Cyjanek potasu, cyjanian potasu
otrzymywanie i utylizacja
•
wielkość czcionki
•
Wydrukuj
•
Email
Oceń ten artykuł
(1 głos)
Cyjanian potasu
KCNO, KOCN, tworzy bezbarwne trujące kryształy, nierozpuszczalne w etanolu, rozpuszczalnew wodzie. Jest
używany przy produkcji środków owadobójczych, chwastobójczych, barwników i leków. Sam w sobie również
jest środkiem chwastobójczym.
Otrzymywanie
Odczynniki
•
Mocznik CO(NH
2
)
2
•
Azotan baru (do wykrywania anionów węglanowych) Ba(NO
3
)
2
•
Węglan potasu K
2
CO
3
Skąd to wziąć?
Mocznik dostaniemy w sklepie ogrodniczym jako nawóz lub chemicznym. Węglan potasu kupimy w sklepie
chemicznym.
Sprzęt
•
Parownica porcelanowa
•
Moździerz
•
Źródło ciepła (np. palnik gazowy)
•
K
2
CO
3
+ 2 CO(NH
2
)
2
→ 2 KCNO + CO
2
+ 2
NH
3
+ H
2
O
W parownicy porcelanowej umieszczamy 14 g bezwodnego węglanu potasowego i 16g mocznika. Mieszaninę
należy silnie ogrzać, lekko mieszając. Mieszanina topi się, czemu towarzyszy wydzielanie się amoniaku,
następnie całość zestala się i z powrotem topi na przejrzysty stop nie tworzący baniek. Bierzemy małę próbkę
stopu, rozpuszczamy w wodzie i dodajemy kilka kropel roztworu azotanu baru, jesli tworzy sie osad dodajemy
do stopu 0,1 g mocznika, po ustaniu wydzielania baniek znowu badamy stop na obecność węglanów i w razie
potrzeby znowu dodajemy mocznik. Stop wylewamy do moździerza i proszkujemy. Otrzymujemy 14-15 g
surowego cyjanianu potasowego, który nadaje się do wielu syntez.
Cyjanek potasu
KCN, tworzy bezbarwne, trujące, higroskopijne kryształy, słabo rozpuszczalne w etanolu, metanolu i glicerynie.
W wodzie rozpuszcza się bardzo dobrze. Używany jest m. in. w procesie przerobu rud, w obróbce metali
5
szlachetnych i galwanotechnice jako odczynnik kompleksujący wiele metali, w tym złoto. Roztwór cyjanku
potasu zawierający tlen z powietrza roztwarza złoto już w temperaturze pokojowej. Jest to spowodowane
wyjątkowo dużą stałą trwałości kompleksu złota (I) z jonem cyjankowym CN
-
.
Odczynniki
•
Cyjanian potasu KCNO
•
Alkohol etylowy (spirytus) C
2
H
5
OH
•
Węgiel drzewny C
Skąd to wziąć?
Węgiel drzewny dostaniemy w sklepie ogrodniczym/gospodarstwa domowego etc. Spirytus dostaniemy w
sklepie monopolowym bądź jako denaturat w sklepie z farbami.
Sprzęt
•
Parownica szamotowa lub żelazna
•
Moździerz
•
Źródło ciepła (np. palnik gazowy)
KCNO + C → KCN + CO
14-15 g otrzymanego wcześniej surowego cyjanianu potasu mieszamy z 2,5g węgla drzewnego, mieszaninę
umieszczamy w tyglu szamotowym lub żelaznym i silnie ogrzewamy aż ze stopu przestaną wydzielać się gazy,
a sam stop stanie się przejrzysty i pobrana z niego próbka zastyga na białą masę. Po ostudzeniu stop
proszkujemy i rozpuszczamy w możliwie małej ilości wody (1-2 części na 1 część stopu). Sączymy roztwór i
powoli wlewamy go do 50 ml alkoholu etylowego, w którym wytrąca się trudno w nim rozpuszczalny cyjanek
potasu. Stop możemy też ekstrahować na gorąco 60%-owym alkoholem i przesączyć na gorąco. Po
ochłodzeniu krystalizuje cyjanek potasu, który sączymy, przemywamy nieco alkoholem i suszymy w
eksykatorze. Otrzymujemy 5-7 g cyjanku potasu.
Bezpieczeństwo
Cyjanian oraz cyjanek potasu są bardzo toksyczne! Należy przedsięwziąć szczególne środki bezpieczeństwa
(absolutnym minimum jest maska pyłowa). Podczas reakcji wydziela sie trujący tlenek węgla (II) oraz amoniak -
należy przeprowadzać reakcję pod sprawnym wyciągiem lub na świeżym powietrzu. Należy za wszelką cenę
unikać zetknięcia cyjanków nawet z rozcieńczonymi kwasami, gdyż powoduje to wydzielanie się wyjątkowo
toksycznego cyjanowodoru. Przy pracy z cyjankami należy również nosić okulary i rękawice ochronne, fartuch
laboratoryjny, w żadnym wypadku nie jeść i nie pić. Zapoznaj się z poniższymi informacjami przed pracą.
Pierwsza pomoc
•
Przy kontakcie z oczami: Spłukać dużą ilością wody przy szeroko otwartej powiece.
•
Przy kontakcie ze skórą: Zmyć dużą ilością wody, natychmiast zdjąć zanieczyszczone ubranie.
•
Przy spożyciu: Gdy poszkodowany jest przytomny, podać dużą ilość wody, spowodować wymioty, zaaplikować
20-40 g węgla aktywnego jako 10% zawiesinę w wodzie. Natychmiast wezwać lekarza. Uwaga dla lekarza: jako
antidotum - tiosiarczan sodu, dimetyloaminofenol, wersenian kobaltu.
•
Przy wdychaniu: Wyciągnąć poszkodowanego świeże powietrze. Natychmiast wezwać lekarza.
Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska
Unikać wdychania pyłów w każdym przypadku. Nie dopuścić do dostania się do kanalizacji miejskiej. Ostrożnie
zebrać na sucho i przekazać do likwidacji. Oczyścić zanieczyszczony teren. Nie dopuścić do dostania się do
wód, ścieków i gleby.
Utylizacja cyjanku potasowego
27g krystalicznego siarczanu (VI) żelaza (II) rozpuszczamy w 100ml wygotowanej wody, dodajemy 9g
wodorotlenku sodu (lub 12g wodorotlenku potasu) rozpuszczonego w 30ml wody, powstały wodorotlenek
żelaza (II) przemywamy przez dekantacje wodą. Do powstałego osadu dodajemy maksymalnie (nie więcej!)
38g cyjanku potasowego, całość gotujemy kilka minut. Powstaje żelazocyjanek potasowy K
4
Fe(CN)
6
*3H
2
O.
Artykuł napisał
Uodygin
Źródła:
•
Preparatyka Nieorganiczna J.Supniewski PWN 1958r.
SKLEP Z CYJANKIEM POTASU:
http://www.merckmillipore.com/poland/chemicals/cyjanek-potasowy/MDA_CHEM-
104967/p_uuid?ReferrerProductID=MDA_CHEM-106437