

ρ

sosny

 = 5,5 kN/m

3

 
#"Obciążenia stałe 
 

Tabela 1.1. Zestawienie obciążeń stałych 

Obciążenie 

Wartość 

charakterystyczna 

[kN/m] 

Współczynnik 

obciążenia 

γ

f

 

Wartość 

obliczeniowa 

[kN/m] 

Ciężar własny łaty 
0,002835

5,5 

 

0,016 

 

1,1 

 

0,018 

Ciężar blachy trapezowej 
0,091

0,5 

 

0,046 

 

1,2 

 

0,055 

RAZEM 0,062 

 

0,073 

 
#"Obciążenie skupione (człowiek z narzędziami) 
 

P

k

 = 1,0 kN, 

γ

f

 = 1,2  

 

P

d

 = 1,0

1,2 = 1,2 kN. 

 
#"Obciążenie zmienne 

 
Obciążenie charakterystyczne śniegiem S

k

 na 1 m

2

 powierzchni rzutu dla IV strefy (wg PN-

80/B-02010): 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

C

Q

S

k

k

=

;  

gdzie: 

Q

k

 = 0,003

H ≥ 0,9 kN/m

2

,   

w tym:  

H – wysokość w m n.p.m. 

 

Q

k

 = 0,003

350 = 1,05 kN/m

2

C

1

 = 0,8,  

C

2

 = 

987

,

0

15

15

22

4

,

0

8

,

0

15

15

4

,

0

8

,

0

=

+

=

 −

α

+

,  

C

1

, C

2

 – współczynniki kształtu dachu (wg Z1-1 ww. normy). Zgodnie z normą do obliczeń 

pojedynczych elementów przyjmuje się C

1

 (patrz dopisek na dole tabeli Z1-1 ww. normy). 

 
Obciążenie charakterystyczne wywołane działaniem wiatru (wg PN-77/B-02011) dla III 

strefy: 

β

=

C

C

q

p

e

k

k

gdzie: 
q

k

 = 250 + 0,5H ≥ 350 (H – wysokość w m n.p.m.) – charakterystyczne ciśnienie prędkości 

wiatru w III strefie obciążenia,  

q

k

 = 250 + 0,5

350 = 425 Pa     

     q

k

 = 0,425 kN/m

2

C

e

 – współczynnik ekspozycji. Przyjęto C

e

 = 0,8 (rodzaj terenu B – zabudowany przy 

wysokości istniejących budynków do 10 m lub zalesiony), 

C – współczynnik aerodynamiczny dla dachu dwuspadowego (wg Z1-3 ww. normy) może 
przyjmować następujące wartości: 

C = 

2

,

0

015

,

0

C

z

α

=

 = 0,015

22 – 0,2 = 0,13 (połać nawietrzna); lub 

(

)

α

=

40

045

,

0

C

z

  (wartość tą pomijamy, ponieważ pomniejsza ona ciężar dachu) 

 

C = C

z

 = – 0,4 (połać zawietrzna). 

β

 – współczynnik działania porywów wiatru. Dla budynków murowanych niepodatnych na 

dynamiczne działanie wiatru 

β

 = 1,8. 

 
Zestawienie obciążeń zmiennych zestawiono w poniższej tabeli. 
 

  Tabela 1.2. Zestawienie obciążeń zmiennych 

Obciążenie 

Wartość 

charakterystyczna 

[kN/m] 

Współczynnik 

obciążenia 

γ

f

 

Współczynnik 

jednoczesności 

obciążeń 

zmiennych 

ψ

o

 

Wartość 

obliczeniowa 

[kN/m] 

Śnieg 
S

k

0,5 m = 1,05

0,80

0,5 

 

0,42 

 

1,4 

 
 

 

0,588 

Wiatr  
 p

k

0,5 m = 0,425

0,8

0,13

1,8

0,5 

 

0,04 

 

1,3 

 

0,9 

 

0,047 

 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

1.1.2  Schemat statyczny I – ciężar własny + człowiek 

 
Przyjęto średni rozstaw między krokwiami l

śr =

1,0 m. 

 
Składowe obciążenia charakterystycznego: 
 
P

k

 = P

k

cos

α

 = 0,927

P

k

P

k||

 = P

k

sin

α

 = 0,375

P

k

 
g

k

 = g

k

cos

α

 = 0,927

g

k

g

k||

 = g

k

sin

α

 = 0,375

g

k

 
#"Sprawdzenie stanu granicznego nośności (zginanie) 
 

!"wykres momentów zginających dla składowych prostopadłych obciążenia 

 

 

OBCIĄŻENIOWE WSPÓŁ. BEZPIECZ.:

 

------------------------------------------------------------------ 

Grupa:                              Znaczenie:     

ψ

d:    

γ

f: 

------------------------------------------------------------------ 
A -

"Ciężar własny łaty"            Stałe                 1,10

 

B -"O

bciążenie skupione"           Zmienne    1   1,00   1,20

 

C -

"Ciężar własny blachy trap."    Stałe                 1,20

 

------------------------------------------------------------------ 
 
 
MOMENTY:    
 

1

2

0,235

0,235

-0,106

0,235

-0,106 -0,106

-0,106

 

 
 
 

SIŁY PRZEKROJOWE:

         

T.I rzędu

 

Obciążenia obl

.: ABC

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    x/L:     x[m]:        M[kNm]:       Q[kN]:       N[kN]:

 

------------------------------------------------------------------ 
  1      0,00     0,000          0,000        0,560        0,000 
         0,43     0,432          0,235*      -0,582        0,000 
         0,43     0,432          0,235*       0,530        0,000 
         1,00     1,000         -0,106       -0,621        0,000 
 
  2      0,00     0,000         -0,106        0,140        0,000 
         1,00     1,000         -0,000        0,072        0,000 
------------------------------------------------------------------ 

                                        * = Wartości ekstremalne

 

 
 
 

 
 

 

         

P   

 

                            g

 

        

 

 

 
 

 
 
            0,432 l 

 

                  l                                               l 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

!"wykres momentów zginających dla składowych równoległych obciążenia 

 

 
 

OBCIĄŻENIOWE WSPÓŁ. BEZPIECZ.:

 

------------------------------------------------------------------ 

Grupa:                              Znaczenie:     

ψ

d:    

γ

f: 

------------------------------------------------------------------ 
A -

"Ciężar własny łaty"            Stałe                 1,10

 

B -

"Obciążenie skupione"           Zmienne    1   1,00   1,20

 

C -

"Ciężar własny blachy trap."    Stałe                 1,20

 

------------------------------------------------------------------ 
 
 
MOMENTY:    
 

1

2

0,095

0,095

-0,043

0,095

-0,043 -0,043

-0,043

 

 
 

SIŁY PRZEKROJOWE:

         

T.I rzędu

 

Obciążenia obl.: ABC

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:  

  x/L:     x[m]:        M[kNm]:       Q[kN]:       N[kN]: 

------------------------------------------------------------------ 
  1      0,00     0,000          0,000        0,226        0,000 
         0,43     0,432          0,095*      -0,235        0,000 
         0,43     0,432          0,095*       0,215        0,000 
         1,00     1,000         -0,043       -0,251        0,000 
 
  2      0,00     0,000         -0,043        0,056        0,000 
         1,00     1,000          0,000        0,029        0,000 
------------------------------------------------------------------ 

                                        * = Wartości ekstremalne

 

 

 

!"Sprawdzenie warunków: 

 

 

 

1

f

f

k

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

m

σ

+

σ

 lub 

 

 

1

f

k

f

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

σ

+

σ

,   gdzie: 

 
 
 

σ

m,y,d

 i 

σ

m,z,d

 – są naprężeniami obliczeniowymi od zginania w stosunku do osi głównych, 

f

m,y,d

 i f

m,z,d

 – są odpowiadającymi tym naprężeniom wytrzymałościami obliczeniowymi na 

zginanie, 

k

m

 = 0,7 – dla przekrojów prostokątnych, 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

y

y

d

,

y

,

m

W

M

=

σ

,  

Z

Z

d

,

Z

,

m

W

M

=

σ

  

gdzie: 

 

 
W

y

 i W

z

 – wskaźniki wytrzymałości. 

