materia³ pobrano ze strony:
www.sqlmedia.pl
multimedialna platforma edukacyjna
www.sqlmedia.pl
(Wpisuje zdaj¹cy przed rozpoczêciem pracy)
PESEL ZDAJ¥CEGO
Miejsce na
naklejkê
z kodem
(Wpisuje zdaj¹cy przed
rozpoczêciem pracy)
KOD ZDAJ¥CEGO
EGZAMIN MATURALNY
Z FIZYKI
Instrukcja dla zdaj¹cego:
1. Proszê sprawdziæ, czy arkusz egzaminacyjny zawiera wszystkie strony
Ewentualny brak nale¿y zg³osiæ przewodnicz¹cemu zespo³u
nadzoruj¹cego egzamin.
2.
Obok ka¿dego zadania podana jest maksymalna liczba
punktów, któr¹ mo¿na uzyskaæ za jego poprawne rozwi¹zanie.
3.
Nale¿y pisaæ czytelnie, tylko w kolorze niebieskim lub czarnym.
4.
B³êdne zapisy nale¿y wyraŸnie przekreœliæ. Nie wolno u¿ywaæ
korektora.
5.
W karcie odpowiedzi zamaluj ca³kowicie kratkê z liter¹
oznaczaj¹c¹ odpowiedz, np. . Jeœli siê pomylisz b³êdne
zaznaczenie obwiedŸ kó³kiem i zamaluj inn¹ odpowiedŸ.
¯yczymy powodzenia!
materia³ pobrano ze strony:
www.sqlmedia.pl
multimedialna platforma edukacyjna
www.sqlmedia.pl
POZIOM ROZSZERZONY
dysleksja
ROZWI¥ZANIA I ODPOWIEDZI
1.1
Obliczyü prĊdkoĞü kolejki w najniĪszym punkcie ruchu. (2 pkt)
ܧ
ൌ ܧ
mgh =
మ
ଶ
V =
ඥʹ݄݃
V = 50,5
௦
1.2
Jaki promieĔ moĪe mieü pĊtla, jaką zakreĞli wagonik aby był wstanie niewaĪkoĞci. (2 pkt)
ܧ
ൌ ܧ
ܧ
ƍ
mgh =
మ
ଶ
+ mg2R /ȉ ʹ
2gh =
ܸ
ଶ
Ͷܴ݃
Warunek aby wagonik był w niewaĪkoĞci
ܨ
ൌ ܳ
ܸ݉
ଶ
ܴ ൌ ݉݃Ȁȉ ܴ
ܸ
ଶ
ൌ ܴ݃
2gh = Rg + 4 Rg
2gh = 5 Rg / 5
R =
ଶ
ହ
݄
R = 51,2 m.
1.3
Gdyby zwiĊkszyü wysokoĞü zjazdu kolejki na 200 m, to jaki nacisk wywierała by kolejka
bĊdąc „ do góry nogami” przy zachowaniu promienia pĊtli wyznaczonego w pyt 2.
(2 pkt)
mgh =
మ
ଶ
݉݃ʹܴ N = ܨ
ௗ
െ ܳ
2gh =
ݒ
ଶ
Ͷܴ݃ N =
మ
ோ
െ ݉݃
ܸ
ଶ
= 2gh – 4gR N =
ሺଶିସோሻ
ோ
െ ݉݃
N = 11250 N
2.1
Zaproponuj schemat układu pomiarowego. (1pkt)
2.2
Podaj w punktach czynnoĞci jakie naleĪy wykonaü, aby przeprowadziü pomiary. (1 pkt)
1) Przygotowaü układ pomiarowy.
2) Obserwowaü wskazania woltomierza i amperomierza zmieniając opór na oporniku
suwakowym.
3) Wyniki pomiarów umieszczamy w tabeli.
2.3
W układzie współrzĊdnych U( I ) nanieĞü punkty pomiarowe z uwzglĊdnieniem
niepewnoĞci pomiarowej. (1 pkt)
2.4
Na podstawie wykresu odczytaj siłĊ elektromotoryczną i oblicz opór wewnĊtrzny siły
elektromotorycznej. (1 pkt)
ߝ ൌ ͳʹܸ
J
z
= 0,6 A
ݎ
௪
ൌ
ఌ
ݎ
௪
= 20 ȍ
3.1
Na podstawie tabeli sprawdĨ słusznoĞü 3 prawa Keplera. (1 pkt)
ܶ
௭
ଶ
ܶ
௫ଶ
ൌ
ܽ
௭
ଷ
ܽ
௫
ଷ
ܶ
௫
ൌ ට
ೣ
య
்
మ
య
T
Merkurego
= 0,24 lat
Okres obrotu wokół SłoĔca, dla Merkurego wynikający z obliczeĔ jest zgodny z danymi w
tabeli.