 

3

6

2

y

m

10

77

,

29

6

063

,

0

045

,

0

W

=

=

3

6

2

z

m

10

26

,

21

6

045

,

0

063

,

0

W

=

=

 

MPa

89

,

7

KPa

85

,

7893

10

77

,

29

235

,

0

6

d

,

y

,

m

=

=

=

σ

 

 

MPa

47

,

4

KPa

48

,

4468

10

26

,

21

095

,

0

6

d

,

z

,

m

=

=

=

σ

 

M

k

,

y

,

m

mod

d

y,

m,

f

k

f

γ

=

  gdzie: 

f

m,y,k

 – wytrzymałość charakterystyczna na zginanie. Dla klasy drewna C30 f

m,y,k

 = 30 MPa, 

γ

M

 = 1,3 – częściowy współczynnik bezpieczeństwa, 

k

mod

 = 1,1 – współczynnik kodyfikacyjny dla klas użytkowania i czasu trwania obciążenia 

(człowiek z narzędziami – obciążenie chwilowe) , 
 

 

MPa

38

,

25

3

,

1

0

,

30

1

,

1

f

f

d

z,

m,

d

y,

m,

=

=

=

 

 

1

39

,

0

38

,

25

47

,

4

38

,

25

89

,

7

7

,

0

f

f

k

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

m

<

=

+

=

σ

+

σ

lub 

    

1

43

,

0

38

,

25

47

,

4

7

,

0

38

,

25

89

,

7

f

k

f

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

<

=

+

=

σ

+

σ

.  

Warto zauważyć, że współczynnik k

m

 wystarczy stosować do „mniejszego” z ułamków. 

 

W odniesieniu do powyższego schematu, warunek stanu granicznego nośności został 

spełniony.  
 
 
#"Sprawdzenie stanu granicznego użytkowalności 
 

u

net.fin

 = L/150 = 1000/150 = 6,66 mm. 

 

Wariant I (obliczenia dokładne) 

 

Po wykonaniu obliczeń w programie RM-Win dla obciążeń charakterystycznych otrzymano 

następujące wartości ugięcia: 
 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

Wykresy ugięcia dla składowych prostopadłych obciążenia  
 

!"od obciążenia siłą skupioną (obciążenie krótkotrwałe) 

 

 

PRZEMIESZCZENIA:    

1

2

 

DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: B

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000  0,0000     -0,311     0,184      0,0016     609,9 
  2     -0,0000 -0,0000      0,184    -0,092      0,0006    1617,1 
------------------------------------------------------------------ 

 
 

u

inst1,y

 = 0,0016 m = 1,60 mm, 

 

k

def

 = 0 (obciążenie krótkotrwałe), 

 

u

fin1,y

 =

(

)

def

y

inst1,

k

1

u

+

 = 1,60 mm. 

 

!"od obciążenia ciężarem własnym (obciążenie stałe) 

 

 
PRZEMIESZCZENIA:    

1

2

 

DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: AC

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000 -0,0000     -0,008     0,000      0,0000   26908,2 
  2     -0,0000  0,0000      0,000     0,008      0,0000   26908,2 
------------------------------------------------------------------ 

 

 

u

inst2,y

 = 0 mm, 

 

k

def

 = 0,8 (klasa trwania obciążenia = stałe, klasa użytkowania = 2), 

 

u

fin2,y

 =

(

)

def

y

inst2,

k

1

u

+

 = 0 mm. 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

 
 Ugięcie sumaryczne: 
 
 

 

u

fin,y

 = u

fin1,y

 + u

fin2,y

 = 1,60 + 0 = 1,60 mm, 

 

 

 

Wykresy ugięcia dla składowych równoległych obciążenia  
 

!"od obciążenia siłą skupioną (obciążenie krótkotrwałe) 

 

 
PRZEMIESZCZENIA:    

1

2

 

DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: B

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000  0,0000     -0,185     0,110      0,0010    1025,7 
  2     -0,0000 -0,0000      0,110    -0,055      0,0004    2719,3 
------------------------------------------------------------------ 

 
 

u

inst1,z

 = 0,0010 m = 1,00 mm, 

 

k

def

 = 0 (obciążenie krótkotrwałe), 

 

u

fin1,z

 =

(

)

def

z

inst1,

k

1

u

+

 = 1,00 mm. 

 

!"od obciążenia ciężarem własnym (obciążenie stałe) 

 

 
DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: AC

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000  0,0000     -0,005     0,000      0,0000   46160,1 
  2     -0,0000  0,0000     -0,000     0,005      0,0000   46160,1 
------------------------------------------------------------------ 

 
 

u

inst2,z

 = 0 mm, 

 

k

def

 = 0,8 (klasa trwania obciążenia = stałe, klasa użytkowania = 2), 

 

u

fin2,z

 =

(

)

def

z

inst2,

k

1

u

+

 = 0 mm. 

 

Ugięcie sumaryczne: 

 
 

 

u

fin,z

 = u

fin1,z

 + u

fin2,z

 = 1,00 + 0 = 1,00 mm, 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

 Ugięcie całkowite 
 
 

 

mm

67

,

6

u

mm

89

,

1

00

,

1

60

,

1

u

u

u

fin

.

net

2

2

2

z

,

fin

2

y

,

fin

fin

=

<

=

+

=

+

=

 

 

Stan graniczny użytkowalności został spełniony. 

 

Wariant I (obliczenia przybliżone) 
 
 Ugięcia belek ciągłych, gdy stosunek rozpiętości największego przęsła do najmniejszego nie 
przekracza 1:0,8, przy jednakowym obciążeniu wszystkich przęseł lub, gdy stosunek największego 
obciążenia jednego przęsła do najmniejszego obciążenia innego nie przekracza 1:0,8, przy 
zachowaniu jednakowej rozpiętości przęseł, można obliczać w przybliżeniu (patrz pt. 5.3 normy 
PN-B-03150:2000), przyjmując stosunek największego ugięcia belki ciągłej do największego 
ugięcia belki jednoprzęsłowej swobodnie podpartej: 
 

a) dla przęseł skrajnych: 

0,65 – przy obciążeniu stałym, 
0,90 – przy obciążeniu zmiennym, 

b) dla przęseł środkowych: 

0,25 – przy obciążeniu stałym, 
0,75 – przy obciążeniu zmiennym. 

1.1.3  Schemat statyczny II – ciężar własny + śnieg + wiatr 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Składowe obciążenia charakterystycznego: 

 

g

k

 = g

k

cos

α

 = 0,927

g

k

g

k||

 = g

k

sin

α

 = 0,375

g

k

 

S

k

 = S

k

cos

2

α

 = 0,927

2

S

k

S

k||

 = S

k

sin

α⋅

cos

α

 = 0,375

0,927

S

k

 

p

k

 = p

k

 

ψ

o

 

= P

k

0,9

*

p

k||

 = 0.  

 

*

 Uwzględniono współczynnik jednoczesności obciążeń 

ψ

o

 = 0,9 (wg PN-82/B-02000) 

 
 

 

         

 

 

 

                g + s + w

 

        

 

 

 
 

 
                           l                                               l 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

#"Sprawdzenie stanu granicznego nośności (zginanie) 
 

!"wykres momentów zginających dla składowych prostopadłych obciążenia 

 

OBCIĄŻENIOWE WSPÓŁ. BEZPIECZ.:

 

------------------------------------------------------------------ 

Grupa:                              Znaczenie:     

ψ

d:    

γ

f: 

------------------------------------------------------------------ 
A -

"Ciężar własny łaty"            Stałe                 1,10

 

B -

"Śnieg"                         Zmienne 

   1   1,00   1,40 

C -"Wiatr"                         Zmienne    1   1,00   1,30 
D -

"Cięzar własny blachy trap."    Stałe                 1,20

 

------------------------------------------------------------------ 
 
MOMENTY:    
 

1

2

-0,077

0,044

-0,077 -0,077

0,043

-0,077

 

 

!"wykres momentów zginających dla składowych równoległych obciążenia 

 

OBCIĄŻENIOWE WSPÓŁ. BEZPIECZ.:

 

------------------------------------------------------------------ 

Grupa:                              Znaczenie:     

ψ

d:    

γ

f: 

------------------------------------------------------------------ 
A -

"Ciężar własny łaty"            Stałe                 1,10

 

B -

"Śnieg"                         Zmienne    1   1,00   1,40

 

D -

"Ciężar własny blachy trap."    Stałe                 1,20

 

------------------------------------------------------------------ 
 
MOMENTY:    
 

1

2

-0,029

0,016

-0,029 -0,029

0,016

-0,029

 

 

Wniosek: 
 

Jak widać otrzymane wartości momentów zginających, zarówno w przypadku obciążeń 

działających prostopadle jak i równolegle do połaci dachowej są mniejsze od wartości otrzymanych 
w schemacie I (ciężar własny + człowiek). Wynika z tego, że ta kombinacja obciążeń jest mniej 
niebezpieczna dla sprawdzanego ustroju i dlatego nie ma potrzeby sprawdzania stanu granicznego 
nośności oraz stanu granicznego użytkowalności. 
 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

10 

Poz. 1.2 Wiązar płatwiowo – kleszczowy 

400

460

400

1260

16

1,6

92,9

686

250

436

254,5

22°

Rozstaw krokwi co 1,0 m

100

 

 Przyjęto wstępnie: 
 
  krokwie 

5,0 

×

 17,5 cm, 

 
  kleszcze 

×

 3,8 

×

 15 cm. 

1.2.1 Zestawienie 

obciążeń 

 

Zestawienie obciążeń połaci dachowych przedstawiono w tabeli 1.3. Składowe obciążenia 

połaci obliczono, korzystając z zależności:  
 

g

k

 = g

k

cos

α

 = 0,927

g

k

g

k||

 = g

k

sin

α

 = 0,375

g

k

 

S

k

 = S

k

cos

2

α

 = 0,927

2

S

k

S

k||

 = S

k

sin

α⋅

cos

α

 = 0,375

0,927

S

k

 

p

k

 = p

k

⋅ψ

o

*

p

k||

 = 0, 

 

P

k

 = P

k

cos

α

 = 0,927

P

k

P

k||

 = P

k

sin

α

 = 0,375

P

k

 

*

 Uwzględniono współczynnik jednoczesności obciążeń 

ψ

o

 = 0,9 (wg PN-82/B-02000) 

 
 
 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

11 

Tabela 1.3 Zestawienie obciążeń połaci dachowych więźby płatwiowo - kleszczowej 

Składowe prostopadłe 

obciążenia 

Składowe równoległe  

obciążenia 

Obciążenie 

Wartość 

charaktery-

styczna 

 
 

[kN/m] 

Współ-

czynnik 

obcią-

żenia 

 

γ

F

 

Wartość 

obliczeniowa 

 

 
 

[kN/m] 

wartość 

charaktery-

styczna 
[kN/m] 

wartość 

obliczeniowa  

 

[kN/m] 

wartość 

charaktery-

styczna 
[kN/m] 

wartość 

obliczeniowa  

 

[kN/m]  

Ciężar własny pokrycia z 
uwzględnieniem ciężaru krokwi 

!"ciężar łaty 
0,016

2

1,0 m 

 
 
 

0,032 

 
 
 

1,1 

 
 
 

0,035 

 
 
 

0,030 

 
 
 

0,032 

 
 
 

0,012 

 
 
 

0,013 

!"ciężar własny blachy trapezowej 
0,091

1,0 m 

 

0,091 

 

1,2 

 

0,109 

 

0,084 

 

0,101 

 

0,034 

 

0,041 

!"ciężar własny krokwi 
0,05

0,175

5,5 

 

0,048 

 

1,1 

 

0,053 

 

0,044 

 

0,049 

 

0,018 

 

0,020 

RAZEM: 0,123+0,096 g

k

 = 0,171 

 

g

d

 = 0,197 

g

k

 = 0,158 g

d

 = 0,182 

g

k||

 = 0,064 

g

d||

 = 0,074 

Śnieg 

!"połać lewa 
S

k

 = Q

k

C

2

 = 1,05

0,987

1,0 m 

!"połać prawa 
S

k

 = Q

k

C

1

 = 1,05

0,80

1,0 m 

 
 

S

k

 = 1,036

*

 

 

S

k

 = 0,840

*

 

 
 

1,4 

 

1,4 

 
 

S

d

 = 1,450

*

 

 

S

d

 = 1,176

*

 

 
 

S

k

 = 0,890 

 

S

k

 = 0,722 

 
 

S

d

 = 1,246 

 

S

d

 = 1,011 

 
 

S

k||

 = 0,360 

 

S

k||

 = 0,292 

 
 

S

d||

 = 0,504 

 

S

d||

 = 0,409 

Wiatr 

!"połać nawietrzna 
p

k1

 = q

k

C

e

C

⋅β

 =  

      = 0,425

0,8

(0,015

22-0,2) 

1,8 

!"połać zawietrzna 
p

k2

 = q

k

C

e

C

⋅β

 = 

     = 0,425

0,8

(-0,4) 

1,8 

 

 

 

p

k1

 = +0,080 

 
 

p

k2

 = -0,245 

 
 
 

1,3 

 
 

1,3 

 
 
 

p

d1

 = +0,104 

 
 

p

d2

 = -0,319 

 
 
 

p

k

1

= +0,072

**

 

 
 

p

k

2

= -0,221

**

 

 
 
 

p

d

1

= +0,094

**

 

 
 

p

d

2

= -0,287

 **

 

 
 
 

 
 

 
 
 

 
 

Ciężar własny kleszczy 
2

0,038

0,15

5,5 

 

g

k2

 = 0,063 

 

1,1 

 

g

d2

 = 0,069 

 

 

 

 

Obciążenie skupione  
(człowiek obciążający kleszcze) 

 

P

k

 = 1,00 [kN] 

 

1,2 

 

P

d

 = 1,20 [kN] 

 

 

 

 

*

 Wartość na 1 m

2

 powierzchni rzutu dachu 

**

 Uwzględniono współczynnik jednoczesności obciążeń 

ψ

o

 = 0,9 

1.2.2 Schemat 

statyczny 

 

1

2

3

4

5

4,000

2,300

2,300

4,000

H=12,600

1,616

0,929

V=2,545

 

1.2.3 Wyznaczenie 

sił wewnętrznych 

 

Obliczeń dokonano przy użyciu programu RM-Win. Otrzymane wyniki zamieszczono 

poniżej. 
 

 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

12 

 

WĘZŁY:

 

------------------------------------------------------------------ 
 Nr:      X [m]:     Y [m]:       Nr:      X [m]:     Y [m]:       
------------------------------------------------------------------ 
  1       0,000      0,000         4       8,600      1,616        
  2       6,300      2,545         5      12,600      0,000        
  3       4,000      1,616        
------------------------------------------------------------------ 
 
PODPORY:

                              P o d a t n o ś c i

 

------------------------------------------------------------------ 

Węzeł:    Rodzaj:        Kąt:     Dx(Do*):      Dy:         DFi:

 

                                      [ m / k N ]        [rad/kNm] 
------------------------------------------------------------------ 

   1        stała         0,0    0,000E+00   0,000E+00

 

   3     przesuwna        0,0    0,000E+00* 
   4     przesuwna        0,0    0,000E+00* 
   5     przesuwna        0,0    0,000E+00* 
------------------------------------------------------------------ 
 
OSIADANIA: 
------------------------------------------------------------------ 

Węzeł:        Kąt:        Wx(Wo*)[m]:     Wy[m]:     FIo[grad]:

 

------------------------------------------------------------------ 

                    B r a k    O s i a d a ń

 

------------------------------------------------------------------ 
 

PRĘTY:   

 

1

2

3

4

5

4,000

2,300

2,300

4,000

H=12,600

1,616

0,929

V=2,545

 

PRZEKROJE PRĘTÓW:  

 

1

2

3

4

5

4,000

2,300

2,300

4,000

H=12,600

1,616

0,929

V=2,545

2

2

2

2

1

 

 
 
 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

13 

 

PRĘTY UKŁADU:

 

         Typy prętów: 00 

- sztyw.-sztyw.;  01 - sztyw.-przegub;

 

                      10 - przegub-sztyw.; 11 - przegub-przegub

 

                      22 -

 cięgno

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt: Typ: A:  B:     Lx[m]:   Ly[m]:  L[m]:  Red.EJ: Przekrój:

 

------------------------------------------------------------------ 
  1   01    3   2     2,300    0,929   2,481  1,000   2 

Krokiew 175x50

 

  2   00    1   3     4,000    1,616   4,314  1,000   2 

Krokiew 175x50

 

  3   00    4   5     4,000   -1,616   4,314  1,000   2 

Krokiew 175x50

 

  4   10    2   4     2,300   -0,929   2,481  1,000   2 

Krokiew 175x50

 

  5   11    3   4     4,600    0,000   4,600  1,000   1 

Kleszcze 2 x 38x150

 

------------------------------------------------------------------ 
 

WIELKOŚCI PRZEKROJOWE:

 

------------------------------------------------------------------ 

 Nr. A[cm2] Ix[cm4] Iy[cm4] Wg[cm3] Wd[cm3] h[cm]   Materiał: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1   114,0    2344    2137     285    285   15,0 23 Drewno C30* 
  2    87,5    2233     182     255    255   17,5 23 Drewno C30* 
------------------------------------------------------------------ 

* w przypadku używania w programie „starych” klas drewna należy zdefiniować własności drewna 
indywidualnie wg PN-B-03150:2000. 