3.2
Wyznacz promieĔ orbity w promieniach ziemskich dla planety Wenus. (1 pkt)
ଶ
୵ଶ
ൌ
ଷ
୵
ଷ
ܽ
௪
=
ට
య
்
ೢ
మ
்
మ
య
ܽ
௪
ൌ ξͲǡ͵ͺ
య
Au
3.3
Oblicz okres obrotu w latach ziemskich dla planety Mars wokół SłoĔca. (2 pkt)
ܶ
௭
ଶ
ܶ
ெ
ଶ
ൌ
ܽ
௭
ଷ
ܽ
ெ
ଷ
ܶ
ெ
ൌට
்
మ
ಾ
య
య
ܶ
ெ
ൌ ͳǡͺ lat
3.4
Obliczyü stosunek prĊdkoĞci liniowej dla planet Wenus i Mars wokół własnej osi. (2 pkt)
ܸ
ௐ
ܸ
ெ
ൌ
ʹߨܴ
ௐ
ܶ
ௐ
ʹߨܴ
ெ
ܶ
ெ
ൌ
ܴ
ௐ
ܶ
ௐ
ȉ
ܶ
ெ
ܴ
ெ
ൌ
Ͳͷʹ ȉ ͳ
ʹͶ͵ ȉ ͵͵ͻ ൌ ǡ͵ ȉ ͳͲ
ିଷ
4.1
Zaznacz na rysunku kierunek siły Lorenza, podaj z jakiej reguły korzystałeĞ do
wyznaczenia tej siły. (1 pkt)
Reguły lewej dłoni ( wynika z iloczynu wektorowego)
4.2
Obliczyü czĊstotliwoĞü cząstki. (2 pkt)
݉
ఈ
ൌ Ͷ݉
ݍ
ఈ
ൌ ʹ݁
BqV =
௩
మ
ோ
RBq = mv
RBq = m2
ߨRf
f =
ଶగ
f = 1,5
ȉ ͳͲ
ܪݖ
4.3
Obliczyü prĊdkoĞü cząstki. (2pkt)
BqV =
మ
ோ
R =
ௗ
ଶ
RBq = mV R = 100cm = 1m
ோ
ൌ ܸ
V = 9,6
ȉ ͳͲ
௦
4.4
Obliczyü masĊ, uwzglĊdniając efekty realistyczne i porównaj otrzymaną masĊ z masą
spoczynkową. (3 pkt)
m =
ටଵି
ೇమ
మ
݉
ൌ Ͷ݉
m = 7,03
ȉ ͳͲ
ିଶ
kg
ൌ ͳǡͲͷ
5.1
Korzystając z wykresu oblicz graniczną długoĞü fali powyĪej której zjawisko
fotoelektryczne nie zachodzi. (2 pkt)
C =
ఒ
்
C =
ߣߥ
ߣ ൌ
ఔ
ߣ
ൌ
ܥ
ߥ
ߣ
ൌ ȉ ͳͲ
ି
m
5.2
Na podstawie wykresu wyznacz stałą Plancka. (3 pkt)
ܧ
ൌ ܹ ܧ
݄ߥ ൌ ݄ߥ
ܸ݉
ଶ
ʹ
h
ߥ െ ݄ߥ
=
ܧ
h (
ߥ െ ߥ
ሻ ൌ ܧ
h =
ா
ೖ
ఔିఔ
ೝ
h =
ȉ ͳͲ
ିଷସ
ܬ ȉ ܵ
5.3
Odczytując z wykresu niezbĊdne dane obliczyü prace wyjĞcia i na podstawie tabeli podaü
z jakiego materiału, moĪe byü wykonana katoda fotokomórki. (3 pkt)
W = h
ȉ ߥ
W =
͵Ǥ͵ͳͷ ȉ ͳͲ
ିଵଽ
ܬ
͵ǡ͵ͳͷ ȉ ͳͲ
ିଵଽ
ܬ െ ݔܸ݁
ͳǤ ȉ ͳͲ
ିଵଽ
ܬ െ ͳܸ݁
X = 2,1 eV
Katoda fotokomórki moĪe byü wykonana z cezu.
6.1
ZnaleĨü początkową prĊdkoĞü liniową wahadła. (4 pkt)
V =
߱R L
1
= L
2
߱ =
௩
ோ
RMV =J
߱
ܴ ȉ ܯ ȉ ܸ ൌ ܬ ȉ
ೣ
ோ
RVM =
ೣ
ோ
ܴ
ଶ
ܸܯ ൌ ܬܸ
௫
ܸ
௫
ൌ
మ
ȉȉெ
ܸ
௫
ൌ ͶͲ
௦
6.2
ZnaleĨü kątową prĊdkoĞü Ğrodka dysku. (5 pkt)
ܸ
௫
=
ܴ߱
߱ ൌ
ೣ
ோ
߱ ൌ
ସ
ൌ ͺͲ
ௗ
௦
7.
Obliczyü ciepło reakcji
13
ܰ ݊ ՜ ܥ
ଵଷ
. Energia wiązania jądra wĊgla
13
C wynosi
B
13
C
= 97,1 MeV, a energia wiązania jądra azotu
13
N jest równa B
13
N
= 94,1 MeV. Jak
moĪna zinterpretowaü znak ciepła reakcji w tym przypadku ? (9 pkt)
Zgodnie z okreĞleniem ciepła reakcji mamy
(1) Q =
ൣ൫ܯ
ଵଷ
ಿ
ܯ
൯ െ ൫ܯ
ଵଷ
ܯ
൯൧ܿ
ଶ
Znając energiĊ wiązania B
j
jadra, moĪemy obliczyü masĊ M
j
z zaleĪnoĞci:
B
j
=
ൣܼܯ
ሺܣ െ ܼሻܯ
െ ܯ
൧ܿ
ଶ
(2)
ܯ
ܿ
ଶ
ൌ ൣܼܯ
ሺܣ െ ܼሻܯ
൧ܿ
ଶ
െ ܤ
Wstawiając (2) do (1) wyrazimy ciepło reakcji przez energiĊ wiązania jąder
Q =
ܤ
ଵଷ
െ ܤ
ଵଷ
ಿ
ൌ ͵ǡͲܯܸ݁Ǥ
Dodatni znak ciepła reakcji Ğwiadczy o tym, Īe w jądrze
14
N neutron jest silniej związany od
protonu.