 

OBCIĄŻENIA:  

 

1

2

3

4

5

0,074

0,074

0,030

0,030

0,890

0,890

0,360

0,360

0,072

0,072

0,084

0,084

0,034

0,034

0,074

0,074

0,030

0,030

0,890

0,890

0,360

0,360

0,072

0,072

0,084

0,084

0,034

0,034

0,074

0,074

0,030

0,030

0,722

0,722

0,292

0,292

-0,221

-0,221

0,084

0,084

0,034

0,034

0,074

0,074

0,030

0,030

0,722

0,722

0,292

0,292

-0,221

-0,221

0,084

0,084

0,034

0,034

0,063

0,063

1,000

 

OBCIĄŻENIA:

                ([kN],[kNm],[kN/m]) 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:  Rodzaj:      Kąt:     P1(Tg):   P2(Td):    a[m]:   b[m]:

 

------------------------------------------------------------------ 

Grupa:  A  "C. wł. łata+krok, kleszcze"  Stałe      

γ

f= 1,10 

  1    Liniowe      22,0       0,074     0,074     0,00    2,48 
  1    Liniowe     -68,0       0,030     0,030     0,00    2,48 
  2    Liniowe      22,0       0,074     0,074     0,00    4,31 
  2    Liniowe     -68,0       0,030     0,030     0,00    4,31 
  3    Liniowe     -22,0       0,074     0,074     0,00    4,31 
  3    Liniowe      68,0       0,030     0,030     0,00    4,31 
  4    Liniowe     -22,0       0,074     0,074     0,00    2,48 
  4    Liniowe      68,0       0,030     0,030     0,00    2,48 
  5    Liniowe       0,0       0,063     0,063     0,00    4,60 
 

Grupa:  B  "Śnieg"                       Zmienne    

γ

f= 1,40 

  1    Liniowe      22,0       0,890     0,890     0,00    2,48 
  1    Liniowe     -68,0       0,360     0,360     0,00    2,48 
  2    Liniowe      22,0       0,890     0,890     0,00    4,31 
  2    Liniowe     -68,0       0,360     0,360     0,00    4,31 
  3    Liniowe     -22,0       0,722     0,722     0,00    4,31 
  3    Liniowe      68,0       0,292     0,292     0,00    4,31 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

14 

  4    Liniowe     -22,0       0,722     0,722     0,00    2,48 
  4    Liniowe      68,0       0,292     0,292     0,00    2,48 
 

Grupa:  C  "Wiatr"                       Zmienne    

γ

f= 1,30 

  1    Liniowe      22,0       0,072     0,072     0,00    2,48 
  2    Liniowe      22,0       0,072     0,072     0,00    4,31 
  3    Liniowe     -22,0      -0,221    -0,221     0,00    4,31 
  4    Liniowe     -22,0      -0,221    -0,221     0,00    2,48 
 

Grupa:  D  "Człowiek"                    Zmienne    

γ

f= 1,20 

  5    Skupione      0,0       1,000               2,30         
 

Grupa:  E  "Ciężar własny blacha trap."  Stałe      

γ

f= 1,20 

  1    Liniowe      22,0       0,084     0,084     0,00    2,48 
  1    Liniowe     -68,0       0,034     0,034     0,00    2,48 
  2    Liniowe      22,0       0,084     0,084     0,00    4,31 
  2    Liniowe     -68,0       0,034     0,034     0,00    4,31 
  3    Liniowe     -22,0       0,084     0,084     0,00    4,31 
  3    Liniowe      68,0       0,034     0,034     0,00    4,31 
  4    Liniowe     -22,0       0,084     0,084     0,00    2,48 
  4    Liniowe      68,0       0,034     0,034     0,00    2,48 
------------------------------------------------------------------ 
 
 
 
================================================================== 
                         W  Y  N  I  K  I 
                        Teoria I-

go rzędu

 

================================================================== 
 
 

OBCIĄŻENIOWE WSPÓŁ. BEZPI

ECZ.: 

------------------------------------------------------------------ 

Grupa:                              Znaczenie:     

ψ

d:    

γ

f: 

------------------------------------------------------------------ 
A -

"C. wł. łata+krok, kleszcze"    Stałe              

   1,10 

B -

"Śnieg"                         Zmienne    1   1,00   1,40

 

C -"Wiatr"                         Zmienne    1   1,00   1,30 
D -

"Człowiek"                      Zmienne    1   1,00   1,20

 

E -

"Ciężar własny blacha trap."    Stałe                 1,20

 

------------------------------------------------------------------ 
 
 
MOMENTY:    

1

2

3

4

5

-2,686

0,213

-2,686

-2,686

2,324

-2,686

-1,603

1,382

-1,603

-1,603

0,126

-1,603

1,563

1,563

1,563

 

 
 
 
 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

15 

NORMALNE:   

1

2

3

4

5

-2,953

-1,520

-1,520

-2,953

-0,030

2,462

2,462

-0,030

1,443

-0,639

1,443

-0,639

-1,653

-2,849

-1,653

-2,849

2,446

2,446

2,446

2,446

2,446

2,446

 

SIŁY PRZEKROJOWE:

         

T.I rzędu

 

Obciążenia obl.: ABCDE

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    x/L:     x[m]:      

  M[kNm]:       Q[kN]:       N[kN]: 

------------------------------------------------------------------ 
  1      0,00     0,000         -2,686        2,970       -2,953 
         0,79     1,957          0,213*      -0,008       -1,822 
         0,79     1,948          0,213*       0,006       -1,828 
         1,00     2,481          0,000       -0,805       -1,520 
 
  2      0,00     0,000          0,000        2,660       -0,030 
         0,41     1,753          2,325*      -0,007        0,982 
         1,00     4,314         -2,686       -3,905        2,462 
 
  3      0,00     0,000         -1,603        2,325        1,443 
         0,59     2,561          1,382*       0,005        0,207 
         1,00     4,314          0,000       -1,582       -0,639 
 
  4      0,00     0,000          0,000        0,477       -1,653 
         0,21     0,523          0,126*       0,003       -1,905 
         1,00     2,481         -1,603       -1,770       -2,849 
 
  5      0,00     0,000          0,000        0,759        2,446 
         0,50     2,300          1,563*       0,600        2,446 
         1,00     4,600          0,000       -0,759        2,446 
------------------------------------------------------------------ 

                                        * = Wartości ekstremalne

 

 
REAKCJE PODPOROWE:    

1

2

3

4

5

0,968

2,478

9,163

6,164

1,706

 

 

ze względu na jednakowe wykonanie podpór w rzeczywistości, reakcję  tę należy rozłożyć po 

połowie na obie podpory 

*

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

16 

 
REAKCJE PODPOROWE:
         

T.I rzędu

 

Obciążenia obl.: ABCDE

 

------------------------------------------------------------------ 

Węzeł:        H[kN]:        V[kN]:     Wypadkowa[kN]:    M[kNm]:

 

------------------------------------------------------------------ 
   1          -0,968         2,478         2,660      
   3          -0,000         9,163         9,163      
   4          -0,000         6,164         6,164      
   5           0,000         1,706         1,706      
------------------------------------------------------------------ 
 

1.2.4 Wymiarowanie 

krokwi 

 
#"Sprawdzenie stanu granicznego nośności 
 

Maksymalny moment zginający i odpowiadająca mu siła podłużna: 

M

3

 = 2,686 kNm, 

N

3

 = +2,462 kN (rozciąganie). 

 

Warunku na zginanie i ściskanie (ponad płatwią) nie sprawdzano, jako bardziej korzystnego, 

ponieważ krokiew jest zabezpieczona przed wyboczeniem w obu płaszczyznach. 

Przyjęto przekrój 50

×

175 mm, 

A = b·h = 0,050·0,175 = 8,75

10

-3

 m

2

W

y

 = 

6

175

,

0

05

,

0

6

h

b

2

2

=

 = 255,2·10

-6

 m

3

!"Sprawdzenie warunku na zginanie z osiową siłą rozciągającą (wzór 4.1.6.a z ww. normy) 

 

1

f

k

f

f

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

d

,

0

,

t

d

,

0

,

t

σ

+

σ

+

σ

, gdzie: 

k

mod

 = 0,9 – przyjęto (wg tabl. 3.2.5. PN-B-03150) dla drewna litego i klasy trwania 

obciążenia = krótkotrwałe (wiatr) oraz klasy użytkowania konstrukcji = 2 (wg p. 3.2.3. z 
ww. normy), 

γ

M

 = 1,3 – częściowy współczynnik bezpieczeństwa, 

M

k

,

0

,

t

mod

d

,

0

,

t

f

k

f

γ

=

MPa

46

,

12

3

,

1

0

,

18

9

,

0

=

M

k

,

y

,

m

mod

d

,

y

,

m

f

k

f

γ

=

MPa

77

,

20

3

,

1

0

,

30

9

,

0

=

MPa

28

,

0

kPa

4

,

281

10

75

,

8

462

,

2

A

N

3

3

d

,

0

,

t

=

=

=

=

σ

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

17 

MPa

53

,

10

kPa

08

,

525

10

10

2

,

255

686

,

2

W

M

6

y

3

d

,

y

,

m

=

=

=

=

σ

0

d

,

z

,

m

=

σ

 

1

53

,

0

0

77

,

20

53

,

10

46

,

12

28

,

0

<

=

+

+

 

Warunek SGN został spełniony. 

 

#"Sprawdzenie stanu granicznego użytkowalności 
 

u

net.fin

 = L/200 = 4360/200 = 21,8 mm. 

 

Po wykonaniu obliczeń w programie RM-Win otrzymano następujące wartości ugięcia: 

 

!"od obciążenia ciężarem własnym 

 

PRZEMIESZCZENIA:    

1

2

3

4

5

 

DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: AE

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000 -0,0000      0,027    -0,004      0,0001   17183,8 
  2     -0,0000 -0,0000     -0,070     0,027      0,0015    2940,7 
  3      0,0000  0,0000     -0,027     0,070      0,0015    2940,7 
  4     -0,0000  0,0000      0,004    -0,027      0,0001   17183,8 
  5     -0,0000 -0,0000      0,000     0,000      0,0000  4,89E+37 
------------------------------------------------------------------ 

 

 

u

inst1

 = 1,5 mm, 

 

k

def

 = 0,8 (klasa trwania obciążenia = stałe, klasa użytkowania = 2), 

 

u

fin1

 =

(

)

def

inst1

k

1

u

+

 = 2,7 mm. 

 
 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

18 

!"od obciążenia śniegiem 

 
PRZEMIESZCZENIA:    

1

2

3

4

5

 

DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: B

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000 -0,0001      0,154    -0,021      0,0008    3054,2 
  2     -0,0000 -0,0000     -0,395     0,154      0,0083     521,9 
  3      0,0000  0,0000     -0,124     0,320      0,0067     643,8 
  4     -0,0001  0,0000      0,018    -0,124      0,0007    3755,0 
  5     -0,0000 -0,0000      0,000     0,000      0,0000  6,11E+36 
------------------------------------------------------------------ 

 

u

inst2

 = 8,3 mm, 

 

k

def

 = 0,25 (klasa trwania obciążenia = średniotrwałe, klasa użytkowania = 2), 

 

u

fin2

 =

(

)

def

inst2

k

1

u

+

 = 10,4 mm.

 

 
 

!"od obciążenia wiatrem 

 
PRZEMIESZCZENIA:    

1

2

3

4

5

 

DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: C

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000 -0,0000      0,012    -0,002      0,0001   37870,1 
  2     -0,0000 -0,0000     -0,032     0,012      0,0007    6445,2 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

19 

  3      0,0000  0,0000      0,039    -0,098      0,0021    2092,4 
  4      0,0000  0,0000     -0,004     0,039      0,0002   12489,7 
  5     -0,0000  0,0000      0,000     0,000      0,0000  2,45E+37 

------------------------------------------------------------------

 

u

inst3

 = 0,7 mm, 

 

k

def

 = 0 (klasa trwania obciążenia = krótkotrwałe, klasa użytkowania = 2), 

 

u

fin2

 =

(

)

def

inst2

k

1

u

+

 = 0,7 mm.

 

 
 
 Ugięcie całkowite: 
 
 

 

u

fin

 = u

fin1

 + u

fin2

 + u

fin3

 = 2,7 + 10,4 + 0,7 = 13,8 mm, 

 
 

 

u

fin

 = 13,8 mm < u

net.fin

 = 21,8 mm. 

 

 

 

Stan graniczny użytkowalności został spełniony. Biorąc pod uwagę „wykorzystanie” 

przekroju krokwi (0,53 < 1 i 13,8 mm < 21,8 mm), ze względów ekonomicznych wymiary krokwi 
należałoby zmniejszyć. 
 

1.2.5 Wymiarowanie 

kleszczy 

 

#"

Sprawdzenie stanu granicznego nośności 

 

Moment zginający i siła podłużna: 

M = 1,563 kNm 

N = N

3-4

·n = 2,446·4 = 9,784 kN, 

gdzie: 

n – liczba wiązarów przypadająca na jedne kleszcze (kleszcze „zbierają” obciążenie również 

z wiązarów pustych), 

 

Przyjęto przekrój 2

×

38

×

150 mm,  

A = 2·b·h = 2·0,038·0,150 = 11,4

10

-3

 m

2

m

10

0

,

285

6

15

,

0

038

,

0

2

6

h

b

2

W

6

2

2

y

=

=

=

!"Sprawdzenie warunku na zginanie z osiową siłą rozciągającą (wzór 4.1.6.a z ww. normy) 

 

1

f

k

f

f

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

d

,

0

,

t

d

,

0

,

t

σ

+

σ

+

σ

, gdzie: 

k

mod

 = 0,9 – przyjęto (wg tabl. 3.2.5. PN-B-03150) dla drewna litego i klasy trwania 

obciążenia = krótkotrwałe (wiatr) oraz klasy użytkowania konstrukcji = 2 (wg p. 3.2.3. z 
ww. normy), 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

20 

γ

M

 = 1,3 – częściowy współczynnik bezpieczeństwa, 

M

k

,

0

,

t

mod

d

,

0

,

t

f

k

f

γ

=

MPa

46

,

12

3

,

1

0

,

18

9

,

0

=

M

k

,

y

,

m

mod

d

,

y

,

m

f

k

f

γ

=

MPa

77

,

20

3

,

1

0

,

30

9

,

0

=

MPa

86

,

0

kPa

25

,

858

10

4

,

11

784

,

9

A

N

3

d

,

0

,

t

=

=

=

=

σ

MPa

48

,

5

kPa

21

,

5484

10

0

,

285

563

,

1

W

M

6

y

d

,

y

,

m

=

=

=

=

σ

0

d

,

z

,

m

=

σ

1

33

,

0

0

77

,

20

48

,

5

46

,

12

86

,

0

<

=

+

+

 

Warunek SGN został spełniony. 

 

#"Sprawdzenie stanu granicznego użytkowalności 

u

net.fin

 = L/200 = 4600/200 = 23,0 mm. 

 

Po wykonaniu obliczeń w programie RM-Win otrzymano następujące wartości ugięcia: 

 

!"od obciążenia ciężarem własnym 

 
PRZEMIESZCZENIA:    

1

2

3

4

5

 

DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: A

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000 -0,0000     -0,000    -0,000      0,0000  1,02E+18 
  2      0,0000 -0,0000      0,000    -0,000      0,0000  5,85E+17 
  3      0,0000  0,0000      0,000    -0,000      0,0000  2,53E+15 
  4     -0,0000  0,0000     -0,000     0,000      0,0000  2,54E+15 
  5     -0,0000 -0,0000     -0,057     0,057      0,0014    3212,4 
------------------------------------------------------------------ 

 

 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

21 

u

inst1

 = 1,4 mm, 

 

k

def

 = 0,8 (klasa trwania obciążenia = stałe, klasa użytkowania = 2), 

 

u

fin1

 =

(

)

def

inst1

k

1

u

+

 = 2,52 mm. 

 

!"od obciążenia siłą skupioną (człowiek) 

 
 
PRZEMIESZCZENIA:    
 

1

2

3

4

5

 

 
 
DEFORMACJE:         

T.I rzędu

 

Obciążenia char.: D

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt:    Wa[m]:  Wb[m]:    FIa[deg]: FIb[deg]:     f[m]:     L/f: 

 

------------------------------------------------------------------ 
  1     -0,0000 -0,0000     -0,000     0,000      0,0000  1,15E+27 
  2      0,0000 -0,0000     -0,000    -0,000      0,0000  6,59E+26 
  3     -0,0000  0,0000      0,000     0,000      0,0000  6,59E+26 
  4     -0,0000 -0,0000     -0,000     0,000      0,0000  1,15E+27 
  5     -0,0000 -0,0000     -0,295     0,295      0,0079     581,9 
------------------------------------------------------------------ 

 

u

inst2

 = 7,9 mm, 

 

k

def

 = 0 (klasa trwania obciążenia = krótkotrwałe, klasa użytkowania = 2), 

 

u

fin2

 =

(

)

def

inst2

k

1

u

+

 = 7,9 mm.

 

 
 Ugięcie całkowite: 
 
 

 

u

fin

 = u

fin1

 + u

fin2

 = 2,52 + 7,90 = 10,42 mm, 

 
 

 

u

fin

 = 10,42 mm < u

net.fin

 = 23,0 mm. 

 

 

 

Stan graniczny użytkowalności został spełniony. 

 

 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

22 

1.2.6 Wymiarowanie 

płatwi 

 
Przyjęto przekrój 120x150 mm  
A = b·h = 120·150 = 18000 mm

2

W

y

 = bh

2

/6 = 120·150

2

/6 = 450,0·10

3

 mm

3

W

z

 = hb

2

/6 = 150·120

2

/6 = 360,0·10

3

 mm

3

 

Tabela 1.3 Zestawienie obciążeń na płatew 

Składowa pionowa obciążenia 

(z) na długości krokwi 

Składowa pozioma obciążenia 

(y) na długości krokwi 

Obciążenie 

Wartość 

charaktery-

styczna 

 
 

[kN/m] 

Współ-

czynnik 

obcią-

żenia 

 

γ

F

 

Wartość 

obliczeniowa 

 

 
 

[kN/m] 

wartość 

charaktery-

styczna 
[kN/m] 

wartość 

obliczeniowa  

 

[kN/m] 

wartość 

charaktery-

styczna 
[kN/m] 

wartość 

obliczeniowa  

 

[kN/m]  

Ciężar własny pokrycia z 
uwzględnieniem ciężaru krokwi 

!"blacha trapezowa 0,091

1,0 m 

!"łaty (0,016

2)

1,0 m 

!"ciężar własny krokwi 
0,05

0,175

5,5·1,0 m 

 
RAZEM: 
 
Ciężar własny płatwi 
0,12

0,15

5,5·1,0 m 

 

 
 

0,091 
0,032 

 

0,048 

 

g

k

 = 0,171 

 

g

kp

 = 0,099 

 
 
 

 
 

1,2 
1,1 

 

1,1 

 
 
 

1,1 

 
 
 

 
 

0,109 
0,035 

 

0,053 

 

g

d

 = 0,197 

 

g

dp

 = 0,109 

 
 
 

 
 

0,091 
0,032 

 

0,048 

 

g

kz

 = 0,171 

 

g

kpz

 = 0,099 

 
 
 

 
 

0,109 
0,035 

 

0,053 

 

g

dz

 = 0,197 

 

g

dpz

 = 0,109 

 
 

 

 
 


 

 

g

ky

 = 0 

 

g

kpy

 = 0 

 
 
 

 
 


 

 

g

dy

 = 0 

 

g

dpy

 = 0 

 
 
 

Śnieg 

S

k

 = Q

k

C = 1,05

0,987

1,0 m 

 

S

k

 = 1,036

*

 

 

 

1,4 

 

 

S

d

 = 1,451

*

 

 

 

S

kz

 =S

k

 cosα= 

= 0,961 

 

S

dz

 =S

d

 cosα= 

= 1,345 

 

S

ky

 = 0 

 

 

S

dy

 = 0 

 

Wiatr 

!"połać nawietrzna 
p

k

 = q

k

C

e

C

⋅β

 =  

      = 0,425

0,8

(0,015

22-0,2)  

        

1,8·1,0 m 

 

 
 
 

p

k

 = +0,080 

 
 

 
 
 

1,3 

 
 

 
 
 

p

d

 = +0,104 

 
 

 
 
 

p

kz

 = p

k

 cosα=  

= 0,067

** 

 

 
 
 

p

dz

 = p

d

 cosα=  

= 0,087

**

 

 

 
 
 

p

ky

 = p

k

 sinα=  

= 0,027

**

 

 
 
 

p

dy

 = p

d

 sinα=  

= 0,035

**

 

*

 Wartość na 1 m

2

 powierzchni rzutu dachu 

**

 Uwzględniono współczynnik jednoczesności obciążeń 

ψ

o

 = 0,9 

 
 

Na płatew działa obciążenie z pasma szerokości 2,5 + 0,5·4,36 (odcinek górny + połowa dolnego 
odcinka krokwi).  
 

- składowa pionowa obciążenia  

q

kz

 = (g

kz

 + S

kz

 + p

kz

)(2,5 + 0,5·4,36) + g

kpz

 = (0,171 + 0,961 + 0,067)(2,5 + 0,5·4,36) + 0,099 = 

5,709 kN/m, 

q

dz

 = (g

dz

 + S

dz

 + p

dz

)(2,5 + 0,5·4,36) + g

kpz

 = (0,197 + 1,345 + 0,087)(2,5 + 0,5·4,36) + 0,109 = 

7,733 kN/m, 

 
- składowa pozioma obciążenia 

q

ky

 = p

ky

(2,5 + 0.5·4.36) = 0,027(2,5 + 0.5·4.36) = 0,126 kN/m, 

q

dy

 = p

dy

(2,5 + 0.5·4.36) = 0,035(2,5 + 0.5·4.36) = 0,164 kN/m. 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

23 

#"

Sprawdzenie stanu granicznego nośności

 

 
Wyznaczenie sił wewnętrznych 
Obliczeń dokonano przy użyciu programu RM-Win. Otrzymane wyniki zamieszczono poniżej. 
 
 
Płaszczyzna pionowa – rama o schemacie statycznym na rysunku poniżej 
 

PRZEKROJE PRĘTÓW:  

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

1,000

1,000

1,000

1,000

1,000

1,000

1,000

1,000

H=8,000

1,620

1,000

V=2,620

2

2

2

2

2

2

2

2

1

1

1

1

1

1

3

3

3

3

 

PRĘTY UKŁADU:

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt: Typ: A:  B:     Lx[m]:   Ly[m]:  L[m]:  Red.EJ: Przekrój:

 

------------------------------------------------------------------ 
  1   10    1   2     1,000    0,000   1,000  1,000   2 150x120C30 
  2   00    2   3     1,000    0,000   1,000  1,000   2 150x120C30 
  3   00    3   4     1,000    0,000   1,000  1,000   2 150x120C30 
  4   01    4   5     1,000    0,000   1,000  1,000   2 150x120C30 
  5   10    5   6     1,000    0,000   1,000  1,000   2 150x120C30 
  6   00    6   7     1,000    0,000   1,000  1,000   2 150x120C30 
  7   00    7   8     1,000    0,000   1,000  1,000   2 150x120C30 
  8   01    8   9     1,000    0,000   1,000  1,000   2 150x120C30 
  9   10    1  10     0,000   -1,000   1,000  1,000   1 100x100C30 
 10   01   10  11     0,000   -1,620   1,620  1,000   1 100x100C30 
 11   10    5  12     0,000   -1,000   1,000  1,000   1 100x100C30 
 12   01   12  13     0,000   -1,620   1,620  1,000   1 100x100C30 
 13   10    9  14     0,000   -1,000   1,000  1,000   1 100x100C30 
 14   01   14  15     0,000   -1,620   1,620  1,000   1 100x100C30 
 15   11   10   2     1,000    1,000   1,414  1,000   3 75x75C30 
 16   11    4  12     1,000   -1,000   1,414  1,000   3 75x75C30 
 17   11    6  12    -1,000   -1,000   1,414  1,000   3 75x75C30 
 18   11    8  14     1,000   -1,000   1,414  1,000   3 75x75C30 
------------------------------------------------------------------ 

OBCIĄŻENIA:  

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

7,733

 

 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

24 

MOMENTY:    

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

4,126

4,126 4,126

3,222

4,694

3,222 3,222

-5,415

3,222

-5,415 -5,415

-5,415

-5,415

-5,415 -5,415

3,222

3,222

-5,415

3,222

4,126

4,694

3,222

4,126

4,126

1,671

1,671

1,671

1,671

-1,671

-1,671

-1,671

-1,671

 

 
NORMALNE:   

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

1,671

1,671

1,671

1,671

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

20,754

20,754

20,754

20,754

20,754

20,754

20,754

20,754

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

-1,032

1,671

1,671

1,671

1,671

-7,993

-7,993

-7,993

-7,993

-10,695

-10,695

-10,695

-10,695

3,097

3,097

3,097

3,097

-40,473

-40,473

-40,473

-40,473

-7,993

-7,993

-7,993

-7,993

-10,695

-10,695

-10,695

-10,695

-3,822

-3,822

-3,822

-3,822

-30,809

-30,809

-30,809

-30,809

-30,809

-30,809

-30,809

-30,809

-3,822

-3,822

-3,822

-3,822

 

 
 
 

Płaszczyzna pozioma – belka jednoprzęsłowa o rozpietości l

y

 = 4,0 m (w osiach słupów) 

 

PRZEKROJE PRĘTÓW:  

 

1

2

3

4

1,000

1,000

1,000

1,000

H=4,000

1

1

1

1

 

PRĘTY UKŁADU:

 

------------------------------------------------------------------ 

Pręt: Typ: A:  B:     Lx[m]:   Ly[m]:  L[m]:  Red.EJ: Przekrój:

 

------------------------------------------------------------------ 
  1   00    1   2     1,000    0,000   1,000  1,000   1 120x150C30 
  2   00    2   3     1,000    0,000   1,000  1,000   1 120x150C30 
  3   00    3   4     1,000    0,000   1,000  1,000   1 120x150C30 
  4   00    4   5     1,000    0,000   1,000  1,000   1 120x150C30 

 

OBCIĄŻENIA:  

 

1

2

3

4

0,164

0,164

0,164

0,164

0,164

0,164

0,164

0,164

 

MOMENTY:    

1

2

3

4

0,246

0,246 0,246

0,328

0,328

0,246

0,328

0,246

0,328

0,246 0,246

0,246

 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

25 

najbardziej wytężony jest przekrój 3-4, w którym: 

M

y

 = 5,415 kNm 

N = 20,754 kNm 
M

z

 = 0,246 kNm 

 

k

mod

 = 0,9 – przyjęto (wg tabl. 3.2.5. PN-B-03150) dla drewna litego i klasy trwania obciążenia = 

krótkotrwałe (wiatr) oraz klasy użytkowania konstrukcji = 2 (wg p. 3.2.3. z ww. normy) 
 

γ

M

 = 1,3 – częściowy współczynnik bezpieczeństwa 

f

t,0,d

 = f

t,0,k

·k

mod

M

 = 18·0,9/1,3 = 12,46 MPa, 

f

m,y,d

 = f

m,z,d

 = f

m,k

·k

mod

M

 = 30·0,9/1,3 = 20,77 MPa, 

σ

t,0,d

 = N/A = 20,754·10

3

/18000 = 1,15 MPa, 

σ

m,y,d

 = M

y

/W

y

 = 5,415·10

6

/(450·10

3

) = 12,03 MPa, 

σ

m,z,d

 = M

z

/W

z

 = 0,246·10

6

/(360·10

3

) = 0,68 MPa 

 
Zginanie z osiową siłą rozciągającą (wzory 4.1.6.a i 4.1.6.b z ww. normy) 

1

f

k

f

f

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

d

,

0

,

t

d

,

0

,

t

σ

+

σ

+

σ

 

lub 

1

f

f

k

f

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

m

d

,

0

,

t

d

,

0

,

t

σ

+

σ

+

σ

 

gdzie k

m

 = 0,7 dla przekrojów prostokątnych 

Współczynnik k

m

 zmniejsza zawsze wartość mniejszego z dwóch ilorazów 

σ

myd

/f

myd

 lub 

σ

mzd

/f

mzd

.  

1

70

,

0

77

,

20

91

,

0

7

,

0

77

,

20

03

,

12

46

,

12

15

,

1

<

=

+

+

 

Warunek SGN został spełniony. 

#"

Sprawdzenie stanu granicznego użytkowalności 

 
I

z

 = bh

3

/12 = 120·150

3

/12 = 3375·10

4

 mm

4

I

y

 = b

3

h/12 = 120

3

·150/12 = 2160·10

4

 mm

4

E

0,mean

 = 12000 MPa (tabl. Z-2.2.3-1 z ww. normy). 

 
Ugięcie od obciążenia ciężarem własnym i pokrycia: 
 
k

def

 = 0,8 (klasa trwania obciążenia = stałe, klasa użytkowania = 2) 

q

k1z

 = g

kz

·(2,5 + 0,5·4,36) + g

kpz

 = 0,171·(2,5 + 0,5·4,36) +0,099 = 0,898 kN/m 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

26 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

0,898

 

PRZEMIESZCZENIA:    

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

 

 

odczytano z programu RM-Win: 

u

inst,1,z

 = 1,2 mm 

u

fin,1,z

 = u

inst,1,z

 (1 + k

def

) = 1,2·(1 + 0,8) = 2,2 mm 

 

Ugięcie od obciążenia śniegiem: 
 
k

def

 = 0,25 (klasa trwania obciążenia = średniotrwałe, klasa użytkowania = 2) 

q

k2z

 = S

kz

·(2,5 + 0,5·4,36) = 0,961·(2,5 + 0,5·4,36) = 4,497 kN/m 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

4,497

 

odczytano z programu RM-Win: 

u

inst,2,z

 = 6,0 mm  

u

fin,2,z

 = u

inst,2,z

 (1 + k

def

) = 6,0 (1 + 0,25) = 7,5 mm 

 

Ugięcie od obciążenia pionowego wiatrem: 
 
k

def

 = 0 (klasa trwania obciążenia = krótkotrwałe, klasa użytkowania = 2) 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

27 

q

k3z

 = p

kV

·(2,5 + 0,5·4,36) = 0,067·(2,5 + 0,5·4,36) = 0,314 kN/m 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

0,314

 

odczytano z programu RM-Win: 

u

inst,3,z

 = 0,4 mm 

u

fin,3,z

 = u

inst,3,z

 (1 + k

def

) =0,4 (1 + 0) = 0,4 mm 

 
 
Ugięcie od obciążenia poziomego wiatrem: 
 
k

def

 = 0 (klasa trwania obciążenia = krótkotrwałe, klasa użytkowania = 2) 

q

ky

 = p

kH

·(2,5 + 0,5·4,36) = 0,027·(2,5 + 0,5·4,36) = 0,126 kN/m 

l

y

 = 4,0 m, h = 0,14 m;  l

y

/h = 4,0/0,14 = 28,6 > 20 

=

=

=

4

4

y

mean

,

0

4

y

ky

y

,

inst

10

2160

12000

384

4000

126

,

0

5

I

E

384

l

q

5

u

1,6 mm 

u

fin,y

 = u

inst,y

 (1 + k

def

) =1,6 (1 + 0) = 1,6 mm 

 
 
Ugięcia finalne: 

u

inst,z

 = u

inst,1,z

 + u

inst,2,z

 + u

inst,3,z

 = 1,2 + 6,0 + 0,4 = 7,6 mm 

u

inst,y

 = 1,6 mm 

8

,

7

6

,

1

6

,

7

u

u

u

2

2

2

y

,

inst

2

z

,

inst

inst

=

+

=

+

=

 mm 

 

u

fin,z

 = u

fin,1,z

 + u

fin,2,z

 + u

fin,3,z

 = 2,2 + 7,5+ 0,4 = 10,1 mm 

u

fin,y

 = 1,6 mm 

2

,

10

6

,

1

1

,

10

u

u

u

2

2

2

y

,

fin

2

z

,

fin

fin

=

+

=

+

=

 mm 

u

fin

 = 10,5 mm < u

net,fin

 = l/200 = 4000/200 = 20 mm 

Wartości graniczne u

net,fin

 z tabl. 5.2.3. z ww. normy 

 

Obliczone ugięcie jest mniejsze od ugięcia dopuszczalnego. Warunek SGU został spełniony. 

 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

28 

1.2.7 Wymiarowanie 

słupa 

 
Słup obliczono jako ściskany osiowo siłą P = 40,473 kN (z programu RM-Win, patrz wykres sił 
osiowych w p. 1.2.6) 
 

Przyjęto przekrój słupa 100x100 mm 

A

d

 = 100·100 = 10000 mm

2

 

I

y

 = I

z

 = a

4

/12 = 100

4

/12 = 833·10

4

 mm

4

 

=

=

=

10000

10

833

A

I

i

4

 28,9 mm, 

l

y

 = 2620 mm, 

l

z

 = 2620 –1000 = 1620 mm, 

λ

y

 = l

y

/i

y

 = 2620/28,9 = 90,6   

- smukłość względem osi y 

σ

c,crit,y

 = π

2

·E

0,05

2

y

   (wzór 4.2.1.g z ww. normy) 

σ

c,crit,y

 = π

2

·8000/90,6

2

 = 9,62 MPa, 

y

,

crit

,

c

k

,

0

,

c

y

,

rel

f

σ

=

λ

   (wzór 4.2.1.c z ww. normy) 

546

,

1

62

,

9

00

,

23

y

,

rel

=

=

λ

]

)

5

,

0

(

1

[

5

,

0

k

2

y

,

rel

y

,

rel

c

y

λ

+

λ

β

+

=

   (wzór 4.2.1.e z ww. normy) 

β

c

 – współczynnik dotyczący prostoliniowości elementów (dla drewna litego β

c

 = 0,2) 

k

y

 = 0,5[1 + 0,2(1,546 – 0,5) + 1,546

2

] = 1,800 

2

y

,

rel

2
y

y

y

,

c

k

k

1

k

λ

+

=

   (wzór 4.2.1.a z ww. normy) 

=

+

=

2

2

y

,

c

546

,

1

800

,

1

800

,

1

1

k

0,367 

σ

c,0,d

 = P/A

d

 = 40,473·10

3

/10

4

 = 4,05 MPa 

 

Stan graniczny nośności słupów osiowo ściskanych należy sprawdzać według warunku 4.2.1.j z 
PN-B-03150:2000: 

1

f

k

f

f

k

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

2

d

,

0

,

c

y

,

c

d

,

0

,

c

σ

+

σ

+



σ

 

f

c,0,d

 = f

c,0,k

·k

mod

M

 = 23·0,9/1,3 = 15,92 MPa  

1

48

,

0

0

0

92

,

15

367

,

0

05

,

4

2

<

=

+

+

 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

29 

Warunek SGN został spełniony. 

Sprawdzenie docisku słupa do podwaliny 

 
Powierzchnia docisku do podwaliny: 
A

d

 = 100·100 = 10000 mm

2

 

 
k

mod

 = 0,9 – przyjęto (wg tabl. 3.2.5. PN-B-03150) dla drewna litego i klasy trwania obciążenia = 

krótkotrwałe (wiatr) oraz klasy użytkowania konstrukcji = 2 (wg p. 3.2.3. z ww. normy) 

γ

M

 = 1,3 – częściowy współczynnik bezpieczeństwa 

f

c,90,d

 = f

c,90,k

·k

mod

M

 = 5,7·0,9/1,3 = 3,95 MPa, 

σ

c,90,d

 = P/A

d

 = 40,473·10

3

/10000 = 4,05 MPa, 

 

d

,

90

,

c

90

,

c

d

,

90

,

c

f

k

σ

 (wzór 

4.1.4.a z ww. normy) 

k

c,90

 -  współczynnik, który uwzględnia możliwość zwiększenia wytrzymałości kiedy długość 

obciążonego odcinka, wynikająca z rozkładu siły, oznaczona jako l na rys. 4.1.4.1. w ww. 
normie jest mała 

170

/

)

l

150

(

1

k

90

,

c

+

=

 (z 

tabl.4.1.4 z ww. normy) 

dla a ≥ 100 mm, l

1

 =.150 mm, l = 100 mm 

29

,

1

170

/

)

100

150

(

1

k

90

,

c

=

+

=

 

=

=

=

σ

95

,

3

29

,

1

f

k

MPa

05

,

4

d

,

90

,

c

90

,

c

d

,

90

,

c

5,09 MPa 

Warunek SGN został spełniony. 

1.2.8 Wymiarowanie 

mieczy 

 
Przyjęto miecze usytuowane ukośnie pod kątem  α = 45º między płatwią a słupem, o przekroju 
75x75 mm i długości 

414

,

1

0

,

1

0

,

1

l

2

2

=

+

=

 m. 

Miecz obliczono jako ściskany osiowo siłą S = 30,809 kN (z programu RM-Win, patrz wykres sił 
osiowych w p. 1.2.6) 
 

Przekrój mieczy 75x75 mm 

A

d

 = 75·75 = 5625 mm

2

 

I

y

 = I

z

 = a

4

/12 = 75

4

/12 = 264·10

4

 mm

4

 

=

=

=

=

5625

10

264

A

I

i

i

4

z

y

 21,7 mm, 

l

y

 = l

z

 = 1414 mm, 

λ

y

 = l

y

/i

y

 = 1414/21,7 = 65,2   

- smukłość względem osi y 

σ

c,crit,y

 = π

2

·E

0,05

2

y

   (wzór 4.2.1.g z ww. normy) 

σ

c,crit,y

 = π

2

·8000/65,2

2

 = 18,57 MPa, 

background image

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA 

ZAKŁAD BUDOWNICTWA OGÓLNEGO 

 

30 

y

,

crit

,

c

k

,

0

,

c

y

,

rel

f

σ

=

λ

   (wzór 4.2.1.c z ww. normy) 

113

,

1

57

,

18

00

,

23

y

,

rel

=

=

λ

]

)

5

,

0

(

1

[

5

,

0

k

2

y

,

rel

y

,

rel

c

y

λ

+

λ

β

+

=

   (wzór 4.2.1.e z ww. normy) 

β

c

 – współczynnik dotyczący prostoliniowości elementów (dla drewna litego β

c

 = 0,2) 

k

x

 = 0,5[1 + 0,2(1,113 – 0,5) + 1,113

2

] = 1,181 

2

y

,

rel

2
y

y

y

,

c

k

k

1

k

λ

+

=

   (wzór 4.2.1.a z ww. normy) 

=

+

=

2

2

y

,

c

113

,

1

181

,

1

181

,

1

1

k

0,634 

σ

c,0,d

 = S/A

d

 = 30,809·10

3

/5625 = 5,477 MPa 

 

Stan graniczny nośności prętów osiowo ściskanych należy sprawdzać według warunku 4.2.1.j z PN-
B-03150:2000: 

1

f

k

f

f

k

d

,

z

,

m

d

,

z

,

m

m

d

,

y

,

m

d

,

y

,

m

d

,

0

,

c

y

,

c

d

,

0

,

c

σ

+

σ

+

σ

 

f

c,0,d

 = f

c,0,k

·k

mod

M

 = 23·0,9/1,3 = 15,92 MPa  

1

54

,

0

0

0

92

,

15

634

,

0

477

,

5

<

=

+

+

 

Warunek SGN został spełniony.